Siyosat
O‘zbekistonda xorijlik sarmoyadorlar tomonidan o‘tkaziladigan yer auksionlari cheklanadi
Prezident Shavkat Mirziyoyev yaqinda O‘zbekistonda yer resurslarini boshqarish samaradorligini oshirishga qaratilgan takliflarni ko‘rib chiqdi. Yangi chora-tadbirlar qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarni taqsimlashda milliy manfaatlar va mahalliy tadbirkorlar manfaatlarini ustun qo‘yib, yirik xorijiy investitsiyalarni jalb qilish jarayonini tartibga soluvchi jiddiy o‘zgarishlardan dalolat beradi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Xorijiy investorlar uchun yangi qoidalar
Taklif etilayotgan o‘zgartirishga ko‘ra, xorijlik investorlarga qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yer maydonlarini ochiq kimoshdi savdosi orqali egallashga ruxsat berilmaydi. Shu bilan bir qatorda, er mahalliy hokimiyat orqali sub-ijara shartnomasi orqali olinishi mumkin. Bu ma’lum shartlarga bog’liq. Minimal 10 million dollar sarmoya va yaylovlar, yomg’irli erlar yoki qishloq xo’jaligida foydalanilmayotgan yerlarni tiklash majburiyati.
Qishloq xo’jaligi auktsionlari mahalliy fermerlar va bizneslar bilan cheklansa-da, hukumat boshqa tarmoqlardan xalqaro kapital uchun qulay muhitni saqlashni maqsad qilgan. Barcha turdagi erlar, shu jumladan xorijiy investorlar ishtirokidagi sanoat va qurilish loyihalari uchun ijara muddatini 49 yil qilib belgilash taklif qilinmoqda.
Mahalliy fermerlarning mustaqilligini ta’minlash
Bu islohot mamlakatda yerdan foydalanuvchilarning iqtisodiy erkinligini oshirishga qaratilgan. Hozirgacha yer ajratish bo‘yicha erishilgan yutuqlarga qaramay, ko‘plab ijarachilar hanuzgacha ekin tanlashda cheklangan mustaqillikka duch kelmoqdalar, buning natijasida 117,6 ming gektar er kim oshdi savdosida sotilmaydi.
Buni hal qilish uchun hukumat fermerlarga nima ekishni tanlashiga ruxsat berish amaliyotini kengaytirishni rejalashtirmoqda. Bu Farg‘ona vodiysi, Jizzax, Toshkent viloyatlari va Qoraqalpog‘istonda muvaffaqiyatli o‘tkazilgan sinovlardan so‘ng. Birgina 2025 yilning o‘zida tadbirkorlar tomonidan yangi ajratilgan 20 ming gektar maydonning 16 ming gektariga yuqori hosildor eksport ekinlari ekilib, 150 million dollarlik eksportga poydevor qo‘yilishi kutilmoqda. Joriy yilda ushbu qayta ko‘rib chiqilgan va yanada moslashuvchan shartlar bo‘yicha qo‘shimcha 100 ming gektar kimoshdi savdosiga qo‘yiladi.
Yirik fermer xo‘jaliklari va chorvachilikni qo‘llab-quvvatlash
Davlat, shuningdek, sanoat plantatsiyalari va chorvachilik loyihalarini rivojlantirishni maqsad qilgan. 50 gektardan 500 gektargacha bo‘lgan maydonlar kim oshdi savdosiga qo‘yiladi va bu yil har bir hududda kamida beshtadan yirik loyihani ishga tushirish maqsad qilingan. Ushbu loyihalarning muvaffaqiyatini ta’minlash uchun hukumat katta moliyaviy yordam beradi, jumladan:
Elektr va suv uchun to’lovlar uchun javobgar bo’lasiz. Imtiyozli kreditlar 7 yilgacha (3 yillik imtiyozli davr va foizlarni qoplash bilan). Ishlab chiqarilgan mahsulotlar uchun qadoqlash xarajatlarining 50% gacha bo’lgan subsidiya.
