Dunyodan
Prezident Trump Kanadaga 100% tariflar joriy etish bilan tahdid qilmoqda
AQSh prezidenti Donald Tramp Kanada bosh vaziri Mark Karni bilan munosabatlarini yanada keskinlashtirdi. AQSh prezidenti, agar mamlakat Xitoy bilan savdo kelishuvini davom ettirsa, Kanadadan import qilinadigan mahsulotlarga 100% tariflar joriy etish bilan tahdid qildi.
Prezident Tramp ijtimoiy tarmoqlardagi bayonotida Kanada bosh vaziri Mark Karni o‘z mamlakatidan Xitoy tovarlari uchun “yuk tushirish porti” sifatida foydalanish va ularni AQShga jo‘natish haqida o‘ylayotgan bo‘lsa, “katta xato” qilganini aytdi.
Prezident Trump o’tgan yil davomida savdo urushi olib bormoqda, ammo Kanada bu oy Xitoy bilan shartnoma imzoladi. Bu Xitoyning elektromobillariga bojlarni pasaytirish evaziga Xitoydagi Kanada qishloq xo’jaligi mahsulotlariga import bojlarini kamaytiradi.
Tramp dastlab kelishuvni maqtab, uni “Karni qilishi kerak bo‘lgan ishni” deb atadi. Ammo keyin u o’z pozitsiyasini o’zgartirdi.
Kanadaning Qo’shma Shtatlar bilan savdo vaziri Dominik LeBlancning aytishicha, Kanada va Xitoy ko’plab muhim savdo masalalarini hal qilgan, ammo to’liq erkin savdo kelishuviga intilmayapti.
Prezident Trampning navbatdagi tahdidi AQSh prezidenti va Kanada bosh vaziri o‘rtasidagi kelishmovchilik fonida yuz berdi. Bu mojarolar, ayniqsa, Prezident Trampning Grenlandiyani sotib olish niyati va NATO ittifoqchilari bilan munosabatlarning sovuqlashishiga javoban kuchaygan. “Kanada Qo’shma Shtatlar hisobiga yashamoqda”, dedi Prezident Tramp shu hafta Davosdagi forumda.
Bunga javoban, Bosh vazir Mark Karni Kanada “AQSh hisobiga yashamaydi; bu mamlakat kanadaliklar tufayli gullab-yashnamoqda”, dedi.
Ko’p o’tmay, janob Tramp janob Karnining yangi tuzilgan tinchlik kengashiga a’zo bo’lish taklifini qaytarib oldi.
Prezident Tramp avvalroq Kanada suverenitetini shubha ostiga qo‘ygan va Kanadani Qo‘shma Shtatlarning 51-shtati sifatida anneksiya qilish haqida gapirgan edi. Shu haftada u ijtimoiy tarmoqlarda AQSh xaritasiga Kanada, Venesuela, Grenlandiya va Kuba qo‘shilganini aks ettiruvchi fotomontajni ham joylashtirdi.
Tramp shanba kungi boshqa postida Karnini “gubernator Karni” deb atagan. U Karnining vorisi Jastin Tryudoni shunday deb atagan. Bu janob Karni bilan munosabatlar yomonlashganining yana bir belgisi sifatida ko’rilmoqda.
Janob Karni boshqa davlatlarni AQSh siyosatiga qarshi birlashishga chaqirmoqda. “O’rta kuchlar birgalikda harakat qilishlari kerak. Agar stolda bo’lmasalar, ular menyuda”, – deya ogohlantirdi u Davosdagi nutqida.
Kanada bosh vaziri Tramp ma’muriyati davrida Qo’shma Shtatlar va G’arb davlatlari o’rtasida hech qachon tuzalmaydigan “yorilish” paydo bo’lganini aytishgacha borgan.
Shu bilan birga, prezident Tramp “Truth” ijtimoiy tarmog‘ida Xitoy “Kanadani butunlay yutib yuborishi”ni da’vo qildi. Ikkinchi postida u shunday deb qo’shimcha qildi: “Dunyo so’nggida Xitoy Kanadani egallashini xohlaydi. Bu hech qachon bo’lmaydi”.
Hozircha janob Karni prezident Tramp Kanada iqtisodiyotining muhim tarmoqlariga joriy qilgan ayrim tariflarni kamaytirish bo‘yicha kelishuvga erisha olmadi. Ammo Kanada AQSh-Meksika-Kanada savdo kelishuvi tufayli eng qattiq tariflardan himoyalangan. Ushbu shartnoma joriy yilda qayta ko’rib chiqilishi kerak.
Kanada dastlab AQShning Xitoy siyosatiga muvofiq harakat qilib, elektr transport vositalariga 100% va po’lat va alyuminiyga 25% tariflarni joriy qildi. Bunga javoban Xitoy Kanada kanola yog‘i va ovqatiga 100%, cho‘chqa go‘shti va dengiz mahsulotlariga esa 25% tariflarni joriy qildi.
