Connect with us

Iqtisodiyot

Islomiy moliya – “yotgan” pulni iqtisodiyotga olib kirish vositasi

Published

on


“Yostiq ostida” saqlanadigan pullar jamiyatga foyda keltirmaydi: pul qo‘ldan qo‘lga o‘tsa, banklarda aylansa, foyda manbasiga aylanadi. Turib qolgan pullar iqtisodiyotda ishlay boshlasa, ishlab chiqarish, xizmat ko‘rsatish, tadbirkorlik va yangi ish o‘rinlarini yaratishga xizmat qiladi. Islomiy moliya – ishlamay yotgan pullarni “hayotga” chaqiruvchi omillardan biri.

Amalda aholi qo‘lidagi mablag‘larning salmoqli qismi hali ham rasmiy moliyaviy tizimdan chetda qolmoqda. Bu holatni Markaziy bankning 2025 yilda 1200 nafar respondent ishtirokida o‘tkazilgan milliy so‘rovi ham tasdiqlaydi. Unga ko‘ra, aholining qariyb 50 foizi jamg‘armasini bankda emas, balki uyida yoki hamyonida naqd shaklda saqlashini aytgan. Atigi 7 foiz aholi mablag‘ini rasmiy jamg‘arma vositalari orqali saqlayotganini bildirgan. Yana qariyb 8 foiz respondent mablag‘ini chorva, mol-mulk yoki boshqa usullarda saqlayotgani, taxminan 7 foizi esa norasmiy jamg‘arma guruhlarida pul jamg‘arishi qayd etilgan.

Bu raqamlar iqtisodiyotda ishlashi mumkin bo‘lgan sezilarli ichki moliyaviy resurs hali to‘liq bank va moliya tizimi orqali iqtisodiy aylanmaga jalb etilmaganini ko‘rsatadi.

Masala faqat odamlar pulni qayerda saqlayotganida emas, asosiy savol – nega vatandoshlarning yarmi amaldagi moliyaviy vositalarni o‘ziga mos deb bilmayotganida.

Kimdir mablag‘ini tez ishlatish uchun naqd saqlaydi, kimdir rasmiy moliyaviy mahsulotlarga ishonmaydi, yana kimdir puli aniq aktiv, real tovar yoki tushunarli loyiha bilan bog‘langan holda ishlatilishini afzal ko‘radi. Demak, bu yerda gap faqat moliyaviy odatlarda emas, balki bozorda ishonchli, sodda va ehtiyojga mos vositalar yetarli emasligida.

Pulni uyda saqlash kam holatlarda iqtisodiy jihatdan samarali. Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yil dekabr yakunida yillik inflatsiya 7,3 foizni tashkil qilgan. Yil boshida 1 dollar 12 904,91 so‘m bo‘lgan bo‘lsa, yil oxirida 12 025,33 so‘mni tashkil etgan. Bu raqamlar – “mablag‘ni passiv holda saqlab turish foydalimi?” degan savolga javob.

Moliyaviy bozorda tanlov va ehtiyojga mos yechimlar yetarli bo‘lmagani aholi jamg‘armalarining ishlamay yotishiga, qiymatini yo‘qotishiga sabab bo‘lyapti.

Bu joyda islomiy moliya haqida so‘z ochish o‘rinli bo‘ladi.

Islomiy moliyaga faqat diniy yoki tor ixtisoslashgan moliyaviy yo‘nalish sifatida emas, balki iqtisodiyotga kirmay turgan mablag‘ni rasmiy va ishonchli mexanizmlar orqali aylanmaga jalb qilish vositasi, bozorda hozircha to‘liq qamrab olinmagan talabga javob berish vositasi sifatida qarash kerak.

Agar turli ehtiyoj va qarashlarga mos moliyaviy vositalar bo‘lsa, iqtisodiyot ham kengroq qatlamni faollikka jalb qila oladi.

