Jamiyat
Korrupsiyaga qarshi kurash bo‘yicha ko‘krak nishon ta’sis etiladi
Prezident Shavkat Mirziyoyev 10-dekabr kuni korrupsiyaga qarshi kurashish, komplayens nazoratini takomillashtirish va raqamlashtirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar hamda kelgusidagi rejalar taqdimoti bilan tanishdi.
Korrupsiya – aksariyat jamiyatlarda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishga putur yetkazuvchi jiddiy jinoyatdir. Biror-bir mamlakat, mintaqa, jamiyat korrupsiyadan immunitetga ega emas. Korrupsiya tadbirkorlikka, fanga, ta’limga, sog‘liqni saqlash va boshqa ko‘plab sohalarga jiddiy zarar yetkazadi, mamlakat korrupsiyalashgan tizimda muvaffaqiyatli rivojlana olmaydi.
Yangi O‘zbekistondagi islohotlarning boshidanoq bu haqiqatni chuqur anglagan holda korrupsiyaning oldini olish, shaffoflikni oshirish va jamoatchilik nazoratini kuchaytirish bo‘yicha keng ko‘lamli ishlar izchil amalga oshirilmoqda.
Ushbu mavzu ayni shu kunlarda muhokama qilinayotgani bejiz emas. Zero, Birlashgan Millatlar Tashkiloti tashabbusi bilan 2004-yildan boshlab har yili 9-dekabrda Xalqaro korrupsiyaga qarshi kurashish kuni butun dunyoda nishonlanadi. Ushbu sana mazkur yo‘nalishdagi sa’y-harakatlar samarasini baholash, amaliy natijalarni tahlil qilish va yangi vazifalarni belgilash uchun muhim fursat.
O‘tgan davrda davlat organlarida komplayens nazorati tuzilmalarining faoliyati qayta ko‘rib chiqilib, ichki nazorat bo‘linmalarida 11 mingdan ortiq o‘rganishlar o‘tkazilgani, 793 milliard so‘mlik mablag‘larning maqsadsiz sarflanishining oldi olingani ma’lum qilindi. Qariyb 2 trillion so‘mlik moliyaviy xato va kamchiliklar aniqlandi, 478 milliard so‘mlik zarar undirildi.
Korrupsiyaga qarshi ichki nazorat bo‘linmalarining samaradorlik ko‘rsatkichlari (KPI) tasdiqlangani, ular tomonidan 700 dan ortiq o‘rganish, monitoring va nazorat tadbirlari o‘tkazilgani natijasida 354 milliard so‘mlik moliyaviy xato va kamchiliklar aniqlandi, 1397 ta manfaatlar to‘qnashuvi holati hamda qariyb 550 milliard so‘m mablag‘ning maqsadsiz sarflanishining oldi olindi. Mansabdor shaxslarga nisbatan 26 ta jinoyat ishi qo‘zg‘atildi, 24 nafari ma’muriy va 148 nafari intizomiy javobgarlikka tortildi.
Sog‘liqni saqlash, maktabgacha va maktab ta’limi, kadastr va qurilish tizimlari hamda davlat xizmatchilari orasida korrupsiyaga nisbatan murosasiz munosabatni shakllantirish, kadrlarni ishga olishda shaffoflikni ta’minlash, korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha o‘quv kurslarida o‘qitish borasida tizimli ishlar olib borilmoqda.
Sohadagi ishlarni yangi bosqichga olib chiqish maqsadida Korrupsiyaga qarshi kurashish klasterini yo‘lga qo‘yish taklif etildi. Bu tizim Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi, huquqni muhofaza qiluvchi organlar, Hisob palatasi va Davlat moliyaviy nazorati inspeksiyasi, idoralarning ichki nazorat bo‘linmalari, ta’lim va ilmiy-tadqiqot muassasalari, nodavlat notijorat tashkilotlari o‘rtasida mazkur illatga qarshi kurashish bo‘yicha yaqin hamkorligini o‘rnatish va ularning sa’y-harakatlarini birlashtirishga xizmat qiladi.
