Dunyodan
Grenlandiya AQShni emas, Daniyani tanladi, deydi orol bosh vaziri Yens Frederik Nilsen
Grenlandiya bosh vazirining aytishicha, agar uning xalqi hozir shunday tanlov qilishga majbur bo’lsa, ular AQShni emas, Daniyani tanlashadi.
Yens Frederik Nilsenning Daniya bosh vaziri bilan qo‘shma matbuot anjumanidagi izohlari AQSh prezidenti Donald Tramp Daniyani anneksiya qilish rejalarini yana bir bor takrorlaganidan beri yarim avtonom Daniya hududi vakilining eng kuchli bayonoti bo‘ldi.
Prezident Trampning aytishicha, AQSh Grenlandiyani Rossiya va Xitoydan himoya qilish uchun unga “egalik qilishi” kerak. Oq uy orolni sotib olishga shama qilgan, biroq uni anneksiya qilish uchun kuch ishlatishni istisno etmagan.
Daniya ham NATO a’zosidir va Bosh vazir Mette Frederiksen harbiy kuch transatlantik mudofaa ittifoqining tugashi mumkinligi haqida ogohlantirdi.
Grenlandiyaning Shimoliy Amerika va Shimoliy qutb oʻrtasida joylashgani aholi soni eng kam hudud boʻlishiga qaramay, uni raketa hujumi sodir boʻlganda erta ogohlantirish tizimlari va mintaqadagi kemalarni kuzatish uchun qulay qiladi.
Prezident Trump bir necha bor Grenlandiya AQSh milliy xavfsizligi uchun juda muhim ekanligini aytdi va u “butun Rossiya va Xitoy kemalari bilan qoplangan” deb dalilsiz da’vo qildi.
Amerika Qo’shma Shtatlarida allaqachon Grenlandiyaning shimoli-g’arbiy uchidagi Pitufik bazasida doimiy ravishda joylashgan 100 dan ortiq harbiy xizmatchilar mavjud bo’lib, u Ikkinchi Jahon urushidan beri Qo’shma Shtatlar tomonidan boshqariladi.
Daniya bilan amaldagi kelishuvlarga ko‘ra, Qo‘shma Shtatlar Grenlandiyaga xohlagancha qo‘shin olib kirish huquqiga ega.
Ammo prezident Tramp o‘tgan hafta Vashingtonda jurnalistlarga ijara yetarli emasligini aytdi. Qo’shma Shtatlar “o’z mulkini olishi kerak” va “NATO buni tushunishi kerak”.
Daniya poytaxti Kopengagenda bo’lib o’tgan matbuot anjumanida Bosh vazir Frederiksen “yaqin ittifoqchilarimiz tomonidan mutlaqo qabul qilib bo’lmaydigan bosim”ni qoralamadi.
U “oldinda eng qiyin qismi turganini ko’rsatadigan ko’plab belgilar bor” deb ogohlantirdi.
Grenlandiya Bosh vaziri Grenlandiya “geosiyosiy inqirozga yuz tutayotganini” aytdi va Grenlandiyaning pozitsiyasi aniq.
“Agar biz hozir Qo’shma Shtatlar va Daniya o’rtasida tanlov qilishimiz kerak bo’lsa, biz Daniyani tanlardik.”
“Barchaga bir narsa ayon: Grenlandiya Qo’shma Shtatlarga tegishli bo’lishni istamaydi. Grenlandiya Qo’shma Shtatlar tomonidan boshqarilishini istamaydi. Grenlandiya AQShning bir qismi bo’lishni istamaydi”.
Kopengagendagi matbuot anjumani Daniya tashqi ishlar vaziri Lars Lökke Rasmussen va Grenlandiya tashqi ishlar vaziri Vivian Motzfeldt vitse-prezident J.D.Vens va Davlat kotibi Marko Rubio bilan uchrashish uchun AQShga borishidan bir kun oldin bo‘lib o‘tdi.
