Jamiyat
Etti opa-singil tarixi yoki baxt keltirmagan uzun sochlar
Opa-singil Sazerlendlar oilasi haqida kam odam eshitgan. Ular Charli Chaplin va Meri Pikford zamondoshi bo‘lib millionlab odamlarning qalbini zabt etishgan. Yetti opa-singilni nima shu qadar mashhur qilgan?
Sara, Viktoriya, Izabella, Greys, Naomi, Meri va Dora — yetti opa-singil 1851-1865-yillar oralig‘ida Nyu Yorkda tug‘ilishgan. Oilada birgina o‘g‘il bo‘lib, bosh farzand edi. Kambag‘al dehqon oilasidagi qizlar tarbiyali va o‘qimishli bo‘lsagina turmushga bera olishini ota-ona juda yaxshi tushunardi. Shuning uchun barcha qizlar nafaqat savodli, balki chiroyli qo‘shiq aytishar va cholg‘u asboblarini chalishni bilardi. Ularning eng katta boyligi esa umumiy uzunligi 11 metrdan oshgan sochlar edi. Katta opa Saraning sochlari eng qisqasi bo‘lib 90 sm. tashkil qilar, qolgan qizlarning sochlari 1,2 dan 1,8 metrgacha bo‘lgan, Viktoriyaniki esa deyarli ikki metr edi.
Ona qizlariga soch kesishni taqiqlagan. O‘sha davrlarda uzun sochlar ayolning eng muhim boyligi va obro‘si hisoblanardi. Opa-singillar birin-ketin voyaga yeta boshlaganda uyda musiqiy kechalar o‘tkazila boshlandi. Axir yetti qizni egalariga topshirish uchun shundan boshqa qanday yaxshi imkoniyat bo‘lishi mumkin? Biroq, mehmonlarga musiqa umuman qiziq bo‘lmay qoldi, ularni opa-singillarning uzun sochlari o‘ziga tortardi. Qizlar sharsharadek sochlarini go‘yoki ko‘z-ko‘zlash uchun turli holatda turishardi, ular xoh tik turishsin, xoh o‘tirishsin sochlari tovlanib atrofdagilarning e’tiborini tortardi.
Bu hodisa jamoatchilikka boshqacha ta’sir qildi. Chunki o‘sha davrlarda, hech bir ayol hech qachon jamoat oldida bunday ko‘rinishga jur’at eta olmasdi! Sochlari taralgan va yoyilgan ayolni faqat turmush o‘rtog‘i ko‘rishi mumkin bo‘lgan. Yetti opa-singilning shon-shuhrati atrofga tez tarqaldi. O‘shanda opa-singillarning eng kichigi 18 yoshda, kattasi esa 31 yoshda edi. 1882-yilda qizlar «Yerdagi eng g‘alati shou» deb nomlangan sirk truppasiga qo‘shilish taklifini oldilar. O‘sha davrda xalq orasida «g‘alati odamlar shoulari» nomi bilan mashhur bo‘lgan tomoshalar urfga aylangandi. Shunday qilib, soqolli ayollar, siam egizaklari, mittilar, suv parilari va shunga o‘xshash boshqacha odamlar orasida yettita go‘zal ayol paydo bo‘ldi.
Ularning muvaffaqiyati barcha yulduzlarnikidan oshib ketdi. Matbuot ularni «Amerikaning yetti mo‘jizasi» deb nomladi va ular ayol va go‘zallik timsoliga aylandi. Opa-singillar o‘zlarining chiqishlari bilan butun sirk truppasidan ko‘ra ko‘proq pul ishlashdi.
