Iqtisodiyot
O‘zmilliybank yetakchi nemis banklari Commerzbank AG va AKA Bank bilan hamkorlikni mustahkamlamoqda
2025 yil 20 iyunda Dyusseldorf shahrida Germaniya-O‘zbekiston ishbilarmonlar kengashining (GO‘IK) 9-yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi. Ushbu yig‘ilish O‘zbekiston va Germaniya ishbilarmon doiralari o‘rtasida sarmoyaviy hamkorlikni kengaytirish va qo‘shma loyihalarni amalga oshirish istiqbollarini muhokama qilish uchun muhim maydonga aylangan.
Tadbirda ikki mamlakatning 100 ga yaqin yetakchi kompaniya va moliya institutlari vakillari ishtirok etdi. Uchrashuvda ikki tomonlama hamkorlikning ustuvor yo‘nalishlari, jumladan, transport-logistika, raqamlashtirish, xomashyoni chuqur qayta ishlash, agrosanoat kompleksi, loyihalarni qo‘llab-quvvatlash uchun moliyaviy vositalar, shuningdek, mehnat migratsiyasi va «yashil» energiya sohasida sheriklik munosabatlari muhokama qilindi.
Uchrashuvning asosiy natijalaridan biri “O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki” AJ (O‘zmilliybank) Germaniyaning yetakchi banklari bo‘lgan Commerzbank AG va AKA Bank bilan umumiy qiymati 200 million dollarga teng kredit liniyalarini jalb qilish bo‘yicha ikkita muhim kelishuvning imzolanishi bo‘ldi.
Imzolangan shartnomalarning amalga oshirilishi O‘zmilliybankning Davlat mulkini boshqarish xizmati sohalarida shakllantirilgan yangi investitsiya portfelini qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha moliyaviy imkoniyatlarini sezilarli darajada kengaytiradi. Bu ikki tomonlama iqtisodiy hamkorlikni kengaytirishda muhim qadam bo‘ladi, uzoq muddatli kapital oqimini ta’minlaydi, shuningdek, o‘zaro savdo hajmini oshirish va O‘zbekiston iqtisodiyotiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri Germaniya sarmoyasini jalb qilish uchun qulay shart-sharoitlar yaratadi.
Bundan tashqari, kelishuvlar O‘zbekistonning 2025 yilga mo‘ljallangan xalqaro moliya institutlaridan 6 milliard dollar miqdorida tashqi moliyalashtirishni jalb etish nazarda tutilgan Davlat investitsiya dasturining ustuvor yo‘nalishlariga to‘liq javob beradi. Mazkur dastur doirasida O‘zmilliybank zimmasiga 1,2 milliard dollar jalb etish bo‘yicha asosiy vazifa yuklangan bo‘lib, erishilgan kelishuvlar uni bosqichma-bosqich amalga oshirishda muhim qadamdir.
Xususan, Commerzbank AG bilan kelishuv xalqaro kapital bozorida investorlar tomonidan moliyalashtirishni tashkil etishni nazarda tutadi va O‘zbekiston uchun uzoq muddatli resurslarni jalb qilishning barqaror va shaffof mexanizmlarini rivojlantirish yo‘lidagi muhim qadam bo‘ladi. Ushbu tashabbus tashqi moliyalashtirish manbalarini diversifikatsiya qilish, mamlakatning investitsion jozibadorligini oshirish va jahon moliya bozorlaridagi o‘rnini mustahkamlash, barqaror iqtisodiy o‘sish va ustuvor loyihalarni muvaffaqiyatli amalga oshirish uchun mustahkam zamin yaratadi.
Jalb qilingan mablag‘lar mamlakatdagi investitsiya loyihalarini qo‘llab-quvvatlash, kichik va o‘rta biznes sohasini rivojlantirishga yo‘naltirilishi rejalashtirilgan. To‘qimachilik va tog‘-kon sanoati, turizm, xizmat ko‘rsatish, metallurgiya, transport, infratuzilma va muqobil energetika kabi strategik sohalarga alohida e’tibor qaratilmoqda. Bu, o‘z navbatida, yangi ish o‘rinlarini yaratish, eksport salohiyatini oshirish, mamlakatimiz iqtisodiyoti yuksalishiga xizmat qiladi.
