Iqtisodiyot
O‘zbekistonda biznes muhiti indeksi 13 bandga yuqoriladi – ITIM
Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi (ITIM) respublika bo‘yicha tadbirkorlar o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rovlar asosida joriy yilning may oyi uchun biznes muhiti tahlilil natijalarini taqdim etdi. o‘tkazilgan tadqiqot natijalariga ko‘ra, O‘zbekistonda biznes klimati iqtisodiyotning barcha asosiy tarmoqlarida yaxshilangan. Eng katta ijobiy o‘zgarishlar sanoat, qishloq xo‘jaligi va xizmatlar sohasida kuzatilgan. Shu bilan birga, qurilish sohasida sezilarli o‘zgarishlar qayd etilmagan bo‘lib, bu sektor barqaror holatda qolmoqda.
May oyida biznes muhiti indeksi 61 bandni tashkil etib, o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 13 bandga yuqoriladi. Bu esa mamlakatda biznes muhitiga bo‘lgan ishonch uzoq muddatli istiqbolda mustahkamlanayotganini ko‘rsatadi.
Joriy holat indeksi 49 bandni tashkil etib, o‘tgan yilning may oyiga nisbatan 16 bandga o‘sdi. Ushbu biznes muhiti indeks tadbirkorlarning mamlakatdagi sotuvlar hajmi, bandlik darajasi, talab, resurslardan foydalanish hamda faoliyat muhitining barqarorligi kabi real vaziyat vabiznes yuritish shartlari haqidagi tasavvuralarini ifodalaydi.
Shu bilan birga, biznesning istiqboldagi kutilmalari indeksi 9 bandga oshib, 74 bandni tashkil etdi. Bu esa tadbirkorlar orasidagi barqarorlikka bo‘lgan ishonch kuchayganini ko‘rsatadi.
2025 yil may oyi yakunlariga ko‘ra, sanoatda biznes muhiti indeksi sezilarli o‘sishni ko‘rsatmoqda.
Indeks o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 33 bandga yaxshilanib, 70 bandni tashkil etdi. Joriy holat indeksi o‘tgan yilga nisbatan 41 bandga oshib, 20 banddan 61 bandga o‘sdi. Shuningdek, istiqboldagi kutilmalar indeksi ham 23 bandga oshib, 79 bandni tashkil etdi. Ushbu ko‘rsatkichlar sanoatda tadbirkorlik faoliyati uchun sharoitlar yaxshilanganini va ishonch darajasi yuqori ekanini tasdiqlaydi.
Qishloq xo‘jaligida ham barqaror o‘sish qayd etildi. May oyida biznes muhiti indeks 6 bandga yaxshilanib, 58 bandga yetdi. Joriy holat indeksi 17 bandga oshib, 31 banddan 48 bandga yetdi, bu esa qishloq xo‘jaligi korxonalarining pozitsiyasi mustahkamlanayotganini ko‘rsatadi.
Biroq, istiqboldagi kutilmalar indeksi biroz pasayib, 74 banddan 68 punktga tushdi, bu esa qishloq xo‘jaligida ma’lum ehtiyotkorlik mavjudligini anglatadi. Umuman olganda, qishloq xo‘jaligi hozirgi paytda ijobiy o‘zgarishlarni namoyon etmoqda, shu bilan birga tadbirkorlar ehtiyotkorlik bilan optimistik kayfiyatni saqlab qolmoqda.
Xizmatlar sohasida biznes muhiti may oyida o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 8 bandga yaxshilanib, 60 bandni tashkil etdi. Joriy holat indeksi 5 bandga o‘sib, 46 bandga yetdi. Shu bilan birga, korxonalarning kutilmalari ham sezilarli darajada o‘sdi — eng katta o‘sish istiqboldagi kutilmalar indeksida 13 bandga oshib, 76 bandga yetdi. Bu xizmatlar sohasida ishonch va o‘sishga bo‘lgan optimizmni aks ettiradi.
Qurilish tarmog‘ida biznes muhiti may oyida barqaror holatda saqlanib, 57 bandni tashkil etdi — bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning may oyidagi natijaga mos keladi.
Joriy holat indeksi biroz pasayib, 37 bandni tashkil etdi, bu, asosan, faollikning mavsumiy susayishi bilan izohlanadi. Shu bilan birga, kutilmalar indeksi 1 bandga oshib, 79 bandga yetdi.Umuman olganda, qurilish tarmog‘i mavjud o‘zgarishlarga nisbatan barqarorlik va moslashuvchanlikni ko‘rsatmoqda.
