Dunyodan
Urushlar uchun ukrainaliklar Donbas tinchlik bitimini ko’rib chiqmoqdalar
Jonathan Balok mudofaasi muxbiri Kiev
VIDEO: Ukrainaning urushni tashlagan Donbas viloyatidan qochish.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin deb da’vo qiladigan Donbas Archipelagi shahrida Donetsk viloyatida Donetsk viloyatiga ko’chib o’tmagan poezdlar. Bu Rossiyaning barqaror taraqqiyotining yana bir belgisi.
Buning o’rniga, terminal stantsiyasi Donetsk chegarasining g’arbiy tomonida. Bu erda tinch ahdlar va askarlar nisbatan xavfsiz yo’nalishda sayr qilishni kutishadi, ularni nodukerdan olib chiqadigan poezd.
Putin AQShning urushini tugatish to’g’risidagi taklifi tufayli yanada ishonchli pozitsiyani egalladi va uning ekstremistik ehtiyojlari uchun hamdardlik bilan keng tarqalgan. Ukraina prezidenti Volomasyr Zelensskiyning ta’kidlashicha, AQShning “AQSh” oqshomidagi tinchlik muzokaralari.
Chiziqning terminal stantsiyasida, askar Andriy va uning qiz do’sti Polina juda oz vaqt sarflagandan keyin. Andriy old tomonga qaytishi kerak va u yana ularni yana ko’ra olishi noma’lum.
Tinchlik muzokaralarida men Donald Trumpning maxsus elchilari Moskvaga borgunga qadar Ukraina muzokarachilari bilan uchrashdi, u buni kulib yubordi va ishdan bo’shatdi. U urush yaqinda tugaydi deb o’ylamaydi.
BBC / MATTHEVA
Askar Denis Donbass tinchlik bitimida Rossiyaga Rossiyaga topshirilmasligi uchun qat’iy emas
Shuningdek, boshqa askarlar piyoda poezdlari orasida janglardan qisqa vaqt ajratishni istashmoqda. Ular 20 kunlik ta’tilning bir qismini olishmoqda. Ularning aksariyati charchagan ko’rinadi.
Hozirda Rossiya kuchlari Lugansk va Donetskdan iborat bo’lgan donbas mintaqasining 85 foizini boshqaradi. Seshanba kuni ular Donetsk viloyatidagi muhim strategik shahar, Pokrovskni qo’lga kiritganliklarini da’vo qilishdi. Ukraina shaharda janglar davom etdi.
Ukraina harbiy kuchlarida o’tgan ikki yil davomida xizmat qilayotgan Denis menga aytdi, – hamma charchagan, hamma aqliy va jismoniy charchagan.
Ba’zi hamrohlari allaqachon uxlab qolishgan. Uning kuchlari qamal qilingan Kostyaniniivka shahrida jang qilishda davom etmoqda.
“Bu qo’rqinchli, qo’rqinchli”, dedi u, “chivin kabi uchib ketayotgan” dronlarini tasvirlab beradi. Biroq, u buni juda ko’p qurbon qilgan bo’lsa ham, taslim bo’lishga tayyor emasligini aniq qiladi.
“Hech kim Donbassni Putinga bermaydi. Bunday bo’lmaydi, bu bizning erimiz”, deydi u.
Donetskning “Qal’asi zonasi” hududida Slovyansk, Kramatator va Drashkivka shaharlari, kamida 250 000 Ukrainlar uchun uyning eng kamtarona ukrasalari uchun qabul qilinishi mumkin emas.
Rossiya Pokrovskni egallab olgan bir yildan ko’proq vaqt o’tkazgan, ammo Ukraina bunday muhim strategik joylashuvni topshirishni istamayapti.
Ammo AQSh rasmiylari Ukraina juda ko’p emas va chetga chiqadi.
Donbasdan olingan tinch aholining chiqishlari allaqachon boshlangan. Bu hatto tinchlik muzokaralari davom etayotgan paytda ham davom etmoqda. Biz Yigit va qari o’nlab odamlar va qadimgi Qozog’istonning chegarasida kelganiga guvohlik berdik.
