Mahalliy
Toshkentda “Rosatom” xalqaro olimpiadasining final bosqichi bo‘lib o‘tdi
“MMFI” Milliy tadqiqot yadro universitetining Toshkentdagi filialida fizika va matematika bo‘yicha “Rosatom” xalqaro olimpiadasining final bosqichlari bo‘lib o‘tdi. Finalga O‘zbekistonning turli hududlari va yaqin xorijdan 34 nafar o‘quvchi yo‘llanma oldi. Saralash bosqichlari an’anaviy va masofaviy shaklda o‘tkazildi.
Imtihon davomida ishtirok etgan onalardan biri Aygerim Qosimovaning ta’kidlashicha, olimpiadalarda ishtirok etish ular uchun odatiy holatga aylangan bo‘lsa-da, ushbu musobaqa yechimlar ko‘pligi va mantiqiy yondashuv talab qilishi bilan ajralib turdi.
8-sinf o‘quvchisi Arslon Qosimov esa fizika bo‘yicha mazkur olimpiadada ilk bor qatnashganini, topshiriqlar formati unga tanlov jarayoniga yangi nigoh bilan qarash imkonini berganini aytdi:
“Tashkilot jarayoni menga yoqdi. Boshqa davlatlarda ham olimpiadalarda qatnashganman, ammo bu yerda muhit ancha qulay ekan. Fizika menga kelajakda oliy o‘quv yurtiga kirishim uchun kerak. Aerokosmik sohada ishlashni istayman. Olimpiadada qatnashish borasida ikkilanib turganlarga esa maslahatim: qatnashing va tayyorlaning, chunki sizning tayyorlanishingiz uchun o‘tgan yillardagi topshiriqlarni bemalol ochiq manbalardan topish imkoniyati mavdud”.
Andijon shahridagi 1-sonli maxsus maktabning 8-sinf o‘quvchisi Timur Shokirjonov uchun ushbu olimpiadada ishtirok etish avval to‘plangan tajribaning mantiqiy davomi bo‘ldi. O‘tgan yili u finalgacha yetib borib, sovrinli o‘rinni egallagan edi. Bu safar esa u o‘z kuchini yana bir bor sinab ko‘rish va murakkab masalalarni yechish bo‘yicha amaliy ko‘nikmalarini oshirishga qaror qildi. Uning aytishicha, ba’zan qiyinchilik fizikaning o‘zida emas, balki masalalarning ifodalanish tilida bo‘ladi. Shu bois tayyorgarlik jarayonida o‘tgan yillar topshiriqlari va video sharhlar katta yordam beradi.
Suhbatlar davomida fizika va matematikaga qiziqishni shakllantirishda o‘qituvchilarning o‘rni alohida ekani bir necha bor ta’kidlandi. MMFI MTYaU Toshkent filiali dekani Nasiba Nurjanovaning ta’kidlashicha, maktab o‘quvchilari, ayniqsa o‘zlari qiziqqan fan o‘qituvchilarining fikrini juda yuqori baholaydi. Ayrim hollarda bu fikr hatto ota-onalar qarashidan ham ta’sirliroq bo‘lishi mumkin.
Toshkent shahridagi MMFI MTYaU filiali direktor vazifasini bajaruvchi Yuriy Maslovning so‘zlariga ko‘ra, bunday tadbirlar abituriyentlarni keng qamrab olish maqsadida muntazam ravishda tashkil etiladi: “Biz shunday tadbirlar doirasida maktab o‘quvchilari hamda ularning ota-onalari uchun ekskursiyalar o‘tkazamiz. Yaqin vaqt ichida maktab va litsey bitiruvchi sinf o‘quvchilari uchun yana bir xalqaro muhandislik-fizika olimpiadasini o‘tkazishni rejalashtiryapmiz. Ushbu olimpiadaning o‘ziga xos jihati shundaki, g‘olib va sovrindorlar joriy yilgi qabul jarayonida filialimizga o‘qishga kirishda to‘plagan ballari hisobga olinadi. O‘tgan yili bunday olimpiadada qariyb 1000 nafar o‘quvchi ishtirok etdi. Barcha maktab o‘quvchilarini olimpiadada qatnashishga taklif etamiz. ”, — dedi Yuriy Maslov.
Ma’lumot o‘rnida aytish mumkinki, “Rosatom” xalqaro olimpiadasi 2025-2026-o‘quv yili uchun maktab o‘quvchilari olimpiadalarining rasmiy ro‘yxatiga kiritilgan. Fizika bo‘yicha u I darajaga, matematika bo‘yicha esa II darajaga ega. Bu esa g‘olib va sovrindorlarga ixtisoslik bo‘yicha oliygohlarga o‘qishga kirishda katta imtiyozlar beradi. Ular o‘z yutuqlaridan bir necha yil davomida foydalanishi mumkin.