Modernizatsiya va raqamlashtirish
Prezident Mirziyoyev yer o‘zgartirish va yo‘qotishlarni hisoblash bo‘yicha amaldagi qog‘ozdagi jarayonlarni tanqid qilib, kechikishlar investorlarning noroziligiga sabab bo‘layotganini ta’kidladi. To‘liq raqamli tizimga o‘tish endi ustuvor vazifa hisoblanadi. Bu davlat xizmatlari markazlari orqali ijara shartlarini oshkora uzaytirish uchun kadastr, qishloq xo‘jaligi va sud tizimlarini integratsiyalashni o‘z ichiga oladi.
Bundan tashqari, islohot lizing huquqlarining moliyaviy samaradorligini oshirishga qaratilgan. Qonunga lizing huquqidan nafaqat tijorat kreditlari, balki ijara, ipoteka va bank kafolatlari uchun garov sifatida foydalanishga ruxsat beruvchi o‘zgartirishlar kiritiladi.
Nazorat va huquqiy javobgarlikni kuchaytirish
Prezident yer resurslari salomatligini muhofaza qilish uchun javobgarlikni kuchaytirishga chaqirdi. Yerlarni noqonuniy olib qo‘yish uchun javobgarlik faqat sug‘oriladigan yerlarga emas, balki barcha turdagi yerlarga ham taalluqli bo‘lar edi. Bundan tashqari, hukumat boʻsh erlarni hisobga olish jarayonini soddalashtirish va ijaraga berish qoidalarini aniqlashtirishni rejalashtirmoqda.
Infratuzilmani rivojlantirishni qo‘llab-quvvatlash doirasida temir yo‘llar, avtomobil yo‘llari, aeroportlar va suv inshootlari kabi loyihalar hududni o‘zgartirishdan keyin yerning yo‘qolishi bilan bog‘liq to‘lovlardan ozod qilinadi. Davlat ehtiyojlari uchun yer olib qo‘yilganda fuqarolarga to‘lanadigan kompensatsiyalar ham soliqdan ozod qilinadi.
Kelajakdagi boshqaruvni qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan erlar bo‘yicha 13 ta hududiy direksiya va qishloq xo‘jaligiga oid bo‘lmagan yerlar bo‘yicha 14 ta investitsiya kompaniyasi amalga oshiradi, bu esa ochiqroq va bashorat qilinadigan biznes muhitini ta’minlash uchun davlat va xususiy sektor o‘rtasida “ko‘prik” vazifasini bajaradi.
Bugun, 25-sentyabr kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Xitoy Xalqaro madaniy kommunikatsiya markazi raisi Long Yuysyan va Gonkongning «JDB Group» kompaniyasi asoschisi Chan Xuntoni qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd etilishicha, O‘zbekiston bilan Xitoy o‘rtasidagi barcha sharoitlarda har tomonlama strategik sheriklik munosabatlarini yanada chuqurlashtirish va madaniy-gumanitar aloqalarni mustahkamlash masalalari ko‘rib chiqildi.
Markaz O‘zbekistonning Xitoy bilan ko‘p qirrali hamkorligini mustahkamlashga katta hissa qo‘shib kelayotgani qayd etildi. Birgalikda infratuzilmani rivojlantirish, investitsiyalar va «yashil» sanoat sohalarida qator loyihalar amalga oshirildi.
«JDB Group» kompaniyasining O‘zbekistondagi faoliyatining ustuvor yo‘nalishlari sifatida zamonaviy shahar, transport va sanoat infratuzilmasini rivojlantirish hamda geologiya sohasi belgilandi.
Uchrashuv yakunida mazkur kompaniya ishtirokida amalga oshirilayotgan va yangi loyihalarni jadallashtirish yuzasidan kelishuvga erishildi.