Klaster doirasida axborot almashish, qo‘shma tadbirlar o‘tkazish, monitoring va baholash orqali yaxlit ekotizim yaratiladi, ishlarning samaradorligi oshadi.
Taqdimotda sohani raqamlashtirish va sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy qilish masalalariga alohida to‘xtalib o‘tildi.
Turli idoralarning ma’lumot bazalarini integratsiya qilish asosida Xavf-tahlil markazini tashkil etib, korrupsion xavflarni hamda davlat xaridlarida affillanganlik holatlarini avtomatik aniqlash rejalashtirilgan. Shuningdek, komplayens bo‘limlarning ishini to‘liq raqamlashtirish, korrupsiyaviy omillar va xavf-xatarlarni aniqlash tezkorligini oshirish bo‘yicha rejalar taqdimot qilindi.
Qarorlar qabul qilishda jamoatchilik nazoratini kuchaytirish muhim ekani ko‘rsatib o‘tildi. Shu maqsadda “E-qaror” tizimida hujjatlarning ochiq e’lon qilinishi ustidan nazoratni hamda budjet mablag‘laridan foydalanishda jamoatchilik nazorati imkoniyatlarini kengaytirish topshirildi.
Preventiv choralarning ko‘lami va ta’sirchanligini oshirishga alohida e’tibor berildi.
Soha va tarmoqlarda korrupsiya omillarini bartaraf etish bo‘yicha loyiha ofislarini tashkil etish taklif qilindi. Bunda korrupsiya jinoyatlari statistikasi va byurokratiya darajasi yuqori, faoliyati bo‘yicha fuqarolardan eng ko‘p murojaatlar kelib tushayotgan hamda raqamlashtirish darajasi past bo‘lgan sohalar bilan manzilli ishlash zarurligi ko‘rsatib o‘tildi. Bunday soha va tarmoqlarda loyiha ofislari tashkil etilib, faoliyat yakunlari bo‘yicha hisobot tayyorlanadi va jamoatchilikka e’lon qilinadi.
Umuman, korrupsiyaga qarshi kurashish jarayoniga keng jamoatchilikni jalb qilish muhimligi ta’kidlandi. Bu borada investitsiya loyihalarining ijrosini nazorat qiluvchi tashabbuskor guruhlarni ko‘paytirish, qurilish ishlarini nazorat qilishda mahalla faollarining ishtirokini ta’minlash taklif qilindi.
Korrupsiya haqida xabar berayotganlar sonini oshirish maqsadida ularga himoya orderi berishni yo‘lga qo‘yish, rag‘batlantirishning real mexanizmini joriy etish muhimligi ta’kidlandi.«Korrupsiyaga qarshi kurashishga qo‘shgan hissasi uchun» ko‘krak nishonini ta’sis etish tashabbusi ilgari surildi.
Shuningdek, davlatimiz rahbariga qo‘shilgan qiymat solig‘i ma’murchiligidagi suiiste’molchiliklarni bartaraf etish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar, turli sohalardagi iqtisodiy huquqbuzarliklarga qarshi ko‘rilayotgan choralar haqida hisobot berildi.
Mutasaddilarga bu borada faqat jinoyatning oqibatlari bilan kurashish emas, balki unga sabab bo‘luvchi omillarni bartaraf etishga alohida e’tibor qaratish, faoliyatni raqamlashtirib, masofaviy nazorat mexanizmlari va xalqaro hamkorlikni kengaytirish yuzasidan topshiriqlar berildi. Profilaktika ishlarini kuchaytirish, moliyaviy va huquqiy savodxonlikni oshirish, qonunbuzarliklarga imkon beruvchi bo‘shliqlarga yo‘l qo‘ymaslik maqsadida qonunchilik hujjatlarini doimiy ravishda takomillashtirib borish zarurligi ta’kidlandi.
