Dunyodan
Prezident Tramp Venesuela 50 million barrelgacha bo‘lgan neftni AQShga “topshirishini” aytdi
Getty Images
AQSh prezidenti Donald Tramp Venesuela prezident Nikolas Maduroni hokimiyatdan ag’dargan kutilmagan harbiy operatsiyadan so’ng 50 million barrelgacha neftni AQShga “topshirishini” aytdi.
Prezident Tramp ijtimoiy tarmoqlarda neft bozor narxlarida sotilishini e’lon qilib, mablag‘larni o‘zi boshqarishini va ularni Venesuela va AQSh xalqi manfaati uchun ishlatishini qo‘shimcha qildi.
Uning izohlari u AQShning neft sanoati 18 oy ichida Venesuelada “ishlaydi” va mamlakatga katta sarmoya oqimini bashorat qilganidan keyin yangragan.
Tahlilchilar avvalroq BBCga Venesuelaning avvalgi ishlab chiqarishini tiklash o‘nlab milliard dollar va hatto o‘n yil davom etishi mumkinligini aytishgan.
“Venesuela muvaqqat hukumati AQShga 30 milliondan 50 million barrelgacha yuqori sifatli sanksiyalangan neft yetkazib berishini eʼlon qilishdan mamnunman”, — deb yozdi Prezident Tramp seshanba kuni Truth Social’da.
“Ushbu neft bozor narxida sotiladi va mablag’lar Venesuela va Qo’shma Shtatlar xalqi manfaati uchun ishlatilishini ta’minlash uchun men, Amerika Qo’shma Shtatlari Prezidenti tomonidan boshqariladi.”
Uning izohlari Venesuelaning sobiq vitse-prezidenti Delsi Rodriges muvaqqat prezident sifatida qasamyod qilganidan bir kun o‘tib yangradi. Maduro AQShga giyohvand moddalar savdosi va qurol-yarog‘ savdosida ayblanib olib kelingan.
Dushanba kuni AQSh prezidenti NBC News telekanaliga bergan intervyusida “Venesuelaning neft ishlab chiqaruvchisi bo‘lishi Qo‘shma Shtatlar uchun foydali, chunki u neft narxini pasaytiradi”, dedi.
AQShning yirik neft kompaniyalari vakillari shu hafta Tramp ma’muriyati bilan uchrashishi kerak edi, deb xabar berdi BBCning amerikalik hamkori CBS.
Avvalroq Bi-bi-si bilan suhbatlashgan tahlilchilar prezident Trampning rejasi global neft ta’minoti va shuning uchun narxlarga katta ta’sir ko‘rsatishiga shubha bilan qarashgan.
Ular korxonalar barqaror hukumat mavjudligiga ishonch hosil qilishni va sarmoya kiritgan taqdirda ham loyihalar yillar davomida o‘z samarasini bermasligini taklif qilishdi.
Prezident Tramp so‘nggi kunlarda AQSh neft kompaniyalari Venesuelaning neft infratuzilmasini ta’mirlashi mumkinligini ta’kidladi.
Mamlakat 303 milliard barrelga baholangan dunyodagi eng katta zahiraga ega, biroq neft qazib olish 2000-yillarning boshidan beri pasayib bormoqda.
Tramp ma’muriyati Venesuelaning energiya istiqbollari uchun zaxiralarida katta imkoniyatlarni ko’radi.
Mahalliy neft ishlab chiqarishni ko’paytirish AQSh kompaniyalari uchun qimmatga tushadi.
Venesuela nefti ham og‘irroq va uni qayta ishlash qiyinroq. Hozirda bu mamlakatda faqat bitta Amerika kompaniyasi – Chevron ishlamoqda.
Prezident Trampning Venesuelada AQSh neftini ishlab chiqarish rejalariga izoh berishni so‘ragan Chevron matbuot kotibi Bill Turenne kompaniya “xodimlarimizning xavfsizligi va farovonligi hamda aktivlarimizning yaxlitligiga e’tiborini saqlab qolishini” aytdi.
“Biz barcha tegishli qonunlar va qoidalarga to’liq rioya qilgan holda ishlashda davom etamiz”, deya qo’shimcha qildi Turenne.
AQShning yirik neft kompaniyasi ConocoPhillips, endi Venesuelada mavjud bo’lmagan, “Venesueladagi o’zgarishlar va ularning global energiya ta’minoti va barqarorlikka ta’sirini kuzatib boradi”, dedi matbuot kotibi Dennis Nass.