Umuman olganda, O‘zbekistonda biznes muhiti ijobiy dinamikani ko‘rsatmoqda, ko‘plab tarmoqlarda ishbilarmonlik faoliyatining barqaror o‘sishi kuzatilmoqda. Ayniqsa, sanoat va qishloq xo‘jaligi eng katta optimizmni ko‘rsatmoqda, xizmatlar sohasi esa o‘rtacha o‘sishni saqlab turibdi.
O‘zbekiston biznes muhiti indeksi Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi tomonidan sanoatning turli tarmoqlaridagi 1000 dan ortiq korxonalarda o‘tkazilgan so‘rovlar asosida hisoblab chiqiladi. Biznes muhitining o‘zgarishi indekatori IFO instituti (Germaniya) metodologiyasiga asoslangan bo‘lib, ishlab chiqarish, talab, va boshqa ko‘rsatkichlar dinamikasi asosida tadbirkorlik faoliyatidagi biznes muhitiga berilgan baho va kutilayotgan o‘zgarishlarni aks ettiradi.
2026-yilning yanvar–aprel oylarida O‘zbekistondagi yirik korxonalar tomonidan 2,5 trln so‘mlik mebel mahsulotlari ishlab chiqarildi.
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, bu ko‘rsatkich 2025-yilning mos davriga nisbatan 28,7 foizga oshgan.
Ishlab chiqarish hajmi bo‘yicha Toshkent shahri yetakchilikni saqlab qoldi. Poytaxtda to‘rt oy davomida 472,5 milliard so‘mlik mebel mahsulotlari ishlab chiqarilgan.
Keyingi o‘rinlarni Farg‘ona viloyati (298,2 milliard so‘m) va Andijon viloyati (280,6 milliard so‘m) egalladi. Toshkent viloyatida esa 248,3 milliard so‘mlik mahsulot tayyorlangan.
Statistikaga ko‘ra, Namangan viloyatida 217,3 milliard so‘mlik, Samarqand viloyatida esa 203,6 milliard so‘mlik mebel mahsulotlari ishlab chiqarilgan.
Xorazm viloyati 163,5 milliard so‘mlik ko‘rsatkich bilan yuqori o‘rinlardan joy olgan. Buxoro viloyatida bu raqam 137,8 milliard so‘mni tashkil etgan.
Qoraqalpog‘iston Respublikasida 123 milliard so‘mlik, Surxondaryo viloyatida esa 100,3 milliard so‘mlik mebel mahsulotlari ishlab chiqarilgan.
Qashqadaryo viloyati 88,7 milliard so‘m, Jizzax viloyati 80,7 milliard so‘m va Navoiy viloyati 62,7 milliard so‘mlik natija qayd etgan.
Eng past ko‘rsatkich Sirdaryo viloyati hissasiga to‘g‘ri kelib, hududda 33 milliard so‘mlik mebel mahsulotlari ishlab chiqarilgan.
17 iyun kuni beshinchi Toshkent xalqaro investitsiya forumining ochilish marosimi o‘tkazildi. Unda prezident Shavkat Mirziyoyev nutq so‘zladi. Bundan qashqari, yalpi sessiyada Albaniya prezidenti, bosh vazir va vazirlar, xalqaro tashkilotlar rahbarlari va siyosatchilar qatnashdi. Investorlarni “siz” deyishga tayyormiz, dedi Mirziyoyev o‘z chiqishida.
Forumda bu yili 4 mingdan ortiq delegatlar qatnashmoqda. Prezidentga ko‘ra, so‘nggi yillarda O‘zbekistonga 150 mlrd dollardan ortiq investitsiya jalb qilingan, shundan 123 milliardi oxirgi 5 yilga to‘g‘ri kelmoqda.
Yalpi sessiyada shuningdek, forum uchun kelgan xorijiy davlat prezident va hukumat rahbarlari ham chiqish qildi. Masalan, so‘zga chiqqan Albaniya prezidenti O‘zbekistondan ko‘proq turistlarni davlatiga taklif etdi.
