Iqtisodiyot
UzNIF IPO arafasida BlackRock, Franklin Templeton va boshqalar bilan 300 mln dollarlik bitimlar tuzdi
O‘zbekiston Milliy investitsiya jamg‘armasi IPO arafasida BlackRock, Franklin Templeton, Redwheel hamda Allan & Gill Gray kabi tayanch investorlar bilan qariyb 300 mln dollarlik kelishuvlar tuzib qo‘yganini e’lon qildi. Ular UzNIF aksiyalarini IPO narxida sotib oladi. Avvalroq UzNIF portfeli 2,4 mlrd dollarga baholangan edi. Jami nechta aksiya qancha narxdan taklif etilishi may oyi o‘rtalarida ma’lum bo‘ladi.
O‘zbekiston Milliy investitsiya jamg‘armasi (UzNIF) mahalliy va xalqaro fond bozorlarida IPO o‘tkazish niyatini tasdiqladi. Bu haqda Kun.uz’ga taqdim etilgan press-relizda so‘z boradi.
Dual listing doirasida Toshkent fond birjasida chakana va institutsional investorlarga kompaniyaning oddiy aksiyalari, London fond birjasida esa muayyan institutsional investorlar uchun GDR’lar taklif etiladi.
Ma’lum qilinishicha, BlackRock, Franklin Templeton, Redwheel boshqaruvidagi ayrim fondlar va hisobvaraqlar hamda Allan & Gill Gray Foundation’ning to‘liq egaligidagi ikkita g‘aznachilik kompaniyasi bilan jami taxminan 300 mln dollar miqdoridagi GDR’larga yakuniy taklif narxida obuna bo‘lish bo‘yicha odatdagi shartlarga muvofiq tayanch (“cornerstone”) kelishuvlar tuzilgan.
BlackRock (AQSh) – jahondagi eng yirik aktivlar boshqaruvchisi. Dunyo bo‘ylab ushbu kompaniya boshqaruvidagi aktivlar qiymati 12,5 trillion dollardan oshadi. O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev BlackRock katta boshqaruvchi direktori Adebayo Ogunlesi bilan so‘nggi bir yilda uch marta uchrashuv o‘tkazdi.
Franklin Templeton (AQSh) va Redweel (Britaniya) ham yirik investitsiya kompaniyalari bo‘lib, ularning o‘zbek aksiyalariga kirishi – boshqa investorlarning ishonchi uchun muhim ahamiyatga ega.
Yakuniy narx, sotiladigan GDR’lar va aksiyalar soni bukbildingdan keyin belgilanadi va 2026 yil may oyi o‘rtalarida e’lon qilinishi kutilmoqda.
Aksiyalarning birjaga joylanishi – narx va taklif hajmi e’lon qilinganidan keyin “qisqa muddat ichida” ro‘y beradi.
UzNIF’ni 2025 yil may oyidan buyon Franklin Templeton (AQSh) kompaniyasining sho‘’basi boshqarib kelmoqda. Kompaniyaning Markaziy Osiyo bo‘yicha bosh ijrochi direktori Marius Dan mazkur IPO O‘zbekistondan birinchi xalqaro aksiyadorlik taklifi bo‘lishini qayd etdi.
“UzNIF IPO’si O‘zbekiston kapital bozorlari uchun ham, keng doiradagi investorlar uchun Markaziy Osiyoning eng tez rivojlanayotgan iqtisodiyotlaridan biriga kirish imkonini taqdim etishga mo‘ljallangan investitsiya platformasi sifatida UzNIF uchun ham muhim bosqich hisoblanadi. Ushbu IPO O‘zbekistondan ilk xalqaro aksiyadorlik taklifi bo‘ladi, bu esa mamlakatning islohotlar dasturi doirasida erishgan sezilarli yutuqlarini, barqaror iqtisodiy o‘sishini, jadal transformatsiyasini hamda xalqaro investorlar uchun tobora jozibador bo‘lib borayotganini tasdiqlaydi”, – dedi Marius Dan.
