Siyosat
Xitoylik investorlar O‘zbekiston bo‘ylab chiqindidan energiya ishlab chiqaradigan 11 ta zavod quradi
Mintaqaviy Ekologiya sammiti doirasidagi oliy darajadagi uchrashuvlar yakunlari bo‘yicha O‘zbekiston va Xitoy ekologik hamkorlikni chuqurlashtirishga intiladi.
Foto: Ekologiya va iqlim o‘zgarishi bo‘yicha Respublika milliy komissiyasi
O‘zbekiston Prezidenti maslahatchisi, Ekologiya va iqlim o‘zgarishi bo‘yicha davlat komissiyasi raisi Aziz Abduhakimov Xitoyning ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Xuan Runtsyu bilan uchrashib, ikki tomonlama hamkorlikning bugungi holati va istiqbolli yo‘nalishlarini muhokama qildi.
Uchrashuvda hamkorlik amaliy qo‘llash yo‘lida izchil rivojlanib borayotgani ta’kidlandi. O‘zbekiston tomoni Xitoyning cho‘llanishni nazorat qilish va cho‘l iqtisodiyoti bo‘yicha Markaziy Osiyo mintaqaviy ilmiy-tadqiqot markazini rivojlantirishdagi ko‘magi uchun minnatdorlik bildirdi. Markaz Xitoy Fanlar akademiyasi ishtirokida tashkil etilgan Markaziy Osiyo Atrof-muhit va iqlim o‘zgarishini o‘rganish universiteti, ya’ni Yashil universitet sifatida faoliyat yuritadi.
Vazir Xuan Run-chiuning aytishicha, ikki yil avval boshlangan muhokamalar allaqachon aniq natijalar bergan. Bunga asosiy misol sifatida hozirda O‘zbekistonda xitoylik sarmoyadorlar tomonidan amalga oshirilayotgan 11 ta chiqindidan energiya ishlab chiqaruvchi zavodning qurilishi ikki tomonlama sarmoyaviy hamkorlikning yuksak ishonchi va samaradorligidan dalolat beradi.
Ushbu almashinuvni yanada kengaytirish uchun O‘zbekiston beshta asosiy ustuvor yo‘nalishni taklif qildi: iqlim o‘zgarishini o‘rganish bo‘yicha Xitoyning sun’iy yo‘ldosh tizimini o‘rganish, chang monitoringi bo‘yicha Pekindagi Butunjahon meteorologiya markazi bilan hamkorlik qilish, Xitoyning atrof-muhit monitoringi milliy markazidan ta’lim olish, “Xitoy-O‘zbekiston” xalqaro ekologik forumini tashkil etish, havo sifati bo‘yicha qo‘shma tadqiqot institutini tashkil etish.
Xitoy delegatsiyasi bu sa’y-harakatlarni qo‘llab-quvvatlab, amaliy amalga oshirishga harakat qilishga tayyorligini bildirdi. Xususan, tomonlar havo va suv sifatini monitoring qilish uchun qo‘shma tahliliy laboratoriyalar tashkil etish va milliy monitoring tizimlari salohiyatini, ehtimol Jahon meteorologiya tashkiloti ko‘magida kuchaytirishni muhokama qildi.
“Choʻl iqtisodiyoti”ga ham alohida eʼtibor qaratildi. Tomonlar Toshkentning ixtisoslashtirilgan ilmiy-tadqiqot muassasalaridan ushbu sohada mintaqaviy platforma sifatida foydalanish, shuningdek, Yashil universitet bilan Xitoyning yirik ta’lim va ilmiy muassasalari o‘rtasidagi hamkorlikni kengaytirish masalalarini ko‘rib chiqdilar.