“Kelajakdagi biznes faoliyati yoki investitsiyalar haqida spekulyatsiya qilish hali erta”, dedi Nuss.
Uchinchi kompaniya Exxon izoh so’roviga darhol javob bermadi.
Maduroning Karakasdan tortib olinishini oqlar ekan, Tramp, shuningdek, Venesuela “bir tomonlama ravishda Amerika neftini tortib olgan va o’g’irlagan” deb da’vo qildi.
Vitse-prezident J.D.Vens Maduro qo’lga olinganidan keyin X haqidagi bu da’volarni takrorlab, shunday deb yozdi: “Venesuela Amerikaning neft aktivlarini musodara qildi va yaqin vaqtgacha bu o’g’irlangan aktivlardan o’zini boyitish va narkotik-terror operatsiyalarini moliyalashtirish uchun foydalangan”.
Haqiqat yanada murakkabroq.
AQSh neft kompaniyalari Venesuelada litsenziya shartnomalari asosida neft qazib olish bo‘yicha uzoq tarixga ega.
Venesuela 1976 yilda neft sanoatini milliylashtirdi, 2007 yilda esa prezident Ugo Chaves mamlakatda faoliyat yuritayotgan AQSh neft kompaniyalarining qolgan xorijiy aktivlari ustidan davlat nazoratini kuchaytirdi.
2019-yilda Jahon banki tribunali Venesuelaga 2007-yilda bu harakat uchun ConocoPhillipsga 8,7 milliard dollar tovon to‘lashni buyurdi.
Bu miqdor Venesuela tomonidan to’lanmagan, shuning uchun kamida bitta AQSh neft kompaniyasi to’lanmagan tovonni to’laydi.
Ammo BBC Verify xodimi Ben Chuning aytishicha, Venesuela AQSh neftini “o‘g‘irlagan” degan da’volar haddan tashqari soddalashtirilgan, chunki ekspertlar neftning o‘zi aslida Venesueladan boshqa hech kimga tegishli emasligini aytishgan.
Tomosha qiling: BBC Verify Venesuela AQSh neftini “o‘g‘irlagan” haqidagi da’volarni tasdiqlaydi
Dunyodan
Kaliforniyadagi Jahon chempionati muxlislar zonasi yaqinida sodir bo’lgan otishmada bir kishi halok bo’ldi
AQShning Kaliforniya shtatida jahon chempionati muxlislari yig‘iladigan fan-zonasi yaqinida otishma sodir bo‘ldi, natijada bir kishi halok bo‘ldi, yana biri og‘ir yaralandi.
San-Xose politsiyasi voqea San-Pedro Plazada sodir bo’lganini aytdi. Bu hudud San-Fransisko ko’rfazi atrofidagi asosiy joylardan biri bo’lib, u erda jahon chempionati o’yinlari katta ekranlarda namoyish etiladi.
Biroq politsiyaning ta’kidlashicha, otishma vaqtida hududda futbol o‘yinlari translyatsiya qilinmagan.
Rasmiy maʼlumotlarga koʻra, qurbonlardan biri voqea joyida vafot etgan. Ikkinchi fuqaro hayoti uchun xavfli holatda kasalxonaga yetkazilgan.
Huquq-tartibot organlari hodisani qotillik sifatida tekshirmoqda. Voqea joyi atrofidagi bir qancha ko‘chalar vaqtincha yopilgan.
Hozircha gumonlanuvchi yoki otishma sabablari haqida rasmiy ma’lumot berilmagan.
Ukraina bilan urushda muvaffaqiyat qozona olmagan Rossiya Federatsiyasi NATO davlatlariga qarshi provokatsiyalar uyushtirib, vaziyatni izdan chiqarishi mumkin. Bu haqda Polsha razvedka xizmati rahbari Pavel Shota ma’lum qildi.
“Biz Ukrainada nimalar bo‘layotganini, jumladan, urush Rossiya uchun barbod bo‘layotganini ko‘rib turibmiz. Bu Rossiya tomonidan yanada avj olishi ehtimolidan xavotir uyg‘otmoqda”, – dedi polkovnik Pavel Shota.
Polsha razvedka xizmati rahbariga ko’ra, Rossiyaning Boltiqbo’yi davlatlariga kichik miqyosdagi hujumi “yashil odam” desantini ko’rinishida bo’lishi mumkin. Bu ibora 2014-yilda Qrim anneksiya qilinganidan keyin paydo bo‘lgan Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlari bilan bog‘liq holda qo‘llaniladi va rossiyalik harbiy xizmatchilarning ajralib turmagan kiyim-kechaklarini nazarda tutadi.