Commerzbank AG – Germaniyaning eng yirik universal banklaridan biri bo‘lib, aktivlari 555 milliard yevro, kapitali 36 milliard yevro va sof foydasi 3 milliard yevroni tashkil etadi. Bank xalqaro loyihalarni moliyalashtirishda faol qatnashadi va jahon iqtisodiyotining rivojlanishini qo‘llab-quvvatlaydi.
AKA Bank – Germaniyaning ixtisoslashgan moliya instituti bo‘lib, kapitali 300 million yevro, aktivlari 4 milliard yevro va sof foydasi 13 million yevroni tashkil etadi. Bank Yevropaning yetakchi banklari konsorsiumi bo‘lib, savdo va eksportni moliyalashtirishda faol qatnashadi, Yevropa tovarlari va xizmatlarini xalqaro bozorlarga yetkazib berishni qo‘llab-quvvatlaydi.
Iqtisodiyot
«Milliy sanoat zanjiri» ko‘rgazmasi – Transport tizimida 12,8 milliard dollarlik 36 ta investitsiya loyihasi amalga oshirilmoqda
Samarqand viloyatida transport sohasiga bag‘ishlangan «Milliy sanoat zanjiri» ko‘rgazmasining birinchi kuni yakunlandi. Ko‘rgazma mahalliy ishlab chiqaruvchilar, yirik davlat buyurtmachilari, tarmoq korxonalari, investorlar va ilmiy tashkilotlarni yagona maydonda birlashtirdi.
Bugungi kunda transport tizimida 12,8 milliard dollarlik 36 ta investitsiya loyihasi amalga oshirilmoqda. Tahlillarga ko‘ra, ushbu loyihalarda 407,3 million dollarlik mahsulotlarni mahalliylashtirish salohiyati mavjud.
Aynan shu imkoniyatlarni amaliy loyihalarga aylantirish maqsadida ko‘rgazmada transport sohasi uchun mo‘ljallangan minglab mahsulotlar, butlovchi qismlar, innovatsion ishlanmalar va texnologik yechimlar namoyish etildi.
Kun davomida yirik davlat buyurtmachilari o‘zlarining mavjud va istiqboldagi xarid ehtiyojlarini taqdim etdi. Mahalliy ishlab chiqaruvchilar esa o‘z mahsulot va texnologik imkoniyatlarini bevosita buyurtmachilarga namoyish qildi.
Birinchi kun yakunlariga ko‘ra, ko‘rgazma 1200 nafar nafar ishtirokchini jamladi. Davlat xaridlari orqali umumiy qiymati 490 mlrd so‘m bo‘lgan 4778 ta dastlabki kelishuvlarga erishildi.
Soliq kodeksining 337-moddasiga muvofiq, foyda solig‘i to‘lovchilarining ayrim toifasi belgilangan stavkaning 50 foizi miqdorida pasaytirilgan stavkani qo‘llash huquqiga ega.
Ushbu imtiyoz 2022-yil 1-sentyabrdan keyin joriy soliq davrida jami daromadi ilk bor 10 mlrd so‘mdan oshgan soliq to‘lovchilarga beriladi.
Pasaytirilgan stavka joriy soliq davrida hamda undan keyingi soliq davri mobaynida amal qiladi.
Imtiyozdan foydalanish uchun pasaytirilgan stavka qo‘llanilayotgan davrlarda soliq to‘lovchining jami daromadi 100 mlrd so‘mdan oshmasligi shart. Agar ushbu chegaradan oshib ketilsa, pasaytirilgan stavkani qo‘llash huquqi bekor bo‘ladi.