Biroq, Prezident Trampning bosim siyosatiga javoban Kanada tashqi siyosati AQShnikidan tobora uzoqlashib, Xitoy bilan munosabatlarni yaxshilash imkoniyatini yaratdi. Karni bu haqda shu oy boshida Pekinga tashrifi chog’ida ma’lum qilgan.
Kanada AQShning 36 shtatlari uchun asosiy eksport bozori hisoblanadi. Har kuni mamlakatlarimiz chegarasidan 3,6 milliard AQSh dollari (taxminan 2,3 milliard yevro)lik tovar va xizmatlar o‘tadi. AQShga import qilinadigan neftning 60% va elektr energiyasining 85% Kanada hissasiga toʻgʻri keladi.
Kanada, shuningdek, Mudofaa vazirligi milliy xavfsizlik uchun muhim deb hisoblagan po’lat, alyuminiy, uran va 34 ta strategik mineral va metallarni Qo’shma Shtatlarga eng yirik xorijiy yetkazib beruvchidir.
Dunyodan
Rossiyada muhojirlar uchun patent olish va ularni uzaytirish uchun yangi shartlar belgilandi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin mehnat muhojirlari Rossiyada yashovchi o‘zlari va qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarni hech bo‘lmaganda kunlik ish haqi bilan ta’minlashni talab qiluvchi qonunni imzoladi.
Qonunga ko‘ra, chet el fuqarosi patent olganida, u nafaqat o‘zi, balki voyaga yetmagan barcha farzandlari uchun ham belgilangan miqdorda shaxsiy daromad solig‘ini (NDFL) oldindan to‘lashi kerak.
Ushbu talab tadbirkorlik faoliyatidan qat’i nazar, jismoniy shaxslarga mahalliy yoki shaxsiy xizmatlar ko’rsatadigan chet el fuqarolariga ham tegishli.
Agar bu talablar bajarilmasa, immigrantning patenti yoki ishlash uchun ruxsatnomasi uzaytirilmaydi. Shundan so’ng, agar Rossiyada vaqtincha qolish uchun boshqa qonuniy asos bo’lmasa, ular 15 kun ichida voyaga etmagan bolalari bilan mamlakatni tark etishlari kerak.
Shuningdek, qonunga ko’ra, chet ellik voyaga etmagan bolaning Rossiyada vaqtincha bo’lish muddati uning ota-onasiga berilgan patentning amal qilish muddatidan (uzaytirish yoki qayta rasmiylashtirish) oshmasligi kerak. Biroq, bu muddat 18 yoshga to’lgunga qadar amal qiladi, buning uchun siz NDFL uchun ma’lum miqdorni oldindan to’lashingiz kerak.
Bola 18 yoshga to’lganda va Rossiyada qolish uchun boshqa qonuniy sabab bo’lmasa, u 30 kun ichida mamlakatni tark etishi yoki ushbu muddat ichida patent olish uchun ariza topshirishi va tegishli avans to’lovini amalga oshirishi kerak.
Yangi qonunga ko’ra, Rossiya Ichki ishlar vazirligiga chet elliklarning daromadlari va NDFLning belgilangan avans to’lovlari amalga oshirilganligini tekshirish vakolati berildi. Shuningdek, vaqtinchalik propiska yoki propiska olgan xorijliklarning davlat migratsiya axborot tizimi orqali soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganligini nazorat qilish mumkin bo‘ladi.
Dunyodan
Yaponiyada 7,1 magnitudali zilzila yuz berdi
Kyushu yaqinida kuchli zilzila sodir bo’ldi. Bu haqda Osiyo OAVlari mamlakatning Yaponiya meteorologiya agentligiga asoslanib xabar berdi.
Zilzila magnitudasi: 7,1 Sana va vaqt: Bugun, 28-iyul, mahalliy vaqt bilan 16:27 atrofida Joylashuvi: Kumamoto prefekturasi yaqinida Zilzila o‘chog‘ining chuqurligi 10 km.
NHK telekanali zilziladan keyin sunami xavfi e’lon qilinganini ma’lum qildi.
Dunyodan
Isroil falastinlik mahbuslarni himoya qilish uchun timsohlardan foydalanmoqchi
Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.
Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.
Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.
2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.
Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.
BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.
“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.
Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.
Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.
Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.
Dunyodan
Yaponiyalik ayollar 41 marta rekord o’rnatdilar
Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi
Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.
Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.
Dunyodan
Suriya prezidenti: “Biz Isroil bilan ziddiyatni istamaymiz…”
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
-
Sport5 days ago
EChL 2026/2027. Umumiy guruh bosqichi taqvimi e’lon qilindi
-
Siyosat2 days ago
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
-
Jamiyat4 days ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport4 days ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Jamiyat4 days ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Mahalliy2 days ago
«Enamdan qolgan dalalar» (Esse)
-
Siyosat4 days ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
-
Jamiyat3 days ago
BYD CHAZOR UzPride – O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan maxsus taklif
