Dunyodan
Meksika 2026 yilgi jahon chempionatiga mezbonlik qila olmasligi mumkin
Jahon chempionatining ochilish o’yini 107 kundan keyin Meksikada bo’lib o’tadi. Mezbonlar Janubiy Afrikaga qarshi o‘yinni poytaxt Mexiko shahrida o‘tkazishi rejalashtirilgan. Uchrashuvlar poytaxtda, shuningdek, Monterrey va Gvadalaxarada bo’lib o’tadi. Biroq, mamlakatni qamrab olgan zo’ravonlik to’lqini tufayli bunday muhokamalar o’tkazilmasligi mumkin.
Gvadalaxarada to’rtta o’yin rejalashtirilgan, jumladan 26 iyun kuni Urugvay – Ispaniya Markaziy va 18 iyun kuni Meksika – Janubiy Koreya. Qo’shimchasiga, O’zbekiston – Kolumbiya uchrashuvi Meksikada bo’lib o’tishi rejalashtirilgan. Biroq ayrim hududlardagi voqealar fuqarolar urushini eslatadi.
Gvadalaxara aeroportida odamlar o‘z hayotlari uchun yugurishmoqda, onalar bolalarini qo‘llarida ushlab, otalar chamadon sudrab kelishmoqda. O’z vaqtida ulgurmaganlar ro’yxatga olish peshtaxtasi orqasiga yashirinishga majbur bo’ladi. Videoda AQSh va Kanadadan kelgan sayyohlar orasida mashhur bo‘lgan qirg‘oq bo‘yidagi Puerto Vallarta shahri ustida osmonga tutun ko‘tarilayotgani aks etgan.
Parvozlar bekor qilindi, do’konlar yopildi va maktablar yopildi. “Boshpana qidiring va binoda qoling”, – deya ogohlantiradi AQSh Davlat departamenti. Germaniya Tashqi ishlar vazirligi ham mamlakatning ko’plab shtatlariga sayohat qilishni tavsiya etib, xavfsizlik bo’yicha ogohlantirish berdi.
Zo’ravonlikning kuchayishiga El Mencho nomi bilan tanilgan mashhur Jalisco New Generation (CJNG) narkokartelining rahbarining o’limi sabab bo’ldi. U meksikalik askarlarning reydi paytida vafot etgan.
Keyin uning o’limi uchun qasos boshlandi. Bir qator shtatlarda avtobuslar va yuk mashinalari yondirilgan, yo‘llar alangali barrikadalar bilan to‘silgan, banklar va dorixonalarga o‘t qo‘yilgan. Huquq-tartibot idoralarining 27 nafar xodimi, jumladan, 25 nafar milliy gvardiyachi, bir nafar gvardiyachi va davlat prokuraturasi halok bo‘ldi.
Xavfsizlik bilan bog’liq vaziyat butun dunyo e’tiborini tortar ekan, boshqa savollar ham dolzarb bo’lib qoldi. Shu sharoitda bir necha oydan keyin jahon chempionatini o‘tkazish mumkinmi? Rasmiy tayyorgarlik ko‘rilayotgan bo‘lsa-da, hozirgi holat, ayniqsa, o‘yinlar rejalashtirilgan hududlarda vaziyat beqaror ekanidan dalolat beradi.
Dunyodan
14 yoshli qiz Marsga uchishni xohlaydi
Meksikalik 14 yoshli Adara Peres Sanches noyob qobiliyatga ega – IQ 162 ball.
Uch yoshida unga til va ijtimoiy ko’nikmalarga ta’sir qiluvchi autizm spektrining buzilishi tashxisi qo’yilgan. Natijada men bilan do‘stlarim va o‘qituvchilarim o‘rtasida tushunmovchiliklar yuzaga keldi.
Biroq, qizning onasi birinchi marta payqagan ajoyib kognitiv qobiliyatlari bor. Uydagi yolg‘izlikdan charchagan qiz Mendeleyevning davriy jadvalini mukammal yod oldi va mustaqil ravishda algebra fanini o‘rgandi.
U hissiy muammolarini davolash uchun borganida, mutaxassis unga IQ testini topshirishni tavsiya qildi. Natija 162 ballni tashkil etdi. Taqqoslash uchun: buyuk olimlar Stiven Xoking va Albert Eynshteynning bu ko’rsatkichi 160 ball darajasida edi.
Bu kashfiyot Sanchesning ta’limida burilish nuqtasi bo’ldi. U 5 yoshida boshlang‘ich maktabni tamomlagan, 11 yoshida bakalavr darajasini olgan, hozirda 14 yoshida magistratura bosqichida tahsil olmoqda.
Qiz koinotni o’rganishga juda qiziqadi. U NASAga qo’shilishni maqsad qilgan va bir kun kelib Marsni tadqiq qilish missiyasida qatnashishga umid qilmoqda.