Uchrashuv chogʻida qum boʻronlari va qum boʻronlaridan erta ogohlantirish tizimlarini kuchaytirish va bu mexanizmlarni Oʻzbekistonning oʻziga xos ehtiyojlariga moslashtirish uchun Xitoy tajribasidan foydalanish boʻyicha kelishuvga erishildi. Ushbu dasturlarning muvaffaqiyatini ta’minlash uchun Xitoy O‘zbekistonga mahalliy kadrlar tayyorlash uchun olimlar va tadqiqotchilarni jo‘natishni, shuningdek, ilg‘or ekologik amaliyotlar bo‘yicha bilim almashish va tadqiqot o‘tkazish uchun O‘zbekiston delegatsiyasini qabul qilishni rejalashtirmoqda.
Parijda joylashgan “Chegara bilmas muxbirlar” (RSF) xalqaro nohukumat tashkiloti 2026 yilgi Jahon matbuot erkinligi indeksini e’lon qildi. Hisobotga koʻra, Oʻzbekiston 180 mamlakat ichida 147-oʻrinni egallab, mustaqil jurnalistika uchun vaziyat “juda jiddiy” deb topilgan davlatlar orasida oʻz tasnifini saqlab qolgan.
O‘zbekistonning jahon reytingidagi o‘rni o‘tgan yilga nisbatan bir pog‘onaga ko‘tarilgan, biroq umumiy ball pasaygan. Xalqaro kuzatuvchilar mamlakatga 2025 yildagi 35,24 balldan 100 balldan 34,95 ball qo‘ygan. Bu pasayish reytingdagi biroz oshganiga qaramay, matbuot erkinligi uchun haqiqiy muhit yaxshilanmaganini va aslida biroz yomonroq ekanini ko‘rsatadi.
Yangilangan indeks turli ko’rsatkichlar bo’yicha aralash ishlashni ko’rsatadi. O‘zbekiston iqtisodiy va xavfsizlik ko‘rsatkichlari bo‘yicha o‘z ko‘rsatkichlarini yaxshiladi. Biroq, bu yutuqlar siyosiy, huquqiy va ijtimoiy ko’rsatkichlar bo’yicha pastroq ball bilan qoplandi. Bu tendentsiya 2025 yilgi hisobotdan so’ng, mamlakatdagi barcha beshta o’lchanadigan toifadagi pasayishlarni qayd etgan.
O‘zbekiston muhim xalqaro mezon sifatida qo‘llayotgan Matbuot erkinligi indeksida 180 ta davlatdagi media muhiti besh toifaga ajratilgan: “yaxshi”, “qoniqarli”, “muammoli”, “qiyin” va “juda jiddiy”. Tarixga nazar tashlaydigan bo‘lsak, O‘zbekiston 2016-2017-yillarda boshlangan qator islohotlardan so‘ng 2019-yilda “qiyin” guruhga o‘tguniga qadar ko‘p yillar davomida “juda jiddiy” toifada bo‘lgan. Biroq, mamlakat 2024 yilda “juda og’ir” toifaga qaytdi va o’shandan beri u erda qolmoqda.
Markaziy Osiyo mintaqasida 2026 yilgi reytinglar raqobat kuchli, ammo kurash qiyin ekanini ko‘rsatmoqda. Qirg‘iziston 146-o‘rinda, O‘zbekiston 147-o‘rinda, Qozog‘iston 149-o‘rinda. Tojikiston va Turkmaniston 155 va 173-o‘rinlarda ro‘yxatning oxirgi pog‘onasida qolmoqda.
Jahon miqyosida RSF tahlilchilari matbuot erkinligi bo‘yicha “yaxshi” reytingga ega bo‘lgan atigi yetti mamlakatni aniqladilar: Norvegiya, Niderlandiya, Estoniya, Daniya, Shvetsiya, Finlyandiya va Irlandiya. Hisobotda xavotirli global tendentsiyaga e’tibor qaratilib, so‘nggi bir yil ichida 180 mamlakatdan 100 tasida matbuot erkinligi pasaygani qayd etilgan. “Chegara bilmas muxbirlar” tashkiloti dunyo boʻylab axborot tashkilotlariga siyosiy bosim kuchayib borayotgani, avtoritar tendentsiyalar kuchayishi va media bozorlarining keskin zaiflashuvi haqida ogohlantirdi.
