O‘zbekistonda transport, energetika, kommunal va telekommunikatsiya xizmatlari kabi sohalardagi 13 ta yirik davlat kompaniyasi IPO o‘tkazadi. Ommaviy savdoga chiqariladigan aktivlar qiymati 2,44 mlrd dollarga baholanyapti. Kompaniyalar 2030 yilgacha o‘z sof foydasining kamida 50 foizini aksiyadorlarga bo‘lib beradi. Dastlabki to‘lovlar 2027 yildan boshlanishi kutilyapti.

Yaqin kunlarda har bir O‘zbekiston fuqarosi uchun mamlakatdagi qator yirik kompaniyalar, xususuan, Uzbekistan Airways, “O‘zbektelekom” kabi tashkilotlarning bir qismiga egalik qilish imkoniyati paydo bo‘ladi.

O‘zbekiston milliy investitsiya fondi o‘zining aksiyalarini ochiq savdoga chiqarishini e’lon qildi. Soddaroq tilda aytadigan bo‘lsak, davlat o‘zining yirik va daromadli kompaniyalarini katta «hamyon»ga jamlab, shu hamyonning bir qismini mahalliy investorlarga va xorijiy sarmoyadorlarga sotishni rejalashtiryapti.

“Katta hamyon”da nimalar bor?

O‘zbekiston milliy investitsiya fondi 2024 yil avgust oyida mamlakatdagi eng yirik korxonalardagi davlat ulushlarini boshqarish va xorijiy investitsiyalarni jalb qilish maqsadida tashkil etilgan. Tuzilmaning yagona aksiyadori Iqtisodiyot va moliya vazirligi hisoblanadi. Vazirlik jamg‘armani dunyo bo‘ylab 1,74 trln dollar qiymatdagi aktivlarni boshqaradigan AQShning Franklin Templeton kompaniyasiga ishonchli boshqaruvga topshirgan.

UzNIF portfelidagi ulushlarning jami sof aktivlar qiymati 2025 yil 31 dekabr holatiga 2,44 mlrd dollarga baholangan va qiymatdagi minoritar aksiyalaridan iborat:

Bu yerda eng e’tiborli jihat – kafolatlangan daromad! Jamg‘arma aksiyadorlar uchun juda jozibador shartni e’lon qildi: UzNIF tarkibidagi kompaniyalar 2030 yilgacha o‘z sof foydasining kamida 50 foizini aksiyadorlarga bo‘lib beradi. Dastlabki to‘lovlar 2027 yildan boshlanishi kutilyapti.

Qimmatli qog‘ozlar bir vaqtning o‘zida ikkita platformada sotilishi kutilmoqda: oddiy aksiyalar — “Toshkent” respublika fond birjasida, global depozitar tilxatlar — London fond birjasining asosiy bozorida.

UzNIF portfelidagi kompaniyalarning quyidagi 6 tasi 2028 yilgacha individual tarzda IPO o‘tkazishi ham ko‘zda tutilgan: Uzbekistan Airways, “O‘zbekiston milliy elektr tarmoqlari”, “O‘zbektelekom”, “O‘zbekgidroenergo”, “Hududiy elektr tarmoqlari” va “Hududgazta’minot”.

Bu davlatga nima beradi?

Davlatga yangi maktablar, kasalxonalar qurish va iqtisodiyotni rivojlantirish uchun doim pul kerak. Bu pullarni chet eldan qarzga olish mumkin, lekin olingan kreditni foizi bilan qaytarish ham bor. Korxonalarning bir qismini sotish orqali esa davlat hech qanday qarz olmasdan, o‘z g‘aznasiga milliardlab mablag‘ yig‘a oladi.

Qolaversa, global miqyosida tan olingan bir haqiqat bor: 100 foiz davlatga tegishli korxonalarda ko‘pincha rivojlanish sekin bo‘ladi, chunki raqobat yo‘q. Aksiyalar sotilib, kompaniya ichiga xususiy investorlar kirib kelgach, ular tashkilotdan yaxshi ishlashni va ko‘proq foyda keltirishni talab qila boshlaydi. Natijada kompaniya zamonaviylashadi va unumdorlik oshadi.

Shu paytgacha odamlarda ham pulni saqlash va ko‘paytirish uchun tanlov kam edi: yo uy sotib olish, yo dollar qilib saqlash, yoki bankka omonatga qo‘yish. Endi esa yangi imkoniyat – davlatning eng yirik kompaniyalariga sarmoya kiritish va ularning foydasiga sherik bo‘lish imkoni paydo bo‘lyapti.

Xulosa qilib aytganda bu ishlar O‘zbekiston iqtisodiyotini yopiq, faqat davlat buyrug‘i bilan ishlaydigan tizimdan – ochiq, bozor qonunlari va raqobat asosida ishlaydigan zamonaviy tizimga o‘tkazish uchun qilinyapti.

