Connect with us

Dunyodan

BBCning “Hindiston ovozi” muxbiri Ser Mark Tulli 90 yoshida vafot etdi

Published

on



Getty Images

Ser Mark o’z faoliyatining katta qismini Hindistonni yorituvchi jurnalist sifatida o’tkazgan.

BBCning “Hindiston ovozi” nomi bilan mashhur bo’lgan teleboshlovchi va jurnalist Ser Mark Tulli 90 yoshida vafot etdi.

O’nlab yillar davomida ser Markning boy va iliq ohangi Buyuk Britaniya va butun dunyodagi BBC tomoshabinlariga tanish bo’lib qolgan. U juda hurmatga sazovor xorijiy muxbir va Hindiston bo’yicha hurmatli muxbir va sharhlovchi. U urushlar, ocharchiliklar, tartibsizliklar va suiqasdlar, Bhopal gaz fojiasi va hind armiyasining sikx oltin ibodatxonasiga hujumini yoritgan.

1992 yilda Hindiston shimolidagi kichik shahar Ayodxyada u haqiqiy inqirozga duch keldi. U hindu qattiqqo‘llarining katta olomon qadimiy masjidlarni vayron qilganiga guvoh bo‘ldi. BBCga shubha bilan qaragan olomonning ba’zilari “Mark Tulliga o’lim” deb hayqirib, unga tahdid qilishdi. Mahalliy amaldorlar va hindu ruhoniysi yordamga kelguniga qadar u bir necha soat xonada qamalgan.

Vayronagarchilik Hindistonda so’nggi o’n yilliklardagi eng dahshatli diniy zo’ravonlikni keltirib chiqardi. Yillar o’tib, u 1947 yilda Hindiston Britaniyadan mustaqillikka erishganidan beri bu dunyoviylik tomon “eng katta chekinish” ekanligini aytdi.

BBC News va Current Affairs muvaqqat ijrochi direktori Jonatan Munro o‘z bayonotida shunday dedi: “Ser Mark Tulli vafot etganini eshitib, qayg‘udaman”. “Kashshof xorijlik muxbirlardan biri sifatida Ser Mark oʻzining reportajlari orqali Hindistonni dunyoga ochdi va mamlakatning joʻshqinligi va xilma-xilligini Buyuk Britaniya va butun dunyodagi auditoriyaga yetkazdi.

“Uning davlat xizmatidagi xizmati va jurnalistikaga bo’lgan sadoqati uning Dehli byurosi boshlig’i sifatida ishlaganini va Bi-bi-si bo’ylab hisobot berganini ko’rdi. Hindistonda ham, Buyuk Britaniyada ham hurmatga sazovor bo’lgan, u bilan gaplashish juda yoqimli edi va u juda sog’inib qoladi.”

Ser Mark 1935 yilda Hindistonda o’sha paytdagi Kalkutta (hozirgi Kalkutta) shahrida tug’ilgan. U Britaniya Rajining farzandi edi. Uning otasi tadbirkor edi. Uning onasi Bengalda tug’ilgan va uning oilasining avlodlari Hindistonda savdogar va ma’mur bo’lib ishlagan.

Uni ingliz enagasi tarbiyalagan va u oiladagi haydovchiga taqlid qilib hisoblashni o‘rgangach, enaga: “Bu xizmatkorning gapi, seniki emas”, deb tanbeh berdi. Oxir-oqibat u hind tilida ravon gapirishni o‘rgandi, bu Dehlidagi xorijiy matbuotda kamdan-kam uchraydigan yutuq va u butun hindistonliklarning mehrini qozondi”. Uning xushchaqchaq shaxsiyati va Hindistonga bo’lgan ochiq muhabbati unga Hindistonning ko’plab yetakchi siyosatchilari, muharrirlari va ijtimoiy faollarining do’stligi va ishonchini qozondi.

Bu yerda hind armiyasi aʼzolari bilan birga koʻrilgan ser Mark Hindistonga 1965 yilda BBCda maʼmuriy yordamchi sifatida kelgan.

U butun umri davomida o’zini muvozanatli tutdi. Shubhasiz, ingliz. Ammo u Hindiston orqali tranzit o’tayotgan xorijlik emasligini aytdi. Uning ildizlari o’sha erda edi. Bu uning uyi edi. Bu erda u hayotining to’rtdan uch qismini o’tkazdi.