Mazkur imtiyoz yer qa’ridan foydalanganlik uchun soliq to‘lovchilari va aksiz solig‘i to‘lovchilariga nisbatan qo‘llanilmaydi.
Shuningdek, soliq to‘lovchi tugatilayotgan hollarda yoki imtiyoz olish maqsadida bir nechta tadbirkorlik subyekti o‘rtasida daromad sun’iy ravishda bo‘lingani aniqlansa, pasaytirilgan stavkadan foydalanishga ruxsat berilmaydi.
Mazkur tartib Soliq kodeksining 337-moddasida belgilangan bo‘lib, tadbirkorlik subyektlarini halol soliq to‘lash va biznesni qonuniy kengaytirishga rag‘batlantirishga qaratilgan.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonda chetdan xomashyo olib keladigan yangi kompaniya tuzilib, unga 200 mln dollar ajratiladi
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida o‘tkazilayotgan yig‘ilishda metallurgiya sanoatini rivojlantirish, xomashyo bazasini mustahkamlash va mahalliylashtirish darajasini oshirishga qaratilgan ustuvor vazifalar belgilandi.
Qayd etilishicha, Toshkent viloyati, Samarqand va Surxondaryoda ham temir zaxiralari mavjudligi prognoz qilinmoqda. Shu munosabat bilan temir sifati uchun zarur bo‘lgan marganets va ferrosilitsiy kabi minerallar zaxiralarini ko‘paytirish vazifasi qo‘yildi.
Mutasaddilarga sun’iy intellekt yordamida geologik maydonlarni tahlil qilib, bir oy muddatda temir hamda uni boyitish uchun zarur minerallar zaxiralarini oshirish bo‘yicha geologiya dasturini ishlab chiqish topshirildi. Hudud rahbarlariga esa bu jarayonlarga yirik tadbirkorlarni jalb qilish vazifasi yuklatildi.
Bugungi kunda mamlakatda metallurgiya sohasida 150 ga yaqin o‘rta va kichik xususiy korxona faoliyat yuritmoqda. Qurilish materiallari sohasidagi islohotlardan keyin hududlarda metall mahsulotlari ishlab chiqarishga qaratilgan yangi loyihalar boshlangani qayd etildi.
Xususiy korxonalarni xomashyo bilan barqaror ta’minlash maqsadida import xomashyoni markazlashgan tarzda olib kelish bo‘yicha alohida kompaniya tashkil etiladi. Ushbu tuzilmaga 200 million dollar ajratiladi, import qilingan xomashyo esa faqat birja savdolari orqali sotiladi.
Yig‘ilishda iqtisodiyotning yangi texnologik bosqichga o‘tayotgani munosabati bilan metall mahsulotlari turini ko‘paytirish, shuningdek, yirik metallurgiya korxonalari va xususiy sektor o‘rtasida kooperatsiyani kuchaytirish zarurligi ham ta’kidlandi.
Ma’lum qilinishicha, mamlakatda choksiz quvurga bo‘lgan yillik talab 280 million dollarga teng. Asosiy tashqi savdo hamkorlari esa har yili 1,5 milliard dollarlik shunday mahsulot import qiladi.
Hisob-kitoblarga ko‘ra, choksiz quvur ishlab chiqarishni mahalliylashtirish uchun 275 million dollar investitsiya talab etiladi. Bu orqali yiliga 450 million dollarlik mahsulot ishlab chiqarish va uning 170 million dollarlik qismini eksport qilish imkoniyati yaratiladi.
Shuningdek, ishga tushirilgan quyuv-prokatlash majmuasi avtomobilsozlik, maxsus transport, texnologik uskunalar, maishiy va qishloq xo‘jaligi texnikasi hamda qurilish materiallari uchun 1,5 milliard dollarlik mahsulotni mamlakatning o‘zida ishlab chiqarish imkonini beradi. Mas’ullarga uch oy muddatda choksiz quvur, sovuq prokat, metallni 3D usulda bosib chiqarish va yuqori aniqlikda ishlov berish bo‘yicha loyihalar paketini tayyorlash topshirildi.
