Iqtisodiyot

Sayyorani boqayotgan ekinlar: jahon reytingi

Published

8 months ago

February 24, 2026

Har yili dunyo bo‘ylab qariyb ikki milliard tonna shakarqamish yig‘ib olinadi – bu uni sayyorada eng ko‘p ishlab chiqariladigan qishloq xo‘jaligi ekiniga aylantiradi va u qolgan barcha ekinlardan juda katta farq bilan oldinda turadi.

Taqdim etilgan infografika 2024 yildagi global dehqonchilik ko‘lamlarini namoyish etadi va asosiy oziq-ovqat ekinlari hamda muhim tijoriy qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlab chiqarish hajmlarini taqqoslash imkonini beradi. Ma’lumotlar BMTning Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO) statistikasiga asoslangan.

Ro‘yxatdagi yetakchilarning bir qismi — insoniyat uchun asosiy oziq-ovqat mahsulotlari, boshqalari esa yirik sanoat tarmoqlarining ishlashini ta’minlaydi: bioyonilg‘i, shirinliklar va qadoqlangan mahsulotlar ishlab chiqarish kabi sohalarni.

Shakarqamish mutlaq birinchi o‘rinda — yiliga 1,94 milliard tonna, ya’ni barcha boshqa ekinlarni sezilarli darajada ortda qoldiradi.

Ikkinchi o‘rinda — 1,22 milliard tonna hajm bilan makkajo‘xori. Keyin esa dunyodagi eng muhim ikki oziq-ovqat ekin-mahsuli — guruch va bug‘doy keladi: mos ravishda 820 va 798 million tonna.

Braziliya shakarqamish hamda soyaning eng yirik ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi, Xitoy, Hindiston va Rossiya kabi Yevrosiyo gigantlari esa dunyo bo‘yicha bug‘doy ishlab chiqarishda yetakchi o‘rinlarni egallaydi.

Foto: Visual Capitalist

Ko‘plab ekinlarda ishlab chiqarishning yaqqol mintaqaviy markazlari mavjud. Masalan, soya asosan Xitoy, AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlarida — Argentina, Braziliya va Paragvayda yetishtiriladi.

Braziliyada har yili uchta keyingi eng yirik ishlab chiqaruvchi mamlakatning jami yig‘im-terimidan ham ko‘proq shakarqamish yetishtiriladi. Qamish faqat oddiy shakarni ishlab chiqarish uchungina emas, balki bioyonilg‘i, patoka va turli shirinliklar tayyorlashda ham qo‘llanadi.

2024 yilda 294 million tonnaddan ortiq qand lavlagi ishlab chiqarilgan — bu jahon shakar hajmining taxminan 20 foiziga to‘g‘ri keladi. Qamishdan farqli o‘laroq, lavlagi faqat shakar olish va uni keyinchalik qayta ishlash maqsadida yetishtiriladi.

Makkajo‘xori jahon qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishi hajmi bo‘yicha ikkinchi o‘rinni egallaydi, uning eng yirik ishlab chiqaruvchisi esa hali ham AQSh bo‘lib qolmoqda. Ayni paytda hosilning katta qismi, ayniqsa AQShda, chorva uchun yem-xashak sifatida yoki bioyonilg‘i ishlab chiqarishga — birinchi navbatda etanolga sarflanadi.

AQSh makkajo‘xori tarmog‘ini yarim asrdan ortiq vaqt davomida keng ko‘lamli subsidiyalar bilan qo‘llab-quvvatlab keladi. Bu yerda “Makkajo‘xori kamari” deb ataladigan hudud alohida ahamiyatga ega — mamlakatning Ayova shtati atrofida, O‘rta G‘arbda joylashgan agrar mintaqa. Bugun Ayova Meksikadan — makkajo‘xorini ilk bor Kolumbgacha bo‘lgan davrda yetishtirishni boshlagan mamlakatdan uch baravar ko‘p jo‘xori yetishtirmoqda.

Source link

Iqtisodiyot

Shavkat Mirziyoyev Shinjon usulida yetishtirilgan paxta dalasini ko‘zdan kechirdi

Published

1 hour ago

October 21, 2026

xabarlar

Prezident Shavkat Mirziyoyev G‘uzor tumanida «Qashqadaryo Jingu» korxonasi tomonidan Shinjon usulida paxta yetishtirilayotgan dalada bo‘ldi.

Davlatimiz rahbariga chigit ekish, g‘o‘zani sug‘orish va parvarishlashda qo‘llanayotgan texnologiyalar haqida ma’lumot berildi. Bu yerda 2,2 ming gektar maydonga chigit plyonka ostiga qo‘sh qatorlab ekilgan, tomchilatib sug‘orish to‘liq joriy qilingan.