Ikkinchi jahon urushidan ko’p o’tmay, to’qqiz yoshida ser Mark ta’lim olish uchun Angliyaga keldi. U Kembrijda tarix va ilohiyotni o’rgangan, keyin u va cherkov ikkinchi o’ylashdan oldin ruhoniy etib tayinlanish maqsadida ilohiyot kollejiga yo’l olgan.

U 1965 yilda Bi-bi-si uchun Hindistonga yuborilgan edi. Men ma’muriy yordamchi sifatida ish boshladim, lekin oxir-oqibat reportyorlik roliga o’tdim. Uning eshittirish uslubi o’ziga xos edi, lekin uning shaxsiyatining kuchi va Hindiston haqidagi tushunchasi porlab turardi.

Ba’zi tanqidchilar u Hindistondagi qashshoqlik va kastalarga asoslangan tengsizlikdan juda mamnun ekanligini aytishdi. Ba’zilar uning mustaqil Hindistonning asosi bo’lgan diniy bag’rikenglikka sodiqligini maqtashdi. “Bu mamlakatning dunyoviy madaniyatini qadrlash va barcha dinlarning gullab-yashnashiga imkon berish haqiqatan ham muhim”, dedi u 2016 yilda Hindiston gazetasiga. “Biz buni talab qilib, hindularning majoritarligini xavf ostiga qo’ymasligimiz kerak”.

Getty Images

Ser Markning ovozi Buyuk Britaniyadagi va butun dunyodagi BBC tinglovchilariga tanish edi

Ser Mark hech qachon kreslo muxbiri bo’lmagan. U Hindiston va qo’shni davlatlar bo’ylab doimiy sayohat qilib, imkon qadar poezdlardan foydalangan. U mamlakat elitasining, shuningdek, oddiy hindlarning umid va qo‘rquvlari, sinovlari va qayg‘ularining ovozi edi. U hind kurtasini kiygan ko’ylak va galstuk kabi qulay edi.

1975 yilda Hindiston bosh vaziri Indira Gandi favqulodda holat e’lon qilganidan keyin 24 soat oldin ogohlantirish bilan u Hindistondan chiqarib yuborilgan. Biroq, u 18 oydan keyin qaytib keldi va o’shandan beri Dehlida joylashgan. U 20 yildan ortiq BBCning Dehlidagi byurosi rahbari sifatida faoliyat yuritib, nafaqat Hindiston, balki Janubiy Osiyo, jumladan Bangladeshning tug‘ilishi, Pokistondagi harbiy tuzum, Shri-Lankadagi Tamil yo‘lbarslari qo‘zg‘oloni va Sovet Ittifoqining Afg‘onistonga bostirib kirishi kabi voqealarni yoritishda yetakchilik qildi.

Vaqt o’tishi bilan u BBC korporativ ustuvorliklaridan tobora uzoqlashdi va 1993 yilda o’sha paytdagi bosh direktor Jon Birtni korporatsiyani “qo’rquv” orqali boshqarganlikda ayblagan nutqida sarlavhalarga aylandi. Bu ayriliq degani edi. Ser Mark keyingi yili BBCdan iste’foga chiqdi. Ammo u Bi-bi-si efirlarida, xususan, Radio 4-ning “Bir narsa tushunilgan” ko’rsatuvi boshlovchisi sifatida eshittirishni davom ettirdi va talabalik davrida uni qiziqtirgan e’tiqod va ma’naviyat masalalariga qaytdi.

Getty Images

Ser Mark BBCni tark etganidan keyin Derrida qoldi

Chet ellik uchun odatiy bo’lmagan holda, Ser Mark Hindistonning eng yuqori fuqarolik mukofotlari – Padma Shri va Padma Bhushan bilan taqdirlangan. Britaniya ham uni tan oldi. Radioeshittirish va jurnalistika sohasidagi xizmatlari uchun 2002-yilda Yangi yil faxriylari roʻyxatida ritsar unvoniga sazovor boʻlgan. U mukofotni “Hindiston uchun sharaf” deb ta’rifladi.

U ba’zan sherigi Gillian Rayt bilan hamkorlikda Hindiston haqida insholar, tahlillar va qisqa hikoyalar kitoblarini yozishni davom ettirdi. U Dehli janubida ko’zga ko’rinmas holda yashagan.

