Dunyodan
Prezident Trump Kanadaga 100% tariflar joriy etish bilan tahdid qilmoqda
AQSh prezidenti Donald Tramp Kanada bosh vaziri Mark Karni bilan munosabatlarini yanada keskinlashtirdi. AQSh prezidenti, agar mamlakat Xitoy bilan savdo kelishuvini davom ettirsa, Kanadadan import qilinadigan mahsulotlarga 100% tariflar joriy etish bilan tahdid qildi.
Prezident Tramp ijtimoiy tarmoqlardagi bayonotida Kanada bosh vaziri Mark Karni o‘z mamlakatidan Xitoy tovarlari uchun “yuk tushirish porti” sifatida foydalanish va ularni AQShga jo‘natish haqida o‘ylayotgan bo‘lsa, “katta xato” qilganini aytdi.
Prezident Trump o’tgan yil davomida savdo urushi olib bormoqda, ammo Kanada bu oy Xitoy bilan shartnoma imzoladi. Bu Xitoyning elektromobillariga bojlarni pasaytirish evaziga Xitoydagi Kanada qishloq xo’jaligi mahsulotlariga import bojlarini kamaytiradi.
Tramp dastlab kelishuvni maqtab, uni “Karni qilishi kerak bo‘lgan ishni” deb atadi. Ammo keyin u o’z pozitsiyasini o’zgartirdi.
Kanadaning Qo’shma Shtatlar bilan savdo vaziri Dominik LeBlancning aytishicha, Kanada va Xitoy ko’plab muhim savdo masalalarini hal qilgan, ammo to’liq erkin savdo kelishuviga intilmayapti.
Prezident Trampning navbatdagi tahdidi AQSh prezidenti va Kanada bosh vaziri o‘rtasidagi kelishmovchilik fonida yuz berdi. Bu mojarolar, ayniqsa, Prezident Trampning Grenlandiyani sotib olish niyati va NATO ittifoqchilari bilan munosabatlarning sovuqlashishiga javoban kuchaygan. “Kanada Qo’shma Shtatlar hisobiga yashamoqda”, dedi Prezident Tramp shu hafta Davosdagi forumda.
Bunga javoban, Bosh vazir Mark Karni Kanada “AQSh hisobiga yashamaydi; bu mamlakat kanadaliklar tufayli gullab-yashnamoqda”, dedi.
Ko’p o’tmay, janob Tramp janob Karnining yangi tuzilgan tinchlik kengashiga a’zo bo’lish taklifini qaytarib oldi.
Prezident Tramp avvalroq Kanada suverenitetini shubha ostiga qo‘ygan va Kanadani Qo‘shma Shtatlarning 51-shtati sifatida anneksiya qilish haqida gapirgan edi. Shu haftada u ijtimoiy tarmoqlarda AQSh xaritasiga Kanada, Venesuela, Grenlandiya va Kuba qo‘shilganini aks ettiruvchi fotomontajni ham joylashtirdi.
Tramp shanba kungi boshqa postida Karnini “gubernator Karni” deb atagan. U Karnining vorisi Jastin Tryudoni shunday deb atagan. Bu janob Karni bilan munosabatlar yomonlashganining yana bir belgisi sifatida ko’rilmoqda.
Janob Karni boshqa davlatlarni AQSh siyosatiga qarshi birlashishga chaqirmoqda. “O’rta kuchlar birgalikda harakat qilishlari kerak. Agar stolda bo’lmasalar, ular menyuda”, – deya ogohlantirdi u Davosdagi nutqida.
Kanada bosh vaziri Tramp ma’muriyati davrida Qo’shma Shtatlar va G’arb davlatlari o’rtasida hech qachon tuzalmaydigan “yorilish” paydo bo’lganini aytishgacha borgan.
Shu bilan birga, prezident Tramp “Truth” ijtimoiy tarmog‘ida Xitoy “Kanadani butunlay yutib yuborishi”ni da’vo qildi. Ikkinchi postida u shunday deb qo’shimcha qildi: “Dunyo so’nggida Xitoy Kanadani egallashini xohlaydi. Bu hech qachon bo’lmaydi”.
Hozircha janob Karni prezident Tramp Kanada iqtisodiyotining muhim tarmoqlariga joriy qilgan ayrim tariflarni kamaytirish bo‘yicha kelishuvga erisha olmadi. Ammo Kanada AQSh-Meksika-Kanada savdo kelishuvi tufayli eng qattiq tariflardan himoyalangan. Ushbu shartnoma joriy yilda qayta ko’rib chiqilishi kerak.