Source link

O‘zbekiston Milliy investitsiya jamg‘armasi IPO arafasida BlackRock, Franklin Templeton, Redwheel hamda Allan & Gill Gray kabi tayanch investorlar bilan qariyb 300 mln dollarlik kelishuvlar tuzib qo‘yganini e’lon qildi. Ular UzNIF aksiyalarini IPO narxida sotib oladi. Avvalroq UzNIF portfeli 2,4 mlrd dollarga baholangan edi. Jami nechta aksiya qancha narxdan taklif etilishi may oyi o‘rtalarida ma’lum bo‘ladi.

O‘zbekiston Milliy investitsiya jamg‘armasi (UzNIF) mahalliy va xalqaro fond bozorlarida IPO o‘tkazish niyatini tasdiqladi. Bu haqda Kun.uz’ga taqdim etilgan press-relizda so‘z boradi.

Dual listing doirasida Toshkent fond birjasida chakana va institutsional investorlarga kompaniyaning oddiy aksiyalari, London fond birjasida esa muayyan institutsional investorlar uchun GDR’lar taklif etiladi.

Ma’lum qilinishicha, BlackRock, Franklin Templeton, Redwheel boshqaruvidagi ayrim fondlar va hisobvaraqlar hamda Allan & Gill Gray Foundation’ning to‘liq egaligidagi ikkita g‘aznachilik kompaniyasi bilan jami taxminan 300 mln dollar miqdoridagi GDR’larga yakuniy taklif narxida obuna bo‘lish bo‘yicha odatdagi shartlarga muvofiq tayanch (“cornerstone”) kelishuvlar tuzilgan.

BlackRock (AQSh) – jahondagi eng yirik aktivlar boshqaruvchisi. Dunyo bo‘ylab ushbu kompaniya boshqaruvidagi aktivlar qiymati 12,5 trillion dollardan oshadi. O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev BlackRock katta boshqaruvchi direktori Adebayo Ogunlesi bilan so‘nggi bir yilda uch marta uchrashuv o‘tkazdi.
Franklin Templeton (AQSh) va Redweel (Britaniya) ham yirik investitsiya kompaniyalari bo‘lib, ularning o‘zbek aksiyalariga kirishi – boshqa investorlarning ishonchi uchun muhim ahamiyatga ega.

Yakuniy narx, sotiladigan GDR’lar va aksiyalar soni bukbildingdan keyin belgilanadi va 2026 yil may oyi o‘rtalarida e’lon qilinishi kutilmoqda.

Aksiyalarning birjaga joylanishi – narx va taklif hajmi e’lon qilinganidan keyin “qisqa muddat ichida” ro‘y beradi.

UzNIF’ni 2025 yil may oyidan buyon Franklin Templeton (AQSh) kompaniyasining sho‘’basi boshqarib kelmoqda. Kompaniyaning Markaziy Osiyo bo‘yicha bosh ijrochi direktori Marius Dan mazkur IPO O‘zbekistondan birinchi xalqaro aksiyadorlik taklifi bo‘lishini qayd etdi.

“UzNIF IPO’si O‘zbekiston kapital bozorlari uchun ham, keng doiradagi investorlar uchun Markaziy Osiyoning eng tez rivojlanayotgan iqtisodiyotlaridan biriga kirish imkonini taqdim etishga mo‘ljallangan investitsiya platformasi sifatida UzNIF uchun ham muhim bosqich hisoblanadi. Ushbu IPO O‘zbekistondan ilk xalqaro aksiyadorlik taklifi bo‘ladi, bu esa mamlakatning islohotlar dasturi doirasida erishgan sezilarli yutuqlarini, barqaror iqtisodiy o‘sishini, jadal transformatsiyasini hamda xalqaro investorlar uchun tobora jozibador bo‘lib borayotganini tasdiqlaydi”, – dedi Marius Dan.

Milliy investitsiya jamg‘armasi – O‘zbekistonda transport, energetika, kommunal va telekommunikatsiya xizmatlari kabi sohalardagi 13 ta yirik davlat kompaniyasining 25-40 foiz ulushlarini o‘zida jamlagan.

Aksiyalar sotuvidan keladigan mablag‘lar jamg‘armaning o‘ziga emas, uning yagona aksiyadori – Iqtisodiyot va moliya vazirligiga, ya’ni davlat budjetiga tushadi.

IPO tashkilotchilari va konsultantlar kimlar?

London fond birjasida GDR’larni joylashtirish jarayonini boshqaruvchi yagona global koordinator – Jefferies International Limited. Qo‘shma bukrannerlar – Abu Dhabi Commercial Bank, Auerbach Grayson, Raiffeisen Bank (ODDO BHF SCA bilan hamkorlikda), WOOD & Company.