“So‘nggi 10 yilda Albaniya iqtisodi rivojlandi, infratuzilma va aholi hayoti yaxshi tomonga o‘zgardi. Shu o‘rinda aytmoqchiman, Albaniya bugun xorijiy investorlarga o‘z investitsiyasiga 100% egalik huquqini beruvchi huquqiy asoslarga ega davlat. Jiddiy transformatsion bir davrda investitsiyaviy sheriklikni kengaytirish kerak, deb bilaman”, deydi Albaniya prezidenti.
Rossiya bosh vaziriga ko‘ra, oxirgi yillarda O‘zbekiston bilan Rossiyaning tovar aylanmasi 12,5 foizga o‘sgan.
“Bugungi kunda O‘zbekiston bozorida 3 mingdan ortiq rus kompaniyalari faoliyat ko‘rsatmoqda. 150 ga yaqin investitsiya loyihalariga egamiz, bu kamida 4 trln dollar degani. Istiqbolli yo‘nalishlarimiz ancha, masalan Samarqanddan Sankt-Peterburggacha bo‘lgan turistik yo‘nalishni ishlab chiqdik. Rossiya ishbilarmonlarini yanayam O‘zbekistonda faol bo‘lishga chaqiraman”, dedi Mixail Mishustin.
Ozarboyjon bosh vaziri ham global bozorlardagi o‘zgarishlar sabab investitsiyaviy yaqinlikni kengaytirishni gapirdi.
Belarus bosh vaziriga ko‘ra esa, Minsk Toshkentga sanoat sherikligini taklif qilmoqda.
“Belarus O‘zbekistonga investitsiya kiritish bo‘yicha MDH regionida 2-o‘rinda turibdi. Biz bu davlatga o‘z takliflarimizni berganmiz, ulardan biri sanoat sherikligi. Bizning qishloq xo‘jaligi texnikalarimiz, ayniqsa traktorlar allaqachon O‘zbekistonda ishlab chiqarilmoqda”, dedi Belarus bosh vaziri.
Investitsiya forumi ikki kun davomida turli sessiyalarda ham davom etadi. Unda energetika sektori, siyosiy xatarlar va aralash moliyalashtirish, korporativ boshqaruvning kelajagi, mas’uliyatli biznes yuritish, islomiy moliya va sukuk bozorlari, maxsus iqtisodiy zonalar, suv-energiya-oziq-ovqat zanjiri, yengil sanoat loyihalari, elektrotexnika va mashinasozlik, iqlimga mos agro platforma va boshqa mavzular muhokama qilinadi.
O‘zbekiston investorlar uchun ochiqligini saqlab qolishi kerak, deydi Kun.uz bilan gaplashgan Germaniyadagi KfW IPEX Banking Group vakili.
“Prezidentning gaplari ta’sirli, biz allaqachon O‘zbekistonda 2 mlrd yevrodan ortiq portfelga egamiz. Xususan, metallurgiya, tog‘-kon sanoati, energetika va qayta tiklanuvchi energiya manbalari, bank sohalarida juda faolmiz”, deydi Yekaterina Galitsina.
– Kredit reytinglarini yanada yaxshilash uchun O‘zbekiston yana nimalar qilishi kerak?
“Bu ko‘p masalalarga bog‘liq, lekin menimcha, shunchaki islohotlarni davom ettirish, xalqaro sarmoyalar oqimiga ochiq bo‘lish juda muhim. Chunki ko‘rib turganingizdek, bu yerga butun dunyodan, barcha mamlakatlardan juda ko‘p sarmoyalar kirib kelmoqda, to‘g‘rimi? G‘arb kompaniyalaridan tortib, Ko‘rfaz mintaqalari, Shimoliy mamlakatlar, Janubiy Osiyogacha. Va har bir mamlakat, har bir sarmoya mamlakat uchun yangi tajriba va yangi ko‘mak olib kelishi mumkin”, deya qo‘shimcha qildi u.
AQShning FLS kompaniyasi vitse-prezidenti Peter Flanagan fikricha esa O‘zbekiston mis sanoati bo‘yicha jahondagi yetakchilardan biriga aylanishi mumkin.
