Iqtisodiyot
Sayyorani boqayotgan ekinlar: jahon reytingi
Har yili dunyo bo‘ylab qariyb ikki milliard tonna shakarqamish yig‘ib olinadi – bu uni sayyorada eng ko‘p ishlab chiqariladigan qishloq xo‘jaligi ekiniga aylantiradi va u qolgan barcha ekinlardan juda katta farq bilan oldinda turadi.
Taqdim etilgan infografika 2024 yildagi global dehqonchilik ko‘lamlarini namoyish etadi va asosiy oziq-ovqat ekinlari hamda muhim tijoriy qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlab chiqarish hajmlarini taqqoslash imkonini beradi. Ma’lumotlar BMTning Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO) statistikasiga asoslangan.
Ro‘yxatdagi yetakchilarning bir qismi — insoniyat uchun asosiy oziq-ovqat mahsulotlari, boshqalari esa yirik sanoat tarmoqlarining ishlashini ta’minlaydi: bioyonilg‘i, shirinliklar va qadoqlangan mahsulotlar ishlab chiqarish kabi sohalarni.
Shakarqamish mutlaq birinchi o‘rinda — yiliga 1,94 milliard tonna, ya’ni barcha boshqa ekinlarni sezilarli darajada ortda qoldiradi.
Ikkinchi o‘rinda — 1,22 milliard tonna hajm bilan makkajo‘xori. Keyin esa dunyodagi eng muhim ikki oziq-ovqat ekin-mahsuli — guruch va bug‘doy keladi: mos ravishda 820 va 798 million tonna.
Braziliya shakarqamish hamda soyaning eng yirik ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi, Xitoy, Hindiston va Rossiya kabi Yevrosiyo gigantlari esa dunyo bo‘yicha bug‘doy ishlab chiqarishda yetakchi o‘rinlarni egallaydi.
Foto: Visual Capitalist
Ko‘plab ekinlarda ishlab chiqarishning yaqqol mintaqaviy markazlari mavjud. Masalan, soya asosan Xitoy, AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlarida — Argentina, Braziliya va Paragvayda yetishtiriladi.
Braziliyada har yili uchta keyingi eng yirik ishlab chiqaruvchi mamlakatning jami yig‘im-terimidan ham ko‘proq shakarqamish yetishtiriladi. Qamish faqat oddiy shakarni ishlab chiqarish uchungina emas, balki bioyonilg‘i, patoka va turli shirinliklar tayyorlashda ham qo‘llanadi.
2024 yilda 294 million tonnaddan ortiq qand lavlagi ishlab chiqarilgan — bu jahon shakar hajmining taxminan 20 foiziga to‘g‘ri keladi. Qamishdan farqli o‘laroq, lavlagi faqat shakar olish va uni keyinchalik qayta ishlash maqsadida yetishtiriladi.
Makkajo‘xori jahon qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishi hajmi bo‘yicha ikkinchi o‘rinni egallaydi, uning eng yirik ishlab chiqaruvchisi esa hali ham AQSh bo‘lib qolmoqda. Ayni paytda hosilning katta qismi, ayniqsa AQShda, chorva uchun yem-xashak sifatida yoki bioyonilg‘i ishlab chiqarishga — birinchi navbatda etanolga sarflanadi.
AQSh makkajo‘xori tarmog‘ini yarim asrdan ortiq vaqt davomida keng ko‘lamli subsidiyalar bilan qo‘llab-quvvatlab keladi. Bu yerda “Makkajo‘xori kamari” deb ataladigan hudud alohida ahamiyatga ega — mamlakatning Ayova shtati atrofida, O‘rta G‘arbda joylashgan agrar mintaqa. Bugun Ayova Meksikadan — makkajo‘xorini ilk bor Kolumbgacha bo‘lgan davrda yetishtirishni boshlagan mamlakatdan uch baravar ko‘p jo‘xori yetishtirmoqda.
O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev «Wabtec» kompaniyasi direktorlar kengashi raisi va bosh ijrochi direktori Rafael Santanani qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Uchrashuvda mamlakatda temir yo‘l infratuzilmasi va tranzit salohiyati rivojlanayotganini hisobga olib, lokomotivlar parkini yangilash va kengaytirish masalalari ko‘rib chiqildi.
AQSh moliya institutlari ishtirokida lokomotivlarni uzoq muddatli servis xizmati bilan birga yetkazib berish imkoniyatlari muhokama qilindi.
Shuningdek, O‘zbekistonda texnik xizmat ko‘rsatishni yo‘lga qo‘yish, butlovchi qismlar ishlab chiqarish va mutaxassislar tayyorlash masalalari ko‘rib chiqildi.
