Jamiyat
orzularni umringiz evaziga sotib olasiz / 5 daqiqa
Dunyoda har bir istakning bahosi, badali bo‘lishi haqida eshitganmisiz? Aytaylik, xohishlaringiz evaziga umringiz qisqarib borishi haqida hech o‘ylab ko‘rganmisiz? Onore de Balzakning “Sag‘ri teri tilsimi” romani mana shunday savollarga javob beradi. Asar inson tabiati, orzu, nafs va hayot qiymati haqida bahs yuritadi. “5 daqiqa”ning bugungi sonida biz orzular badali, insonning chegara bilmas istaklari to‘g‘risida gaplashamiz.
“Sag‘ri teri tilsimi”ning asosiy qahramonlaridan biri Rafael de Valenten ismli yosh yigit. U aslzoda tabaqaga mansub, o‘qimishli, orzularga berilgan, ta’sirchan inson. Lekin orzuning kattaligi hamma vaqt ham insonni qutqarmaydi. Rafael hayotda o‘zi istagan mavqega erisha olmaydi, moliyaviy qiyinchiliklarga botadi, ruhan sinadi va oxir-oqibat hayotdan butunlay ko‘ngli soviydi.
Shunday ruhiy tushkunlik paytida Rafael Parijdagi antiqa buyumlar do‘koniga kirib qoladi. Do‘kon egasi yigitga sehrli xususiyatga ega bo‘lgan sag‘ri terisini ko‘rsatadi. Bu teri g‘oyat g‘ayrioddiy kuchga ega bo‘lib, u har qanday istakni amalga oshiradi. Lekin bu mukofot tekinga berilmaydi. Har bir bajarilgan istak bilan teri biroz kichrayadi, teri kichraygan sari istak egasining ham umri qisqaradi.
Teri — shunchaki sehrli narsa emas. U inson hayoti, vaqti, quvvati va taqdirining ramziga aylanadi. Rafael boshida bu ogohlantirishni jiddiy qabul qilmaydi. Chunki umidsiz, qashshoq va ruhan singan odam uchun tez boyish, tezroq baxtli bo‘lish imkoniyati o‘lim xavfidan ham kuchliroq tuyuladi. Shuning uchun u terini qabul qiladi va istak bildirishni boshlaydi.
***
Rafaelning istaklari asosan boylik, mavqe, huzur-halovat va muhabbat atrofida aylanadi. U qashshoqlikdan qutulishni, jamiyatda tanilishni, hayotning lazzatlarini tatib ko‘rishni xohlaydi. Uning hayoti bir lahzada o‘zgaradi: kechagina hech kim bo‘lmagan yigit birdan imkoniyatlar, pul va ta’sir doirasiga kirib boradi.
Biroq Rafael har gal teri kichrayganini ko‘rganida, o‘zi ham o‘limga yaqinlashayotganini his qiladi. Shunday qilib, orzu insonni qutqaruvchi kuchdan halokat quroliga aylanadi.
Rafael ma’lum bir nuqtadan keyin istak qilishdan qo‘rqa boshlaydi. U hayotdan rohat olish o‘rniga, har bir qadamda o‘z umrining qolgan qismini hisoblab yashaydi. Hatto qalbida tug‘ilgan tabiiy xohish ham uni dahshatga sola boshlaydi. Chunki u biladiki, istak bu faqat xohish emas, balki umrdan uzilgan bir bo‘lakdir.
Yigitning hayotida turli ayol obrazlari orqali ikki xil olam namoyon bo‘ladi. Bir tomonda tashqi go‘zallik, havoyi havas, jamiyatning yaltiroq, ammo ichi bo‘sh muhiti turadi. Ikkinchi tomonda esa samimiyat, qalb pokligi, insonga inson sifatida mehr qo‘ya olish qobiliyati namoyon bo‘ladi. Balzak shu orqali insonni halokatga olib boradigan faqat pul yoki hirs emasligini, ba’zan noto‘g‘ri tanlangan muhabbat va soxta hissiyotlar ham uni botqoqqa tortiishi mumkinligini ko‘rsatadi.