Toshkentdagi taklifni boshqarish uchun mahalliy menejerlar: Alkes Research, Avesta Investment Group va Bluestone Financial Group tanlangan. Yuqorida nomi keltirilgan yagona global koordinator va qo‘shma bukrannerlar mahalliy joylashtiruvda ham ishtirok etadi.

UzNIF’ning moliyaviy maslahatchilari: STJ Advisors Group, ScholzvonGleich, Finasia Capital.

UzNIF va IMVning yuridik maslahatchilari: Cleary Gottlieb Steen & Hamilton, Kosta Legal.

Yagona global koordinator va qo‘shma bukrannerlarning yuridik maslahatchilari: White & Case, Dentons.

GDR dasturi bo‘yicha depozitar bank: The Bank of New York Mellon.

Depozitar bankning yuridik maslahatchilari: Debevoise & Plimpton, Centil Law Firm.

Source link

21 mlrd so‘mdan ortiq davlat xaridlaridagi qonunbuzilishlar yuzasidan tegishli choralar ko‘rildi.  Bu haqda Raqobat qo‘mitasi xabar bergan. 

Raqobat qo‘mitasining Toshkent shahar boshqarmasi tomonidan «QUYUV-MEXANIKA ZAVODI» AJ tomonidan o‘tkazilgan eng yaxshi takliflarni tanlash (tender) savdolari «Raqobat to‘g‘risida» gi qonun talablariga muvofiqligi yuzasidan o‘rganish ishlari olib borildi.

Olib borilgan o‘rganishlar natijasida,«O‘ZBEKISTON TEMIR YO‘LLARI» AJ tizim tashkiloti «QUYUV-MEXANIKA ZAVODI» AJ tomonidan o‘tkazilgan jami 21 mlrd so‘mdan ortiq bo‘lgan 8 ta tanlov savdolarida «Raqobat to‘g‘risida»gi Qonunining 29-moddasi talablariga rioya qilinmaganligi ma’lum bo‘ldi. Ya’ni savdolarda raqobatni cheklaydigan yoki cheklashga olib kelishi mumkin bo‘lgan harakatlar aniqlangan. 

Yuqoridagilarga muvofiq, Qo‘mitaning hududiy boshqarmasi Maxsus komissiyasi tomonidan «Raqobat to‘g‘risida»gi Qonun talablari buzilish alomatlari bilan buyurtmachi tashkilotga nisbatan ish qo‘zg‘atilib, natijasi yuzasidan belgilangan tartibda tegishli ta’sir chorasi qo‘llanildi.

Shuningdek, qonunbuzilish holatlarini bartaraf etish va kelgusida yo‘l qo‘ymaslik bo‘yicha bajarilishi majburiy bo‘lgan ko‘rsatma berildi.

Source link

O‘zbekiston Markaziy banki 2026-yil mart oyidagi xizmatlar narxi yillik o‘zgarishiga oid ma’lumotlarni e’lon qildi. Unga ko‘ra, eng katta narx o‘sishi 281,8 foiz bilan shaxsiy transport vositalarini sug‘urtalashda qayd etildi.

Trolleybusda yo‘l haqi bir yilda 100 foizga, tarmoq gaz 39,2 foizga, sovuq suv 35,1 foizga qimmatladi. Haydovchilik kurslari narxi ham 35,8 foizga oshdi.

Shuningdek, chiqindi tashlash xizmati 28,7 foiz, suyultirilgan gaz 25 foiz, tramvayda yo‘l haqi 23,3 foiz, muzey xizmatlari esa 21,1 foizga qimmatladi.

Arzonlashgan xizmatlar ro‘yxatida ichki yo‘lovchi havo transporti birinchi o‘rinda — yillik 10,9 foizga tushdi. Pul o‘tkazmalari uchun haq to‘lash 6,7 foizga, xalqaro yo‘lovchi havo transporti 5,5 foizga arzonladi.

Shu jumladan, nodavlat oliy ta’lim muassasalarida o‘qish narxi 0,5 foizga, mikromoliyaviy xizmatlar esa 0,02 foizga pasaydi. Metroda yo‘l haqi, mobil internet, davlat maktabgacha ta’lim va davlat OTMlarida o‘qish narxlari o‘zgarmadi.

Markaziy bank ma’lumotiga ko‘ra, iste’mol narxlari indeksi savatidagi jami 98 turdagi xizmatdan 68 tasining, ya’ni 69 foizining yillik narx o‘sishi 10 foizdan past bo‘ldi.

Source link

Markaziy bank 2026-yil 16-apreldan valyutalarning yangi kursini belgiladi. 

AQSh dollari 49,05 so‘mga oshib, 12 190,43 so‘m etib belgilandi.

Yevro kursi 49,29 so‘mga oshdi va 14 362,76 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 526,57 so‘m bo‘ldi (+83,5).

Rossiya rubli 162,09 so‘m etib belgilandi (+1,83).

Source link