Jamiyat
Namanganda mashinada megafondan foydalangan haydovchi “prava”sidan ayrildi
U Malibu mashinasida harakatlanib, megafon orqali boshqa haydovchilardan yo‘lni bo‘shatishni talab qilgan. Bu harakat yo‘l bezoriligi sifatida baholangan va huquqbuzar 1,5 yilga haydovchilik huquqidan mahrum etilgan.
Namangan shahrida mashina boshqarib borayotib, megafondan foydalangan haydovchiga chora ko‘rildi. Bu haqda YHXX axborot xizmati xabar berdi.
Ma’lum bo‘lishicha, Namangan shahrida “qonuniy qoidabuzarlik” qilishini aytgan yigit Malibu mashinasida harakatlanib, megafon orqali boshqa haydovchilardan yo‘lni bo‘shatishni talab qilgan. U bu harakatini tasvirga olib, ijtimoiy tarmoqlarda tarqatgan.
Holat yuzasidan o‘tkazilgan surishtiruv ishlarida bu shaxs Abbos Yusupov ekani, u jamoat joyida yurish-turish qoidalarini buzgani aniqlangan. Uning harakati boshqa haydovchilarning e’tiroziga sabab bo‘lgan.
Abbos Yusupov qilgan ishidan pushaymonligini bildirgan. U agar ovoz kuchaytirgich qurilmasi mashinaga o‘rnatilmagan bo‘lsa, bu qoidabuzarlik hisoblanmaydi deb o‘ylaganini aytgan.
Huquqbuzar boshqaruvida bo‘lgan Malibu jarima maydoniga qo‘yilgan. U foydalangan megafon esa daliliy ashyo sifatida olingan.
Shuningdek, Abbos Yusupov JIB Namangan shahar sudining qarori bilan yo‘l bezoriligi huquqbuzarligini sodir etgan deb topilib, 1,5 yilga haydovchilik huquqidan mahrum etilgan.
Ma’lumot uchun, Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 128-10-moddasiga ko‘ra yo‘l bezoriligi, ya’ni yo‘l harakati ishtirokchilarining xavfsiz harakatlanishiga tahdid soluvchi yoxud transport vositasida yo‘l harakatining boshqa ishtirokchilariga nisbatan hurmatsizlikda ifodalangan boshqa xatti-harakatlarni namoyishkorona sodir etishi transport vositalarini boshqarish huquqidan 1 yildan 2 yilgacha mahrum qilib, BHMning 25 baravari miqdorida jarima solishga sabab bo‘ladi.
Jamiyat
AQShdan yana 72 nafar O‘zbekiston fuqarosi deportatsiya qilindi
11-mart kuni AQShdan O‘zbekistonga maxsus reys orqali 72 nafar O‘zbekiston fuqarosi qaytarildi. Bu haqda AQShning O‘zbekistondagi elchixonasi xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, mazkur shaxslar AQSh hududida qonuniy yashash huquqiga ega bo‘lmagani sabab deportatsiya qilingan.
Elchixona ma’lumotiga ko‘ra, bu reys AQSh tomonidan noqonuniy migratsiyaga qarshi olib borilayotgan choralar doirasida amalga oshirilgan navbatdagi tadbir hisoblanadi.
AQSh prezidenti Donald Tramp lavozimga kirishganidan buyon mamlakatdan 1000 nafardan ortiq O‘zbekiston fuqarosi deportatsiya qilingani aytilmoqda.
Bayonotda ta’kidlanishicha, AQShga noqonuniy kirgan shaxslar qamoq jazosi va deportatsiyaga duch kelishi mumkin. Shuningdek, AQSh hukumati deportatsiya jarayonlarini amalga oshirishda hamkorlik qilgani uchun O‘zbekiston hukumatiga minnatdorlik bildirgan.