Dunyodan
Polsha mamlakatda AQShning doimiy harbiy bazasi bo‘lishini istaydi
Polsha hukumati o’z hududida yangi doimiy AQSh harbiy bazalarini tashkil etish tashabbusini o’z qo’liga oldi. Bu haqda Polsha mudofaa vaziri Vladislav Kosnyak-Kamish ma’lum qildi.
Uning aytishicha, Varshava tegishli taklifni AQSh Mudofaa vaziri Pit Xegsetga taqdim etgan. Polsha AQShning mamlakatdagi harbiy ishtirokini yanada kengaytirishdan manfaatdorligini bildirdi.
Vladislav Kosinak-Kamishning aytishicha, tashabbus bir necha oy davom etgan muzokaralar va diplomatik sa’y-harakatlar natijasida shakllangan. Shuningdek, u Polsha prezidenti Karol Norokki va AQSh prezidenti Donald Tramp o‘rtasidagi yaxshi munosabatlarga e’tibor qaratdi.
Vazirning aytishicha, Vashington hali yakuniy qarorga kelmagan. Amerika tomoni Polsha taklifining moliyaviy jihatlari va texnik tafsilotlari bo’yicha qo’shimcha ma’lumotni kutmoqda.
“AQSh kuchlari ishtirokini kengaytirish uchun barcha sharoitlarni yaratamiz”, – dedi Kosiniak-Kamish.
Ayni paytda Polsha Yevropadagi AQShning eng yirik harbiy ishtirokiga ega davlatlaridan biridir. Bu mamlakatda 10 000 ga yaqin amerikalik askarlar xizmat qiladi.
AQShning muhim harbiy ob’ektlari Poznan, Povis va Redikovoda joylashgan. Bunga NATOning sharqiy qanotini himoya qilish uchun zarur bo‘lgan Aegis Ashore raketaga qarshi mudofaa tizimi kiradi.
So‘nggi oylarda AQSh qo‘shinlari soni kamayishi mumkinligi haqida xabarlar paydo bo‘ldi. Biroq Polsha mudofaa vaziri Pentagon bunday qarorga kelmaganini aytdi.
Shundan so‘ng Donald Tramp Polshaga qo‘shimcha 5000 amerikalik askar jo‘natish rejasini e’lon qildi.
Bu tashabbus mamlakat ichida ham bahs-munozaralarga sabab bo’ldi. Polsha prezidentining milliy xavfsizlik xizmati rahbari Bartosh Grodecki hukumatni bu g‘oyani juda kech ilgari surganini tanqid qildi.
Tanqidlarga javoban Kosiniak-Kamisz Polsha xavfsizligini mustahkamlashga qaratilgan sa’y-harakatlar izchil davom etishini ta’kidladi.
Dunyodan
Bugun Xalqaro begunoh bolalar kuni: kelajakni zo’ravonlikdan himoya qilish
Har kuni dunyo bo’ylab millionlab bolalar jismoniy, ruhiy va hissiy zo’ravonlik qurboni bo’lishadi. Bolalarga nisbatan bunday munosabat nafaqat urush zonalarida, balki barcha jamiyatlarda madaniy, ijtimoiy sinf va ta’lim chegaralarini kesib o’tgan.
Bu kun qanday paydo bo’ldi?
Ushbu xalqaro kunning tarixi bundan 40 yil avval sodir bo’lgan fojiali voqeaga borib taqaladi. 1982-yil 4-iyun kuni Isroilning Bayrut va Livanning boshqa aholi punktlariga birinchi havo hujumi natijasida ko‘plab tinch aholi, jumladan, begunoh bolalar halok bo‘ldi.
1982 yil 19 avgustda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi Falastin masalasi bo’yicha favqulodda maxsus sessiyasida Isroilning agressiv harakatlaridan azob chekayotgan falastinlik va livanlik bolalarning cheksiz azobidan hayratda qolgan maxsus rezolyutsiyani qabul qildi. Mazkur qarorga muvofiq, har yili 4-iyun rasmiy Xotira va ma’rifat kuni sifatida belgilandi.
Afrika, Osiyo va Yaqin Sharqdagi mojarolar tufayli mojaro zonalarida yashovchi 250 milliondan ortiq bolalar katta xavf ostida qolmoqda.
