Dunyodan
Ukrainaning Rossiya va AQSh bilan muzokaralari katta garov o’yini, ammo umidlar past.
Sara Rainsford Sharqiy Yevropa muxbiri, Kiyev
Getty Images
Ukraina bu jarayonda hammadan ko’ra tinchlikni xohlaydi
Rossiya, Ukraina va AQSh muzokarachilari Abu-Dabida Rossiyaning 2022-yilda Ukrainaga keng miqyosli bostirib kirishidan keyin birinchi uch tomonlama muzokaralar o‘tkazishmoqda, deya xabar beradi BAA TIV.
Har uchala davlatning yuqori martabali amaldorlari ishtirok etmoqda, biroq ular qaysidir nuqtada bir xonada bo’ladimi yoki yo’qmi, noma’lum. Muzokaralar yangi formatga aylangan bo’lsa-da, asosiy farqlar o’zgarishsiz qolmoqda.
Daromadlar yuqori, ammo umidlar cheklangan.
Prezident Donald Tramp Ukraina bo‘yicha va’da qilingan, ammo hali ham bajarilmagan tinchlik kelishuvi uchun qattiq turib, bu hafta ikki davlat kelishuvga erisha olmasa, bu “ahmoqlik” bo‘lishini aytdi.
Biroq, uning maxsus vakilining shiddatli diplomatiyasiga qaramay, Ukraina va Rossiya muzokarachilari o’rtasidagi birinchi uch tomonlama muzokaralar o’tkazilmoqda, bir qancha muhim masalalar haligacha hal etilmagan.
Ukraina bu jarayonga aralashmoqda, chunki u tinchlikni hammadan ko’ra ko’proq xohlaydi, biroq AQShni ham o’z tarafiga olishi kerak. Kompaniya bu saboqni o’tgan yili Prezident Donald Tramp razvedka ma’lumotlarini almashish va harbiy yordamni to’xtatganida oldi.
Endi esa Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy prezident Tramp bilan Davosdagi uchrashuvi “juda ijobiy” bo‘lganini va buning natijasida Rossiyaning tinimsiz hujumlariga qarshi havo mudofaasini qo‘llab-quvvatlash kuchayishini kutayotganini aytdi.
AQSh rahbarlari bilan uchrashuvlardan keyin tez-tez qo’rqinchli qiyofaga ega bo’lgan Zelenskiy bu safar g’ayrioddiy kayfiyatda ko’rindi.
Biroq u Birlashgan Arab Amirliklaridagi muzokaralar natijasiga ehtiyotkorona munosabatda.
U ikki kun davom etishi mumkin bo‘lgan muzokaralarni “qadam” deb baholadi, biroq ularni ijobiy muzokaralar deb atashdan bosh tortdi.
“Umid qilishimiz kerakki, bu bizni tinchlikka biroz yaqinlashtiradi”, – deydi u.
Prezident Zelenskiy bir muncha vaqt tinchlik asosini kelishish yo’lining 90% ekanligini aytdi, ammo oxirgi 10% har doim eng qiyin bo’lib qoladi va Rossiya baribir hamma narsaga veto qo’yishi mumkin.
“Hammasi mamlakatimizning sharqiy qismi bilan bog’liq. Hammasi yer bilan bog’liq. Bu hal etilmagan muammo”, – deya tushuntirdi u, haligacha saqlanib qolgan eng katta to’siq haqida.
Rossiya Ukraina sharqiy Donbas mintaqasining jang maydonida g‘alaba qozonmagan katta qismini topshirishini talab qilmoqda. Ukraina rad etdi.
Siyosatchilar ko’pincha qizil chiziqlar haqida gapirishadi, ammo bu mamlakat uchun Donbass chizig’i uni himoya qilishda halok bo’lgan askarlarning qoni bilan chizilgan.
Zelenskiy bundan nariga o‘ta olmaydi.
Men buni yozayotganimda, ko’chadagi cherkovdan boshqa bir askarning dafn marosimi musiqasi yangraydi.
