Dunyodan
Prezident Tramp Zelenskiy bilan uchrashadi AQSh maxsus vakili sifatida u Rossiya urushini bir masala bilan yakunlashini aytdi
Pol Kirby Yevropa raqamli muharriri
Aleksandr Gusev / SOPA rasmlari
Ukrainalik Vladimir Zelenskiy payshanba kuni Prezident Donald Tramp bilan uchrashuv oldidan Davosga keldi (fotosurat fayli)
AQSh prezidenti Donald Tramp Ukrainadagi urushni tugatish bo‘yicha kelishuvga erishish borasida optimizm bildirdi, maxsus elchi Stiv Vitkoff payshanba kuni Davosda Vladimir Zelenskiy bilan uchrashmoqchi.
“Oʻylaymanki, biz bu masalani bir joyga toʻpladik va biz bu haqda qayta-qayta gaplashdik, demak, bu hal qilish mumkin”, – dedi Vitkov Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan muzokaralar uchun Moskvaga safari oldidan.
Vitkov bu masalaga aniqlik kiritmadi, biroq so‘nggi muzokaralarda Ukrainaning sanoat o‘chog‘i Donbassning kelajakdagi maqomi muhokama qilindi, Kiyev xavfsizligi evaziga qurolsizlantirilgan erkin iqtisodiy zona tashkil etish taklif qilindi.
“Agar ikkala tomon ham bu masalani hal qilishni istasa, biz uni hal qilamiz”, dedi Vitkoff.
Trampning kuyovi Jared Kushner bilan Moskvaga tashrifi oldidan Vitkov chorshanba kuni Putin va Zelenskiy uchrashib, kelishuvga erisha oladigan bosqichda ekaniga ishonishini aytdi va “Agar bunday qilmasalar, ular ahmoq bo‘lardi”, deb qo‘shimcha qildi.
O‘tgan hafta prezident Tramp Putinning “kelishuvga tayyor”ligiga ishonishini, lekin Zelenskiy “tayyor emasligini” aytdi.
Ukraina prezidenti payshanba kuni Davosga kelish uchun bir kechada yo‘l oldi.
U dastlab Rossiyaning Kiyevdagi energetika infratuzilmasiga hujumi oqibatlarini bartaraf etish maqsadida tashrifini to’xtatdi, bu esa Rossiyaning qariyb to’rt yil davom etgan keng ko’lamli urushi davridagi eng qattiq qishda poytaxtning katta qismini issiqlik, suv va elektr energiyasidan mahrum qildi. Minglab xonadonlar issiqliksiz qolmoqda.
Kiyevda prezident Tramp Yevropaning NATO ittifoqchilari bilan Grenlandiya kelajagi borasida bahslashganidan keyin Ukraina urushidan qaytmoqda, degan xavotirlar bor.
O‘tgan oy oxirida Mayamida prezident Tramp bilan uchrashgandan so‘ng, Zelenskiy AQShning urushni tugatish bo‘yicha 20 banddan iborat rejasi 90 foiz tayyor ekanligini va Ukraina sharqidagi Donbas bo‘yicha Ukrainaning pozitsiyasi Rossiyanikidan farqli ekanini aytdi.
Xususan, prezident Zelenskiy, agar Rossiya ham shunday qilsa, iqtisodiy zona yaratish uchun Ukraina hali ham 40 kilometrgacha nazorat qiladigan Donetsk viloyatining 25 foizidan qo‘shinlarni olib chiqishni taklif qildi. O‘tgan yil davomida Rossiya armiyasi asta-sekin sharqqa qarab oldinga siljidi, prezident Putin butun mintaqani nazorat qilishni xohlayotgani ma’lum.
Prezident Zelenskiy o‘tgan oy ta’kidlagan yana bir muhim masala Ukrainaning yirik Zaporijjiya atom elektr stansiyasini kelajakda boshqarish bo‘lib, uni Rossiya 2022-yil martida qabul qilib oldi.
Kreml matbuot kotibi Dmitriy Peskov payshanba kuni AQSh elchilari bilan muzokaralar “Ukraina muammosi va boshqa tegishli mavzular” bo’yicha davom etishini aytdi va Vitkovning kelishuvga erishish haqidagi optimizmiga qo’shilishini aytishdan bosh tortdi.