Ularning mashhurligi oshgandan oshdi, biroq, Florida, Alabama, Yangi Orlean va Atlanta bo‘ylab g‘alabali gastrol safaridan so‘ng, sirk tomoshalariga qiziqish sezilarli darajada kamaydi. Mamlakat tanazzulni boshdan kechirdi va ko‘pchilikning sirk o‘yin-kulgilariga vaqti yo‘q edi. Ammo ayol har doim ayol bo‘lib qoladi va uning orzusi — nozik qomatga, qordek oppoq tishlarga va ajoyib sochlarga ega bo‘lish. Shunday qilib, qizlarning otasi Fletcher Sazerlend boylik orttirish uchun navbatdagi qadamni qo‘ydi. U soch parvarishi uchun eliksir ishlab chiqara boshladi va uni patentladi. «Yetti Sazerlend opa-singillar» go‘yoki mo‘’jizaviy soch surtmasiga aylandi. Ushbu eliksirning bir shishasi 50 sentdan 1,50 dollargacha turardi, bu 19-asrdagi o‘rta sinfning bir kunlik yoki hatto bir haftalik ish haqiga teng. Endi opa-singillar g‘alati shoularda chiqishlari shart emas edi. Ular o‘zlarining dastxati tushirilgan fotosuratlar va o‘z suratlari aks etgan otkritkalarni sota boshladilar. Ularning muxlislari omad uchun hatto bir o‘rim soch sotib olishga umid qilishardi.
Sazerlendlarning soch parvarishi uchun tayyorlangan mahsulotlari shu qadar mashhur ediki, 1890 yilga kelib, daromad 3 million dollardan oshdi.
Opa-singillar yoshligini boylik ortidan quvib o‘tkazdilar. Ammo moda har doim o‘zgarib turadi. Shuningdek uzun sochlarga bo‘lgan havas ham vaqt o‘tib so‘ndi, uzun sochlar o‘rnini qirqilgan sochlar egalladi va mo‘’jizaviy eliksirga talab ham kamayib ketdi.
Bu paytga kelib opa-singillarning shaxsiy hayoti hali hamon izga tushmagan edi. Otalari vafotidan keyin qizlar o‘z pullarini mustaqil boshqarishni boshladilar. Pul osonlik bilan keldi va barmoqlar orasidan osongina sirg‘alib ketdi. Ular 14 xonali uy qurishdi, har bir opa-singilning o‘z xonasi va marmar vannasi bor edi. Uyda oqar suv bo‘lib bu o‘sha paytlarda Amerikada juda kam uchraydigan holat edi. Har bir ayolning o‘z xizmatkori bor edi. Uyda ko‘pincha mehmonlar bo‘lardi — kechki dasturxonga chaqirilardi , spektakllar qo‘yilardi, konsertlar uyushtirilardi.
To‘g‘ri ular orasida qizlarga befarq bo‘lmagan erkaklar ham yo‘q emasdi. Ammo jiddiy munosabatlar hech qachon amalga oshmadi. Faqat 1885-yilga kelib, beshinchi qiz Naomi 27 yoshda opa-singillar orasida birinchi bo‘lib turmushga chiqdi. 13 yillik turmushdan so‘ng Naomi 40 yoshga to‘lmasdan vafot etdi. Eng hayratlanarli voqea uchinchi qiz Izabella bilan sodir bo‘ldi. Frederik ismli yigit kenjatoy Dora bilan uchrashib yurdi va keyin o‘zidan 13 yosh katta bo‘lgan Izabellaga uylanib, hammani hayratda qoldirdi! Lekin ko‘p o‘tmay kuyov o‘z joniga qasd qildi va opa-singillar uni shisha tobutga joylashtirdilar, politsiya aralashib, yigitning jasadi qabrga qo‘yilgunga qadar u musiqa xonasida omma oldida namoyish etilgan. Mish-mishlarga ko‘ra, Izabella ikki yil o‘tgach, o‘zidan 16 yosh kichik bo‘lgan boshqa bir sarguzashtga o‘ch Alonso Svenga turmushga chiqqunga qadar har kecha uning dafn etilgan joyiga tashrif buyurgan.