Bu safar Ukrainaga qaytayotganimizda yo‘l bo‘yidagi qabristonlarda, barchasida davlat bayroqlari ko‘tarilgan ko‘plab harbiy xizmatchilar qabrlari yonidan o‘tdik.
BAAda muhokama qilinayotgan yana bir katta masala, agar Rossiya yana bir kun kelib Ukrainaga bostirib kirsa, Qo’shma Shtatlar harbiy yo’l bilan nima qiladi. Ukraina buni “xavfsizlik” deb ataydi va bu muhimligini ta’kidlaydi.
Prezident Zelenskiy Qo‘shma Shtatlar va Ukraina o‘rtasidagi kelishuv yakunlanganini aytdi, biroq asl tafsilotlar ma’lum emas.
Rossiyaning javobi haqida hali ham asosiy savollar mavjud.
Bu, shuningdek, prezident Donald Trampning kafolatlari qanchalik katta ekanligi haqidagi yangi katta savollarni tug’diradi. AQSh prezidentining Grenlandiyani “qo‘lga kiritish”ga havas qilishi NATOni juda zaiflashtirmoqda.
U, shuningdek, G’arbning Ukrainani qo’llab-quvvatlashining butun asosi bo’lgan milliy suverenitetni himoya qilish tamoyiliga putur etkazdi.
Xo’sh, Kiyev unga keyingi inqiroz paytida yordamga kelishiga ishonishi mumkinmi? Hozircha variantlar ko’p emas.
Prezident Vladimir Putinga ishonish haqida gap ketganda, bu erda hech kim uning maqsadlari o’zgargani haqida tasavvurga ega emas.
Prezident Zelenskiy Davosda Putin bilan tinchlik o’rnatish haqida “U haqiqatan ham buni xohlamaydi” dedi.
Kreml muzokaralarda kerakli natijaga erisha olmasa, “jang maydonida oʻz maqsadlariga erisha olishini” aytdi, biroq juda koʻp sonli askarlarga sarflanganiga qaramay, hozircha bu muvaffaqiyatga erisha olmadi.
Yana bir bor, butun mamlakat bo’ylab fuqarolik infratuzilmasi nishonga olinmoqda, lekin ko’proq qasddan, qat’iy va halokatli tarzda.
Qattiq qishning o’rtasida odamlar uylarida muzlab ketishadi.
Bugun Kiyev meri yana bir bor shahar aholisiga murojaat qilib, agar borish kerak bo‘lsa, ketishni so‘radi.
Vitaliy Klichko “dushmanlarimiz shaharlarimiz va mamlakatlarimizning muhim infratuzilmasiga hujum qilishda davom etishi mumkin”, deya ogohlantirdi.
Takroriy hujumlar tizimni juda zaif qiladi.
“Men bizning fuqarolarimiz bilan halol bo’laman: vaziyat juda qiyin va bu hali eng qiyin vaqt emas.”
Boksning eng bardavom yulduzlaridan biri bo‘lgan afsonaviy Mayk Tayson bilan bo‘lgan suhbat menda katta taassurot qoldirdi… Nafaqat taassurot qoldirdi, balki odamlarning hayotda duch keladigan turli chorrahalari va vaziyatlari meni hayratda qoldirdi…
Tayson va jurnalist o‘rtasidagi suhbat ravon kechayotgandi, biroq kutilmaganda “temir musht” joyidan otilib, telba fil kabi suhbatdosh tomon sakrab tushishiga sal qoldi. Jurnalist: “Oxirgi jangingiz uchun 20 million dollar olgansiz. Bu katta pul emasmi?” degan savolga sabab bo’ldi.
Tayson shaytonga qichqirdi va g’azab bilan tilini ushlab turdi. U og‘ir bolalik, ochlik kunlari, tinimsiz janglar, omon qolish uchun mislsiz kurash, mag‘lubiyatlar, shafqatsiz kaltaklar, yuzidan terdek oqayotgan qon, qaltirash suyaklari, adolatsizlik, irqchilik haqida gapirdi.