Milliy investitsiya jamg‘armasi – O‘zbekistonda transport, energetika, kommunal va telekommunikatsiya xizmatlari kabi sohalardagi 13 ta yirik davlat kompaniyasining 25-40 foiz ulushlarini o‘zida jamlagan.
Aksiyalar sotuvidan keladigan mablag‘lar jamg‘armaning o‘ziga emas, uning yagona aksiyadori – Iqtisodiyot va moliya vazirligiga, ya’ni davlat budjetiga tushadi.
IPO tashkilotchilari va konsultantlar kimlar?
London fond birjasida GDR’larni joylashtirish jarayonini boshqaruvchi yagona global koordinator – Jefferies International Limited. Qo‘shma bukrannerlar – Abu Dhabi Commercial Bank, Auerbach Grayson, Raiffeisen Bank (ODDO BHF SCA bilan hamkorlikda), WOOD & Company.
Toshkentdagi taklifni boshqarish uchun mahalliy menejerlar: Alkes Research, Avesta Investment Group va Bluestone Financial Group tanlangan. Yuqorida nomi keltirilgan yagona global koordinator va qo‘shma bukrannerlar mahalliy joylashtiruvda ham ishtirok etadi.
UzNIF’ning moliyaviy maslahatchilari: STJ Advisors Group, ScholzvonGleich, Finasia Capital.
UzNIF va IMVning yuridik maslahatchilari: Cleary Gottlieb Steen & Hamilton, Kosta Legal.
Yagona global koordinator va qo‘shma bukrannerlarning yuridik maslahatchilari: White & Case, Dentons.
GDR dasturi bo‘yicha depozitar bank: The Bank of New York Mellon.
Depozitar bankning yuridik maslahatchilari: Debevoise & Plimpton, Centil Law Firm.
Iqtisodiyot
«O‘zmilliybank» AJ O‘zbekiston emitentlari orasida birinchi bo‘lib Xitoy kapital bozoriga 250 mln dollarlik obligatsiyalar chiqarmoqchi
2026 yil 9–10 sentyabr kunlari O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri Abdulla Aripov boshchiligidagi O‘zbekiston Respublikasi delegatsiyasining Xitoy Xalq Respublikasining Gonkong maxsus ma’muriy hududiga tashrifi doirasida «O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki» AJ («O‘zmilliybank» AJ) va «China International Capital Corporation» (CICC) Osiyo kapital bozorida hamkorlik qilish bo‘yicha kelishuvga erishdilar.
«Bir makon, bir yo‘l» tashabbusining 11-sammiti doirasida tomonlar Gonkong fond birjasida Xitoy yuani va O‘zbek so‘mida umumiy qiymati 250 million AQSh dollari ekvivalentiga teng bo‘lgan xalqaro obligatsiyalarni chiqarish hamda ularni Gonkong fond birjasida listingdan o‘tkazishni nazarda tutuvchi bitimni imzoladilar.
Erishilgan kelishuv «O‘zmilliybank» AJning Osiyo kapital bozoriga ilk bor chiqishini anglatadi hamda bankning xalqaro qarz olish geografiyasini kengaytirish uchun qo‘shimcha imkoniyatlar yaratadi. Mazkur kelishuvning amalga oshishi bankning moliyalashtirish manbalari va valyuta tarkibini diversifikatsiya qilish, xalqaro investorlar doirasini kengaytirish hamda O‘zbekistondagi ustuvor investitsiya loyihalarini moliyalashtirish uchun Osiyo kapital bozori resurslarini jalb qilish imkonini beradi.