Urush davridagi oltita eng jiddiy qoidabuzarliklar
Bugungi kunda muammo shundaki, qurolli to’qnashuvlarda eng zaif bolalar birinchi nishon bo’ladi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashi tomonidan muntazam ravishda kuzatib boriladi va hisobot beriladigan oltita qoidabuzarlik mavjud. Avvalo, urush va terror xurujlari oqibatida minglab bolalar halok bo‘lmoqda. Bolalar qurolli guruhlar va armiyalarga majburlanadi. Urush paytida ko’payadigan eng og’ir jinoyatlardan biri jinsiy zo’ravonlikdir. Bolalarni o‘g‘irlash va garovga olish yo‘li bilan ularning hayoti va erkinligini xavf ostiga qo‘yish, bolalarning ta’lim va sog‘lig‘ini saqlashi mumkin bo‘lgan xavfsiz joylarda otib o‘ldirish, insonparvarlik yordamiga to‘sqinlik qilish, bolalarni oziq-ovqat, dori-darmonsiz, ochlik va kasalliksiz qoldirish kabi huquqbuzarliklar begunoh bolalar hayotini barbod qilmoqda.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashi tomonidan to’plangan ma’lumotlarga asoslanib, har yili yuqoridagi jinoyatlarni sodir etgan tomonlar, ya’ni davlat va nodavlat qurolli guruhlar ro’yxati e’lon qilinadi. Uning maqsadi jinoyatchilarni nomlash va xalqaro hamjamiyat oldida sharmanda qilish va ularning jinoyatlariga chek qo‘yishdir. Oxirgi rasmiy ma’lumotlarga ko’ra, 24 tomon bolalarni o’ldirgan yoki yaralagan, 61 tomon ulardan askar sifatida foydalangan va 30 partiya jinsiy zo’ravonlikda ayblangan.
Har yili 4 iyun kuni xalqaro tashkilotlar ishtirokida keng ko’lamli tadbirlar va vebinarlar o’tkaziladi. Shu kuni butun dunyo bo‘ylab mojaro hududlaridagi bolalar uchun xayriya mablag‘larini yig‘ish maqsadida keng ko‘lamli axborot kampaniyalari o‘tkazilmoqda.
Dunyodan
Qirgʻiziston Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashiga aʼzo etib saylandi
Qirg‘iziston Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashining 2027-2028 yillarga doimiy bo‘lmagan a’zosi etib saylandi. Bu mamlakat tashqi siyosatining muhim yutug‘i sifatida baholanmoqda.
Aʼzolik Qirgʻizistonga global xavfsizlik, tinchlik va xalqaro mojarolarga oid qarorlar qabul qilishda ishtirok etish imkonini beradi.
Mamlakat xalqaro maydonda o‘z ta’sirini kuchaytirish va Markaziy Osiyo manfaatlarini ilgari surish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Qirg‘izistonda dengizga chiqish imkoniyati yo‘q va kichik davlatlar manfaatlarini himoya qilish uchun qo‘shimcha platforma ham bo‘ladi.
Xavfsizlik Kengashining ishtiroki, shuningdek, mamlakatning tashqi siyosiy ta’siri va sarmoyaviy jozibadorligini oshirishga yordam beradi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xavfsizlik Kengashi xalqaro tinchlik va xavfsizlikka oid eng muhim qarorlar qabul qilinadigan asosiy organdir.
Dunyodan
Quvayt Eron bilan bog’liq muhim qarorni qabul qildi
Quvayt eronlik ikki diplomatni persona non grata deb e’lon qildi va ularga 24 soat ichida mamlakatni tark etishni buyurdi.
Bu haqda Quvayt OAV xabar berdi.
“Quvayt Tashqi ishlar vazirligi Eron Islom Respublikasi elchixonasining Muvaqqat ishlar vakilini Quvayt hududi va fuqarolik infratuzilmasiga qilingan hujumni qoralovchi rasmiy norozilik hujjatini taqdim etish uchun chaqirdi”, — deyiladi xabarda.
3-iyun kuni ertalab Eronning Quvaytga uchuvchisiz va raketa hujumi oqibatida bir kishi halok bo‘lgani va 63 kishi jarohatlangani haqida xabar berilgan edi.3-iyun kuni ertalabdan beri Quvayt kuchlari Eronning 13 ta ballistik raketasini va 17 ta uchuvchisiz samolyotini muvaffaqiyatli yo‘q qildi.
-
Dunyodan2 days ago
Qirgʻiziston Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashiga aʼzo etib saylandi
-
Jamiyat3 days agoTrackerʼdan 8,9 kg gashish topildi
-
Siyosat3 days agoBosh vazir Saida Mirziyoyeva Avstriya federal kansleri bilan ikki tomonlama hamkorlikni kengaytirish masalalari yuzasidan muzokara o‘tkazdi
-
Dunyodan5 days ago
Myanmadagi portlash 46 kishining hayotiga zomin bo’ldi: tafsilotlar
-
Dunyodan4 days agoEron va AQSh barcha muzokaralarni to’xtatdi
-
Jamiyat5 days ago
Yozning birinchi kunida ayrim viloyatlarda yomg‘ir yog‘ishi kutilmoqda
-
Iqtisodiyot4 days ago
2-iyundan dollar yana keskin pasayadi
-
Iqtisodiyot5 days agoMay oyida so‘m kursi qanday o‘zgardi?