“Sag‘ri teri tilsimi”ni ochig‘i, ko‘pchiligimiz orzu qilib ko‘rganmiz. Qaniydi orzularni ro‘yobga chiqaruvchi bir kuch bo‘lsa-yu, barcha istaklaringga erisha qolsang. Biroq istaklar yangi istaklarni chaqiradi, inson to‘xtashni unutib qo‘yadi.
Bugun ham ko‘pchiligimiz tez boyishni, tanilishni, muvaffaqiyatga erishishni istaymiz. Ijtimoiy tarmoqlar, reklama, doimiy raqobat odamni shunday kayfiyatga soladiki, u go‘yo bir umr orzularni amalga oshirish uchun yugurishi kerakdek. Pul, nufuz, qulaylik, e’tibor — bularning bari zamonaviy insoniyatning yangi sag‘ri terisiga aylangan.
Rafael terini kattalashtirish yoki uning ta’sirini yo‘q qilish uchun turli yo‘llarni qidiradi. Ammo hech kim bu sirli kuchni yengolmaydi. Inson taqdirida shunday chegaralar borki, ularni boylik, ilm va hokimiyat bilan ham yengib bo‘lmaydi.
Darhaqiqat, insonning haqiqiy muammosi imkoniyat yo‘qligida emas, balki mavjud imkoniyatni qanday ishlatishida. Agar orzu hayotdan ustun qo‘yilsa, orzu halokatga aylanadi. Agar nafs aqldan ustun kelsa, inson o‘z qo‘li bilan o‘zini yo‘q qiladi.
11 martdan 31 maygacha Amudaryo va Sirdaryoda, 26 apreldan 10 iyungacha Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Xorazm viloyatidagi tabiiy suv havzalarida baliq ovlashga taqiq qo‘yilgan. Boshqa barcha tabiiy suv havzalarida 16 apreldan 31 maygacha baliq ovlash taqiqlangan.
Foto: Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi
Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi Davlat ekologik nazorat inspeksiyasi, Sirdaryo suv havzasini nazorat qilish bo‘limi, Sirdaryo viloyati Ekologiya boshqarmasi, viloyat DXX va IIB xodimlari bilan hamkorlikda reyd tadbiri o‘tkazildi.
Reyd davomida huquqbuzarlar Sh. J. va S. X. tomonidan Sayxunobod tumani «Farovon» MFY hududida «Sho‘razak» zovuridan noqonuniy ov quroli, ya’ni elektr qarmoq yordamida 46 dona baliq ovlanganligi aniqlandi.
Holat yuzasidan tegishli dalolatnoma rasmiylashtirilib, noqonuniy ovlangan baliqlar hamda ov qurollari olib qo‘yildi.
Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasining ta’kidlashicha, huquqbuzarlik natijasida tabiatga 519 million 120 ming so‘m zarar yetkazilgan. To‘plangan hujjatlar viloyat prokuraturasiga yuborilgan.
Ma’lumot uchun, 11 martdan 31 maygacha Amudaryo va Sirdaryoda, 26 apreldan 10 iyungacha Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Xorazm viloyatidagi tabiiy suv havzalarida baliq ovlashga taqiq qo‘yildi. Shuningdek, boshqa barcha tabiiy suv havzalarida 16 apreldan 31 maygacha baliq ovlash taqiqlangan.
Tovar-moddiy boyliklarning mamlakat hududidan noqonuniy olib chiqilishiga qarshi kurashish yo‘nalishida Davlat xavfsizlik xizmatining Farg‘ona viloyati bo‘yicha boshqarmasi va Bojxona idoralari xodimlari hamkorligida tezkor tadbir o‘tkazildi.
Jumladan, Farg‘ona tumanida yashovchi, 1996 y.t. shaxs boshqaruvidagi “Damas” rusumli avtotransport vositasi Qirg‘iz Respublikasiga chiqish maqsadida “Vodil-avto” chegara bojxona postiga kirib kelgan vaqtida tekshiruvdan o‘tkazildi.
