Jamiyat
“Teleportatsiya qiluvchi robot yasayman” – kattalardek fikrlayotgan 7 yoshli Solih
Solih Qosimovning maktabga chiqqaniga hali bir yil ham to‘lgani yo‘q. Shunday bo‘lsa-da u ingliz tilida erkin gaplashadi, matematika va fizika fanlaridan yuqori sinf darsliklaridagi masalalarni bemalol yecha oladi, kosmos hamda atomlar haqida o‘z tasavvurlari bor. Qizig‘i, Saloh bog‘chaga bormagan. Kun.uz muxbiri yosh vunderkind suhbatlashdi. Shuningdek, uning otasi bola uy sharoitida til va fanlarni ustozsiz qanday o‘zlashtirgani, xonadondagi muhit haqida gapirib ham berdi.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Solih Qosimov ayni vaqtda Toshkent shahridagi xususiy maktabning 1-sinf o‘quvchisi. Oilada to‘ng‘ich farzand. Otasining aytishicha, uning qobiliyati – tug‘ma. Bola kichik yoshidan savol berishga qiziqib, atrofdagi voqealarni yaxshiroq tushunishga intilgan. Ko‘cha-ko‘yda yurganda esa peshtaxtalardagi yozuvlarni o‘qiy boshlagan.
“Solih 2-3 yoshidan “nega?”, “qanday?” degan savollarni ko‘p berardi. Atrofdagi har bir hodisani yaxshiroq anglashga harakat qilardi. Ko‘chaga onasi bilan aylantirishga olib chiqqan paytlarimizda peshtaxtalar, bannerlardagi yozuvlarni o‘qishga urinardi”, – deydi To‘lanboy Qosimov.
Bolakay hozirda ingliz tilida erkin gaplasha oladi. U tilni mustaqil tarzda, asosan, tinglash va muloqot orqali o‘rgangan. Multfilmlar, platformalardagi videolar yosh vunderkindga tilni tabiiy muhitda o‘zlashtirish imkonini bergan. Solih grammatik qoidalarni yodlab emas, amalda tushunib gapira boshlagan.
“Ingliz tilini multfilmlar tomosha qilib o‘rgandim. Qoidalarni yodlamaganman. Qahramonlar nima deyayotganini ilg‘ashga harakat qilardim. Ba’zi so‘zlar notanish bo‘lsa, rasmlarga qarab bilib olardim”, – deydi Solih.
Matematika va fizika fanlariga qiziqish esa bolakayda biroz keyinroq paydo bo‘lgan. Dastlab, oddiy hisob-kitoblar bilan boshlangan mashg‘ulotlar vaqt o‘tib murakkab masalalarga ulangan. Otasining aytishicha, bolaga hech qachon “majburiy dars” o‘tilmagan: u o‘zi qiziqqan savoliga javob izlagan, xolos.
“Biz unga alohida reja tuzib, darslar o‘tmadik, repititorga yubormadik. Solih nimaga qiziqsa, o‘sha yo‘nalishda material topib berardik. Masalan, bir kuni sonlar haqida so‘radi, so‘ng formulalar, keyin esa murakkab masalalarga o‘zidan o‘zi qiziqib ketdi. YouTube platformasida xorijiy professorlarning videolarini tomosha qilib, murakkab misollarni yechishni boshladi. Hozir 12-sinf darsliklaridagi ayrim masalalarni bemalol ishlay oladi”, – deydi To‘lanboy Qosimov.
Solih fizika fani bo‘yicha ham tengdoshlaridan ancha ilgarilab ketgan. Uni ko‘proq kosmos, sayyoralar, atom tuzilishi va energiya masalalari qiziqtiradi. Bundan tashqari, u astronomiya, biologiya fanlarini ham katta ishtiyoq bilan o‘rganadi. Masalan, quyosh tizimi, sayyoralar harakati, tortishish kuchi kabi tushunchalarni yoshiga nisbatan yaxshiroq tushunadi. Xususan, intervyu mobaynida ham kichkintoy bu mavzularda oddiy bolalarga xos qiziqish bilangina emas, alohida mulohaza va mantiq bilan fikr bildirdi.
