Iqtisodiyot
O‘zbekistonda biznes muhiti indeksi 13 bandga yuqoriladi – ITIM
Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi (ITIM) respublika bo‘yicha tadbirkorlar o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rovlar asosida joriy yilning may oyi uchun biznes muhiti tahlilil natijalarini taqdim etdi. o‘tkazilgan tadqiqot natijalariga ko‘ra, O‘zbekistonda biznes klimati iqtisodiyotning barcha asosiy tarmoqlarida yaxshilangan. Eng katta ijobiy o‘zgarishlar sanoat, qishloq xo‘jaligi va xizmatlar sohasida kuzatilgan. Shu bilan birga, qurilish sohasida sezilarli o‘zgarishlar qayd etilmagan bo‘lib, bu sektor barqaror holatda qolmoqda.
May oyida biznes muhiti indeksi 61 bandni tashkil etib, o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 13 bandga yuqoriladi. Bu esa mamlakatda biznes muhitiga bo‘lgan ishonch uzoq muddatli istiqbolda mustahkamlanayotganini ko‘rsatadi.
Joriy holat indeksi 49 bandni tashkil etib, o‘tgan yilning may oyiga nisbatan 16 bandga o‘sdi. Ushbu biznes muhiti indeks tadbirkorlarning mamlakatdagi sotuvlar hajmi, bandlik darajasi, talab, resurslardan foydalanish hamda faoliyat muhitining barqarorligi kabi real vaziyat vabiznes yuritish shartlari haqidagi tasavvuralarini ifodalaydi.
Shu bilan birga, biznesning istiqboldagi kutilmalari indeksi 9 bandga oshib, 74 bandni tashkil etdi. Bu esa tadbirkorlar orasidagi barqarorlikka bo‘lgan ishonch kuchayganini ko‘rsatadi.
2025 yil may oyi yakunlariga ko‘ra, sanoatda biznes muhiti indeksi sezilarli o‘sishni ko‘rsatmoqda.
Indeks o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 33 bandga yaxshilanib, 70 bandni tashkil etdi. Joriy holat indeksi o‘tgan yilga nisbatan 41 bandga oshib, 20 banddan 61 bandga o‘sdi. Shuningdek, istiqboldagi kutilmalar indeksi ham 23 bandga oshib, 79 bandni tashkil etdi. Ushbu ko‘rsatkichlar sanoatda tadbirkorlik faoliyati uchun sharoitlar yaxshilanganini va ishonch darajasi yuqori ekanini tasdiqlaydi.
Qishloq xo‘jaligida ham barqaror o‘sish qayd etildi. May oyida biznes muhiti indeks 6 bandga yaxshilanib, 58 bandga yetdi. Joriy holat indeksi 17 bandga oshib, 31 banddan 48 bandga yetdi, bu esa qishloq xo‘jaligi korxonalarining pozitsiyasi mustahkamlanayotganini ko‘rsatadi.
Biroq, istiqboldagi kutilmalar indeksi biroz pasayib, 74 banddan 68 punktga tushdi, bu esa qishloq xo‘jaligida ma’lum ehtiyotkorlik mavjudligini anglatadi. Umuman olganda, qishloq xo‘jaligi hozirgi paytda ijobiy o‘zgarishlarni namoyon etmoqda, shu bilan birga tadbirkorlar ehtiyotkorlik bilan optimistik kayfiyatni saqlab qolmoqda.
Xizmatlar sohasida biznes muhiti may oyida o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 8 bandga yaxshilanib, 60 bandni tashkil etdi. Joriy holat indeksi 5 bandga o‘sib, 46 bandga yetdi. Shu bilan birga, korxonalarning kutilmalari ham sezilarli darajada o‘sdi — eng katta o‘sish istiqboldagi kutilmalar indeksida 13 bandga oshib, 76 bandga yetdi. Bu xizmatlar sohasida ishonch va o‘sishga bo‘lgan optimizmni aks ettiradi.
Qurilish tarmog‘ida biznes muhiti may oyida barqaror holatda saqlanib, 57 bandni tashkil etdi — bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning may oyidagi natijaga mos keladi.
Joriy holat indeksi biroz pasayib, 37 bandni tashkil etdi, bu, asosan, faollikning mavsumiy susayishi bilan izohlanadi. Shu bilan birga, kutilmalar indeksi 1 bandga oshib, 79 bandga yetdi.Umuman olganda, qurilish tarmog‘i mavjud o‘zgarishlarga nisbatan barqarorlik va moslashuvchanlikni ko‘rsatmoqda.