Natijada, avtomashina kuzov qismining ichiga yashirilgan 4 dona nostandart shakldagi oltin quymalar borligi aniqlanib, ashyoviy dalil sifatida rasmiylashtirib olindi.
Ekspertiza xulosasiga ko‘ra, ularning sof og‘irligi 1 kg 232 gr bo‘lib, umumiy bahosi 2 mlrd 182 mln 466 ming so‘mni tashkil etadi.
Holat yuzasidan DXX Farg‘ona viloyati bo‘yicha boshqarmasi Tergov bo‘limi tomonidan mazkur shaxsga nisbatan Jinoyat Kodeksining 182-moddasi (bojxona to‘g‘risidagi qonunchilikni buzish) 2-qismi “a” bandi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
2026-yil 10-martdan boshlab, O‘zbekiston hududidan Saudiya Arabistoni Podshohligi va BAAga ikki tomonlama yo‘lovchi tashishni (olib ketish va olib kelish) tashkil etishga ruxsat berildi.
O‘zbekiston Respublikasi Transport vazirligi matbuot xizmati xabariga ko‘ra, bundan oldin yo‘lovchi turi va fuqaroligi bo‘yicha qo‘yilgan cheklovlar bekor qilinadi.
Vazirlik, shuningdek, Saudiya Arabistoni Podshohligiga amalga oshirilayotgan parvozlarda, umra mavsumi nihoyasiga yetayotganligi va «Haj – 2026» mavsumidan oldin barcha «Umra» ziyoratchilari Saudiya Arabistoni Podshohligining amaldagi qonunchiligiga muvofiq mamlakatdan chiqib ketishi shartligini inobatga olgan holda «Uzbekistan Airports»ga Podsholhlikka parvoz qilayotgan barcha turdagi yo‘lovchilarni ortga qaytarishni tashkillashtirish bo‘yicha vazifalar yuklanganini ma’lum qildi.
Shu bilan birga, parvozlarni tashkil qilishda mas’ul idora va tashkilotlarga xavfsizlik talablari, xalqaro havo tashuvlari bo‘yicha amaldagi qoidalar, shuningdek Saudiya Arabistoni Qirolligi va BAAning vakolatli organlari tomonidan belgilangan talab va tartiblarga qat’iy rioya etilishi ta’minlanishi lozimligi bildirilgan.
O‘zbekistonda pedagogika oliy ta’lim muassasalari bitiruvchilari uchun yana bir yangi imkoniyat yaratilishi rejalashtirilmoqda. Unga ko‘ra, bo‘lajak o‘qituvchilar yakuniy attestatsiya bilan bir vaqtda, o‘z xohishiga ko‘ra kasbiy sertifikatlash sinovlarida ham ishtirok etishi mumkin bo‘ladi.
Mazkur tartibni joriy etish Vazirlar Mahkamasining 2024 yil 2 fevraldagi 87-son qaroriga tegishli o‘zgartirishlar kiritish orqali amalga oshirilishi ko‘zda tutilgan.
Taklif etilayotgan yangi tartibga muvofiq, 2028-2029 o‘quv yilidan boshlab O‘zbekiston milliy pedagogika universitetining, 2029-2030 o‘quv yilidan esa Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi tasarrufidagi pedagogika oliy ta’lim tashkilotlarining xalqaro ta’lim dasturlari joriy etilgan bakalavriat ta’lim yo‘nalishlari bitiruvchi kurs talabalariga ushbu imkoniyat taqdim etiladi.
Yangi tartibga ko‘ra, bitiruvchi talabalar yakuniy davlat attestatsiyasidan o‘tish bilan birga kasbiy sertifikatlash sinovlarida ham qatnashishi mumkin. Agar ular ushbu sinovlarni muvaffaqiyatli topshirsa, mutaxassis o‘qituvchi lavozimida ishlash huquqini beruvchi kasbiy sertifikatga ega bo‘ladi.