Siyosat
Saida Mirziyoyeva Diyene Keyta bilan demografik barqarorlik va inson kapitali bo‘yicha hamkorlikni muhokama qildi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva BMT Bosh kotibi o‘rinbosari, BMT Aholishunoslik jamg‘armasi (UNFPA) ijrochi direktori Diyene Keyta bilan uchrashdi.
Muloqotda demografik barqarorlik, inson kapitali va aholi farovonligini ta’minlash bo‘yicha hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Saida Mirziyoyeva O‘zbekistonning asosiy kapitali yosh avlod ekanini ta’kidladi. U demografik salohiyatni kelgusida dividend manbaiga aylantirish uchun inson, ayniqsa, ayollar va bolalarning salomatligi, ta’limi hamda xavfsizligiga investitsiya kiritish zarurligini bildirdi.
Saida Mirziyoyeva o‘zining Telegram kanalida demografik prognozlash tizimini yo‘lga qo‘yilayotganini ma’lum qildi. Shuningdek, «Demografik dividend — 2050» strategiyasini ishlab chiqish rejalashtirilayotganini aytdi.
Tomonlar demografik barqarorlikni faqat aholi soni bilan bog‘liq masala sifatida emas, balki ta’lim, sog‘liqni saqlash, bandlik, ijtimoiy himoya va oilalarni qo‘llab-quvvatlashni qamrab oladigan uzoq muddatli taraqqiyot masalasi sifatida ko‘rish zarurligini ta’kidladi.
Shuningdek, demografik ma’lumotlar va tahliliy prognozlar asosida qarorlar qabul qilish hamda inson kapitali va ijtimoiy xizmatlarga investitsiyalarni kuchaytirish bo‘yicha xalqaro hamkorlikni rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Muloqotda aholining farovonligini oshirish va demografik jarayonlarni samarali boshqarishda ma’lumotlar hamda prognozlarning ahamiyatiga e’tibor qaratildi.
Prezident administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Nyu-Yorkda «BlackRock» rahbariyati bilan uchrashdi.
Unda kompaniya prezidenti Robert Kapito, vitse-rais Tomas Donilon, «Global Infrastructure Partners» raisi va bosh ijrochi direktori Adebayo Ogunlesi, Moliyaviy va strategik investorlar guruhi global rahbari hamda kompaniyaning Yaqin Sharq mintaqasi bo‘yicha rahbari Charlz Hatami qatnashdi.
Muloqot davomida 2027-yilda Toshkent xalqaro moliya markazi faoliyatini yo‘lga qo‘yish masalasini muhokama qilindi. «BlackRock» ushbu Markaz konsepsiyasi va tuzilmasini ishlab chiqishda ko‘maklashmoqda.
AQSh ishbilarmon doiralari vakillari ishtirokidagi qo‘shma davra suhbatida O‘zbekiston hamda mintaqamizning yaqin o‘n yilliklarga mo‘ljallangan rivojlanish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
O‘zbekiston yirik, samarali, sifatli sarmoyalar uchun yangi imkoniyatlar maydoniga aylanmoqda, dedi Saida Mirziyoyeva.
Mudofaa vaziriga ikki o‘rinbosar tayinlandi. Bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar berdi.
Jumladan, Prezidentning tegishli qaroriga muvofiq, polkovnik Zoidov Qahramonjon Obidjonovich O‘zbekiston mudofaa vazirining qurollanish va qurollantirish bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Adliya polkovnigi Muratov Jahongir Dilshatovich vazirning komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev Andijon viloyatiga tashrif buyuradi.
Ikki kunlik safar dasturidan hududning sanoat va investitsiya salohiyati, energetika, qishloq xo‘jaligi, transport, turizm va boshqa sohalardagi loyihalar bilan tanishish o‘rin olgan. Davlatimiz rahbari mahallalardagi bunyodkorlik ishlarini ham ko‘zdan kechiradi. Qator yangi quvvatlarni ishga tushirish va istiqbolli loyihalar qurilishini boshlash ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, Andijon viloyatini yanada rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari muhokamasiga bag‘ishlangan yig‘ilish bo‘lib o‘tadi.