Umuman olganda, O‘zbekistonda biznes muhiti ijobiy dinamikani ko‘rsatmoqda, ko‘plab tarmoqlarda ishbilarmonlik faoliyatining barqaror o‘sishi kuzatilmoqda. Ayniqsa, sanoat va qishloq xo‘jaligi eng katta optimizmni ko‘rsatmoqda, xizmatlar sohasi esa o‘rtacha o‘sishni saqlab turibdi.
O‘zbekiston biznes muhiti indeksi Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi tomonidan sanoatning turli tarmoqlaridagi 1000 dan ortiq korxonalarda o‘tkazilgan so‘rovlar asosida hisoblab chiqiladi. Biznes muhitining o‘zgarishi indekatori IFO instituti (Germaniya) metodologiyasiga asoslangan bo‘lib, ishlab chiqarish, talab, va boshqa ko‘rsatkichlar dinamikasi asosida tadbirkorlik faoliyatidagi biznes muhitiga berilgan baho va kutilayotgan o‘zgarishlarni aks ettiradi.
2026-yil yanvar–iyun oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan 19 trln so‘mlik kiyimlar ishlab chiqarilgan. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.
Qayd etilishicha, hududlar kesimida eng yuqori ko‘rsatkich Andijon viloyatida qayd etilgan — 7,1 trln so‘m. Bu ko‘rsatkich ikkinchi o‘rindagi Toshkent viloyati natijasidan 3 barobardan ko‘proq yuqori.
Toshkent viloyatida kiyim ishlab chiqarish hajmi 2,1 trln so‘m, Namanganda 1,8 trln so‘m, Toshkent shahrida esa 1,7 trln so‘mni tashkil etgan. Farg‘ona viloyatida ham 1,4 trln so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Samarqand viloyatida yirik korxonalar 1 trln so‘mlik kiyim mahsulotlari ishlab chiqargan. Qashqadaryoda bu ko‘rsatkich 897,9 mlrd so‘m, Buxoroda 659,8 mlrd so‘m, Xorazmda 620,1 mlrd so‘m bo‘lgan.
Navoiy viloyatida kiyim ishlab chiqarish hajmi 578 mlrd so‘m, Sirdaryoda 324,7 mlrd so‘m, Qoraqalpog‘iston Respublikasida 307,8 mlrd so‘mni tashkil etgan.
Bulardan tashqari, Surxondaryoda 227,1 mlrd so‘m, Jizzax viloyatida esa 203 mlrd so‘mlik kiyim mahsulotlari ishlab chiqarilgan.
Dushanbadan dollar bilan bog‘liq vaziyat qanday bo‘ladi?
Source link
Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, 2026-yil 1-avgust holatida O‘zbekistonda xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi 20 973 ta korxona faoliyat yuritmoqda.
Ularning 4 685 tasi qo‘shma korxona, 16 288 tasi esa xorijiy korxona hisoblanadi. Bu mamlakatda xorijiy kapital ishtirokidagi biznes subyektlari soni sezilarli ko‘payganini ko‘rsatmoqda.
So‘nggi besh yilda xorijiy investitsiyalar ishtirokida faoliyat yuritayotgan korxonalarning umumiy soni 1,7 barobarga oshgan. Korxonalar soni bo‘yicha Xitoy yetakchilik qilmoqda.
Xitoyga tegishli xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi 6 241 ta korxona faoliyat yuritmoqda. Bu ko‘rsatkich bilan mamlakatlar reytingida Xitoy birinchi o‘rinni egallagan.
Rossiya 3 512 ta korxona bilan ikkinchi o‘rinda, Turkiya esa 2 327 ta korxona bilan uchinchi o‘rinda qayd etilgan. Keyingi o‘rinlarni Qozog‘iston — 1 321 ta va Janubiy Koreya — 730 ta korxona bilan egallagan.
Shuningdek, Afg‘onistonda 706 ta, Ozarbayjonda 492 ta, Tojikistonda 467 ta, Birlashgan Arab Amirliklarida 453 ta va Hindistonda 439 ta korxona qayd etilgan.
Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, 2026-yilning yanvar–iyun oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan qariyb 3 trln so‘mlik asosiy farmatsevtika mahsulotlari va preparatlari ishlab chiqarilgan.
Bu ko‘rsatkich 2025-yilning mos davriga nisbatan 22,3 foizga oshgan. Yarim yillik natijalar farmatsevtika sanoatida ishlab chiqarish hajmi o‘sganini ko‘rsatmoqda.