Polsha tashqi ishlar vaziri Radoslav Sikorski bir necha kun avval Rossiya qo‘shinlari xorijiy bayroqlar ostida operatsiya o‘tkazishi mumkinligi haqida ogohlantirgan edi.
“Biz (Rossiya prezidenti Vladimir) Putinga uning rejalaridan xabardor ekanimizni, tuzoqqa tushmasligimizni, bu mutlaqo qabul qilib bo‘lmaydigan holat ekanligini va NATO hududining har bir qarichini himoya qilishimizni aytishimiz kerak”, — dedi polshalik diplomat CBS telekanaliga bergan intervyusida.
So’nggi paytlarda Rossiya va NATO o’rtasida keskinlik kuchaygan.
Kreml Rossiya Shimoliy Atlantika ittifoqchilariga hujum qilish niyatida emasligini bir necha bor ta’kidlagan. Ammo NATOning ko‘plab mamlakatlari rasmiylari va razvedka xizmatlari Rossiya hukumati hujumga tayyorlanayotganini aytadi.
2025-yil 12-16-sentabr kunlari Rossiya Belarus bilan hamkorlikda “Zapad-2025” strategik harbiy mashg‘ulotlarini o‘tkazdi. Harbiy razvedka bo’yicha tahlilchi Rebekka Kofflerning aytishicha, rus harbiylari ham bu mashg’ulotlar davomida taktik yadro qurolidan foydalanishni mashq qilgan. Harbiy kiyimdagi prezident Putin jarayonni boshqargan.
Shunisi e’tiborga loyiqki, na Rossiya, na G’arb yadroviy urushni xohlamaydi, ammo tobora beqaror vaziyat yadro urushi har qachongidan ham ko’proq ehtimoli borligini ko’rsatmoqda.
Myunxen xalqaro xavfsizlik kengashi raisi Kristof Xoysgenning fikricha, agar Putin jang maydonida Ukrainani mag‘lub etsa, NATO bilan urush boshlaydi.
Avvalroq Amerika urushni o‘rganish instituti (ISW) Boltiqbo‘yi davlatlari Ukrainadan keyin Kremlning navbatdagi nishoniga aylanishini taxmin qilgan edi.
Avval xabar berganimizdek, Estoniya, Latviya va Litva Rossiya hujumi sodir bo‘lgan taqdirda o‘z fuqarolarini evakuatsiya qilish rejalarini ishlab chiqmoqda.
Pokiston xavfsizlik kuchlarining ma’lum qilishicha, Afg‘oniston bilan chegaradosh hududlarda quruqlik va havo amaliyotlari chog‘ida kamida 29 jangari yo‘q qilingan. Tolibon havo hujumida kamida 38 nafar tinch aholi vakili halok bo‘lganini ma’lum qildi.
Pokiston Axborot vaziri Aturo Tarar 29-iyun kuni Afg‘onistonning Paktiya, Paktika va Kunar viloyatlaridagi uchta nishonga berilgan aviazarbalar natijasida 25 nafar jangari o‘ldirilgani, katta miqdordagi qurol-yarog‘ va o‘q-dorilar yo‘q qilinganini aytdi.
Shuningdek, Pokistonning Xayber-Paxtunxva viloyatining Bajaur tumanida o‘tkazilgan quruqlik amaliyotida “Jamoat-ul-Ahror” guruhiga mansub yana to‘rt nafar jangari yo‘q qilingani qayd etildi.
Afg‘oniston Tolibon hukumati rahbari Hamdulloh Fitratning aytishicha, Pokiston havo hujumlarida kamida 38 nafar tinch aholi halok bo‘lgan, 163 nafari, jumladan, ayollar va bolalar yaralangan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, qurbonlarning aksariyati Paktiya viloyatidagi uylarga berilgan aviazarbalar tufayli sodir bo‘lgan. Mahalliy ma’muriyatning xabar berishicha, qutqaruv ishlari davom etayotgan paytda hudud ikkinchi havo hujumiga uchragan.
Pokiston rasmiylari bu amaliyotlar so‘nggi teraktlarga javoban amalga oshirilganini da‘vo qilmoqda. Xususan, 28-iyun kuni Karachi shahridagi chegara qo‘riqlash postiga uyushtirilgan hujumda uch askar halok bo‘ldi, to‘rt nafari yaralandi.