“Bilishing kerak, dedi u suhbatdoshlariga, hayotning temir mushti sizlar “temir” deb ataydigan mushtimdan yuz yoki ming marta shafqatsizroqdir. — U xohlagan paytda ezib, kuydirib, xohlagancha kesadi, o‘lishing yoki qolishingga, cho‘ntagingda puling bormi, yo‘qmi, ota-onang nima qilyapti, ko‘chada nima qilishimga hech qanday aloqasi yo‘q. Meni qamab qo‘yishdi, jamiyatdan qochib ketishga harakat qildim.” Lekin mashg‘ulotlar paytida qancha bokschilarning yuragiga musht tushib, bir zumda o‘lib ketganini, ularning onasi yig‘laganini bilasizmi, jangdan oldingi shartnomada janjal sodir bo‘lgan taqdirda o‘limga kim sabab bo‘lishi haqida hech narsa aytilmaganini bilasizmi?
Ahmadjon Meliboev
Isroilda zenit raketalari tugayapti.
Semafor amerikalik rasmiylarga tayanib xabar berishicha, Isroil shu hafta AQSh hukumatini Eron va uning ittifoqchilari hujumlaridan himoya qilish uchun tutuvchi raketalarning jiddiy tanqisligi haqida xabardor qildi.
Jurnal manbalariga ko‘ra, Isroil Eron bilan qurolli to‘qnashuvga chegaralangan tutib oluvchi raketa zahirasi bilan kirgan. Ularning da’vo qilishicha, o’tgan yozda Eron bilan bo’lgan mojaroda harbiylar raketa zahiralarining katta qismini ishlatgan.
Ammo Oq uy tanqisligidan ajablanmadi: “Bu biz kutgan va kutgan narsa edi”, dedi jurnalga AQSh rasmiysi.
Semafor manbalarining ta’kidlashicha, AQSh to’xtatuvchi raketalar taqchilligiga duch kelmayapti va AQSh hukumati Yaqin Sharqdagi o’z ob’ektlarini himoya qilishi mumkin. Biroq, Qo’shma Shtatlar o’z arsenalini zaiflashtirishi mumkinligi sababli, raketalarni Isroilga sotishi yoki o’tkazishi hali ham noma’lum.
Isroilda hujumlardan himoyalanishning boshqa usullari ham bor. Masalan, Isroil harbiylari qiruvchi samolyotlardan foydalanishi mumkin. Biroq, tutqichli raketalar uzoq masofali artilleriya o’qlariga qarshi eng samarali hisoblanadi.
Iroq g‘arbida AQShning KC-135 yonilg‘i quyuvchi samolyoti urib tushirildi va bortdagi olti kishi halok bo‘ldi.
Yana bir KC-135 shikastlangan, biroq ekipaj samolyotni Isroilga xavfsiz qo‘ndirishga muvaffaq bo‘lgan.
KC-135 havoda yoqilg’i quyish uchun asosiy samolyotdir. Yoqilg’i B-52 bombardimonchi, F-15 va F-35 qiruvchi samolyotlariga uzunligi 14 metrgacha bo’lgan teleskopik bomlar orqali uzatiladi. Samolyot bir reysda 90 tonnagacha yoqilg‘i tashishga qodir. Ushbu ulkan qurilma taxminan 25 million dollar turadi.
Pentagon tanker samolyoti o‘z samolyoti tomonidan urib tushirilgan bo‘lishi mumkinligi haqidagi taxminlarni rad etdi. Bu “Epic Fury” operatsiyasi davomida yo‘qolgan to‘rtinchi Amerika samolyotidir.
Oxirgi maʼlumotlarga koʻra, samolyot iroqlik shia guruhlari tomonidan raketa bilan urib tushirilgan.
Eron oliy rahbari oyatulloh Xomanaiyning bevasi Mansur Xojasta Bokirzoda hayoti. Bu haqda Fars agentligi xabar berdi.
“Sizlarga shuni maʼlum qilamizki, inqilob yetakchisining rafiqasi sogʻ-salomat. Uning oʻlimi haqidagi dastlabki maʼlumotlar haqiqatga toʻgʻri kelmaydi”, — dedi rasmiylar manbani oshkor qilmasdan.