Hududlar kesimida eng katta ishlab chiqarish hajmi Toshkent shahriga to‘g‘ri kelgan. Poytaxtda 1,8 trln so‘mlik farmatsevtika mahsuloti ishlab chiqarilgan.
Sirdaryo viloyati 443,6 mlrd so‘mlik ishlab chiqarish bilan ikkinchi o‘rinni egallagan. Toshkent viloyatida 226,4 mlrd so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Namangan viloyatida ishlab chiqarish hajmi 169,1 mlrd so‘mni tashkil etgan. Samarqand viloyatida 116,9 mlrd so‘m, Andijonda 71,4 mlrd so‘mlik farmatsevtika mahsuloti ishlab chiqarilgan.
Farg‘onada 53,4 mlrd so‘m, Surxondaryoda 49,3 mlrd so‘m, Qashqadaryoda 15,4 mlrd so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Xorazm viloyatida 12,1 mlrd so‘m, Buxoroda 7,8 mlrd so‘m, Qoraqalpog‘iston Respublikasida 3,5 mlrd so‘mlik farmatsevtika mahsuloti ishlab chiqarilgan. Jizzax va Navoiy viloyatlarida esa ishlab chiqarish hajmi 0,1 mlrd so‘mdan qayd etilgan.
Iqtisodiyot
Yangi boshlayotgan tadbirkorlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin
Prezident Shavkat Mirziyoyevning tadbirkorlar bilan VI ochiq muloqotida biznes uchun barqaror o‘sish trayektoriyasini ta’minlashga qaratilgan yangi tashabbuslar e’lon qilindi.
Qayd etilishicha, banklar kredit portfelida kichik biznes ulushi 45 foizdan 63 foizga oshgan. 2026-yilning birinchi yarmida kichik va o‘rta biznesga 76,5 trln so‘m resurs ajratilgan.
Tadbirkorlar uchun «kredit xizmatlari yagona raqamli portali» ham ishga tushirildi. U orqali tadbirkor bitta ariza topshiradi, banklar esa mijoz uchun raqobat qiladi. Biznesni endi boshlayotganlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin bo‘ladi.
Yangi tizimda biznesning turli bosqichlariga mos dasturlar joriy etiladi. Yangi tadbirkorlar uchun «Biznes start», ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yganlar uchun «Biznes lift», yangi o‘sish bosqichiga o‘tayotganlar uchun «Biznes yuksalish» dasturlari ishlaydi.
«Biznes start» doirasida tadbirkorlarga sun’iy intellekt yordamida loyiha ishlab chiqish, kredit hujjatlari va hisobotlarni yuritish o‘rgatiladi.
Bu maqsadlar uchun 100 mlrd so‘m ajratiladi. Dastur doirasida tadbirkorlarga tayyor biznes-reja hamda 200 mln so‘mgacha garovsiz kredit berish nazarda tutilmoqda.
Yangi yondashuvda tadbirkorlikni faqat kredit bilan ta’minlash emas, balki biznesning keyingi bosqichlarida ham qo‘llab-quvvatlash maqsad qilingan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev bu tizimning maqsadini shunday ifodaladi: «Tadbirkorga kredit berish emas, uni birinchi qadamidan katta biznesga aylangunicha boshidan oxirigacha qo‘llab-quvvatlaydigan kompleks tizim yaratamiz».
O‘zbek tilini o‘qitish bo‘yicha muhim tadbir tashkil etildi
Buxoro viloyati hokimiga birinchi o‘rinbosar tayinlandi
Илҳом Алиев Тошкентда тантанали кутиб олинди
-
Siyosat11 hours ago
Илҳом Алиев Тошкентда тантанали кутиб олинди
-
Mahalliy2 days ago
O‘zbekistonda 10-sinf o‘quvchilari o‘qishini texnikumga ko‘chirishi mumkin bo‘ladi
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston qaysi davlatlarga ko‘proq eksport qilmoqda?
-
Iqtisodiyot4 days ago
Yangi boshlayotgan tadbirkorlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin
-
Iqtisodiyot5 days ago
Mikro GESlarni loyihalash va qurish tartibi soddalashtiriladi
-
Jamiyat2 days ago
O‘zbekistonda endi uylarni «rassrochka»ga olib bo‘lmaydimi?
-
Mahalliy5 days ago
Talabalar uchun o‘quv yili qachon boshlanishi aniq bo‘ldi
-
Mahalliy3 days ago
O‘zbekistonda xorijiy oliygohlar soni 10 yilda 4,3 barobar oshdi