Tog‘-kon korxonalari karer texnikasiga xizmat ko‘rsatuvchi servis markazini tashkil etish hamda dizel-generator qurilmalari bo‘yicha hamkorlik qilishga ham e’tibor qaratildi.
«Wabtec» lokomotivlar, temir yo‘l texnikasi, raqamli va servis yechimlarini ishlab chiqarish bo‘yicha jahondagi yetakchi kompaniyalardan biri hisoblanadi. Kompaniya Markaziy Osiyo mamlakatlarida ham loyihalarni amalga oshirmoqda.
Iqtisodiyot
Saida Mirziyoyeva Gonkongning Henderson Land Group xoldingi boshqaruvi raisi bilan uchrashdi
Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva XXRning Gonkong maxsus ma’muriy hududidagi eng yirik xoldinglardan biri — Henderson Land Group boshqaruvi raisi Piter Li bilan uchrashuv o‘tkazdi.
Tomonlar qayta tiklanuvchi energetika, Yangi Toshkent infratuzilmasini rivojlantirish va ta’lim sohalaridagi istiqbolli qo‘shma loyihalarni muhokama qildi.
«Mamlakatimiz investitsiyalar uchun ochiq va biz Gonkongning yetakchi biznes doiralari bilan hamkorlikdan manfaatdormiz. Sheriklikdagi tashabbuslarni, jumladan, yangi tashkil etilayotgan Toshkent xalqaro moliya markazi orqali ham qo‘llab-quvvatlashga tayyormiz», — deb yozdi Saida Mirziyoyeva.
Administratsiya rahbari O‘zbekiston va Gonkong o‘rtasida uzoq muddatli iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish uchun katta imkoniyatlar borligiga ishonch bildirdi.
Markaziy bank 2026-yil 9-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 37,38 so‘mga oshib, 11 846,57 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 34,69 so‘mga oshdi va 13 240,91 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 631,55 so‘mni tashkil qildi (29,25).
Rossiya rubli 138,95 so‘m etib belgilandi (+0,8).
Markaziy bank 2026-yil 6-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 5,5 so‘mga oshib, 11 778,45 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 25,62 so‘mga tushdi va 13 198,93 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 580,53 so‘mni tashkil qildi (+31,99).
Rossiya rubli 138,35 so‘m etib belgilandi (-2,79).
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil yanvar–iyul oylarida O‘zbekistonga 46 davlatdan qariyb 28,5 ming tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan.
Import qilingan mahsulotlarning umumiy qiymati 123,7 mln AQSh dollarini tashkil etgan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 1,6 ming tonnaga yoki 6 foizga ko‘p.
Import hajmi bo‘yicha Rossiya keskin ustunlik qilgan. Yilning dastlabki yetti oyida Rossiyadan O‘zbekistonga 19,5 ming tonna shokolad mahsulotlari yetkazib berilgan.
Rossiyadan kelgan shokolad mahsulotlari umumiy importning qariyb 70 foizini tashkil etgan. Keyingi o‘rinda Ukraina bo‘lib, undan 2,2 ming tonna mahsulot import qilingan.
Qozog‘istondan 914 tonna, Belarusdan 805,2 tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan. Litvadan import 746,2 tonnani tashkil etgan.
Turkmaniston 715,2 tonna, Turkiya esa 569,5 tonna ko‘rsatkich bilan keyingi o‘rinlarda qayd etilgan. Qolgan davlatlar hisobiga 3 ming tonna mahsulot to‘g‘ri kelgan.
O‘zbekiston do‘konlarida 73 turdagi mahsulot sifatsiz deb topildi
Tadbirkorlar jarimaning 50 foizini to‘lab, qolgan qismidan ozod etilishi mumkin
O‘zbekiston «Wabtec» kompaniyasi bilan lokomotivlar parkini yangilashni muhokama qildi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Saida Mirziyoyeva Gonkongning Henderson Land Group xoldingi boshqaruvi raisi bilan uchrashdi
-
Jamiyat4 days ago
Toshkentda xalqaro moda akademiyasi tashkil etiladi
-
Iqtisodiyot1 day ago
O‘zbekiston «Wabtec» kompaniyasi bilan lokomotivlar parkini yangilashni muhokama qildi
-
Jamiyat1 day ago
Tadbirkorlar jarimaning 50 foizini to‘lab, qolgan qismidan ozod etilishi mumkin
-
Jamiyat1 day ago
O‘zbekiston do‘konlarida 73 turdagi mahsulot sifatsiz deb topildi