Daniyaning NATO ittifoqchilari, Yevropaning yirik davlatlari va Kanada bu hafta Daniyani qo’llab-quvvatlab, “Faqat Daniya va Grenlandiya ikki tomonlama munosabatlarga oid masalalarni hal qilishlari mumkin” degan bayonot bilan chiqdi.
U AQSh kabi Arktika xavfsizligiga ishtiyoqi borligini ta’kidladi va bunga ittifoqchilar, jumladan, Qo‘shma Shtatlar “birlashish” orqali erishish kerakligini aytdi.
Shuningdek, “Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomi tamoyillarini, jumladan, suverenitet, hududiy yaxlitlik va milliy chegaralar daxlsizligini qo‘llab-quvvatlash”ga chaqirdi.
Shanba kuni prezident Tramp Venesuelaga qarshi harbiy kuch ishlatib, prezident Nikolas Maduroni hibsga olganidan keyin hududning kelajagi haqidagi xavotirlar yana paydo bo‘ldi.
Avvalroq Tramp orolni 2019-yilda prezident sifatidagi birinchi muddatida sotib olishni taklif qilgan, faqat u sotilmasligini aytishgan.
Soʻnggi yillarda Grenlandiyaning tabiiy resurslariga (noyob yer minerallari, uran, temir va boshqalar) qiziqish kuchaygan va iqlim oʻzgarishi muzlar erishi bilan ularni qulayroq qilish imkonini yaratgan. Olimlarning fikricha, bu yerda katta miqdorda neft va gaz zaxiralari bo‘lishi mumkin.
Dunyodan
Pokiston Afg’onistonga hujum qildi: qurbonlar
Pokiston xavfsizlik kuchlarining ma’lum qilishicha, Afg‘oniston bilan chegaradosh hududlarda quruqlik va havo amaliyotlari chog‘ida kamida 29 jangari yo‘q qilingan. Tolibon havo hujumida kamida 38 nafar tinch aholi vakili halok bo‘lganini ma’lum qildi.
Pokiston Axborot vaziri Aturo Tarar 29-iyun kuni Afg‘onistonning Paktiya, Paktika va Kunar viloyatlaridagi uchta nishonga berilgan aviazarbalar natijasida 25 nafar jangari o‘ldirilgani, katta miqdordagi qurol-yarog‘ va o‘q-dorilar yo‘q qilinganini aytdi.
Shuningdek, Pokistonning Xayber-Paxtunxva viloyatining Bajaur tumanida o‘tkazilgan quruqlik amaliyotida “Jamoat-ul-Ahror” guruhiga mansub yana to‘rt nafar jangari yo‘q qilingani qayd etildi.
Afg‘oniston Tolibon hukumati rahbari Hamdulloh Fitratning aytishicha, Pokiston havo hujumlarida kamida 38 nafar tinch aholi halok bo‘lgan, 163 nafari, jumladan, ayollar va bolalar yaralangan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, qurbonlarning aksariyati Paktiya viloyatidagi uylarga berilgan aviazarbalar tufayli sodir bo‘lgan. Mahalliy ma’muriyatning xabar berishicha, qutqaruv ishlari davom etayotgan paytda hudud ikkinchi havo hujumiga uchragan.
Pokiston rasmiylari bu amaliyotlar so‘nggi teraktlarga javoban amalga oshirilganini da‘vo qilmoqda. Xususan, 28-iyun kuni Karachi shahridagi chegara qo‘riqlash postiga uyushtirilgan hujumda uch askar halok bo‘ldi, to‘rt nafari yaralandi.
Dunyodan
Tojikistonning Togri-Badaxshon muxtor viloyati raisining jasadi topildi.
30-iyun kuni ertalab Tojikiston Favqulodda vaziyatlar qo‘mitasi qutqaruvchilari tog‘li Badaxshon muxtor viloyati raisi Alisher Mirzonavotning jasadini topdi. Bu haqda agentlikning OAV bo‘limi boshlig‘i Arif Nozimyan ma’lum qildi.
Uning aytishicha, jasad Xatlon viloyati Shamsiddin Shohin tumanidagi Kisht qishlog‘i yaqinidagi Panj daryosi yuzasidan topilgan.