Plyonka tuproqdagi namlik va haroratni saqlab, chigitning erta hamda bir tekis unib chiqishiga yordam beradi. Suv va o‘g‘it esa tomchilatib sug‘orish tizimi orqali bevosita g‘o‘za ildiziga yetkaziladi. Natijada suv sarfi 30-40 foizga, o‘g‘it sarfi qariyb 30 foizga kamayadi. Hosil an’anaviy maydonlarga nisbatan 10-15 kun oldin pishib yetiladi.

Prezidentimiz paxtazorda yetishtirilgan hosil va agrotexnik tadbirlarni tashkil etish jarayoni bilan tanishdi. An’anaviy usulda gektaridan 30-35 sentner paxta olinsa, Shinjon texnologiyasida bu ko‘rsatkich 60-70 sentnergacha yetishi mumkin. Korxona dalalarida hosildorlik gektariga 55 sentnerni, yalpi hosil esa 12,3 ming tonnani tashkil etmoqda.

Dala ishlarida agrodronlardan ham foydalanilmoqda. Bu ayrim agrotexnik tadbirlarni tezroq bajarish, yonilg‘i sarfini kamaytirish imkonini bermoqda.

Xitoy sarmoyasi ishtirokida tashkil etilgan «Qashqadaryo Jingu» agroklasteri Koson, Nishon, G‘uzor, Ko‘kdala va Mirishkor tumanlarida jami 18,3 ming gektar maydonda faoliyat yuritadi. Ushbu yerlarning katta qismi ilgari foydalanilmagan cho‘l va qarovsiz maydonlar bo‘lgan. Loyihaga 128 million dollar investitsiya kiritilib, 50 ta ish o‘rni yaratilgan. Eksport hajmi esa 8,5 million dollarni tashkil etadi.

Shu yerda davlatimiz rahbariga viloyat qishloq xo‘jaligida amalga oshirilayotgan ishlar haqida ham axborot berildi.

Source link

Iqtisodiyot

O‘zbekiston «Wabtec» kompaniyasi bilan lokomotivlar parkini yangilashni muhokama qildi

Published

2 days ago

October 20, 2026

xabarlar

O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev «Wabtec» kompaniyasi direktorlar kengashi raisi va bosh ijrochi direktori Rafael Santanani qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.

Uchrashuvda mamlakatda temir yo‘l infratuzilmasi va tranzit salohiyati rivojlanayotganini hisobga olib, lokomotivlar parkini yangilash va kengaytirish masalalari ko‘rib chiqildi.

AQSh moliya institutlari ishtirokida lokomotivlarni uzoq muddatli servis xizmati bilan birga yetkazib berish imkoniyatlari muhokama qilindi.

Shuningdek, O‘zbekistonda texnik xizmat ko‘rsatishni yo‘lga qo‘yish, butlovchi qismlar ishlab chiqarish va mutaxassislar tayyorlash masalalari ko‘rib chiqildi.

Tog‘-kon korxonalari karer texnikasiga xizmat ko‘rsatuvchi servis markazini tashkil etish hamda dizel-generator qurilmalari bo‘yicha hamkorlik qilishga ham e’tibor qaratildi.

«Wabtec» lokomotivlar, temir yo‘l texnikasi, raqamli va servis yechimlarini ishlab chiqarish bo‘yicha jahondagi yetakchi kompaniyalardan biri hisoblanadi. Kompaniya Markaziy Osiyo mamlakatlarida ham loyihalarni amalga oshirmoqda.

Source link

Iqtisodiyot

Saida Mirziyoyeva Gonkongning Henderson Land Group xoldingi boshqaruvi raisi bilan uchrashdi

Published

5 days ago

October 17, 2026

xabarlar

Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva XXRning Gonkong maxsus ma’muriy hududidagi eng yirik xoldinglardan biri — Henderson Land Group boshqaruvi raisi Piter Li bilan uchrashuv o‘tkazdi.

Tomonlar qayta tiklanuvchi energetika, Yangi Toshkent infratuzilmasini rivojlantirish va ta’lim sohalaridagi istiqbolli qo‘shma loyihalarni muhokama qildi.

«Mamlakatimiz investitsiyalar uchun ochiq va biz Gonkongning yetakchi biznes doiralari bilan hamkorlikdan manfaatdormiz. Sheriklikdagi tashabbuslarni, jumladan, yangi tashkil etilayotgan Toshkent xalqaro moliya markazi orqali ham qo‘llab-quvvatlashga tayyormiz», — deb yozdi Saida Mirziyoyeva.

Administratsiya rahbari O‘zbekiston va Gonkong o‘rtasida uzoq muddatli iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish uchun katta imkoniyatlar borligiga ishonch bildirdi.

Source link