Rejalashtirilayotgan mazkur emissiya «O‘zmilliybank» AJning xalqaro kapital bozorlaridagi izchil faoliyatining navbatdagi bosqichi hisoblanadi. 2020 yildan buyon bank London va Vena fond birjalarda umumiy qiymati 1,13 milliard AQSh dollarini tashkil etuvchi uchta obligatsiya emissiyasini amalga oshirgan.
Mazkur kelishuv 2026 yilga mo‘jallangan davlat investitsiya dasturini amalga oshirish doirasida imzolangan bo‘lib. Ushbu dasturga muvofiq, «O‘zmilliybank» AJ zimmasiga O‘zbekistondagi ustuvor loyihalarni amalga oshirish uchun yetakchi xalqaro moliya institutlaridan jami 1,5 mlrd AQSh dollari ekvivalentidagi mablag‘larni jalb etish vazifasi yuklatilgan.
Imzolangan kelishuv O‘zbekiston va Xitoy o‘rtasidagi moliyaviy-iqtisodiy hamkorlikni izchil kengaytirish borasidagi amaliy natijalardan biri bo‘lib, mazkur hamkorlik so‘nggi yillarda ikki davlat yetakshilarining uzoqni ko‘zlagan siyosati va strategik qarashlari tufayli yangi bosqichga ko‘tarildi.
Ikki tomonlama munosabatlarda savdo-iqtisodiy va investitsiyaviy hamkorlikka alohida e’tibor qaratilmoqda. O‘tgan yil yakunlariga ko‘ra, O‘zbekiston va Xitoy o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 18 milliard AQSh dollariga yaqinlashdi. Yaqin yillarda mazkur ko‘rsatkichni 30 milliard AQSh dollariga yetkazish maqsad qilib olindi. Amaldagi qo‘shma investitsiya loyihalari portfeli qariyb 60 milliard AQSh dollarini tashkil etib, O‘zbekistonda 6 mingdan ortiq qo‘shma korxona faoliyat yuritmoqda.
Shu nuqtai nazardan, Xitoyning yetakchi moliya institutlari bilan hamkorlik kengayib, investitsiya loyihalarini amalga oshirish uchun kapital jalb qilishning yangi mexanizmlari joriy etilmoqda. «O‘zmilliybank» AJning CICC bilan erishgan kelishuvi mazkur yo‘nalishdagi amaliy qadamlardan biri bo‘lib, O‘zbekistonning Osiyo kapital bozorlaridagi ishtirokini kengaytirish, moliyalashtirish manbalarini diversifikatsiya qilish hamda mamlakat iqtisodiyotiga uzoq muddatli resurslarni jalb etishga xizmat qiladi.
Ma’lumot uchun, «O‘zbekiston Respublikasi Tashqi Iqtisodiy faoliyat milliy banki» AJ 1991 yilda tashkil etilgan bo‘lib, mamlakatdagi eng yirik tizimli ahamiyatga ega bank hisoblanadi. 2025 yil yakuniga ko‘ra, bank aktivlari 12 milliard AQSh dollaridan, kredit portfeli 9 milliard AQSh dollaridan, jami kapitali esa 1,6 milliard AQSh dollaridan oshgan.
China International Capital Corporation (CICC) 1995 yilda tashkil etilgan bo‘lib, Xitoyning yetakchi investitsiya banklaridan biri hisoblanadi. Kompaniya investitsiya banking, kapital bozorlari va aktivlarni boshqarish sohalarida xizmatlar ko‘rsatadi hamda Gonkong, Singapur, London va Nyu-York kabi xalqaro moliya markazlarida o‘z faoliyatini amalga oshiradi.
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning yanvar–iyul oylarida O‘zbekistonning eksport hajmi 19,9 mlrd AQSh dollarini tashkil etdi.