Ellik yoshli Viktoriya esa o‘n to‘qqiz yoshli yigit bilan topishib oldi, bu holat opa-singillarni butunlay begonalashtirdi. Viktoriya uydan haydab chiqarildi. Sazerlendlar oilasidan faqat bitta qiz nafaqat turmush qurishga, balki ona bo‘lishga ham muvaffaq bo‘ldi. Xullas 1920 yillarga kelib, to‘rtta opa-singil — Naomi, Viktoriya, Izabella va Sara vafot etdi. 1926-yilda omon qolgan uchta opa-singil — Greys, Dora va Meri o‘zlarining hikoyalarini sotish umidida Gollivudga yo‘l olishdi. Ularning sayohati muvaffaqiyatsiz tugadi va Dora avtohalokatda vafot etdi. Meri vaqti-vaqti bilan ruhiy kasallikdan azob chekardi va ko‘pincha o‘z xonasida chiqmasdi. Keyinchalik u ruhiy kasalxonaga joylashtirildi va 1939 yilda vafot etdi. Oradan yetti yil o‘tgach Greys ham omonatini topshirdi. Ularning so‘ngi boyligi — hashamatli, minorali uy esa 1938 yilda yonib ketdi.
Toshkent shahri markazida ayrim ko‘chalarda transport harakati vaqtincha cheklandi. Shahar hokimligi ma’lum qilishicha, cheklovlar 2-maydan 11-maygacha amal qiladi.
Buning sababi Milliy kutubxona oldidagi maydonda o‘tkaziladigan «Tashkent Flowers Fest 2026» gullar festivali bilan bog‘liq. Ayniqsa, 7–9-may kunlari tadbirning asosiy qismi o‘tkazilishi rejalashtirilgan.
Shu munosabat bilan Milliy kutubxona atrofidagi yo‘llarda transport vositalari harakati to‘liq yoki qisman to‘xtatildi.
Cheklovlar bir nechta markaziy ko‘chalarni qamrab olgan. Jumladan, Zarafshon ko‘chasining «Hyatt Regency Tashkent» mehmonxonasi oldidan Mustaqillik shoh ko‘chasigacha bo‘lgan qismi yopildi.
Shuningdek, Istiqlol ko‘chasining Amir Temur shoh va Buyuk Turon ko‘chalari oralig‘idagi qismida harakat cheklangan.
Buyuk Turon ko‘chasining Istiqlol ko‘chasidan Yoshlar ijod saroyigacha bo‘lgan qismida ham transport qatnovi vaqtincha to‘xtatildi.
Holat “G‘afur G‘ulom” bekatida sodir bo‘lgan. Yo‘lovchi ayol poyezd kirib kelayotganida uning yo‘liga tushib ketgan. Mashinist harakat tarkibini tezkor to‘xtatib qolgan. Ayol jiddiy jarohatlanmagan.
Foto: Toshkent metropoliteni
Toshkent metrosida yo‘lovchi ayol poyezd yo‘liga tushib ketdi. Bu haqda metropoliten matbuot xizmati xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, holat 2 may kuni soat 21:35 atrofida “G‘afur G‘ulom” bekatida sodir bo‘lgan. Bekatga 40-sonli harakat tarkibi kirib kelayotgan paytida yo‘lovchi ayol ehtiyotsizlik oqibatida yo‘lga tushib ketgan.
Mashinist tezkor va aniq harakat qilib, harakat tarkibini zudlik bilan to‘xtatgan hamda xavfsizlik choralariga to‘liq rioya etgan.
Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, fuqaro jiddiy tan jarohati olmagan. U tez tibbiy yordam xodimlari tomonidan ko‘rik uchun olib ketilgan.
Qo‘shimcha qilinishicha, hodisa metro harakati jadvaliga ta’sir ko‘rsatmagan, barcha poyezdlar belgilangan jadval asosida harakatlangan.