Ular qochib ketish uchun zich tumandan foydalanishdi. Siz uchuvchisiz uchuvchisiz uchraydiganingiz mumkin. Har kuni ushbu bitta qabul markaziga taxminan 200 kishi keladi. Ularga asosiy materiallar va ba’zi pullar beriladi.
BBC / MATTHEVA
Donbassdan qochadigan qochqinlar dushman dronlaridan ko’rinishni kamaytiradigan tumanli sharoitlardan foydalanmoqda
Eveny va uning rafiqasi Marina endi o’z ikki farzandi bilan Kramatorktdan kelgan. “Hozirda dronlar ko’proq”, dedi u. “Hatto tashqariga chiqish tobora qiyinlashmoqda. Hammasi xavflidir”, deydi u. “Agar siz do’konga borsangiz ham, qaytib kelmasligingiz mumkin.”
Oila poytaxt Kievga ko’chib o’tishni rejalashtirmoqda. Janob Yevheny tinchlik muzokaralariga kam ishonchiga ega emas. “Boshqa tomoni (Rossiya) bizning shartlarimizga rozi bo’lmaydi. Biz undan hech qanday yaxshilik bo’lmaydi, dedi u.
Ammo ba’zi odamlar tinchlik evaziga o’z uylaridan abadiy o’z uylaridan voz kechishga tayyor.
Oleksandrning aytishicha, davom etish uchun juda xavfli. Uning bolalari allaqachon Germaniyaga ketishgan. U Rossiyaning ekstremistik ehtiyojlarini “ehtimol qabul qilinishi mumkin emas” deb ta’riflaganda, u oqlangan tinchlik rejasining ba’zi mazmunini ko’rib chiqishga tayyor edi: tinchlik uchun savdo hududi. AQShning dastlabki versiyasining asl nusxasi, hanuzgacha Ukrainaning nazorati ostida bo’lgan donbas viloyati samarali topshiriladi.
“Shaxsan men ushbu shartlarga roziman”, deydi u.
BBC / MATTHEVA
Seriy, may oyida uning burchini tashlab ketgandan beri yashiringan.
Besh farzand bilan yugurishda Inna, shuningdek, vaqt kelishuvga erishganiga ishonadi. U endi farzandlarini 9 oydan 12 yoshgacha, Kramatorkdagi hayot xavfidan 12 yilgacha yashirolmaydi. U podvalda boshpana olishda eshitgan portlashlar shunchaki otashin bo’lganini aytmoqchi edi.
“Eng muhimi,” tinchlik bo’ladi “, deydi Inna. U uydan abadiy voz kechishni so’rashganda, u: “Bu vaziyatda, ha”, deb so’radi. Ular allaqachon boshqa joylarda o’z hayotlarini qayta tiklashni rejalashtirmoqdalar.
Donbass-ga joylashtirilgan ba’zi askarlar ham oyoqlari bilan ovoz berishadi. Rossiyaning to’liq bosqinchiligi boshlanganidan beri, rasmiy ta’tilsiz 300 mingga yaqin ish qochish kuzatildi va bu o’tgan yil davomida ko’pchilik sezilarli darajada oshdi.
Ulardan biri Serhii – uning asl ismi emas. Biz yashiringanimizda uni uchratdik. Uning uyi hibsga olishdan qochishga harakat qilgani uchun qamoqxonaga aylandi. Serxiy yil boshida jang qilish uchun ko’ngilli bo’lib qoldi, ammo uning ko’pi uning ishida ko’pchilik majburan harakatsiz bo’lib, “ko’chadan olib ketildi.”
Uning so’zlariga ko’ra, uning birligi allaqachon Pokrovsk yaqinidagi old tomonga yuborilganda yoki to’g’ri o’qitilmagan yoki jihozlangan. “Men batalonda bo’ldim, u hamma narsa tartibsizlikda bo’lgan”, deydi u, lekin bu hali ham bu norma emas, balki bu istisno edi.
Serji may oyida ikkita do’sti g’oyib bo’lganidan keyin maydan qochib ketdi.