Bir necha kun avval Al-Ahram telekanali Mansur Xojastaning Boqirzoda vafot etgani haqida xabar bergan edi. Muxolifatdagi Eron xalqaro televideniye boshqarmasi 79 yoshli ayol komada bo’lganini da’vo qildi.
OAV maʼlumotlariga koʻra, Bakirzoda joriy yilning 2 martida AQSh va Isroil tomonidan Tehronga uyushtirilgan hujumda jarohatlangan.
Qo’shimcha ma’lumot: Mansure Kojasta Bokirza 1947 yilda tadbirkor oilasida tug’ilgan. U 1964 yilda Ali Xomanaiyga turmushga chiqdi.
Eron Rossiya va boshqa do‘st davlatlarga gumanitar yordam so‘rab murojaat qilgan, Rossiya allaqachon yordam ko‘rsatishni boshlagan.
Bu haqda Rossiya tashqi ishlar vazirligi rahbari Mariya Zaxarova ma’lum qildi.
Eronda ko‘plab kasalxonalar va tez yordam stansiyalari vayron bo‘lgani va jarohatlanganlar, jumladan, ayollar va bolalar soni ortib borayotgani sababli Eron hukumati do‘st mamlakatlarga murojaat qildi. Eron, shuningdek, Rossiyadan dori-darmon va tibbiy asbob-uskunalar yetkazib berishni so‘ragan.
Zaxarovaning aytishicha, Eron fuqarolariga gumanitar yordam yetkazish Rossiya prezidenti ko‘rsatmasi bilan rejalashtirilgan.
Rossiya hukumati ham Yaqin Sharqdagi mojarolarning nazoratsiz avj olishidan jiddiy xavotir bildirgan. Rossiyaga koʻra, AQSh va Isroilning Eronga qarshi harbiy amaliyotlari butun mintaqadagi vaziyatni izdan chiqargan.
Ma’lumotlarga ko‘ra, janglar Fors ko‘rfazi atrofidagi ko‘plab arab davlatlari hududiga ham ta’sir qilgan va bu mamlakatlar xalqlari uchun og‘ir gumanitar oqibatlarga olib kelgan.
Rossiya Tashqi ishlar vazirligi bayonotiga koʻra, mojaro atrof-muhit va radioaktiv vayronagarchilik xavfini tugʻdirmasligi uchun harbiy amaliyotlarni zudlik bilan toʻxtatib, muammoni diplomatik yoʻl bilan hal qilishga qaytish zarur.
Soliq qarzini kechiktirish evaziga pul so‘ragan mansabdor fosh etildi
Aholi murojaatlari bilan ishlash bo‘yicha yangi tizim yo‘lga qo‘yiladi – Prezident
Park in Mall’dagi yong‘indan keyin markaz faoliyati to‘xtatildi
-
Jamiyat4 days agoNogironlar uchun onlayn platforma tenderida shubhali holatlar aniqlandi
-
Siyosat3 days agoPrezident Mirziyoyev fuqarolardan murojaatlar ko‘payib borayotgan bir paytda militsiya xodimlarining qo‘pol xatti-harakatlarini tanqid qildi
-
Jamiyat5 days agoRulda kamar taqmagan Sardor Mamadaliyev jarimaga tortildi
-
Siyosat4 days agoIkki nafar O‘zbekiston fuqarosi firibgarlik va o‘g‘irlik hodisasidan so‘ng Bahrayn va AQShdan qaytib keldi
-
Jamiyat2 days ago
Raqamli texnologiyalar vazirining birinchi o‘rinbosari Olimjon Umarov lavozimidan ozod etildi
-
Dunyodan3 days ago
AQSh, Isroil va Eron o’rtasidagi urush qurbonlari soni 2000 nafarga yetdi.
-
Sport5 days agoAvstraliyadan boshpana so‘ragan eronlik futbolchilardan biri fikrini o‘zgartirdi
-
Iqtisodiyot3 days ago
13-mart kuni ham dollar kursi pastlaydi