DXX va bojxona xodimlari hamkorlikda yirik miqdordagi giyohvandlik moddalarini fosh qilishdi.
Voqea Kogon tumanida Surxondaryo–Buxoro yo‘nalishida harakatlanayotgan «Lacetti» avtomashinasi to‘xtatib tekshirilishidan boshlandi. Mashinani boshqarib kelayotgan buxorolik shaxs (1993-y.t) muqaddam narkojinoyat sodir etgani uchun sudlangani ma’lum bo‘ldi. Avtomashina ko‘zdan kechirilganda, uning motor qismidagi havo filtri ostiga yashirilgan 993 gramm «opiy» moddasi topildi.
Surishtiruv davomida ushbu modda Termiz tumanida yashovchi, xalqaro yuk tashish bilan shug‘ullanuvchi 46 yoshli shaxsdan olingani aniqlandi. Tezkor tadbir davom ettirilib, termizlik ham qo‘lga olindi. Uning yonidan Afg‘onistondan kontrabanda yo‘li bilan keltirilgan 5 kg, yashash xonadonidan esa 7 kg «opiy» ashyoviy dalil sifatida rasmiylashtirildi.
Mazkur shaxslarga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
O‘zbekistonda energiya resurslaridan samarali foydalanishni kuchaytirishga qaratilgan yangi chora-tadbirlar belgilandi. Bu Prezidentning 2026-yil 29-aprelda qabul qilingan «2026-yilda energiya samaradorligini yanada oshirish, energiya resurslarini tejash va ulardan oqilona foydalanishning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi PF–70-sonli Farmonida o‘z aksini topgan.
Farmonga muvofiq, 2026-yil 1-iyuldan boshlab davlat tashkilotlari, ijtimoiy soha muassasalari hamda davlat ishtirokidagi korxonalarning yangi quriladigan, rekonstruksiya qilinadigan yoki mukammal ta’mirlanadigan bino va inshootlari energiya samaradorligining kamida «S» toifasiga javob berishi shart bo‘ladi. Bu talab binolarni loyihalash va qurish jarayonida energiya tejamkor yechimlarni joriy etishni rag‘batlantirishga qaratilgan.
Shu bilan birga, energiyani tejash iste’molchilarni elektr energiyasi yoki tabiiy gaz tarmoqlaridan uzib qo‘yish orqali emas, balki samaradorlikni oshirish orqali ta’minlanishi belgilandi. Bu yondashuv energiya ta’minotida barqarorlikni saqlash bilan birga, resurslardan oqilona foydalanishni ta’minlashga xizmat qiladi.
Hujjatga ko‘ra, Energiya samaradorligi milliy agentligiga Energiya samaradorligini rag‘batlantirish va qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi orqali energiya servis kompaniyalari (ESKO) tomonidan ko‘rsatiladigan xizmatlar uchun kafolatlangan to‘lovlarni amalga oshirish huquqi berildi. Bu mexanizm sohada xususiy sektor ishtirokini kengaytirish va yangi loyihalarni jalb qilish imkonini oshiradi.
2026 yildan boshlab energiya sarfi belgilangan me’yorlardan keskin oshib ketgan davlat obyektlarida har yili xalqaro standartlar asosida energiya samaradorligini yaxshilashga qaratilgan dasturlar amalga oshiriladi. Bu orqali ortiqcha energiya sarfini kamaytirish va tizimli nazoratni kuchaytirish ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, 2026-yil 1-oktyabrga qadar energiya iste’molini tahlil qilishda zamonaviy raqamli yechimlar joriy etiladi. Xususan, Big Data, Business Intelligence va sun’iy intellekt texnologiyalari orqali energiya sarfi va samaradorlik ko‘rsatkichlarini doimiy monitoring qilish tizimi yo‘lga qo‘yiladi.