“Agar menda to’g’ri etakchilik va ish tajribasi bo’lgan bo’lsam, men ketmasdim”, deydi u. “Men yugurish uchun emas, balki xizmat qilish uchun keldim.”
Serhii hali ham keyingi harakati va armiyaga qaytish ehtimoli haqida o’ylayapti. Ammo u yaqinda AQShning ushbu urushda g’alaba qozonish ehtimoli Ukrainaga nisbatan katta ekanligini ta’kidladi.
U Ukraina g’alaba qozonishi mumkin deb so’rashganda, u shubha qildi. “Agar siz bu haqda mantiqiy deb o’ylasangiz, bu to’g’ri emas. 140 million kishini, 32 million aholining ahamiyati yo’q.”
Mariana Matveichukning qo’shimcha xabari
Prezident Donald Tramp Kongressga Eronga qarshi harbiy harakatlar yakunlangani haqida ma’lum qildi. Biroq, bu urush tugaganini anglatmaydi, aksincha kuch ishlatish uchun parlament ruxsatini olish talabini chetlab o’tish uchun o’ziga xos marsh.
“2026-yil 28-fevralda boshlangan jangovar harakatlar toʻxtadi”, — dedi AQSh prezidenti Senat va Vakillar palatasiga yoʻllagan maktubida.
Shu bilan birga, Prezident Tramp, “AQShning Eron rejimiga qarshi amaliyotlari muvaffaqiyati va barqaror tinchlikni ta’minlashga qaratilgan sa’y-harakatlariga qaramay, Eronning AQSh va uning armiyasiga tahdidi muhimligicha qolmoqda”, dedi. Shunga ko‘ra, Pentagon mintaqada harbiy mavjudligini qo‘llab-quvvatlashda davom etadi va Eron va uning ishonchli vakillari tomonidan tahdidlarga “zarur va mos ravishda” javob qaytaradi.
Prezident Tramp maktubda AQSh va Eron 7 apreldan beri bir-biriga hujum qilmaganini aytdi.
Eslatib o‘tamiz, kecha, 1-may kuni prezident Kongress roziligini olishi kerak bo‘lgan 60 kunlik yoki harbiy amaliyotlarni davom ettirish uchun 30 kunlik muddat tugadi.
Senatdagi ko‘pchilik yetakchisi Chak Shumer prezident Trampning izohlarini tanqid qilib, ularni “bema’nilik” deb atadi. Bu noqonuniy urush va respublikachilar unga sherik bo’lgan va uni davom ettirishga ruxsat bergan har kuni hayot xavf ostida bo’lgan kun, tartibsizlik yuzaga keladi va narxlar ko’tariladi. Buning narxini amerikaliklar to’layapti. ”
Eron bilan urush paytida Qo’shma Shtatlar Yevropa ittifoqchilariga qurol yetkazib berishni sezilarli darajada kechiktirishi mumkin edi. Bu haqda Financial Times gazetasi tegishli shaxslarga tayanib xabar berdi.
Maʼlumotlarga koʻra, Pentagon davlatlarni, jumladan, Buyuk Britaniya, Polsha, Litva va Estoniyani bir necha turdagi raketa tizimlarini yetkazib berish kechiktirilgani haqida ogohlantirgan. Ushbu qaror Ukrainaga bevosita ta’sir qiladi, chunki u ushbu qurollardan faol foydalanadi.
Xususan, HIMARS va NASAMSga o‘q-dorilar yetkazib berish uzilishi mumkin. Ukraina rasmiylarining aytishicha, Eron bilan urush boshlanganidan beri kechikishlar bo‘lgan. Ayrim hollarda havo hujumidan mudofaa tizimlarida o‘q-dorilar tugab qolgani aytiladi.
Vashington buni qayta taqsimlash va ustuvorliklarni belgilash orqali tushuntiradi. Pentagon barcha sheriklarga qurol yetkazib berishni qayta ko’rib chiqayotganini aytdi.
Shu bilan birga, prezident Tramp mamlakatda yetarlicha qurol-yarog‘ zaxirasi mavjudligini ta’kidladi. Ammo tahlilchilar fikricha, Eron bilan urush AQSh harbiy resurslariga jiddiy bosim o‘tkazmoqda.