Ser Mark Britaniya fuqaroligidan hech qachon voz kechmagan, ammo keyingi hayotida Hindistonning chet el fuqarosi bo’lganidan faxrlanardi. Shu tariqa u “ikki mamlakat fuqarosi bo‘ldi, o‘zimni o‘zimni tegishli deb bilgan Hindiston va Britaniya fuqarosi”, dedi u.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Dunyodan

Rossiyada muhojirlar uchun patent olish va ularni uzaytirish uchun yangi shartlar belgilandi.

Published

on


Rossiya prezidenti Vladimir Putin mehnat muhojirlari Rossiyada yashovchi o‘zlari va qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarni hech bo‘lmaganda kunlik ish haqi bilan ta’minlashni talab qiluvchi qonunni imzoladi.

Qonunga ko‘ra, chet el fuqarosi patent olganida, u nafaqat o‘zi, balki voyaga yetmagan barcha farzandlari uchun ham belgilangan miqdorda shaxsiy daromad solig‘ini (NDFL) oldindan to‘lashi kerak.

Ushbu talab tadbirkorlik faoliyatidan qat’i nazar, jismoniy shaxslarga mahalliy yoki shaxsiy xizmatlar ko’rsatadigan chet el fuqarolariga ham tegishli.

Agar bu talablar bajarilmasa, immigrantning patenti yoki ishlash uchun ruxsatnomasi uzaytirilmaydi. Shundan so’ng, agar Rossiyada vaqtincha qolish uchun boshqa qonuniy asos bo’lmasa, ular 15 kun ichida voyaga etmagan bolalari bilan mamlakatni tark etishlari kerak.

Shuningdek, qonunga ko’ra, chet ellik voyaga etmagan bolaning Rossiyada vaqtincha bo’lish muddati uning ota-onasiga berilgan patentning amal qilish muddatidan (uzaytirish yoki qayta rasmiylashtirish) oshmasligi kerak. Biroq, bu muddat 18 yoshga to’lgunga qadar amal qiladi, buning uchun siz NDFL uchun ma’lum miqdorni oldindan to’lashingiz kerak.

Bola 18 yoshga to’lganda va Rossiyada qolish uchun boshqa qonuniy sabab bo’lmasa, u 30 kun ichida mamlakatni tark etishi yoki ushbu muddat ichida patent olish uchun ariza topshirishi va tegishli avans to’lovini amalga oshirishi kerak.

Yangi qonunga ko’ra, Rossiya Ichki ishlar vazirligiga chet elliklarning daromadlari va NDFLning belgilangan avans to’lovlari amalga oshirilganligini tekshirish vakolati berildi. Shuningdek, vaqtinchalik propiska yoki propiska olgan xorijliklarning davlat migratsiya axborot tizimi orqali soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganligini nazorat qilish mumkin bo‘ladi.



Source link

Continue Reading

Dunyodan

Yaponiyada 7,1 magnitudali zilzila yuz berdi

Published

on


Kyushu yaqinida kuchli zilzila sodir bo’ldi. Bu haqda Osiyo OAVlari mamlakatning Yaponiya meteorologiya agentligiga asoslanib xabar berdi.

Zilzila magnitudasi: 7,1 Sana va vaqt: Bugun, 28-iyul, mahalliy vaqt bilan 16:27 atrofida Joylashuvi: Kumamoto prefekturasi yaqinida Zilzila o‘chog‘ining chuqurligi 10 km.

NHK telekanali zilziladan keyin sunami xavfi e’lon qilinganini ma’lum qildi.



Source link

Continue Reading

Dunyodan

Isroil falastinlik mahbuslarni himoya qilish uchun timsohlardan foydalanmoqchi

Published

on


Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.

Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.

Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.

2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.

Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.

Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.

BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.

Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.

“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.

Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.

Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.

Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.

Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.

Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.



Source link

Continue Reading

Dunyodan

Yaponiyalik ayollar 41 marta rekord o’rnatdilar

Published

on


Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi

Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.

Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.

Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.

Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.



Source link

Continue Reading

Dunyodan

Suriya prezidenti: “Biz Isroil bilan ziddiyatni istamaymiz…”

Published

on


Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.

“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.

Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.

Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.

Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.