Jamiyat
Navoiyda ma’danli toshlarni qazish va oltin ajratib olish bilan shug‘ullangan shaxslar ushlandi
Tomdi tumanida bir necha fuqaroi umumiy bahosi 569,8 mln so‘mlik 5200 kg ma’danli toshlarni noqonuniy ravishda qazib olgan vaqtida ushlangan.
Foto: Illyustrativ surat / SI
Bosh prokuratura huzuridagi Departamentning Tomdi tumani bo‘limi va boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organ xodimlari hamkorligida o‘tkazilgan tezkor tadbirda fuqaro O.I. va boshqalar “Bessopan” sanoat maydoni hududidan tarkibida umumiy bahosi 569,8 mln so‘mlik 315,1 gramm oltin moddasi bo‘lgan 5 200 kg ma’danli toshlarni noqonuniy ravishda qazib olgan vaqtida ushlanib, ushbu mahsulotlar ashyoviy dalil sifatida olingan.
Departamentning Konimex tumani bo‘limi va IIB xodimlari hamkorligida o‘tkazilgan tezkor tadbirda fuqarolar T.T. va T.G‘. o‘zaro til biriktirib, “Karakata” OFY hududida tarkibida oltin moddasi bo‘lgan qum va toshlarni oltin izlovchilar usulida maxsus uskunalar orqali qazib olish faoliyati bilan shug‘ullanib kelayotganliklari aniqlangan.
Departamentning Xatirchi tumani bo‘limi va boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organ xodimlari hamkorligida o‘tkazilgan tezkor tadbirlarda fuqaro U.R. “Zarafshon” MFY hududidagi xonadonida qum va toshdan oltin ajratib olish bilan shug‘ullanib kelganligi aniqlanib, undan tarkibida oltin zarralari bo‘lgan 160 kg qum-toshlari ashyoviy dalil sifatida olingan.
Shu kabi, fuqaro S.X. ham “Zarafshon” MFY hududidagi xonadonida qum va toshdan oltin ajratib olish bilan shug‘ullanib kelganligi aniqlanib, undan tarkibida oltin zarralari bo‘lgan 300 kg qum-toshlari ashyoviy dalil sifatida olingan.
Mazkur holatlar yuzasidan Jinoyat kodeksining 196-2-moddasi (foydali qazilmalarni oltin izlovchilar usulida ruxsatnomasiz qazib olish) bilan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari o‘tkazilmoqda.
Toshkentdagi ayrim ko‘chalar 11-maygacha yopildi
Toshkent metrosida yo‘lovchi poyezd yo‘liga tushib ketdi
«Arsenal»da yirik g‘alaba, «Barsa» bugun chempion bo‘lishi mumkin
-
Siyosat4 days agoOʻzbekistonda yashirin forumda davlat xizmatchilariga oid maʼlumotlarning sizib chiqib ketishini tekshirmoqda
-
Siyosat4 days agoOʻzbekiston Davlat investitsiya jamgʻarmasi Toshkent va Londonda ikki tomonlama IPO oʻtkazdi
-
Mahalliy5 days ago
Gulga shaydo onaxon, kitob “ovchisi” va chemodansiz sayyoh…
-
Jamiyat4 days agoMashina olib berish va’dasida yuzlab odamni chuv tushirgan “Umid avto”chilarga hukm o‘qildi
-
Siyosat3 days agoPrezident Mirziyoyev energiya tejash vositasi sifatida kommunal xizmatlarni oʻchirishni taqiqlovchi farmonni imzoladi
-
Dunyodan4 days ago
Jarrohlar Apple Vision Pro foydasiga monitorlardan voz kechishmoqda
-
Turk dunyosi3 days agoKurd jangari rasmiysining aytishicha, Turkiya islohotlarning yoʻqligi tufayli tinchlik muzokaralarini toʻxtatib qoʻymoqda
-
Iqtisodiyot4 days ago«Kursga sun’iy ta’sir o‘tkazish tarafdori emasmiz»