Bunday qo‘shimcha moliyaviy yo‘nalishga O‘zbekistonda real iqtisodiy ehtiyoj bormi? Bor. Jahon bankining 2025 yil dekabr oyidagi rasmiy ma’lumotiga ko‘ra, O‘zbekistonda mikro, kichik va o‘rta biznes jami tadbirkorlik sub’yektlarining 90 foizidan ortig‘ini tashkil qiladi, umumiy bandlikning 75 foizini ta’minlaydi va yalpi ichki mahsulotning taxminan 55 foizini yaratadi. Biroq aynan shu segment kapitalga chiqishda jiddiy to‘siqlarga duch kelmoqda: mikro, kichik va o‘rta biznes sub’yektlarining uchdan biridan ko‘prog‘ida bank hisobvarag‘i yo‘q, savdolarning 30 foizidan kami elektron shaklda amalga oshiriladi, kreditdan foydalanish darajasi esa hali ham pastligicha qolmoqda.

Jahon banki ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekistonda mikro, kichik va o‘rta biznesning kreditga bo‘lgan ehtiyoji taxminan 13 milliard dollarga baholangan, bu yo‘nalishda 6 milliard dollarlik moliyalashtirish bo‘shlig‘i mavjud.

Shu bilan birga, biznesini kengaytirishni maqsad qilgan korxonalar faqat kredit emas, balki xususiy kapital investitsiyalariga ham ehtiyoj sezmoqda. Bu sohadagi talab 20–30 milliard dollar deb baholangan. Biroq mamlakatda faoliyat yuritayotgan uchta xususiy kapital fondining jami majburiyat olingan kapitali atigi 2 milliard dollarni tashkil etadi. Bu esa masala faqat moliya yetishmasligida emas, balki iqtisodiyotning faol qismi uchun mos va yetarli moliyaviy instrumentlar hali ham cheklanganini ko‘rsatadi.

Shu nuqtadan qaralganda, islomiy moliyaning amaliy ahamiyati yanada yaqqol namoyon bo‘ladi. Chunki ko‘p tadbirkorlarga shunchaki naqd pul emas, balki aniq ehtiyojiga mos moliyalashtirish kerak bo‘ladi: kimgadir uskuna zarur, kimgadir xomashyo, kimgadir tovar zaxirasi, kimgadir transport, kimgadir ishlab chiqarish buyurtmasini bajarish uchun aylanma resurs zarur bo‘ladi. Islomiy moliyada murobaha orqali tovar yoki uskuna olib berish, ijara orqali aktivdan foydalanish, salam va istisna orqali qishloq xo‘jaligi va ishlab chiqarishni moliyalashtirish, ayrim hollarda esa sherikchilik asosida moliyalashtirish ham mumkin. Shu jihatdan, u real sektor ehtiyojlariga yaqinroq mos keladi va ayniqsa savdo, xizmat ko‘rsatish, logistika, qishloq xo‘jaligi hamda kichik ishlab chiqarish sohalari uchun muhim ahamiyat kasb etadi.

Yana bir muhim tomoni – u iqtisodiyotni tartibga va shaffoflikka yaqinlashtiradi. Albatta, islomiy moliya yakka o‘zi yashirin iqtisodiyotni bartaraf etib qo‘ymaydi. Lekin u ayrim norasmiy aylanmalarni qisqartirishga yordam berishi mumkin. Chunki bunday moliyalashtirish shakllarida odatda real tovar, real xizmat, aniq shartnoma, hisob-faktura, elektron to‘lov va hujjatlashtirish muhim o‘rin tutadi. Natijada iqtisodiy operatsiyalar norasmiy va “ko‘rinmaydigan” holatdan rasmiy, hujjatlashgan va hisobli shaklga o‘tadi. Bu esa nafaqat biznes uchun, balki banklar, investorlar va regulyator uchun ham muhim.