Prezident Putin ham hali prezident Trampning G‘azo tinchlik komissiyasiga qo‘shilish-qo‘shmaslik to‘g‘risida qaror qabul qilgani yo‘q.
Ukraina prezidenti Davosda Tramp bilan ikkita muhim hujjat, jumladan, kelajakdagi xavfsizlik va iqtisodiy farovonlik bo‘yicha imzolanishiga umid qilgan edi, biroq u “bu hujjatlarni yakunlashdan bir mil uzoqlikda” ekanini aytdi.
Imzolanish Jahon iqtisodiy forumi muzokaralari chog‘ida bo‘lib o‘tishi hozircha aniq emas.
Biroq chorshanba kuni kechqurun Ukraina Milliy xavfsizlik va mudofaa kengashi rahbari Rustem Umerovning aytishicha, Davos jamoasi amerikalik hamkasblari bilan iqtisodiy rivojlanish, urushdan keyingi tiklanish va xavfsizlik masalalarini muhokama qilgan.
22 mart kuni Amerikaning Florida shtatida Amerika va Ukraina delegatsiyalari o’rtasida muzokaralar bo’lib o’tdi. Uchrashuv davom etayotgan vositachilik sa’y-harakatlari doirasida bo’lib o’tdi.
AQSh prezidentining maxsus vakili Stiv Vitkoff muzokaralar “konstruktiv” ruhda o‘tganini va asosiy e’tibor hal qilinmagan masalalar ko‘lamini toraytirishga qaratilganini aytdi.
Janob Vitkoff muzokaralar muhimligini ta’kidlab, ular jahon barqarorligi uchun muhim ekanini ta’kidladi.
Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy ham delegatsiyaning AQShda ekanligini tasdiqladi va birinchi uchrashuv 22 mart kuni bo‘lib o‘tganini ma’lum qildi.
“Butun dunyo diplomatik sa’y-harakatlarni davom ettirishi muhim. Bu urushni hech kim xohlamaydi”, – dedi u.
Prezident Zelenskiy muzokaralar 23 martgacha davom etishini aytdi.
Ukraina rahbarining so‘zlariga ko‘ra, muzokaralardagi asosiy masala Rossiya urushni to‘xtatishga tayyormi yoki yo‘qmi, degan savol tug‘iladi.
“Asosiy savol Rossiya haqiqatan ham urushni toʻxtatishga chin dildan tayyormi yoki yoʻqmi”, dedi Zelenskiy.
Uning ta’kidlashicha, bu muzokaralar Yaqin Sharqda, xususan, Eron atrofida keskinlik kuchaygan bir paytda o’tkazilmoqda. Bu Ukrainadagi urushni hal qilish masalasini murakkablashtiradi.
AQShning Eronga qarshi harbiy kampaniyasining narxi bir oy ichida 27 milliard dollardan oshadi va harajat kun sayin ortib bormoqda.
Ma’lumotlarga ko’ra, bu hisob-kitoblar Eron urushi xarajatlarini kuzatish platformasi orqali amalga oshiriladi. Mudofaa vazirligi ma’lumotlari asosida real vaqt rejimida urush xarajatlarini hisoblang.
Pentagon hisobotiga ko’ra, urushning dastlabki olti kuni 11,3 milliard dollarga tushdi, keyin esa har bir kun taxminan 1 milliard dollarga tushdi.
Newsweek ma’lumotlariga ko’ra, Qo’shma Shtatlar Eronga qarshi operatsiyalar uchun 2003 yilda Iroq urushi boshlanganidan ko’ra ko’proq mablag’ sarflamoqda.
Pentagon ham ushbu kampaniyani davom ettirish uchun 200 milliard dollar so’ragan. Bu Jorj Bush ma’muriyati 2003 yilda so’raganidan 67 milliard dollarga ko’pdir.
The Economist nashriga ko‘ra, Qo‘shma Shtatlar o‘zining sarflangan o‘q-dorilar zaxirasini to‘ldirish uchun kamida bir yil vaqt oladi. Biroq, Oq uy Kongress bilan bu xarajatlar uchun byudjetga hali rozi bo’lmagan.
Eslatib oʻtamiz, AQSh va Isroilning Eronga qarshi harbiy amaliyoti 28-fevraldan beri davom etmoqda.