Bu holat nafaqat Yevropa, balki Osiyodagi ittifoqchilarimiz Yaponiya va Janubiy Koreyani ham xavotirga solmoqda. Buning sababi shundaki, qurollarni qayta taqsimlash Amerikaning global harbiy salohiyati haqida savollar tug’diradi.
Germaniya Mudofaa vaziri Boris Pistorius AQShning mamlakatdan qo’shinlarining bir qismini olib chiqish qaroriga munosabat bildirar ekan, vaziyat kutilganini aytdi.
Uning qayd etishicha, AQSh kuchlarining Yevropada, xususan, Germaniyada bo‘lishi har ikki tomon manfaatlariga mos keladi va hamkorlik davom etadi.
Taxminan 40 000 AQSh harbiy xizmatchisi ayni paytda Germaniyada joylashgan bo’lib, bu Yevropa mamlakatlari orasida eng ko’p. Qo’shma Shtatlar Germaniyadagi bazalaridan nafaqat Yevropa, balki Afrika va Yaqin Sharqdagi operatsiyalar uchun ham foydalanadi.
Shu bilan birga, tahlilchilar bu qarorning salbiy ta’sirini qayd etishmoqda. Xususan, ayrim harbiy loyihalar, xususan, ilg’or raketalarni joylashtirish rejalari bekor qilinishi mumkin. Bu Xitoyning Rossiyani nazorat ostida ushlab turish qobiliyatida bo’shliqni yuzaga keltirishi mumkin.
Shuningdek, Germaniya tomonidan kutilayotgan AQSh qo’shinlarini qisqartirish rejasi Yevropa xavfsizligi va NATO ichidagi muvozanatga ta’sir qilishi mumkin.
Nyu-York meri Zoran Mamdani Britaniya qiroli Charlz III ni mashhur Ko‘hinur olmosini Hindistonga qaytarishga chaqirdi. Bu haqda u qirol bilan uchrashuvi arafasida o‘tkazilgan matbuot anjumanida gapirdi.
Tomirlarida hind qoni bor Zoran Mamdani: “Agar voqeadan tashqarida qirol bilan gaplashish imkonim bo`lganida, undan Ko`hinur olmosini (Hindistonga) qaytarishni so`ragan bo`lardim” dedi.
Buyuk Britaniya qiroli Charlz III joriy yilning 27-30 aprel kunlari davlat tashrifi bilan AQShda bo‘ldi.
Zoran Manda Britaniya monarxi bilan 11-sentabr teraktlari qurbonlarini xotirlash marosimida qatnashdi. U podshohga “Ko‘hinul” haqida aytganmi yoki yo‘qmi, noma’lum. Mamdanining matbuot xizmati ham, Bukingem saroyi rahbariyati ham uchrashuv tafsilotlarini oshkor qilmadi.
“Ko’hinur” (so’zma-so’z “Nur tog’i”) tarixdagi eng mashhur va terilgan marvaridlardan biridir.
Aytilishicha, bu olmos dastlab Hindiston hududidagi Golkonda sultonligida qazib olingan. O’sha paytda uning o’lchami 186 karat edi. Qimmatbaho taqinchoqlar asrlar davomida turli sulolalar o‘rtasida talon-taroj qilingan.
E’tiborlisi, “Ko‘hinur” bir necha asrlar davomida Zahiriddin Muhammad Bobur asos solgan Bobriylar davlati tasarrufida bo‘lgan.
Tarixdan ma’lumki, Boburning o‘g‘li Humoyun Mirzo hind podshosining qizini qutqarib qolgan, yosh podshoning onasi esa Ko‘hinurni unga bergan.
Bobur o‘zining “Boburnoma” nomli esdaliklarida olmosni eslab, uning qiymatini bir muqoim (baholovchi) butun dunyo harajatlarining ikki yarim kunlik qiymatiga teng deb hisoblaganini yozgan.