O‘zbekiston iqtisodiyotida moliyalashtirishga bo‘lgan talab yuqori. Shuning uchun bu ehtiyojni faqat an’anaviy moliya tizimi orqali emas, balki turli moliyaviy mexanizmlar orqali qoplash zarur. Agar shunday sharoitda moliyaviy tizimga ishonchli, huquqiy jihatdan tartibga solingan va turli ehtiyojlarga mos yangi vositalar kiritilsa, bu ichki resurslarni iqtisodiyotga jalb qilish imkoniyatini kengaytiradi. Bu yerda masala faqat “yangi mahsulot”da emas, balki iqtisodiyotga qo‘shimcha resurs jalb qilish va ishonchni yanada mustahkamlashdadir.

O‘zbekistonda islomiy moliya endi nazariy muhokama bosqichida emas. Senat 2026 yil 5 fevralda islomiy bank faoliyatini joriy etishga oid qonunchilik o‘zgarishlarini ma’qulladi. Endi asosiy vazifa uni faqat huquqiy jihatdan joriy etish emas, balki real iqtisodiy ehtiyoj, bozor talabi va aniq moliyaviy mahsulotlar bilan ta’minlashdan iborat.

Islomiy moliyaning muhim qirrasi shundaki, u faqat tijorat bilan cheklanib qolmay, ijtimoiy sohaga yo‘naltirilayotgan mablag‘larni ham tartibli, shaffof va barqaror mexanizmlar orqali boshqarish imkonini beradi. Shu jihatdan vaqf va xayriya institutlari iqtisodiyotga to‘liq kirmay turgan resurslarni samarali ishga solishning ijtimoiy ko‘rinishi sifatida ahamiyatga ega.

2026 yil 17 fevraldagi prezident qarori bilan Ramazon oyida ehtiyojmand aholini qo‘llab-quvvatlash uchun “Vaqf” xayriya jamoat fondiga 800 milliard so‘m ajratilishi ham bu yo‘nalishga davlat darajasida e’tibor ortib borayotganini ko‘rsatadi. Shu bois, kelgusida vaqf qonunchiligini ishlab chiqish va vaqfga ixtisoslashgan moliyaviy institut yoki Vaqf bankini tashkil etish ijtimoiy mablag‘larni yanada samarali, shaffof va uzluksiz boshqarishga xizmat qilishi mumkin.

Masala yangi shior o‘ylab topish emas, iqtisodiyotga kirmay turgan mablag‘larni ishga solish, ichki jamg‘armalarni faollashtirish, kichik va o‘rta biznes uchun mos moliyaviy yechimlar yaratish va ayrim norasmiy aylanmalarni shaffof maydonga olib chiqish. Islomiy moliyaning O‘zbekiston uchun ahamiyati xususan shu bilan muhim. Darvoqe, u mavjud moliya tizimiga to‘siq yoki xavf emas, aksincha, uni to‘ldiruvchi, iqtisodiyotga yangi resurs, yangi tanlov va yangi imkoniyat olib kiruvchi qo‘shimcha mexanizmdir.

Iskandar Tursunov

islomiy moliya bo‘yicha mutaxassis

Al Muamalat Consulting asoschisi va direktori



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Iqtisodiyot

Markirovkali suv va ichimliklarni agregatsiyalash kechiktiriladi

Published

on


Tadbirkorlar noroziligiga sabab bo‘lgan suv va ichimliklarni majburiy agregatsiyalash amaliyoti kechiktiriladigan bo‘ldi. Bu haqda prezident huzuridagi yig‘ilishdan keyin biznes-ombudsman Abdumannop Bo‘riyev ma’lum qildi. Soliq qo‘mitasi vakiliga ko‘ra, markirovka talablarini buzganlik uchun sanksiya yumshatiladi.

O‘zbekistonda 1 apreldan suv va salqin ichimliklarni raqamli markirovkalash tizimida majburiy agregatsiya kuchga kirgan va bu tadbirkorlarda ko‘plab e’tirozlarga sabab bo‘lib kelayotgan edi. 5 may kuni prezident huzuridagi yig‘ilishda bu yangi talabni amaliyotga majburiy joriy etishni kechiktirish masalasi ko‘tarildi.