Mutaxassislar bunday bolalar bilan ishlashda eng muhim jihat ularni majburlamaslik va qiziqishini so‘ndirmaslik ekanini ta’kidlashadi. Solihning oilasida ham aynan shunday muhit yaratilgan. Uyda televizor kam yoqiladi, telefon va planshetlar esa nazorat ostida. Asosiy e’tibor yangi bilimlarni egallash, suhbat, savol-javob va birgalikdagi izlanishga qaratilgan.
6 yoshli bolaning matematika va fizika fanlaridan yuqori sinf darsliklarini idrok eta olayotgani, ikki tilda erkin muloqot qilayotgani, albatta, odamda hayrat uyg‘otadi. Ammo Solih Qosimov misolida gap ketganda, mavzu faqat iqtidor haqida emas: bu oilaviy tarbiya, ta’lim muhiti va iste’dodli bolalar bilan qanday ishlash kerakligi haqidagi muhim savollarni ham kun tartibiga olib chiqadi.
Intervyuni to‘liq holda Kun.uz’ning YouTube’dagi sahifasida tomosha qilishingiz mumkin.
Jamiyat
O‘zgidromet kuchli yomg‘irlar va sel xavfi haqida ogohlantirdi
O‘zgidromet 4–6 iyul kunlari respublikaning tog‘oldi va tog‘li hududlarida kuchli yomg‘irlar yog‘ishi munosabati bilan sel-suv toshqinlari yuzaga kelishi mumkinligi haqida ogohlantirdi. Shuningdek, ayrim hududlarda yomg‘ir suvlari to‘planishi oqibatida suv bosish holatlari kuzatilishi ehtimoli ham mavjud.
Ma’lum qilinishicha, xavf Qashqadaryo, Surxondaryo, Samarqand, Navoiy, Jizzax, Toshkent, Namangan, Farg‘ona va Andijon viloyatlarining tog‘ oldi hamda tog‘li tumanlarini qamrab oladi.
Xususan, Qashqadaryo viloyatining Yakkabog‘, Dehqonobod, Chiroqchi, Kitob, Shahrisabz, Qamashi va G‘uzor, Surxondaryoning Sariosiyo, Uzun, Oltinsoy, Denov, Boysun, Sherobod, Sho‘rchi, Qumqo‘rg‘on va Muzrabot tumanlarida sel kelish xavfi yuqori baholanmoqda.
Shuningdek, Samarqand, Navoiy, Jizzax, Toshkent, Namangan, Farg‘ona va Andijon viloyatlarining qator tog‘li va tog‘ oldi hududlarida ham sel-suv toshqinlari kuzatilishi mumkin.
O‘zgidromet tog‘oldi va tog‘li hududlarda yashovchi fuqarolar, dam oluvchilar hamda ushbu hududlarda harakatlanuvchi haydovchilarni ehtiyotkorlik choralarini ko‘rishga chaqirdi.
Bundan tashqari, kuchli yog‘ingarchilik tufayli respublikaning ayrim hududlarida yomg‘ir suvlari to‘planib, hududlarni suv bosishi ehtimoli ham mavjudligi qayd etildi.
Jamiyat
Abdurahmon Fozilov va Otabek Jo‘rayev chipta sotuvi bilan bog‘liq holatga qo‘shimcha izoh berdi
Abdurahmon Fozilov o‘ziga nisbatan tanqidiy chiqishlar qilgan blogerlar bilan uchrashib, vaziyatga oydinlik kiritganini ma’lum qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, uchrashuvda fan-klubning Amerikaga kelishi va tashkiliy ishlar, chiptalar bilan bog‘liq holatlar, shuningdek, futbolka sotuvlariga aloqador emasligini aniq dalillar bilan ko‘rsatib bergan. Otabek Jo‘rayev ham fan-klub chiptalariga umuman daxli bo‘lmagani, faqat vizasi chiqmay qolgan muxlislarga chiptalarini sotishga yordam berganini ta’kidladi.
Ijtimoiy tarmoqlardagi chipta sotuvi bilan bog‘liq tanqidlarga Iwash brendi bilan tanilgan Otabek Jo‘rayev qo‘shimcha izoh berdi. U fan-klub chiptalariga umuman aloqasi bo‘lmagani, faqat vizasi chiqmay qolgan muxlislarning chiptalarini boshqalarga sotishga yordam berganini ta’kidlayapti.