Kanada dastlab AQShning Xitoy siyosatiga muvofiq harakat qilib, elektr transport vositalariga 100% va po’lat va alyuminiyga 25% tariflarni joriy qildi. Bunga javoban Xitoy Kanada kanola yog‘i va ovqatiga 100%, cho‘chqa go‘shti va dengiz mahsulotlariga esa 25% tariflarni joriy qildi.
Biroq, Prezident Trampning bosim siyosatiga javoban Kanada tashqi siyosati AQShnikidan tobora uzoqlashib, Xitoy bilan munosabatlarni yaxshilash imkoniyatini yaratdi. Karni bu haqda shu oy boshida Pekinga tashrifi chog’ida ma’lum qilgan.
Kanada AQShning 36 shtatlari uchun asosiy eksport bozori hisoblanadi. Har kuni mamlakatlarimiz chegarasidan 3,6 milliard AQSh dollari (taxminan 2,3 milliard yevro)lik tovar va xizmatlar o‘tadi. AQShga import qilinadigan neftning 60% va elektr energiyasining 85% Kanada hissasiga toʻgʻri keladi.
Kanada, shuningdek, Mudofaa vazirligi milliy xavfsizlik uchun muhim deb hisoblagan po’lat, alyuminiy, uran va 34 ta strategik mineral va metallarni Qo’shma Shtatlarga eng yirik xorijiy yetkazib beruvchidir.
Denver xalqaro aeroportida Airbus A321 samolyoti uchish-qo‘nish yo‘lagida bir odamni urib yubordi. Hodisa Frontier Airlines aviakompaniyasining Los-Anjelesga yo‘l olgan reysi parvozga tayyorlanayotgan vaqtda sodir bo‘lgan.
Maʼlumotlarga koʻra, samolyot uchish-qoʻnish yoʻlagiga harakatlanayotgan vaqtda nomaʼlum shaxs toʻsatdan voqea joyini tark etgan. Uning nima uchun u yerda bo‘lgani hozircha aniq emas.
Dispetcher bilan yozib olingan suhbatda uchuvchi: “Bizni to’xtatib qo’ydik. Biz shunchaki birovni urib yubordik”, dedi. Keyinroq dvigatelning yonishi ham xabar qilingan.
Hodisadan so‘ng aeroportda yaqin atrofdagi samolyotlar harakati to‘xtatilgan, voqea joyida yong‘in va qutqaruv xizmatlari ishlagan. Yo‘lovchilar avtobusda terminalga evakuatsiya qilingan.
Hozirda Frontier Airlines aviakompaniyasi va politsiya voqea yuzasidan hech qanday rasmiy bayonot bermagan. AQSh Milliy transport xavfsizligi kengashi bu borada tekshiruv o‘tkazmoqda.
AQSh prezidenti Donald Tramp Germaniyadan olib ketilayotgan amerikalik harbiylarning bir qismi Polshaga ko‘chirilishi mumkinligini ma’lum qildi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, Varshava bunday qarorni qo‘llab-quvvatlaydi. “Bu variant mumkin”, dedi Tramp Polsha prezidenti Karol Nabrodskiy bilan yaxshi munosabatlarini ta’kidlab.
Avvalroq Polsha rahbari mamlakatda AQSh qo‘shinlarini joylashtirish uchun zarur infratuzilma mavjudligini aytgandi. Litva, shuningdek, qoʻshimcha AQSh qoʻshinlarini joylashtirishga tayyorligini maʼlum qildi.
Xabar qilinishicha, AQSh Mudofaa vaziri Pit Xegset bir yil ichida kamida 5000 amerikalik askarni Germaniyadan olib chiqishni buyurgan. Bu qaror Vashington va Berlin o‘rtasidagi siyosiy kelishmovchiliklar fonida qabul qilingani aytildi.
Ayni paytda Germaniyada 36 mingdan ortiq, Polshada esa 10 mingga yaqin amerikalik askar joylashgan.
AQSh kuchlarining Germaniyadan Sharqiy Yevropaga ko‘chirilishi NATOning Rossiyaga qarshi harbiy muvozanat va to‘xtatib turish strategiyasida yangi bosqichga olib kelishi mumkin.
Rossiya AQSh armiyasiga qarshi foydalanish uchun Eronga minglab uchuvchisiz uchoqlarni taqdim etdi.
Bu haqda Economist jurnali Rossiya harbiy razvedkasining maxfiy hujjatlariga asoslanib yozgan.
Maʼlumotlarga koʻra, Moskva Tehronga radioelektron urushlarga bardosh bera oladigan 5000 dona optik tolali FPV va Starlink sunʼiy yoʻldosh aloqasi bilan jihozlangan uzoq masofali uchuvchisiz uchuvchisiz uchuvchisiz uchuvchisiz uchoqlarni taqdim etishni rejalashtirgan.