Biznes-ombudsman Abdumannop Bo‘riyev “O‘zbekiston 24” telekanaliga bergan intervyusida aytishicha, prezident tomonidan tadbirkorlik muhitiga ta’sir qilayotgan muammolarni o‘rganish borasida topshiriq berilgan. Taqdimotda 15 ta masala ko‘tarilgan. Ulardan biri – markirovkalangan suv va ichimliklarni agregatsiyalash.

“2026 yil 1 apreldan boshlab markirovka tizimi yo‘lga qo‘yilgan. Bu, ayniqsa, suv ishlab chiqaruvchi korxonalarga ta’sir o‘tkazyapti. Korxonalarni tahlil qilganimizda 90 foiz bozorni egallagan 10 ta yirik ishlab chiqaruvchining 5 tasi ushbu jarayonga tayyor emasligi ma’lum bo‘ldi. Prezidentimizga buni aytganimizda, cho‘zish bo‘yicha taklif berdilar. Bu jarayon 2 marta cho‘zilgan. 2024 yil apreldan 2026 yilgacha. “Mayli, yana cho‘zamiz, qachonki tadbirkorlarimiz tayyor bo‘lganda yo‘lga qo‘yiladi”, dedilar”, – deydi Bo‘riyev.

Uning qo‘shimcha qilishicha, taqdimotda tadbirkorlarni qiynayotgan peshlavhalar, dizayn kod masalalari ham muhokama qilingan. “Tadbirkorlarning ovozini yetkazdik, hammasini prezidentimiz qo‘llab-quvvatladi”, – dedi biznes ombudsman.


Abdumannop Bo‘riyev

Soliq qo‘mitasining Soliq solish metodologiyasi departamenti direktori Aziz Umrzoqov yig‘ilishda raqamli markirovkalash borasida ikkita masala muhokama qilinganini ma’lum qildi.

“Tovarning ishlab chiqaruvchidan ulgurji sotuvchi, undan keyin yakuniy iste’molchigacha bo‘lgan harakatini kuzatish imkonini beruvchi tizim yetarli darajada yuqori texnologik ekanidan kelib chiqib, qo‘yilgan maqsadlarga erishish uchun bunday vositalarni samarali joriy etish muddatini kechiktirishga qaror qilindi”, – dedi u.

Mas’ulning so‘zlariga ko‘ra, ko‘plab tadbirkorlarni markirovka bo‘yicha tashvishga solgan ikkinchi masala – ularga qo‘llanadigan jarimalar miqdori ham muhokama qilingan.

“Prezident uni kamaytirish tashabbusini ilgari surdi, ya’ni ishlab chiqaruvchilar, ulgurji sotuvchilar hamda import qiluvchilar uchun sanksiyalar kamaytiriladi, umumiy ovqatlanish va savdo korxonalari uchun esa jarimalar daromad summasidan kelib chiqib emas, balki qat’iy belgilangan summada bo‘ladi”, – dedi Soliq qo‘mitasi mas’uli.

O‘zbekistonda ichimliklarni raqamli markirovkalash tizimi joriy etilishi ko‘plab bahs-munozaralarga sabab bo‘ldi. Joriy yil 1 apreldan boshlab ichimliklar uchun majburiy agregatsiya talabi ham kuchga kirdi. Bu tizim mahsulot harakatini bosqichma-bosqich kuzatish va yashirin aylanmani qisqartirishni maqsad qiladi, biroq bozor ishtirokchilari yangi tartibni amaliyotga joriy etishda qator muammolar borligini ta’kidlamoqda.

Avvalroq soliq maslahatchilari Nodirbek Xo‘jabekov va Murod Muhammadjonov ham Kun.uz’ga bergan intervyusida markirovkalashga oid talablar amaliyotda nimalarga olib kelayotgani haqida gapirib o‘tgandi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Raqobat qo‘mitasi peshlavhalarga oid hujjat loyihasini e’lon qildi

Published

on


Tegishli nizom loyihasiga ko‘ra, peshlavhalar reklama hisoblanmaydi. Peshlavha uchun reklama joyining pasportini olish va to‘lov qilish talablari bekor qilinadi. Loyiha 25 aprel kuni jamoatchilik muhokamasiga qo‘yilgan bo‘lib, Raqobat qo‘mitasi bu haqda 6 may kuni xabar berdi va tadbirkorlarni muhokamada faol qatnashishga chaqirdi. Bir kun oldin muammo yechimi davlat rahbari huzurida ko‘rib chiqilgan edi.