“O‘zbekistondan Amerikaga borib, 5 ta chipta sotganman. 20 ming dollar xarajat qilib, 2-3 ming dollar topaman deb bordim. Mantiqqa to‘g‘ri keladimi? Yaxshilab o‘ylab ko‘ringlar.
Birinchidan, stadion tashqarisida qolib ketgan “bechoralar”dan boshlaymiz. 2-3 nafar o‘zbekistonlik sun’iy ravishda chipta narxini oshirib yuborarkan-da? Kongoliklar tashqarida nima qilayotgandi? Ularga ham o‘zbeklar bilet sotganmi, shunda? Stadionga 71 ming nafar odam ketarkan. 68 ming nafar muxlis bilan deyarli to‘ldi. Hamma biladi, chipta qancha kam qolgan sari, narx-navo shuncha ko‘tarilib ketadi. Bu tabiiy. Amerikada, ochiq bozor iqtisodiyotida yashab, shuni bilmadinglarmi?
Ikkinchidan, sizlar mehmon, biz mezbon deyapsizlar. Xuddiki, biz Amerikalaringni olib qo‘yadiganday. Xo‘p, sizlar nimaga shu yerda bo‘la turib oldindan chipta sotib olmagansizlar? Yilning boshidan beri FIFAning rasmiy saytida turgandi. Bizlar O‘zbekistondan turib chiptani olganmiz.
Uchinchidan, chipta sotishga keladigan bo‘lsak, o‘zlaring menga chipta bormi, deb aloqaga chiqdilaring. Ko‘chada yo‘q ekanmi, chipta? Menam ko‘chada chipta sotib yurganim yo‘q edi. Sizlarning ishlaringni yengil qilgan bo‘lsam, men aybdor bo‘lamanmi? Vizasi chiqmaganlar menga aloqaga chiqib, chiptasini sotib berishimni so‘radi. Boshqa tomondan chipta kerak deyishdi. Menam o‘rtada yordam beribman. O‘zimnikini ham qo‘shib sotib yuboribman. Oxiriga kelganda o‘g‘limga ham bilet topa olmay qoldim. Bitta akamiz Toshkentdan aloqaga chiqdi, chiptamni sovg‘a qilib yuboraman deb. Maydalashadigan bo‘lsam, uni ham isbotini ko‘rsatib beraman. Beshta chipta sotganman, 68 ming odam kirgan stadionga. Qanaqa qilib narxni sun’iy ravishda oshirib yuborgan bo‘lishim mumkin. Mingta sotgan taqdirimda ham bozorga ta’sir o‘tkaza olmayman. Fan-klub chiptalariga-ku umuman aloqam yo‘q. Men bu joyda o‘tirganim ham yo‘q. Fan-klub chiptalarini Amerikada turib ham olsa bo‘lardi. Chiptani bepul bersangiz bo‘lmaydimi, deb qo‘yishadi. Men nimaga bepul berishim kerak? Bu xayriya tadbirimi? Bu futbol. Pulga olinadi. Kap-katta erkaklarga men nimaga bepul berishim kerak?
Amerikaning o‘zida o‘zbeklarimizning chipta sotuvi bo‘yicha alohida guruhlari bor ekan. Shulardan ortib menga telefon qilibsizlar, demak ularda qimmatda. Arzon ham sotgan bo‘lib qolyapmanmi?
Futbolka masalasiga keladigan bo‘lsak, mening umaman aloqam yo‘q. Bepul ham tarqatishdi, ko‘rdinglar. Pullilariga keladigan bo‘lsak, rasmiy saytda 33 dollarga turibdi. Shuni 40 dollardan 70 dollargacha sotishdi. Bu ularning ishi, o‘zining puliga olgan”, deydi Otabek Jo‘rayev.
Abdurahmon Fozilov ham vaziyat bo‘yicha qo‘shimcha izoh berdi va o‘zaro tushunmovchiliklar barham topganligini ma’lum qildi.
Ijtimoiy tarmoqlarda bir qator chiqishlar qilgan Ikromjon Abdullayev va Fozilov o‘zaro uchrashib, vaziyatga oydinlik kiritgan. Uchrashuvda Fozilov fan-klubning Amerikaga kelishi va tashkiliy ishlar, chiptalar bilan bog‘liq holatlar, shuningdek, futbolka sotuvlariga aloqador emasligini aniq dalillar bilan ko‘rsatib berganini ta’kidlayapti.