Apple kompaniyasi kapitallashuv bo‘yicha grafik protsessorlar ishlab chiqaruvchi Nvidia kompaniyasidan o‘zib ketdi.
Foto: Adam Gray/Bloomberg
Bloomberg xabariga ko‘ra, Apple kompaniyasi kapitallashuv bo‘yicha grafik protsessorlar ishlab chiqaruvchi Nvidia kompaniyasidan o‘zib ketdi va dunyoning eng qimmat ommaviy kompaniyasiga aylandi.
17 iyul kuni Nvidia aksiyalari 3,7 foizga arzonlashdi, oqibatda kompaniyaning bozor qiymati 4,8 trillion dollargacha tushdi. O‘z navbatida, Apple aksiyalari 0,4 foizga qimmatlab, kompaniya kapitallashuvi 4,9 trillion dollarga yetdi.
Nvidia 2025 yilning may oyidan buyon birjadagi eng qimmat kompaniyalar reytingini boshqarib kelayotgan edi. Oktabr oyida uning kapitallashuvi besh trillion dollarga yetgan.
Reuters nashrining qayd etishicha, eng qimmat kompaniyalar ro‘yxatida yetakchining o‘zgarishi investorlar e’tiborini Nvidia kabi «sun’iy intellekt bumining eng yaqqol benefitsiarlari» doirasidan tashqariga kengaytira boshlaganidan dalolat beradi. Tahlilchilarning so‘zlariga ko‘ra, Apple o‘z modellarini rivojlantirishga mablag‘ sarflamagani uchun sun’iy intellekt poygasida ortda qolayotgan hisoblanardi, biroq endi «kayfiyat o‘zgargan».
«Apple <…> sun’iy intellektni servislari orqali monetizatsiya qilish, foydalanuvchilarni o‘z ekotizimiga bog‘lash va uskunalarni yangilash uchun ancha qulayroq mavqega ega. Qayta baholash sun’iy intellekt bilan bog‘liq spekulyativ o‘sishni emas, balki [kompaniya] daromadining barqarorligiga bo‘lgan ishonchni aks ettiradi», deb ta’kidladi BRI Wealth Management investitsiya bo‘limi rahbari Toni Medouz.
Markaziy bank 2026-yil 14-iyuldan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 16,89 so‘mga oshib, 12 092,87 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 24,14 so‘mga oshdi va 13 824,57 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 194,77 so‘m bo‘ldi (+0,88).
Rossiya rubli 157,13 so‘m etib belgilandi (-0,19).
Foto: Markaziy bank
Gretsiyada issiq tufayli ochiq havoda faoliyat yuritish taqiqlangan
Yangi o‘quv yili uchun davlat stipendiyalari kvotalari tasdiqlandi
Shavkat Mirziyoyev Belarus delegatsiyasini qabul qildi: tafsilotlar
-
Dunyodan2 days ago
Vengriya prezidenti isteʼfoga chiqish toʻgʻrisidagi konstitutsiyaviy oʻzgartirishni imzoladi
-
Siyosat5 days agoRustam Jo‘layev Prezident huzuridagi Milliy xavfsizlik agentligi rahbari etib tayinlandi
-
Jamiyat5 days agoXalqaro qidiruvdagi fuqaro Varshavadan Toshkentga olib kelindi
-
Jamiyat5 days agoKoreyada ish va’dasi ortidagi firibgarlik fosh etildi
-
Mahalliy3 days ago
O‘zbekistonda Integratsiyalashgan dasturlar oliy maktabi tashkil etiladi
-
Jamiyat4 days agoFarg‘onada kutubxonalar soni keskin kamaydi
-
Jamiyat4 days agoZangiotadagi propan shoxobchasida sodir bo‘lgan portlash sababi ma’lum qilindi
-
Sport4 days agoYamal Messiga qarshi. JCh finali intrigalari