Foto: Chilonzor tumani hokimligi

Tashqi reklamani joylashtirish tartibi tadbirkorlar foydasiga qayta ko‘rib chiqilmoqda. Bu haqda Raqobat qo‘mitasi xabar berdi.

Qo‘mita tashqi axborot vositalarini, xususan peshlavhalarga oid tartiblarni nazarda tutuvchi “Tashqi yozuvlarni tartibga solish to‘g‘risida”gi nizom loyihasini jamoatchilik muhokamasiga qo‘ygan.

Hujjat bilan amaliyotda turli kelishmovchilikni keltirib chiqarayotgan va qonunchilikdagi bo‘shliq hisoblangan ayrim jarayonlarga va tushunchalarga aniqlik kiritilmoqda.

Xususan, “tashqi axborot vositasi, “tashqi yozuv”, axborot ko‘rsatkichi”, “peshlavha”, “e’lon”, “ma’lumotlar taxtasi” kabi tushunchalarga aniq tarif berilmoqda.

Bunda, “tashqi axborot vositasi” va “tashqi yozuvlar” tashqi muhitga qaratilgan hamda tijorat maqsadi ko‘zlanmagan axborot, ya’ni reklama tusiga ega bo‘lmagan vositalar hisoblanib, tashqi axborot vositalarini ularga reklama yoki tijorat tusiga ega bo‘lgan axborot yoki tasvirni joylashtirish orqali o‘rnatishga va foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Shuningdek, peshlavhalar – savdo, umumiy ovqatlanish va maishiy xizmat ko‘rsatish obektlarida faoliyati tasnifi (tashkilot nomi, ixtisoslashuvi) to‘g‘risidagi ma’lumot hisoblanib (misol uchun: dorixona, sartaroshxona, AYoQSh, milliy taomlar, supermarket, shifoxona, oziq-ovqat, qurilish va xo‘jalik mollari do‘koni), bunday peshlavhalar tashqi reklama obekti hisoblanmaydi va reklama joyining pasportini olish shart emas.

Ya’ni, muayyan tadbirkorlik sub’yekti egallab turgan binoning tashqi tomonida binoga kirish joyida o‘zi va faoliyat turi (ixtisosligi) to‘g‘risida joylashtirilgan yoki mazkur tadbirkorning mahsuloti haqida shu bino vitrinasidagi axborot (peshlavha) reklama hisoblanmaydi va buning uchun tegishli ruxsat etish xususiyatidagi hujjatlarni olish hamda to‘lovlarni amalga oshirish talab etilmaydi.

Loyiha muhokamasi joriy yilning 25 aprelidan boshlangan va 10 mayga qadar davom etadi.

Raqobat qo‘mitasi tadbirkorlik sub’yektlarini hujjat loyihasi bo‘yicha muhokamada o‘z fikr-mulohazalari va takliflari bilan faol ishtirok etishga chaqirdi.

Eslatib o‘tamiz, Toshkentda tadbirkorlik sub’yektlarining peshlavhalarini ommaviy buzib tashlash kampaniyasi tadbirkorlar e’tirozlariga sabab bo‘layotgan edi. 5 may kuni prezident huzuridagi yig‘ilishda bu muammo ham ko‘tarilib, peshlavhani reklama deb baholash va pasport rasmiylashtirish tartibi bekor qilinadigan bo‘ldi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Dollar to‘xtovsiz o‘sib bormoqda

Published

on



Dollar to‘xtovsiz o‘sib bormoqda



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekistonda mol go‘shti narxi jahon narxlari bilan taqqoslandi

Published

on


Mamlakat 101 ta davlat ichida 66-o‘rinni egalladi.