Jamiyat
Toshkentdagi tirbandlik sabab avtobuslar intervali 45 daqiqagacha uzaymoqda – Transport bosh boshqarmasi
Intervaldan tashqari, bir vaqtning o‘zida avtobuslarning ketma-ket bekatga yetib kelish holati ham kuzatilmoqda. Poytaxt transport bosh boshqarmasi boshlig‘i Mirakbar Ikromov buni Brutto shartnoma tizimi bilan bog‘ladi. Uning aytishicha, transportlar belgilangan grafikdan chiqib ketmasligi uchun ketma-ket yuradi. “Bu ko‘rsatib turibdiki, bizda avtobusga bo‘lgan ehtiyoj juda ham katta”, – deydi u. Bunday muammolarning oldini olish uchun bu yil 240 ta yangi avtobus olib kelinishi aytildi.
12 mart kuni Toshkent shahar hokimiyati binosida o‘tgan matbuot anjumanida poytaxt transport bosh boshqarmasi boshlig‘i Mirakbar Ikromov avtobuslar bekatlarga kechikib kelayotganiga izoh berdi. Rasmiy vakil muammo borligini tan oldi.
“Toshkent shahrida hozirgi kunda 169 ta avtobus yo‘nalishlari mavjud. Ushbu avtobus yo‘nalishlarining o‘rtacha intervali 10-15 daqiqani tashkil qiladi. Lekin xabaringiz bor, tirbandlik paytida bizda ma’lum bir vaqtda intervallarimiz 30 daqiqadan 40 – 45 daqiqaga yetishi kuzatilgan. Buning asosiy sabablari tirbandlik”, – deydi u.
Shuningdek, Ikromov tarmoqlarda ko‘p e’tirozlarni keltirib chiqarayotgan yana bir masala – avtobuslarning ketma-ket bekatga yetib kelishiga ham to‘xtaldi.
“Endi bitta narsa bor-da, 169 ta yo‘nalishimizning hammasi Brutto tizimi asosida faoliyat yuritadi. Brutto tizimi bilasizlar, har bir kilometr uchun har bir yo‘nalishga ma’lum bir narxi belgilangan. Birinchi kelayotgan avtobusimizning vaqti bor, A nuqtadan B nuqtaga yetib borishi [kerak]. Ikkinchisining ham grafik bo‘yicha yetib borish vaqti bor. Shuning uchun bular grafikdan chiqib ketmasligi uchun ketma-ket yuradi”, – dedi bosh boshqarma boshlig‘i.
Ma’lumotlarga ko‘ra, transport tizimini rivojlantirish uchun 2030 yilgacha konsepsiya qilingan. Unga ko‘ra, 169 ta yo‘nalish 280 taga yetkazilishi kerak.
“O‘rganish natijasida ba’zi bir yo‘nalishlarimizda oltita yoki bo‘lmasa sakkizta avtobus bilan 15 daqiqalik intervalni ushlashga harakat qilayotgan edik. Biz [endi] ikki tomondan keldik, ya’ni jamoat transportini ko‘paytirish hisobiga hamda uning ustuvorligini berish, jozibadorligini oshirish maqsadida infratuzilmaviy muammolarni yechish masalasi ustida bir qator ishlar amalga oshirilyapti. To‘g‘ri, hozirgi kunda endi ochilgan yangi tashkilot (Yo‘l harakatini tashkil etish markazi) bo‘lgani uchun ishi balki ko‘rinmayotgandir. Lekin biz bilamiz, 2023 yilda prezidentimiz qarorlaridan keyin loyiha ofisi ochilgan hamda bizning qo‘limizda shahar makromodeli bor. Ya’ni har bir ko‘chada yurayotgan avtotransport vositalarining soni, uning turlari, o‘rtacha hisob-kitoblari bor.