Nashr maʼlumotlariga koʻra, 10 sahifalik hujjat 2026-yilning mart-aprel oylari orasida, Eronga qarshi AQSh-Isroil urushining dastlabki haftalarida yaratilgan boʻlishi mumkin.
Hujjatga ko‘ra, bu tizimlar AQSh armiyasining desant kuchlari Eron yoki Fors ko‘rfazi orollariga qo‘nishi mumkin bo‘lgan taqdirda foydalanish uchun mo‘ljallangan.
The Economist shuningdek, Rossiya prezidenti Vladimir Putin Eronga dron operatorlarini tayyorlashda yordam berishni taklif qilgani haqida xabar berdi. Rossiyada tahsil olayotgan eronlik talabalardan tashqari, rus va fors tilini tushuna oladigan tojik va suriyalik alaviylar ham ishtirok etadi.
Hujjatda Rossiyadagi 10 ming eronlik talabani ushbu jarayonga jalb qilish imkoniyatlari ham muhokama qilingan.
Dunyodan
Prezident Zelenskiy prezident Putin bilan uchrashishga tayyor, ammo bu Moskvada sodir bo‘lmadi
Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan uchrashishga tayyor, biroq bunday uchrashuv Moskvada o‘tkazilmasligini aytdi. Bu haqda Ukraina prezidenti maslahatchisi Sergey Leshchenko ma’lum qildi.
Uning aytishicha, Ukraina bunday formatni qabul qilmaydi, chunki Moskva “bosqinchi davlatning poytaxti” hisoblanadi. Shu bilan birga, Zelenskiy boshqa joyda muzokaralar o‘tkazish imkoniyatini istisno etmadi.
Avvalroq Kreml vakillari Putin Moskvada muzokaralar o‘tkazishga tayyorligini bildirgan edi. Rossiya prezidenti yordamchisi Yuriy Ushakov, agar Kiyev xohlasa, Moskva muzokaralar shartlarini belgilashga tayyorligini aytdi.
Yaqinda Moskvaga tashrif buyurgan Slovakiya Bosh vaziri Robert Fizzo Ukraina rahbaridan qandaydir xabar olib kelgan bo‘lishi mumkin degan taxminlar bor edi. Biroq Kreml bunday “maxsus xabar” yo‘qligini aytdi.
NATOning sobiq bosh kotibi Anders Fog Rasmussen Yevropa davlatlarini yangi mudofaa ittifoqi tuzishga chaqirdi.
“Biz hozir koʻrayotgan narsa NATOning qulashi”, dedi u WELT nashriga bergan intervyusida.
Rasmussenning aytishicha, Yevropa o’z xavfsizligini ta’minlashga tayyor bo’lishi kerak. Uning fikricha, yangi mudofaa rejasi ishlab chiqilishi, harbiy imkoniyatlar kengaytirilishi va Ukrainani kelajakdagi xavfsizlik tizimining doimiy qismiga aylantirish kerak.
Ukraina qisqa vaqt ichida yangi qurol va o‘q-dorilarni ishlab chiqayotganini ta’kidlagan sobiq bosh kotib “Ukraina bizga Rossiyaga qarshi qalqon sifatida kerak.
Aytgancha, Anders Fog Rasmussen 2009 yildan 2014 yilgacha NATO bosh kotibi lavozimida ishlagan.
O‘zbekistonda savdo xizmatlari hajmi 75 trln so‘mdan oshdi
O‘zbekistonda qaysi fintex ilovalar ko‘p yuklab olinmoqda?
“Xarakter to‘g‘ri kelmadi” – oilaviy ajrimlarning haqiqiy sabablari qayerda?
-
Dunyodan4 days agoXitoyda pirotexnika zavodining portlashi oqibatida 26 kishi halok bo‘ldi
-
Siyosat3 days agoOliy sud 161 nafar Sovet repressiyasi qurbonlarini reabilitatsiya qiladi
-
Siyosat3 days agoOʻzbekistonda Mudofaa vazirligi tarkibida sunʼiy intellekt boʻlimi va kiberxavfsizlik instituti tashkil etildi
-
Iqtisodiyot4 days ago
budjet tarkibida qaysi soliqlarning ulushi ko‘proq?
-
Jamiyat4 days ago
Askiya nozikfahm zakiylar bahsi, «tor» hazillar emas!
-
Iqtisodiyot3 days ago
Dollar kursi 12 100 so‘mdan oshib ketdi
-
Dunyodan4 days agoTahlilchilar neft haqida xavotirli ma’lumotlarni e’lon qilishdi
-
Jamiyat2 days ago
Jizzax viloyati hokimiga o‘rinbosar tayinlandi