O‘zbekiston mol go‘shti nisbatan arzon mamlakatlar ro‘yxatiga kirdi. Bu Numbeo portali ma’lumotlaridan oydinlashmoqda.

5 may kuni yangilangan reytingda 101 ta davlat ishtirok etgan. O‘zbekiston mol go‘shtining bir kilogrammi 10,86 dollar (≈130 ming so‘m) narx bilan 66-o‘rinni egalladi. Shu bilan birga, O‘zbekistonda go‘sht possovet hududining boshqa mamlakatlariga qaraganda qimmatroq, masalan, Ozarboyjon (10,53 dollar), Belarus (9,25 dollar), Qozog‘iston (8,72 dollar).

Portal ma’lumotlariga ko‘ra, eng qimmat mol go‘shti Shveytsariya (45,58 dollar), Norvegiya (32,89 dollar) va Lyuksemburgda (27,65 dollar) sotiladi. Umuman olganda, aksariyat rivojlangan mamlakatlarda go‘sht O‘zbekistonga qaraganda 3-4 baravar qimmatroq. Reytingning dastlabki 15 ta qatorini mol go‘shti 20 dollardan qimmat bo‘lgan davlatlar egallagan. Bular Yevropa davlatlarining bir qismi (Germaniya, Shvetsiya, Fransiya, Finlyandiya, Avstriya, Italiya, Belgiya va boshqalar), shuningdek, Isroil, Janubiy Koreya va Singapurdir.

Reytingga ko‘ra, mol go‘shti eng arzon davlatlar – Pokiston (4,68 dollar), Nigeriya (4,73 dollar) va Keniya (5,23 dollar).

Numbeo – bu foydalanuvchilar tomonidan yaratilgan ma’lumotlar bazasi bo‘lib, u dunyoning turli shaharlari va mamlakatlarida yashash narxi haqidagi raqamlarni to‘playdi va e’lon qiladi. Xizmat asosan foydalanuvchilarning o‘z ma’lumotlaridan, shuningdek, qisman rasmiy statistikadan foydalanadi. Shuning uchun reytingdagi raqamlar vaziyat haqida umumiy tasavvur beradi, lekin har doim ham aniq bo‘lavermaydi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Charm sanoatida ishlab chiqarish hajmi 12 trln so‘mga yetkaziladi

Published

on


Prezident Shavkat Mirziyoyev charm-poyabzal sanoatida amalga oshirilayotgan ishlar va kelgusidagi rejalar yuzasidan taqdimot bilan tanishdi.

So‘nggi yillarda soha korxonalarini qo‘llab-quvvatlash, ishlab chiqarishni kengaytirish va eksportni ko‘paytirish bo‘yicha qator choralar ko‘rildi. Joriy yil birinchi choragida charm sanoatida ishlab chiqarish hajmi 962 milliard so‘mni tashkil etib, o‘sish 25 foizdan oshdi. 2030- yilga qadar charm-poyabzal sanoatida ishlab chiqarish hajmini 12 trillion so‘mga, eksportni 500 million dollarga yetkazish, 12 mingta yangi ish o‘rni yaratish maqsad qilingan.

Shu bilan birga, sohada ishga solinmagan imkoniyatlar ko‘pligi ko‘rsatib o‘tildi. Respublikada katta hajmda teri va jun xomashyosi hosil bo‘layotgan bo‘lsa-da, ularni chuqur qayta ishlash darajasi pastligicha qolmoqda. Xususan, qo‘y va echki terisini qayta ishlash darajasi 30 foiz atrofida. Yiliga tayyorlanadigan 40 ming tonna jun xomashyosining esa atigi 6 ming tonnasi, ya’ni 15 foizi qayta ishlanmoqda.

Taqdimotda korxonalar quvvatidan samarali foydalanish, xomashyoni chuqur qayta ishlash, tayyor mahsulot ulushini oshirish va eksport geografiyasini kengaytirish bo‘yicha takliflar ko‘rib chiqildi.