Hozir asosiy maqsad — ushbu markazning birinchi bo‘lib master-rejasini ishlab chiqish. Ya’ni o‘sha berilgan ko‘rsatkichlardan, shaharning o‘sishidan kelib chiqib, master-reja ishlab chiqiladi hamda shunga qarab turib yana yo‘nalishlar qaytadan tashkil etiladi. Qaytadan tashkil etilgandan keyin uning jozibadorligi ham [oshiriladi]. Bizda shunaqa ko‘rsatkich borki, har bir kilometrda tashilayotgan yo‘lovchilar soni bor. Hozirgi kunda Toshkent shahrida buning soni 3,6 ni tashkil qiladi, ya’ni bir kilometrda 3,5 tadan ko‘proq odam tashilyapti. MDH davlatlarining ichida birinchi o‘rinda turamiz. Bu ko‘rsatib turibdiki, bizda avtobusga bo‘lgan ehtiyoj juda ham katta”, – deydi rasmiy.
Qo‘shimcha qilinishicha, 2026 yilda 16 ta yangi avtobus yo‘nalishi ochiladi, 240 ta avtobus olib kelinadi. Uning 200 tasi elektrobus, 40 tasi tabiiy gazda yuradi. Eskirgan yo‘nalishlar yangilanib, intervallar qisqartirilishi kutilmoqda.
Mirakbar Ikromovning ma’lumotiga ko‘ra, hozirda Toshkent shahrida 2000 dan ortiq avtobus mavjud. Shuning 1 050 tasi siqilgan tabiiy gazda, 526 tasi elektrda harakatlanadi. Qolgani dizel yoqilg‘isida ishlaydigan avtotransport vositalari hisoblanadi. Ularning 204 tasi “Mercedes” rusumidagilardir.
Bu avtobuslar 2012-2013 yillarda ishlab chiqarilgan. Ya’ni tashuvda foydalanish yoshi 15 yilni tashkil qiladi. Ikromov keyingi yilda bunday transport vositalaridan foydalanib bo‘lmasligini aytdi.
Jamiyat
Angrenda 14 yoshli qizni zo‘rlagan 4 kishi ozodlikdan mahrum qilindi
2025 yil yozida Angren shahrida jinsiy zo‘ravonlik qurboni bo‘lgan 14 yoshli qiz ishi bo‘yicha sud hukmi e’lon qilindi. Ishda 20–23 yosh oralig‘idagi to‘rt kishi aybdor deb topildi va 7 yildan 12 yilgacha muddatga ozodlikdan mahrum etildi.
Toshkent viloyati Angren shahrida sodir etilgan jinsiy zo‘ravonlik ishi birinchi instansiya sudida ko‘rib chiqilib, hukm o‘qildi. Bu haqda Oliy sud matbuot kotibi Aziz Obidov xabar berdi.
Mazkur jinoiy ish JIB Angren shahar sudida yopiq sud majlisida ko‘rib chiqilgan.
Sud hukmiga ko‘ra, 2006 yilda tug‘ilgan S.Q., 2004 yilda tug‘ilgan Z.U., 2004 yilda tug‘ilgan D.O‘. va 2003 yilda tug‘ilgan A.U. voyaga yetmagan S.Ya.ga nisbatan jinsiy zo‘ravonlik qilgan. Ular Jinoyat kodeksining 118-moddasi (nomusga tegish) 3-qismi «a» bandi, 119-moddasi (jinsiy ehtiyojni zo‘rlik ishlatib g‘ayritabiiy usulda qondirish) 3-qismi «a» bandi, 28,118-moddasi 3-qismi «a» bandi va 28,119-moddasi 3-qismi «a» bandida nazarda tutilgan jinoyatlarini sodir etganlikda aybli deb topilgan.
Sud hukmi bilan S.Q.ga (u jinoyat sodir etilgan vaqtda voyaga yetmagan bo‘lgan) Jinoyat kodeksining 85-moddasiga asosan 10 yil, Z.U.ga 12 yil, D.O‘.ga 10,5 yil hamda A.U.ga 7,5 yil ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlangan.
Birinchi instansiya sudining hukmi ustidan taraflar qonunda belgilangan tartib va muddatda Toshkent viloyat sudining apellyatsiya/kassatsiya instansiyasiga shikoyat berish va protest keltirishga haqliligi ma’lum qilingan.