“Kecha prezident bizni, amerikalik investorlarni o‘z saroyida qabul qildi. Biz tog‘-kon sanoatida ishlaymiz, ya’ni oltin, mis, litiy kabi strategik muhim xomashyolarni chiqarishga yordam beruvchi texnologiyalarni ishlab chiqaramiz. O‘zbekistonda strategik minerallarning anchasi mavjud. Ular allaqachon o‘zlashtirilmoqda, masalan Olmaliqdagi yirik mis loyihasida qatnashyapmiz. Prezident nimalar bo‘layotganiga shaxsan qiziqadi. 38 yildan beri shu sohada ishlayman, qaysi kanalni qo‘ysangiz hozir strategik xomashyolarni gapiradi. Bilasizmi, mis bo‘yicha O‘zbekiston jahondagi yetakchilarga aylanishi mumkin”, deydi amerikalik investor.
Dunyoga mashhur arxitektura kompaniya Zaha Hadid Architecs direktori ham forum qatnashchilari qatorida. Uning kompaniyasi Yangi Toshkentdagi Alisher Navoiy tadqiqot markazini loyihalayapti.
“Birinchi marta investitsiya forumidaman. Mintaqada ancha yillardan beri faoliyat olib boramiz, O‘zbekiston uchun sarmoyaviy imkoniyatlar va qiziqarli loyihalar ko‘payotganini ko‘rish yoqimli”, deydi Manuela Gatto.
– O‘zbekiston bilan bog‘liq loyihangiz haqida eshitdim. Bizning tomonimiz bilan ishlash qanchalik qulay yoki oson bo‘ldi?
– Biz uchun juda oson bo‘ldi. Biz Yangi Toshkent direksiyasi bilan, ya’ni hukumat tomoni bilan ishladik va biz uchun hamma narsa juda oddiy va tushunarli edi, shu bois hech qanday muammoga duch kelmadik.
– U qachon amalga oshiriladi?
– Xo‘sh, hozirda u qurilish bosqichida, poydevor qismini qurib bo‘lishdi va u keyingi bir necha yil ichida qad rostlaydi.
– Loyihangiz haqida ko‘proq ma’lumot bera olasizmi? Uni qanday tanladingiz va O‘zbekiston tomonidan moliyalash haqida nima deya olasiz?
-Xo‘sh, biz me’mormiz, shu sababli moliyaviy tomoni bilan bevosita shug‘ullanmadik. Bu Yangi Toshkentni, ya’ni shu yerda, Toshkent yonida quriladigan ikki million aholiga mo‘ljallangan yangi shaharni moliyalashtirishning bir qismi hisoblanadi. Demak, bu hukumat tomonidan moliyalashtiriladi va biz me’mor sifatida o‘z xizmatlarimizni taqdim etyapmiz, deya qo‘shimcha qildi ZHA direktori.
Eslatib o‘tamiz, prezident Mirziyoyev o‘z nutqida shuningdek, nufuzli iqtisodiy reytingda mamlakat 14 pog‘ona yuqorilagani, bu yili O‘zbekiston YaIM 180 mlrd dollardan oshishini ma’lum qildi. Forum 18 iyun kuni o‘z ishini yakunlaydi.
Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil may oyi yakunida O‘zbekiston hududlarida tadbirkorlik faolligining asosiy ko‘rsatkichlari bo‘yicha barqaror o‘sish qayd etildi.
Monitoring Soliq qo‘mitasi, Bojxona qo‘mitasi, Markaziy bank hamda Respublika tovar-xom ashyo birjasining tezkor ma’lumotlari asosida o‘tkazilgan. Natijalar iqtisodiyotning turli yo‘nalishlarida ijobiy dinamika saqlanayotganini ko‘rsatdi.
Xususan, soliq tushumlari o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 39,8 foizga oshdi. Eng yuqori o‘sish Navoiy, Sirdaryo, Toshkent, Qashqadaryo va Samarqand viloyatlarida qayd etildi. Ushbu hududlarda o‘sish sur’atlari o‘rtacha 30 foizdan yuqori bo‘lgan.
Shu bilan birga, jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i tushumlari 18,6 foizga, mol-mulk solig‘i 15,2 foizga va yer solig‘i 31,9 foizga ko‘paygan.
Tashqi iqtisodiy faoliyat ko‘rsatkichlari ham yuqori o‘sishni namoyon etdi. Tovarlar eksporti hajmi yillik hisobda 31,8 foizga oshgan.
Bu borada Navoiy viloyati 53,7 foizlik o‘sish bilan birinchi o‘rinni egalladi. Toshkent viloyatida eksport 52,8 foizga ko‘paygan. Andijon, Samarqand, Surxondaryo, Buxoro viloyatlari hamda Toshkent shahrida ham yuqori natijalar qayd etildi.