Eronga yaqin manba tomonidan berilgan bayonotda, agar Eronning energiya infratuzilmasi nishonga olinsa, mintaqa davlatlariga qarshi javob choralari ko’rilishi mumkinligi bildirildi.
“Agar Eron elektr tarmogʻi nishonga olinsa, Fors koʻrfazi mamlakatlaridagi barcha energetika infratuzilmasi uchuvchisiz samolyotlar va raketa hujumlari nishoniga aylanadi”, — deyiladi Eron Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusi bayonotida.
Bu davlatlar AQShning yaqin ittifoqchilari sanaladi.
Eslatib o‘tamiz, bu bayonot AQSh prezidenti Donald Trampning so‘nggi paytlarda Eronga, jumladan, Hormuz bo‘g‘ozi masalasi va energetika infratuzilmasiga ehtimoliy hujumlarga oid keskin bayonotlari fonida yangragan.
AQSh Eron neftiga nisbatan sanksiyalarni vaqtincha yumshatganidan so‘ng, Osiyoning ko‘plab davlatlari, xususan, Hindiston yana Eron neftini sotib olish imkoniyatini ko‘rib chiqmoqda.
Ma’lumotlarga ko‘ra, Vashington neft bozoridagi taqchillikni yumshatish uchun 30 kunlik sanksiyalardan istisno joriy qilgan.
Xabar qilinishicha, qaror faqat 19-aprelgacha dengizda saqlanayotgan Eron xomashyosini sotib olishga taalluqlidir. Bu qaror yangi eksportni emas, balki mavjud neft zaxiralarini bozorga chiqarishni nazarda tutganini bildiradi.
Hindiston neftni qayta ishlash zavodlari Eron xom neftini sotib olishga tayyorlanmoqda. Ular hukumat ko’rsatmalari va to’lov mexanizmlari bo’yicha aniqlik kutishmoqda va boshqa Osiyo davlatlari ham xarid qilish imkoniyatlarini o’rganmoqda.
Osiyo davlatlari neftning katta qismini Yaqin Sharqdan oladi, shuning uchun Hormuz boʻgʻozi atrofidagi vaziyat jiddiy taʼsir koʻrsatadi.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, hozirda Eronning 130 milliondan 170 million barrelgacha bo’lgan xom nefti dengizda saqlanadi va bu hozirgi ishlab chiqarishdagi yo’qotishlarning bir qismini qoplaydi.
Qatarda harbiy vertolyot qulashi oqibatida olti kishi halok bo‘ldi va ularning jasadlari dengizdan topildi. Bu haqda Qatar ichki ishlar vazirligiga tayanib, “TASS” axborot agentligi xabar berdi.
Jasadlar Qatar qutqaruvchilari tomonidan topilgani xabar qilingan. Kemadagi boshqa odamlarni qidirish davom etmoqda.
Avvalroq Mudofaa vazirligi Qatar Qurolli kuchlariga tegishli vertolyot mamlakat qirg‘oqlari yaqinida halokatga uchragani haqida xabar bergan edi.
Bunga texnik nosozlik sabab bo‘lgani aytilmoqda.
AQSh va Ukraina o’rtasidagi muzokaralar “konstruktiv” ruhda o’tdi – Vitkoff
Yurtimizda “Tojikiston madaniyati va kinosi kunlari” boshlandi
Amir Temur xiyoboni hududi vaqtincha yopiladi
-
Siyosat5 days agoSoʻnggi savdo maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekiston temir yoʻllari importi eksportdan 2,5 barobar koʻp
-
Dunyodan5 days ago
Isroil mintaqaviy tuzilmani qayta tiklamoqchi
-
Dunyodan5 days ago
Eron Hindistondan qo’lga olingan tankerni ozod qilishni talab qildi
-
Jamiyat4 days agoCoca-Cola O‘zbekistonda Ramazon oyida bir qator xayriya tashabbuslarini amalga oshirdi
-
Jamiyat4 days agoToshkentda bayram kunlari jamoat transporti uchun maxsus jadval joriy etildi
-
Sport5 days agoG‘irromchi sug‘urta kompaniyasi va basketbol afsonasining mardligi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Xizmatlar bozorining qariyb 40 foizi Toshkentda — statistika
-
Jamiyat4 days agoToshkentda 33,5 mlrd so‘mlik kontrabanda mahsulotlari aniqlandi