Tibbiy ekspertiza natijasida marhumning shaxsi aniqlangan.
Hozirda qutqaruv guruhlari Alisher Mirzonavottning turmush o‘rtog‘i va voyaga yetmagan qizini qidirmoqda.
Qidiruv-qutqaruv ishlari 17 iyundan beri davom etmoqda. O‘sha kuni tog‘li Badaxshon muxtor viloyati rahbari Alisher Mirzonavot hamrohlari bilan Darvoz tumanida yo‘ldan chiqib ketib, Panj daryosiga qulagan.
Avvalroq qutqaruv guruhlari YTHda halok bo‘lgan haydovchi va tuman boshlig‘i maslahatchisining jasadlarini topgan edi.
Tojikiston Ichki ishlar vazirligi ish bo‘yicha tergov jarayoni mamlakat prezidenti Imomali Rahmonning shaxsan nazorati ostida olib borilayotganini ma’lum qildi.
Dunyodan
Delegatsiya Dohaga boradi, ammo AQSh bilan muzokaralar o’tkazilmaydi
Eron Tashqi ishlar vazirligi Eron delegatsiyasining shu hafta Qatar poytaxti Dohaga tashrif buyurishini, biroq AQSh bilan muzokaralar rejalashtirilmaganini ma’lum qildi.
Mutaxassislar delegatsiyasi AQSh bilan shu oy boshida imzolangan anglashuv memorandumini amalga oshirish masalalarini muhokama qilish uchun Dohaga tashrif buyuradi, dedi vazirlik vakili. Biroq bu tashrif AQSh bilan bevosita muzokaralar boshlanganini anglatmaydi.
Eron Tashqi ishlar vazirligi vakili: “Biz hali yakuniy kelishuvni muhokama qilish bosqichiga yetganimiz yo’q. Yaqin kelajakda AQSh tomoni bilan hech qanday muzokara bo’lmaydi”, dedi.
Avvalroq AQShning ko‘plab ommaviy axborot vositalari, jumladan Axios va CNN seshanba kuni Dohada ikki davlat o‘rtasidagi texnik muzokaralar davom etishi haqida xabar bergan edi. Keyinroq Eron Tashqi ishlar vazirligi direktori oʻrinbosari Kozim Gʻaribobodiy bu maʼlumotni rad etdi.
Shunga qaramay, AQSh prezidenti Donald Tramp Eron muzokaralar o‘tkazishni so‘ragani va muzokaralar Dohada o‘tkazilishini ma’lum qildi. Oq uy matbuot kotibi Karolin Levittning ma’lum qilishicha, AQSh maxsus vakili Stiv Uitkoff va katta maslahatchi Jared Kushner shu hafta yuqori darajadagi muzokaralar uchun Qatarga tashrif buyurishadi.
Qayd etilishicha, 17-iyun kuni imzolangan doiraviy kelishuv tomonlarga Eron yadro dasturi, sanksiyalarni yumshatish va Hormuz bo‘g‘ozining kelajakdagi maqomi bo‘yicha yakuniy kelishuvni ishlab chiqish uchun 60 kun muhlat bergan.
Dunyodan
AQShda 3,7 milliard dollarlik firibgarlikda gumon qilinib hibsga olindi
AQShda sog‘liqni saqlash sohasidagi eng yirik firibgarlikni uyushtirganlikda gumon qilingan amerikalik tadbirkor Ibrohim Xaldun Hilmi Turkiyada hibsga olindi. Bu haqda AQSh Federal qidiruv byurosi (FTB) ma’lum qildi.
Tergov ma’lumotlariga ko’ra, Hilmi Medicare davlat tibbiy sug’urtasi dasturidan 3,7 milliard dollarni firibgarlik yo’li bilan o’zlashtirmoqchi bo’lgan.
Uning nazorati ostidagi kompaniyalar, jumladan Sunshine Senior Solutions, rasmiy ravishda tibbiy asboblar yetkazib beruvchisi sifatida faoliyat yuritgan. Ammo prokurorlarning aytishicha, ushbu kompaniyalar orqali davlat dasturiga tizimli ravishda yolg‘on hisobotlar kiritilgan.