Bojxona to‘lovlari 20,1 foizga o‘sdi. Namangan viloyatida bu ko‘rsatkich 63,3 foizni, Navoiy viloyatida esa 52,8 foizni tashkil qildi. Farg‘ona, Samarqand va Qoraqalpog‘istonda ham barqaror o‘sish kuzatildi.
Kreditlash sohasida eng yuqori o‘sish Samarqand viloyati hissasiga to‘g‘ri keldi. Hududda ajratilgan kreditlar hajmi 54,8 foizga oshgan.
Hisobot davrida mamlakat bo‘yicha 36 ming 957 ta yangi korxona ro‘yxatdan o‘tkazildi. Eng ko‘p yangi subyektlar Toshkent shahrida — 8 ming 29 ta qayd etildi.
Shuningdek, Toshkent viloyatida 3 ming 857 ta, Xorazm viloyatida 3 ming 151 ta, Samarqand viloyatida 2 ming 994 ta va Farg‘ona viloyatida 2 ming 662 ta yangi korxona tashkil etildi.
Respublika tovar-xom ashyo birjasidagi bitimlar hajmi esa 14,2 foizga oshdi. Birja faolligi bo‘yicha Navoiy viloyati 46,6 foizlik o‘sish bilan yetakchilik qildi. Buxoro, Surxondaryo, Sirdaryo va Xorazm viloyatlarida ham mazkur ko‘rsatkich o‘rtacha 30 foizdan yuqori o‘sgan.
Prezident administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Toshkent xalqaro forumida ishtirok etish uchun kelgan Rossiya hukumati raisi Mixail Mishustin bilan uchrashdi.
Foto: Saida Mirziyoyeva / Telegram
Mirziyoyevaning so‘zlariga ko‘ra, suhbat chog‘ida ikki mamlakat o‘rtasidagi savdo-iqtisodiy hamkorlik masalalari muhokama qilingan.
“O‘zbekiston va Rossiya munosabatlari jadal rivojlanishda davom etmoqda. Bugungi kunda biznes, infratuzilma va madaniyat sohalarida ko‘plab qo‘shma loyihalar amalga oshirilmoqda. Yaqin kunlarda Hukumatlararo komissiya hamda Hududlar kengashining navbatdagi yig‘ilishlari bo‘lib o‘tadi.
Ushbu tadbirlar sheriklikdagi faoliyatimizning barcha yo‘nalishlariga qo‘shimcha turtki berishiga ishonaman”, – deya yozdi PA rahbari o‘z Telegram-kanalida.
Suratlar:
Markaziy bank 2026-yil 16-iyundan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 1,98 so‘mga tushib, 11 979,83 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 25,26 so‘mga oshdi va 13 904,99 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 085,32 so‘m bo‘ldi (+4,53).
Rossiya rubli 164,99 so‘m etib belgilandi (-0,14).
Qirg‘iziston va Tojikiston bosh vazirlari Toshkentda qabul qilindi
O‘zbekistonda ham hokimlar xalq tomonidan saylanishi mumkin
Investorlar uchun yangi kafolatlar va aholidagi mobil telefonlar miqdori
-
Siyosat2 days ago
«Ushbu masalani shaxsan nazoratimga oldim» — Saida Mirziyoyeva giyohvandlikka qarshi kurash haqida
-
Jamiyat3 days agoFarg‘onada “Lasetti” qarama-qarshi yo‘nalishga chiqib ketishi oqibatida ikki kishi halok bo‘ldi
-
Mahalliy3 days ago
my.gov.uz — 35 yilda odamlarning vaqtini qaytarib berdi!
-
Iqtisodiyot3 days ago
O‘zbekiston qaysi davlatlarga gilam eksport qilmoqda?
-
Jamiyat4 days ago16−18 iyun kunlari Toshkent shahriga yuk mashinalari kiritilmaydi
-
Sport2 days agoEron Amerikaga bordi, Osiyo Yevropaning ta’zirini berayotir – JCh kundaligi
-
Sport4 days agoJCh-2026. Osiyoning ikki jamoasi Yevropa vakillariga qarshi maydonga tushadi
-
Mahalliy3 days ago
Quyoshda turgan suvning ta’mi emas, tarkibi o‘zgaradi… bu esa juda xavfli