Jamiyat
Qozog‘istonda qiyin ahvolga tushgan fuqarolar O‘zbekistonga qaytarildi
Qozog‘istonning Oqtov shahrida og‘ir hayotiy vaziyatga tushib qolgan bir qator O‘zbekiston fuqarolari diplomatik va konsullik ko‘magi hamda Migratsiya agentligi mablag‘lari hisobidan vatanga qaytarildi. Ular orasida og‘ir kasallikka chalinganlar, avtohalokat oqibatida hujjatlarini yo‘qotganlar hamda moliyaviy qiyinchilikka duch kelganlar bor.
O‘zbekistonning Oqtov shahridagi Bosh konsulxonasi tomonidan xorijda bo‘lib turgan vatandoshlarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, ularga huquqiy hamda amaliy yordam ko‘rsatish ishlari izchil davom ettirilmoqda.
Ma’lum qilinishicha, joriy yilning iyun oyida hayotiy murakkab vaziyatga tushib qolgan bir qator yurtdoshlarning murojaatlari tezkor tarzda ko‘rib chiqilib, ularga zarur ko‘mak ko‘rsatildi.
Xususan, og‘ir kasallik tufayli mehnat qilish imkoniyatini yo‘qotib, moliyaviy qiyin ahvolga tushgan O‘zbekiston fuqarosi vatanga qaytarildi.
Shuningdek, avtofalokat oqibatida shaxsiy hujjatlari va mablag‘laridan mahrum bo‘lgan fuqaroga vatanga qaytish guvohnomasi rasmiylashtirilib, aviachipta olib berildi.
Bundan tashqari, insultni boshdan kechirib, jarrohlik amaliyotidan keyin og‘ir ahvolda bo‘lgan fuqaroning O‘zbekistonga qaytishi ta’minlandi. Moliyaviy qiyinchilikka duch kelgan yolg‘iz ona va uning voyaga yetmagan farzandi ham yurtga qaytarildi.
Fuqarolarni vatanga qaytarish ishlari O‘zbekiston Migratsiya agentligi mablag‘lari hisobidan tashkil etildi. Jarayonda Oqtovdagi Bosh konsulxona xodimlari tomonidan zarur konsullik-huquqiy rasmiylashtirish ishlari amalga oshirilib, tashkiliy va amaliy yordam ko‘rsatildi.
Qayd etilishicha, O‘zbekistonning xorijdagi diplomatik vakolatxonalari va konsullik muassasalari xorijda bo‘lib turgan vatandoshlarning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, shuningdek, zarur holatlarda ularga huquqiy va amaliy ko‘mak ko‘rsatish bo‘yicha faoliyatini izchil davom ettirmoqda.
Jamiyat
Pxuketda ikki o‘zbekistonlik ushlandi
Tailandning Pxuket xalqaro aeroportida ikki nafar O‘zbekiston fuqarosi yuklaridan 26 kilogrammdan ortiq kannabis mahsulotlari topilgani ortidan qo‘lga olindi. Huquqni muhofaza qiluvchi idoralar ularni mazkur moddalarni mamlakatdan bojxona rasmiylashtiruvisiz olib chiqishga uringanlikda gumon qilmoqda.
Tailand bojxona xizmati ma’lumotiga ko‘ra, voqea 1 iyul kuni Pxuket xalqaro aeroportida yuklarni tekshirish chog‘ida aniqlangan.
Tekshiruv davomida ikki nafar 26 yoshli O‘zbekiston fuqarosining chemodanlaridan vakuumli qadoqlangan quritilgan kannabis gullari, kannabis smolasi va qayta ishlangan kannabis mahsulotlari topilgan.
Birinchi gumonlanuvchining to‘rtta yukidan ikkitasi shubha uyg‘otgan. Tekshiruv natijasida umumiy og‘irligi 9,8 kilogramm bo‘lgan 30 ta qadoqlangan quritilgan kannabis, shuningdek, 1,03 kilogramm og‘irlikdagi 14 dona qayta ishlangan kannabis mahsuloti aniqlangan.