Jumladan, Toshkent viloyatining Ohangaron tumani va Andijon viloyatining Shahrixon tumanida charm-poyabzal sanoatiga ixtisoslashgan sanoat zonalarini tashkil etish rejalashtirilgan. Bu zonalarda ishlab chiqarish binolari, muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlari, logistika, dizayn va malaka oshirish markazlari barpo etiladi. Sanoat zonalari boshqaruvi Yengil sanoatni rivojlantirish agentligi huzurida tashkil etiladigan maxsus direksiyaga yuklatiladi.

Ohangaronda terini qayta ishlash korxonalari uchun ekologik talablarga javob beradigan zamonaviy sanoat zonasi tashkil etiladi. Respublikadagi 32 ta terini qayta ishlash korxonasida suv tozalash inshootlarining 70 foizi eskirgan, yagona markazlashgan tizim mavjud emas. Shu bois, yangi zonada markazlashgan suv tozalash inshooti qurilib, kuniga 8 ming kub metrgacha tozalangan suvni texnologik jarayonlarda qayta ishlatish imkoniyati yaratiladi.

Xomashyo bazasini kengaytirish masalasiga alohida e’tibor qaratildi. Qo‘shni davlatlardan mol terisini markazlashgan holda import qilish, bu jarayonda tadbirkorlarga “yagona darcha” tamoyili asosida ko‘maklashish, transport xarajatlarini kompensatsiya qilish va qayta ishlovchi korxonalarni aylanma mablag‘ bilan ta’minlash taklif etildi.

Mayda shoxli mol terilarini yig‘ish va birlamchi qayta ishlash tizimini takomillashtirish ham muhim vazifa sifatida belgilandi. Navoiy, Qashqadaryo, Surxondaryo va Toshkent viloyatlarida terini yig‘ish va birlamchi ishlov berish punktlarini tashkil etish, qayta ishlash korxonalarini rag‘batlantirish choralari ko‘rib chiqildi.

Jun xomashyosini qayta ishlashni kengaytirish bo‘yicha Sirdaryo viloyatida yangi kompleks tashkil etish taklif qilindi. Uning quvvati 30 ming tonna junni qayta ishlashga mo‘ljallanadi. Loyiha ishga tushsa, xomashyodan tayyor mahsulot ishlab chiqarish zanjiri shakllanib, qo‘shilgan qiymat bir necha barobarga oshadi, eksport va ish o‘rinlari ko‘payadi.

Poyabzal, shu jumladan, maxsus poyabzal ishlab chiqarish hajmini oshirish, bu borada xorijiy hamkorlar bilan kooperatsiya va qo‘shma loyihalarni ko‘paytirish rejalari ko‘rib chiqildi.

Taqdimotda sun’iy charm ishlab chiqarishni kengaytirish masalasiga ham to‘xtalib o‘tildi. Jahon bozorida yirik brendlar ekologik talablar, narx va texnologik qulayliklar nuqtai nazaridan sun’iy charmdan foydalanishni kengaytirmoqda.

Mamlakatimizda mazkur yo‘nalishda 7 ta istiqbolli loyihani amalga oshirish rejalashtirilgan. Ular natijasida 50 million pogon metr mahsulot ishlab chiqarish quvvati yaratilib, ichki talabning katta qismi qoplanadi, eksport oshadi.

Davlatimiz rahbari sohaga berilgan imtiyozlar o‘z-o‘zidan natija bermasligini, har bir korxona, loyiha va bozor bo‘yicha aniq hisob-kitob va amaliy harakat zarurligini ta’kidladi.

Mutasaddilar va hududlar rahbarlariga korxonalarni moliyaviy sog‘lomlashtirish, quvvatlardan to‘liq foydalanish, import o‘rnini bosuvchi raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarish, xalqaro sertifikatlar olishda tadbirkorlarga ko‘maklashish bo‘yicha topshiriqlar berildi.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.