“Koʻhinur” keyinchalik Eron va Afgʻon hukmdorlari qoʻliga oʻtadi. 19-asrda olmos hind zodagonlari qo’liga qaytdi va 1849 yilda jazo shartnomasiga binoan Britaniya imperiyasiga o’tkazildi.
Ko‘hinur keyinchalik qayta ishlangan va hajmi 105 karatgacha qisqartirilgan va hozirda ona Qirolicha sifatida tanilgan Yelizaveta farzandlari uchun qilingan tojni bezatadi. 1953 yilda imperator Dowager qizi Elizabetning toj kiyish marosimida “Kohinoor” so’zi yozilgan toj kiygan.
“Kohinuru” (o’ngda) Britaniya tojini bezatadi.
Surat: Tim Graham foto kutubxonasi
Qirolicha Meri tojidan Hindiston bilan diplomatik kelishmovchilikdan qochish uchun 2023-yil 6-may kuni qirolicha Kamillaning toj kiyish marosimida foydalanilgan.
Hindiston Britaniyadan mustamlakachilik talon-tarojining ramzi hisoblangan olmoslarni qaytarishni talab qildi.
2013-yilda Buyuk Britaniyaning sobiq bosh vaziri Devid Kemeron olmoslarni qaytarish oqilona emasligini aytgan edi.
Ma’lum bo‘lishicha, Eron, Afg‘oniston va Pokiston davlatlari ham olmosga egalik qilishgan va uni Londonga qaytarishni so‘ragan.
“Nyu-York Tayms” gazetasining yozishicha, AQSh harbiy byudjeti qariyb 1 trillion dollar bo’lishiga qaramay, zamonaviy urushga tayyor emas.
Gazetaga ko’ra, Eron kuchli pozitsiyani egallab, bosimni ushlab turish uchun raketa va uchuvchisiz samolyotlarni qurbon qilgan.
Qo’shma Shtatlar uchun muammo qimmat tizimlarga tayanishi va tezda qurol ishlab chiqarishga qodir emasligi, ammo zamonaviy urush oddiy va arzonroq echimlarni talab qiladi.
Hisobotda aytilishicha, Qo’shma Shtatlar uchuvchisiz samolyotlarni rivojlantirish va mudofaa sanoatini modernizatsiya qilish kabi islohotlarni amalga oshirishi kerak.
Amerika Qo‘shma Shtatlari Eronga qarshi harbiy amaliyotlar uchun 50 milliard dollarga yaqin mablag‘ sarfladi, deb xabar berdi CBS News Amerika rasmiylariga tayanib. Bu Mudofaa vazirligi e’lon qilgan mablag’dan ikki baravar ko’p (25 milliard dollar).
Toshkentdagi ayrim ko‘chalar 11-maygacha yopildi
Toshkent metrosida yo‘lovchi poyezd yo‘liga tushib ketdi
«Arsenal»da yirik g‘alaba, «Barsa» bugun chempion bo‘lishi mumkin
-
Siyosat4 days agoOʻzbekiston Davlat investitsiya jamgʻarmasi Toshkent va Londonda ikki tomonlama IPO oʻtkazdi
-
Siyosat4 days agoOʻzbekistonda yashirin forumda davlat xizmatchilariga oid maʼlumotlarning sizib chiqib ketishini tekshirmoqda
-
Mahalliy5 days ago
Gulga shaydo onaxon, kitob “ovchisi” va chemodansiz sayyoh…
-
Jamiyat4 days agoMashina olib berish va’dasida yuzlab odamni chuv tushirgan “Umid avto”chilarga hukm o‘qildi
-
Siyosat3 days agoPrezident Mirziyoyev energiya tejash vositasi sifatida kommunal xizmatlarni oʻchirishni taqiqlovchi farmonni imzoladi
-
Dunyodan4 days ago
Jarrohlar Apple Vision Pro foydasiga monitorlardan voz kechishmoqda
-
Iqtisodiyot4 days ago«Kursga sun’iy ta’sir o‘tkazish tarafdori emasmiz»
-
Iqtisodiyot5 days agoAQSh logistikasini O‘zbekistonda turib «zabt etgan» Sarvarjon Narimonov hikoyasi