Siyosat
“Markaziy bank valyuta kursini qo’llab-quvvatlash uchun intervensiya qilmaydi” – rais Ishmetov
Rais Timur Ishmetov O‘zbekiston Markaziy banki valyuta kurslariga intervensiya qilmasligi va valyutaning erkin suzishiga imkon berishini aytib, moslashuvchan kurs global noaniqliklarga ko‘proq mos kelishini qo‘shimcha qildi.
Ishmetov matbuot anjumanida inflyatsiyani iqtisodiyot va davlat daromadlari uchun ahamiyatli bo‘lishiga qaramay, jahon oltin narxidagi o‘zgarishlar bilan bevosita bog‘lash noto‘g‘ri ekanligini aytdi.
“Men valyuta kursiga sun’iy ta’sir ko’rsatish tarafdori emasman. Men valyuta kursining erkin o’zgarishiga yo’l qo’yish niyatidaman”, – dedi u.
Uning izohlari oltin narxining keskin pasayishi so‘mni zaiflashtirib, import inflyatsiyasini kuchaytirgan taqdirda regulyatorning favqulodda vaziyat rejasi bormi degan savolga javob berdi.
Ishmetov, Markaziy bank siyosatida hech qanday o‘zgarish bo‘lmaganini aytib, valyuta oqimining ortishi o‘tgan yili valyutaning qimmatlashishiga sabab bo‘lganini, bu yil boshida zaiflashganini va shundan so‘ng barqarorlashganini, o‘tgan to‘rt oydagi umumiy tebranishlar nolga yaqinlashganini qayd etdi.
Uning qo‘shimcha qilishicha, oltin bahosi fiskal va eksport daromadlariga ta’sir qilsa-da, tartibga soluvchilar valyuta bozoridagi ishtirokni oltin sotib olish bilan muvofiqlashtiradi va valyuta kurslarini manipulyatsiya qilish uchun undan foydalanmagan va foydalanmaydi.
29 aprel kuni boʻlib oʻtgan boshqaruv yigʻilishidan soʻng markaziy bank narxlar oʻsishining sekinlashuviga qaramasdan barqaror inflyatsiya xavfi mavjudligini hisobga olib, asosiy foiz stavkasini 14% darajasida oʻzgarishsiz qoldirdi. Regulyatorning ma’lum qilishicha, mart oyida yillik inflyatsiya 7,1 foizga tushib ketgan, biroq bazaviy inflyatsiya 5,7 foiz darajasida qolgan.
AQSh Fuqarolik va Immigratsiya Xizmati (USCIS) Ichki xavfsizlik departamentining ichki ko’rsatmalaridan so’ng, Prezident Donald Tramp ma’muriyati immigratsiya uchun ariza beruvchilar uchun qo’shimcha tekshiruv choralarini joriy qildi.
Surat: Keyt Bedford/Reuters
Yangi ko’rsatmalarga ko’ra, amaldorlarga zamonaviy ma’lumot tekshiruvi bo’lmagan arizalarni ma’qullamasliklari aytiladi, deb xabar beradi Reuters.
2026-yil 27-apreldan boshlab, USCIS Federal Qidiruv Byurosi tomonidan boshqariladigan tizim orqali barmoq izlariga asoslangan tekshiruvlar uchun kengaytirilgan jinoyat tarixi maʼlumotlarini olishni boshladi.
Ushbu chora yashil kartalar va AQSh fuqaroligi kabi biometrik ma’lumotlarni talab qiladigan ilovalarga nisbatan qo’llaniladi.