O‘tgan yili MMFI MTYaUga qabul qilingan abituriyentlarning qariyb uchdan bir qismi olimpiadalar natijalari asosida o‘qishga kirgan. Bu esa maktab o‘quvchilarining intellektual musobaqalarda ishtirok etishi nafaqat nufuzli, balki amaliy jihatdan ham muhim qadam ekanini ko‘rsatadi.
Bu yilgi fizika va matematika bo‘yicha olimpiada finali natijalari 2026-yil aprel oyida e’lon qilinadi.
Zarifa Tojiyeva, jurnalist
Mahalliy
Texnikum bitiruvchisini ishga olgan tashkilotlarga kredit beriladi
Hukumat qarori bilan «Texnikumlar bilan dual ta’limni yo‘lga qo‘ygan hamda bitiruvchilar bandligini ta’minlagan tashkilotlarga kredit ajratish tartibi to‘g‘risida»gi nizom tasdiqlandi.
Ushbu Nizom davlat texnikumlari bilan dual ta’limni yo‘lga qo‘ygan hamda bitiruvchilar bandligini ta’minlagan tashkilotlarga kredit ajratish tartibini belgilaydi.
Quyidagi talablarga javob bergan tashkilotlar kredit olish huquqiga ega:
– texnikum bilan dual ta’limni yo‘lga qo‘ygan hamda dual ta’lim bo‘yicha texnikum bilan amal qiluvchi shartnoma mavjud bo‘lishi;
– dual ta’lim doirasida o‘quvchilar uchun ish joylari va ishlab chiqarish amaliyoti tashkil etilgan bo‘lishi;
– dual ta’lim doirasida o‘quvchilarga tashkilotning malakali mutaxassislarini “ustoz” sifatida biriktirgan bo‘lishi;
– dual ta’lim shaklida tahsil olayotgan o‘quvchilar bilan muddatli mehnat shartnomalari tuzilgan bo‘lishi hamda ish haqi to‘lashi;
– joriy yilda texnikum bitiruvchisini tashkilotdagi vakant ish o‘rniga mehnat shartnomasi asosida ishga qabul qilgan bo‘lishi.
Tashkilotlar dual ta’lim dasturi doirasida kredit olish uchun tijorat banklariga quyidagi hujjatlarni qog‘oz shaklida taqdim etadi:
kreditni olish to‘g‘risidagi ariza;
ariza beruvchi (tashkilot)larning amalda bo‘lgan tasdiqlovchi hujjatlari;
texnikum va tashkilot o‘rtasidagi hamda tashkilot va o‘quvchi o‘rtasidagi dual ta’lim bo‘yicha shartnoma nusxalari;
dual ta’lim dasturi va dual ta’limda tahsil olayotgan o‘quvchilar ro‘yxati;
tashkilot tomonidan kreditdan foydalanish rejasi;
tashkilotning soliq qarzdorligi mavjud emasligi to‘g‘risida ma’lumot.
Tashkilotning kredit ajratish bo‘yicha taqdim etgan barcha hujjatlari kreditga layoqatlilik ko‘rsatkichiga muvofiq kelgan taqdirda, tijorat banki 3 ish kunida bu haqda tashkilotga xabar beradi, shartnoma tuzadi hamda uning hisobvarag‘iga kreditni o‘tkazadi.
Mahalliy
O‘zbekistonda 10-sinf o‘quvchilari o‘qishini texnikumga ko‘chirishi mumkin bo‘ladi
O‘zbekistonda 10-sinf o‘quvchilariga o‘qishini texnikumlarga ko‘chirish imkoniyatini beruvchi yangi tartib belgilandi. Bu Vazirlar Mahkamasining tegishli qarori bilan tasdiqlangan.
Qarorga ko‘ra, kasbiy ta’lim tashkilotlari o‘quvchilarining o‘qishini ko‘chirish yoki qayta tiklash, shuningdek, umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 10-sinf o‘quvchilarini texnikumlarga ko‘chirish bo‘yicha davlat xizmatlarini ko‘rsatishning yagona tartibi joriy etiladi.
Mazkur xizmatlardan foydalanish uchun arizalar Davlat xizmatlari markazlari yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (YaIDXP) orqali elektron shaklda topshiriladi.
10-sinf o‘quvchilarining o‘qishini texnikumlarga ko‘chirish tartibi alohida belgilanadi. Bu o‘quvchilarga kasbiy ta’lim olish imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qilishi kutilmoqda.
Shuningdek, kasbiy ta’lim tashkilotlariga o‘qishni ko‘chirish va qayta tiklash bo‘yicha xulosa berishning yagona tartibi joriy etiladi.
Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan hamkorlikda ikki oy muddatda mazkur davlat xizmatlarini YaIDXP orqali ko‘rsatish imkoniyatini yo‘lga qo‘yish belgilangan.
Bundan tashqari, davlat xizmatlarini ko‘rsatish uchun zarur ma’lumotlarni tegishli davlat organlaridan elektron shaklda olish imkoniyati yaratiladi.
Mahalliy
O‘zbekistonda xorijiy oliygohlar soni 10 yilda 4,3 barobar oshdi
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025/2026-o‘quv yili boshida O‘zbekistonda 30 ta xorijiy oliy ta’lim tashkiloti faoliyat yuritgan.