Ikkinchi fuqaroning yuklaridan esa 9,8 kilogramm quritilgan kannabis, 4,1 kilogramm kannabis smolasi hamda umumiy og‘irligi 2 kilogramm bo‘lgan turli qayta ishlangan kannabis mahsulotlari topilgan.
Huquqni muhofaza qiluvchi organlar ikki shaxsga nisbatan Tailandning 2017 yilgi Bojxona to‘g‘risidagi qonuniga muvofiq tovarlarni bojxona tartib-qoidalariga rioya qilmasdan mamlakatdan olib chiqishga urinish bo‘yicha ayblov qo‘yilganini ma’lum qildi. Shuningdek, ularga giyohvandlik vositalari va nazorat qilinadigan o‘simliklar muomalasiga oid qonunchilikni buzish yuzasidan ham ayblovlar bildirilgan.
Qo‘lga olinganlar va musodara qilingan ashyoviy dalillar keyingi tergov harakatlarini o‘tkazish uchun Sakxu politsiya bo‘limi tergovchilariga topshirilgan.
Tailand bojxona xizmati kannabisni mamlakatdan noqonuniy olib chiqish jinoyat hisoblanishini ta’kidladi. Amaldagi qonunchilikka ko‘ra, bunday huquqbuzarlik uchun har bir kilogramm kannabis uchun 30 ming batgacha jarima yoki sud qaroriga qarab ozodlikdan mahrum qilish jazosi qo‘llanishi mumkin.
Mahalliy nashrlar ma’lum qilishicha, so‘nggi vaqtlarda xorijlik sayyohlar ishtirokida kannabis bilan bog‘liq hodisalar ko‘paygani sababli Pxuket ma’muriyati ushbu mahsulotlar aylanmasi ustidan nazoratni yanada kuchaytirish tarafdori ekanini bildirgan.
Jamiyat
Odil sudlov akademiyasi huzurida bepul yuridik klinika ochildi
Odil sudlov akademiyasi huzurida fuqarolarga bepul huquqiy maslahat ko‘rsatadigan zamonaviy Pro Bono yuridik klinikasi ish boshladi. Endi huquqiy ko‘makka muhtoj aholi sudyalar, professor-o‘qituvchilar va yuridik soha ekspertlaridan bepul va sifatli maslahat olish imkoniyatiga ega bo‘ladi.
Foto: Odil sudlov akademiyasi
Ma’lum qilinishicha, yangi tashkil etilgan Pro Bono yuridik klinikasi huquqiy va sud ishlariga oid masalalar yuzasidan fuqarolarga malakali maslahat xizmatlarini ko‘rsatadi.
Klinikada Odil sudlov akademiyasining ko‘p yillik tajribaga ega sudyalari, professor-o‘qituvchilari hamda yuridik soha mutaxassislari faoliyat yuritadi.
Ta’kidlanishicha, yuridik klinika tomonidan ko‘rsatiladigan barcha huquqiy xizmatlar mutlaqo bepul va beg‘araz asosda taqdim etiladi.
Shuningdek, murojaat qiluvchilarning shaxsiy ma’lumotlari qonunchilik talablariga muvofiq himoya qilinishi va ularning maxfiyligi to‘liq ta’minlanishi kafolatlangan.
Fuqarolar huquqiy maslahat olish uchun +998 55 501 12 54 telefon raqami orqali murojaat qilishi mumkin.
-
Dunyodan4 days agoEron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
-
Jamiyat5 days agoToshkent davlat agrar universiteti sport kompleksida yong‘in sodir bo‘ldi
-
Sport5 days agoShomurodov jahon chempionatidagi deyarli imkonsiz gol muallifi bo‘ldi
-
Iqtisodiyot5 days ago
24-iyunda dollar yana ko‘tariladi
-
Iqtisodiyot5 days ago“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
-
Jamiyat1 day agoToshkentda Malibu qahvaxonaga borib urildi
-
Dunyodan2 days ago
Tojikistonning Togri-Badaxshon muxtor viloyati raisining jasadi topildi.
-
Sport4 days ago«To‘pni yaxshi ushlab turolmadik» – futbolchilar turnirni tark etgandan keyin nimalar deyishdi?