Angrenda 14 yoshli qiz muntazam ravishda jinsiy zo‘ravonlikka uchrab kelgani 2025 yil iyul oyida ma’lum bo‘lgandi. O‘shanda ijtimoiy tarmoqlarda «pedofillar och qolgan qizga lavash, somsa va boshqa yeguliklar olib berib, uni aldab zo‘rlab yurgani» haqida tasdiqlanmagan xabar tarqalgan edi.
Qiz og‘ir ahvolda shifoxonaga yotqizilgan. Angren bolalar shifoxonasida tegishli amaliyotni o‘tkazish uchun yetarli mutaxassis bo‘lmagani sababli qizni Toshkentga yuborish zarurligi aytilgan va huquqni muhofaza qiluvchi organlarga murojaat qilingan. Shundan keyin holat Bolalar ombudsmani nazoratiga olingandi.
Jamiyat
Toshkentdagi xususiy klinikada vafot etgan 9 yoshli bola ishida ikki shifokor qamaldi
2025 yil avgustida «Paeonnis» klinikasida 9 yoshli bola burun sohasida o‘tkazilgan rinoplastika jarrohlik amaliyoti paytida vafot etgan edi. Sud anesteziolog va lor-shifokorni kasb vazifalarini zarur darajada bajarmaganlikda aybdor deb topdi.
Toshkent shahridagi «Paeonnis» xususiy klinikasida burun operatsiyasi vaqtida vafot etgan 9 yoshli bola ishi bo‘yicha sud hukmi e’lon qilindi. Voqea 2025 yil 25 avgustida sodir bo‘lgan. Bolaning burnida adenoid aniqlangan va klinika shifokorlari uni jarrohlik yo‘li bilan olishni tavsiya qilgan.
Oliy sud axborot xizmatining Kun.uz’ga xabar berishicha, 12 mart kuni Jinoyat ishlari bo‘yicha Toshkent shahar Mirzo Ulug‘bek tuman sudida bolaning o‘limiga oid jinoyat ishi ko‘rib chiqilgan.
Sud qaroriga ko‘ra, «Paeonnis» xususiy klinikasida ishlagan anesteziolog-reanimatolog hamda lor-shifokor Jinoyat kodeksining 116-moddasi 3-qismi (kasb vazifalarini lozim darajada bajarmaslik) bilan aybdor deb topilgan. Ularga 4 yil ozodlikdan mahrum qilish, 3 yil davomida jarrohlik amaliyotida ishtirok etish huquqidan mahrum qilish jazosi qo‘llangan.
Sud hukmiga ko‘ra, jazo manzil koloniyalarda o‘taladi. Sudlanuvchilarga nisbatan qo‘llangan uy qamog‘i ehtiyot chorasi bekor qilinib, ular sud zalidan qamoqqa olingan.
Avvalroq Toshkentdagi xususiy klinikalardan birida 31 yoshli yigit ham burun operatsiyasidan keyin vafot etgandi.
-
Jamiyat2 days agoNogironlar uchun onlayn platforma tenderida shubhali holatlar aniqlandi
-
Dunyodan5 days ago
Prezident Tramp: “Eron bilan hech qanday kelishuv boʻlmaydi”
-
Dunyodan4 days ago
2015 yilgi Suriya stsenariysi Eronda takrorlanishini istamaymiz.
-
Dunyodan3 days ago
Ali Xomanaiyning o‘g‘li Eronning yangi oliy rahbari etib saylandi
-
Dunyodan4 days ago
Indoneziyada bolalarga qaratilgan ijtimoiy tarmoqlar taqiqlandi.
-
Dunyodan4 days ago
Eronda AQSh va Isroilni qo’llab-quvvatlaganlarning mulki musodara qilinadi
-
Dunyodan4 days ago
Prezident Tramp Eronning yangi oliy rahbari haqida gapirdi
-
Sport3 days agoAvstraliyadan boshpana so‘ragan eronlik futbolchilardan biri fikrini o‘zgartirdi