Tergovchilarning ta’kidlashicha, kompaniyalar tizza bo’g’imlari, qo’l tirgaklari, kateterlar, yaralarni parvarish qilish vositalari va boshqa tibbiy mahsulotlar uchun milliardlab dollar to’lashni talab qilgan. Biroq, ko’plab bemorlar buyurtma bermagan, olmagan yoki umuman bunday uskunaga ega emas edi.
Huquq-tartibot idoralari Hilmini 2025 yilning may oyida hibsga olishlari kerak edi, biroq u tergovdan qochish uchun mamlakatdan qochib ketdi.
Bir yildan ortiq qidiruvdan so‘ng Turkiya huquq-tartibot idoralari uning shaxsini aniqlab, hibsga oldi. Shundan so‘ng FQB maxsus operatsiya o‘tkazib, gumonlanuvchini AQShga ekstraditsiya qildi.
FQB direktori Kash Patel bu ishni AQSh tarixidagi eng yirik tibbiy sug‘urta firibgarliklaridan biri deb atadi.
Hilmi Medicare dasturini aldashda ayblanib, federal sudda sudlanmoqda. AQSh qonunlariga ko’ra, bunday jinoyatlar uchun katta miqdorda jarima va yillar qamoq jazosi qo’llanilishi mumkin.
Mazkur ish transmilliy jinoiy tarmoqlarni fosh qilishga qaratilgan “Oltinga hujum” operatsiyasi doirasida tergov qilinmoqda. Operatsiya davomida yuzlab odamlarga nisbatan jinoiy ish qo‘zg‘atildi.
Dunyodan
Janubiy Koreyaning sobiq prezidenti yana o‘lim jazosiga hukm qilindi
Janubiy Koreyaning sobiq prezidenti ustidan sud jarayonining yangi bosqichi: prokurorlar o‘lim jazosini talab qilmoqda.
Yonhap News xabariga ko‘ra, Maxsus prokuratura 2024-yilda harbiy holat joriy qilinganidan keyin sodir bo‘lgan davlat to‘ntarishiga urinish munosabati bilan Janubiy Koreyaning sobiq prezidenti Yun Sek Yolga o‘lim jazosini berishni yana bir bor so‘ragan.
Seul apellyatsiya sudi tanaffusdan keyin qayta ochildi. Sud jarayoni avvalroq Yun Seok Yolning sudyani ishdan bo‘shatish haqidagi iltimosi tufayli to‘xtatilgan edi, biroq Oliy sud bu iltimosni rad etdi.
Ayblov tomoni birinchi instantsiya sudining hukmi juda yumshoq ekanligini ta’kidlab, avvalgi pozitsiyasini saqlab qoldi.
Fevral oyida sud sobiq prezidentni davlat toʻntarishiga urinishda boshchilik qilgani uchun umrbod qamoq jazosiga hukm qilgan edi.
Bundan tashqari, prokuratura quyi sudning sobiq harbiy qo’mondon Roh Sang-vonning yozuvlarini harbiy holatga tayyorgarlik ko’rish dalili sifatida rad etish to’g’risidagi qaroriga e’tiroz bildirdi.
Maxsus prokuratura “Birinchi sud hukmi juda yumshoq bo‘ldi”, dedi va Yun Seok Yulga o‘lim jazosi berilishini so‘radi.
-
Dunyodan3 days agoEron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
-
Dunyodan5 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Iqtisodiyot4 days ago
Prezident raisligida videoselektor boshlandi
-
Jamiyat3 days agoToshkent davlat agrar universiteti sport kompleksida yong‘in sodir bo‘ldi
-
Iqtisodiyot3 days ago“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
-
Jamiyat5 days agoChirchiqda kanalga tushib ketgan fuqaro qutqarib qolindi
-
Sport4 days agoJCh kundaligi. Kabo-Verdeda mo‘jiza, Urugvayda sharmandalik, Dembeleda het-trik, Eronda drama
-
Sport4 days agoo‘zbek futbolchisi «Chelsi» egalariga tavsiya qilindi