USCIS, shuningdek, zobitlarga, agar oldingi testlar yangi qoidalar kuchga kirgunga qadar o’tkazilgan bo’lsa, ko’rib chiqilayotgan ishlar uchun barmoq izlarini qayta topshirishni buyurdi.
Agentlik bayonotida aytilishicha, o’zgarishlar federal ma’lumotlar bazalariga kirishni kengaytirish orqali skrining tartiblarini kuchaytirishga qaratilgan va ishlov berish kechikishlari vaqtinchalik bo’lishi kutilmoqda.
Prezident Shavkat Mirziyoyev 29-aprel kuni gidroenergetika tarmog‘ini yanada rivojlantirish, jumladan, Toshkent daryosi qirg‘oqlari va kanallarini yangilash, shaharni sovutish uchun sun’iy ko‘llar va suv havzalari yaratish bo‘yicha takliflarni ko‘rib chiqdi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Taqdimotda aytilishicha, poytaxtimizdan o‘tuvchi 16 kilometrlik Chirchiq daryosi “Daryo bo‘yi” loyihasi doirasida 306 gektar maydonni egallagan holda qayta obodonlashtiriladi.
Loyiha daryo qirg‘og‘ini mustahkamlash, ko‘kalamzorlashtirish, savdo va xizmat ko‘rsatish ob’ektlarini rivojlantirishni o‘z ichiga oladi. Bektemir kanali bo‘ylab 187,3 gektar maydonda yashil hudud barpo etiladi. Shuningdek, piyodalar va veloyo‘laklar, ichki yo‘llar, yoritish tizimlari va ko‘priklar quriladi.
Poytaxtda to‘rtta sun’iy ko‘l va suv ombori barpo etish rejalari ham taqdim etildi. Ammo Mirziyoyev bu yashash sharoitini yaxshilash va salqin shahar muhitini yaratish uchun yetarli emasligini aytib, mutasaddilarga ko‘llar sonini 12 taga yetkazishni topshirdi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev 29-aprel kuni gidroenergetika tarmog‘ini yanada rivojlantirish, jumladan, Toshkent daryosi qirg‘oqlari va kanallarini yangilash, shaharni sovutish uchun sun’iy ko‘llar va suv havzalari yaratish bo‘yicha takliflarni ko‘rib chiqdi.
O‘zbekiston Prezidentining farmoni bilan G‘iyosiddin Qutbiddinovich Rejabov O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining madaniyat bo‘yicha vakili lavozimiga tayinlandi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Shu munosabat bilan u Prezident Administratsiyasi Kreativ iqtisodiyot va turizm bo‘yicha departamenti sho‘’ba mudiri lavozimidan ozod etildi.
G‘iyosiddin Rejabov avval madaniyat tizimida turli lavozimlarda ishlagan.
O‘zbekistonda vaziyat “juda og‘ir”ligicha qolmoqda
O‘zbekistonda qurilish ishlari hajmi bo‘yicha qaysi viloyat yetakchi?
Energiyani tejash maqsadida gaz va svet iste’moliga cheklov kiritish taqiqlandi
-
Iqtisodiyot5 days agoBiznes-ombudsman Toshkentning dizayn-kodi masalasida e’tiroz bildirdi
-
Jamiyat4 days agoJomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
-
Dunyodan4 days ago
AQSh Eronga qarshi urush uchun har soniyada 11,5 ming dollar sarflamoqda
-
Dunyodan5 days ago
Livan-Isroil o’t ochishni to’xtatish muddati uch haftaga uzaytirildi
-
Jamiyat2 days agoNavoiyda maktab o‘quvchilari boshqaruvidagi mashina YTHga uchradi
-
Jamiyat4 days ago
Toshkentda uy-joy ijarasi narxlari qariyb 11 foizga qimmatlagan
-
Sport5 days agoSuperliga. «Paxtakor» va «Neftchi» ta’qibchilardan ilgariladi
-
Dunyodan4 days agoPrezident Tramp delegatsiya parvozini bekor qildi