30-iyun kuni ertalab Tojikiston Favqulodda vaziyatlar qo‘mitasi qutqaruvchilari tog‘li Badaxshon muxtor viloyati raisi Alisher Mirzonavotning jasadini topdi. Bu haqda agentlikning OAV bo‘limi boshlig‘i Arif Nozimyan ma’lum qildi.
Uning aytishicha, jasad Xatlon viloyati Shamsiddin Shohin tumanidagi Kisht qishlog‘i yaqinidagi Panj daryosi yuzasidan topilgan.
Tibbiy ekspertiza natijasida marhumning shaxsi aniqlangan.
Hozirda qutqaruv guruhlari Alisher Mirzonavottning turmush o‘rtog‘i va voyaga yetmagan qizini qidirmoqda.
Qidiruv-qutqaruv ishlari 17 iyundan beri davom etmoqda. O‘sha kuni tog‘li Badaxshon muxtor viloyati rahbari Alisher Mirzonavot hamrohlari bilan Darvoz tumanida yo‘ldan chiqib ketib, Panj daryosiga qulagan.
Avvalroq qutqaruv guruhlari YTHda halok bo‘lgan haydovchi va tuman boshlig‘i maslahatchisining jasadlarini topgan edi.
Tojikiston Ichki ishlar vazirligi ish bo‘yicha tergov jarayoni mamlakat prezidenti Imomali Rahmonning shaxsan nazorati ostida olib borilayotganini ma’lum qildi.
Eron Tashqi ishlar vazirligi Eron delegatsiyasining shu hafta Qatar poytaxti Dohaga tashrif buyurishini, biroq AQSh bilan muzokaralar rejalashtirilmaganini ma’lum qildi.
Mutaxassislar delegatsiyasi AQSh bilan shu oy boshida imzolangan anglashuv memorandumini amalga oshirish masalalarini muhokama qilish uchun Dohaga tashrif buyuradi, dedi vazirlik vakili. Biroq bu tashrif AQSh bilan bevosita muzokaralar boshlanganini anglatmaydi.
Eron Tashqi ishlar vazirligi vakili: “Biz hali yakuniy kelishuvni muhokama qilish bosqichiga yetganimiz yo’q. Yaqin kelajakda AQSh tomoni bilan hech qanday muzokara bo’lmaydi”, dedi.
Avvalroq AQShning ko‘plab ommaviy axborot vositalari, jumladan Axios va CNN seshanba kuni Dohada ikki davlat o‘rtasidagi texnik muzokaralar davom etishi haqida xabar bergan edi. Keyinroq Eron Tashqi ishlar vazirligi direktori oʻrinbosari Kozim Gʻaribobodiy bu maʼlumotni rad etdi.
Shunga qaramay, AQSh prezidenti Donald Tramp Eron muzokaralar o‘tkazishni so‘ragani va muzokaralar Dohada o‘tkazilishini ma’lum qildi. Oq uy matbuot kotibi Karolin Levittning ma’lum qilishicha, AQSh maxsus vakili Stiv Uitkoff va katta maslahatchi Jared Kushner shu hafta yuqori darajadagi muzokaralar uchun Qatarga tashrif buyurishadi.
Qayd etilishicha, 17-iyun kuni imzolangan doiraviy kelishuv tomonlarga Eron yadro dasturi, sanksiyalarni yumshatish va Hormuz bo‘g‘ozining kelajakdagi maqomi bo‘yicha yakuniy kelishuvni ishlab chiqish uchun 60 kun muhlat bergan.
Oliy sud Plenumining majlisi birinchi marta jonli efirga uzatiladi
O‘zbekistonliklar xorijga investitsiya kiritishi keskin ko‘paydi
Mundial uchun O‘FAga berilgan imtiyozli chiptalar karrasiga qimmat narxda pullanganmi?
-
Dunyodan4 days agoEron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Prezident raisligida videoselektor boshlandi
-
Jamiyat4 days agoToshkent davlat agrar universiteti sport kompleksida yong‘in sodir bo‘ldi
-
Sport4 days agoShomurodov jahon chempionatidagi deyarli imkonsiz gol muallifi bo‘ldi
-
Iqtisodiyot4 days ago“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
-
Sport5 days agoo‘zbek futbolchisi «Chelsi» egalariga tavsiya qilindi
-
Jamiyat5 days agoFarg‘onada gaz to‘ldirish vaqtida avtobus tomidagi gaz balloni yorilib ketdi
-
Iqtisodiyot1 day agoO‘zbekistonda benzin narxi rekord darajada qimmatlashdi. Sabab nima?