Mazkur davrda O‘zbekiston eksportida yuqori ulushga ega bo‘lgan mamlakatlar (top-10):
Rossiya — 2,8 mlrd AQSh dollari;
Xitoy — 1,7 mlrd;
Afg‘oniston — 1,1 mlrd;
Qozog‘iston — 868 mln;
Fransiya — 854,9 mln;
Gonkong (Xitoy maxsus ma’muriy hududi) — 716 mln;
Turkiya — 596,2 mln;
Qirg‘iziston — 575,8 mln;
Tojikiston — 437,5 mln;
BAA — 420,8 mln.
Dollar qimmatladi, yevroda ham ko‘tarilish kuzatildi
Source link
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etishga qaratilgan Prezident farmoni qabul qilindi.
Unga ko‘ra, bojxona sohasida bir qator yangi tartiblar belgilandi.
Jumladan, 2026 yil 1 oktyabrdan xavf darajasi past hamda QQS guvohnomasi faol bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilariga tovarlarni import qilishda to‘lanadigan QQS summalarini o‘zaro hisobga olish imkoniyati yaratiladi.
Shuningdek, tovarlar eksportida nazorat jarayonlarining raqamlashtirilishi va takomillashtirilishi natijasida bojxona rasmiylashtiruvi, fitosanitariya sertifikati, fumigatsiya hamda tovarning kelib chiqish sertifikati uchun yig‘im va to‘lovlar miqdori 30 foizga kamaytiriladi.
2027 yil 1 yanvardan tovarlarning bojxona qiymatini nazorat qilish tartibi ham soddalashtiriladi. Xususan, xavf darajasi past bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilari olib kirayotgan tovarlarning bojxona qiymati tovarlar erkin muomalaga chiqarilgandan keyin nazorat qilinadi.
Bundan tashqari, bojxona qiymatini nazorat qilish maqsadida tovarlar uchun qat’iy bojxona qiymatini belgilash taqiqlanadi. Bojxona qiymati bo‘yicha dastlabki qaror qabul qilish amaliyoti joriy etiladi hamda nazorat jarayonida rasmiy diller va distribyutorlarning narx ma’lumotlaridan foydalanish yo‘lga qo‘yiladi.
2027 yil 1 iyundan esa jismoniy shaxslar tomonidan notijorat maqsadlarda olib o‘tiladigan tovarlar bo‘yicha yagona bojxona to‘lovi miqdori to‘lanishi lozim bo‘lgan bojxona yig‘imlaridan kam bo‘lsa, ushbu yig‘imlar undirilmaydi.
Markaziy bank 2026-yil 7-sentyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 9,7 so‘mga tushib, 11 785,30 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 3,01 so‘mga tushdi va 13 695,70 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 949,95 so‘mni tashkil qildi (+31,7).
Rossiya rubli 136,13 so‘m etib belgilandi (+0,33).
Prezident O‘zbekiston Milliy muzeyi qurilishini ko‘zdan kechirdi (foto)
Qichqiriq mahallasidagi o‘zgarishlar ko‘zdan kechirildi
Shavkat Mirziyoyev rafiqasi hamrohligida Seulga keldi (foto)
-
Jamiyat4 days ago
Hokim yordamchilarining 9 ta asosiy vazifasi belgilab berildi
-
Siyosat5 days ago
O‘zbekiston hukumati Suriyaga yangi elchisini jo‘natdi
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekistonning inklyuziv loyihasi Yevropa mukofoti finaliga chiqdi
-
Jamiyat3 days ago
2030 yilga qadar havoni ifloslantiruvchi moddalar miqdori 10,5 foizga kamaytiriladi
-
Jamiyat3 days ago
Asadjon Xodjayev Raqamli texnologiyalar vaziri o‘rinbosari etib tayinlandi
-
Jamiyat3 days ago
O‘zbekistonda raqamli valyuta to‘lov vositasi sifatida sinab ko‘riladi
-
Jamiyat5 days ago
Turkiyadagi o‘zbekistonlik kelin voqeasiga aniqlik kiritildi
-
Mahalliy4 days ago
«U yoqqa va orqaga» yoxud chirog‘i o‘chmaydigan uy