Bu 2015/2016-o‘quv yilidagi 7 taga nisbatan 4,3 barobar ko‘p. Shu tariqa, o‘n yil ichida mamlakatda faoliyat yuritayotgan xorijiy OTMlar soni 23 taga oshgan.
Xorijiy oliy ta’lim tashkilotlari soni 2005/2006-o‘quv yilida 2 ta bo‘lgan. 2010/2011-o‘quv yiliga kelib bu ko‘rsatkich 6 taga yetgan.
2015/2016-o‘quv yilida mamlakatda 7 ta xorijiy oliy ta’lim tashkiloti faoliyat yuritgan bo‘lsa, keyingi besh yilda ular soni yana sezilarli ko‘paygan.
2020/2021-o‘quv yili boshida xorijiy OTMlar soni 18 taga yetgan. Bu 2015/2016-o‘quv yiliga nisbatan 11 taga ko‘pdir.
Shuningdek, 2020/2021-yildan 2025/2026-o‘quv yiligacha xorijiy oliy ta’lim tashkilotlari soni yana 12 taga oshgan. Natijada besh yillik davrda ular soni 18 tadan 30 taga yetdi.
Mahalliy
35 yilda O‘zbekistonda maktablar soni 1,3 barobar oshdi
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025/2026-o‘quv yili boshida O‘zbekistonda 11 118 ta umumiy o‘rta ta’lim tashkiloti faoliyat yuritgan.
Bu ko‘rsatkich 1991/1992-o‘quv yilidagi 8 557 ta maktabga nisbatan 1,3 barobar ko‘p. Shu tariqa, mustaqillikdan keyingi davrda mamlakatdagi umumiy o‘rta ta’lim tashkilotlari soni 2 561 taga oshgan.
Dinamikaga ko‘ra, maktablar soni ayrim davrlarda sekin o‘sgan yoki qisqargan bo‘lsa-da, so‘nggi yillarda barqaror ko‘payish kuzatilgan. 2020/2021-o‘quv yilida ular soni 10 181 tani tashkil etgan.
1995/1996-o‘quv yilida mamlakatda 9 289 ta, 2000/2001 o‘quv yilida 9 726 ta umumiy o‘rta ta’lim tashkiloti faoliyat yuritgan.
2005/2006-o‘quv yiliga kelib bu ko‘rsatkich 9 803 taga yetgan. 2010/2011-o‘quv yilida esa 9 806 ta maktab qayd etilgan. Keyingi besh yilda ko‘rsatkich biroz pasayib, 2015/2016-o‘quv yilida 9 720 tani tashkil qilgan.
2020/2021-o‘quv yilidan boshlab o‘sish yana tezlashgan. 2021/2022-yilda 10 289 ta, 2022/2023-yilda 10 522 ta, 2023/2024-yilda 10 750 ta maktab faoliyat yuritgan.
2024/2025-o‘quv yili boshida umumiy o‘rta ta’lim tashkilotlari soni 10 943 tani tashkil etgan. Bir yil o‘tib, bu ko‘rsatkich yana 175 taga oshib, 11 118 taga yetgan.
Shunday qilib, 2020/2021-o‘quv yilidan 2025/2026-o‘quv yiligacha mamlakatdagi maktablar soni 937 taga ko‘paygan.
Mahalliy
Talabalar uchun o‘quv yili qachon boshlanishi aniq bo‘ldi
Oliy ta’lim tashkilotlari, akademik litsey va texnikumlarda yangi o‘quv yili boshlanish sanasi belgilandi. Bu haqda Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi xabar qildi.
2026/2027-o‘quv yilida akademik litsey va texnikumlarda o‘quv jarayonlari 2-sentyabrdan boshlanadi.
Oliy ta’lim tashkilotlarida esa:
— 1-bosqich talabalari uchun — 7-sentyabrdan;
— 2-bosqich va undan yuqori bosqich talabalari uchun — 14-sentyabrdan o‘quv jarayonlari tashkil etiladi.
-
Mahalliy5 days ago
Toshkentda maktabgacha ta’lim markazi tashkil etiladi
-
Iqtisodiyot3 days ago
Yangi boshlayotgan tadbirkorlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin
-
Iqtisodiyot4 days ago
Mikro GESlarni loyihalash va qurish tartibi soddalashtiriladi
-
Mahalliy2 days ago
O‘zbekistonda 10-sinf o‘quvchilari o‘qishini texnikumga ko‘chirishi mumkin bo‘ladi
-
Jamiyat5 days ago
Mirakida ekologik bilim va sport uyg‘unlashgan kun
-
Mahalliy4 days ago
Talabalar uchun o‘quv yili qachon boshlanishi aniq bo‘ldi
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston qaysi davlatlarga ko‘proq eksport qilmoqda?
-
Mahalliy3 days ago
O‘zbekistonda xorijiy oliygohlar soni 10 yilda 4,3 barobar oshdi