Bu yangilik pedagogika sohasida faoliyat boshlamoqchi bo‘lgan yoshlar uchun muhim ahamiyatga ega. Chunki amalda davlat yoki nodavlat oliy ta’lim tashkilotini tamomlab, maktabga pedagogik kasb bo‘yicha birinchi marta ishga qabul qilinayotgan o‘qituvchilardan bir yil ichida kasbiy sertifikat olish talab etiladi. Yangi mexanizm esa ushbu jarayonni ancha yengillashtirib, bitiruvchilarga mehnat faoliyatini boshlash arafasidayoq zarur hujjatni qo‘lga kiritish imkonini berishi mumkin.
Bu amaliyot pedagog kadrlar tayyorlash sifatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi, bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy tayyorgarlik darajasini ertaroq aniqlash hamda ta’lim muassasalariga malakali kadrlarni jalb etish jarayonini yanada takomillashtirishga xizmat qiladi.
Surxondaryo viloyati Bandixon tumanida faoliyat yurituvchi «A.S.» fermer xo‘jaligi rahbari unga asossiz ravishda elektr energiyasi bo‘yicha qarzdorlik hisoblanganidan norozi bo‘lib, biznes-ombudsmanga murojaat qildi.
Fermer xo‘jaligi ekin maydonlarini sug‘orish jarayonida «S.G.F.» MChJga tegishli suv nasosi va elektr hisoblagichidan subiste’molchi sifatida foydalanib kelgan. Amaldagi tartiblarga ko‘ra, Vazirlar Mahkamasining 319-sonli qarori bilan tasdiqlangan qoidalarga muvofiq, subiste’molchilar elektr energiyasi uchun hisob-kitoblarni asosiy iste’molchi bilan kelishilgan holda umumiy hisoblagich orqali amalga oshirishi lozim.
Biroq, Bandixon tumani elektr ta’minoti korxonasi mazkur talablarga rioya qilmagan holda tadbirkorning xabardorligisiz va asoslovchi hujjatlarsiz tizimda alohida shartnoma shakllantirgan. Buning oqibatida fermer xo‘jaligi hisobiga 84 454 kilovatt-soat elektr energiyasi uchun qariyb 126 million so‘m miqdorida asossiz qarzdorlik hisoblangan.
Biznes-ombudsman tomonidan mazkur holat yuzasidan o‘rganish ishlari olib borilib, tegishli xulosa kiritildi. Natijada fermer xo‘jaligiga asossiz hisoblangan 126 million so‘mga yaqin qarzdorlik tizimdan chiqarildi va tadbirkorning murojaati ijobiy hal etildi.
Sirdaryoda baliq ovlaganlar tabiatga qariyb 520 million so‘mlik zarar yetkazdi
Futbol bo‘yicha O‘zbekiston ayollar terma jamoasi Osiyo kubogi chorak finalida yirik hisobda mag‘lub bo‘ldi
Iroqdagi samolyot halokatida to‘rt nafar harbiy halok bo‘ldi: AQSh Markaziy qo‘mondonligi
-
Jamiyat3 days agoNogironlar uchun onlayn platforma tenderida shubhali holatlar aniqlandi
-
Jamiyat3 days agoRulda kamar taqmagan Sardor Mamadaliyev jarimaga tortildi
-
Dunyodan4 days ago
2015 yilgi Suriya stsenariysi Eronda takrorlanishini istamaymiz.
-
Dunyodan4 days ago
Ali Xomanaiyning o‘g‘li Eronning yangi oliy rahbari etib saylandi
-
Siyosat2 days agoIkki nafar O‘zbekiston fuqarosi firibgarlik va o‘g‘irlik hodisasidan so‘ng Bahrayn va AQShdan qaytib keldi
-
Dunyodan5 days ago
Eronda AQSh va Isroilni qo’llab-quvvatlaganlarning mulki musodara qilinadi
-
Dunyodan5 days ago
Prezident Tramp Eronning yangi oliy rahbari haqida gapirdi
-
Sport3 days agoAvstraliyadan boshpana so‘ragan eronlik futbolchilardan biri fikrini o‘zgartirdi