Iqtisodiyot
2025 yilda O‘zbekiston iqtisodiyoti 6,7 foizga o‘sishi kutilmoqda
Yevropa tiklanish va taraqqiyot bankining yangi prognoziga ko‘ra, 2025 yilda O‘zbekiston YaIM 6,7 foizga, 2026 yilda esa 6 foizga o‘sishi kutilmoqda. Kuchli ichki talab, ish haqlari va pul o‘tkazmalarining oshishi buning uchun asosiy omillar bo‘lib qolmoqda. Joriy yilgi iqtisodiy o‘sish Qirg‘izistonda 9 foiz, Tojikistonda 7,5 foiz, Turkmanistonda 6,3 foiz, Qozog‘istonda 5,7 foiz bo‘lishi mumkin.
2025 yilda Markaziy Osiyoning beshta mamlakati va Mo‘g‘ulistonni o‘z ichiga olgan mintaqa iqtisodiyoti o‘rtacha 6,1 foizga o‘sishi kutilmoqda. Bu haqda Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki e’lon qilgan hisobotda so‘z boradi.
“Mintaqaviy iqtisodiy istiqbollar” nomli hisobotda ta’kidlanishicha, mazkur o‘sish sanoat ishlab chiqarishi, kuchli ichki talab, investitsiyalar, real ish haqlarining o‘sishi hamda mehnat migrantlari yuborayotgan pul o‘tkazmalarining ko‘payishi hisobiga ta’minlanadi.
2026 yilda ijobiy tendensiyalar saqlanib qolishi prognoz qilinmoqda, biroq o‘sish sur’ati 5,2 foizga pasayishi mumkin.
O‘zbekiston iqtisodiyotida o‘sish tezlashdi
YeTTB joriy yil birinchi yarmida O‘zbekistonda iqtisodiy o‘sish tezlashib, 7,2 foizni tashkil etgani, xususan xizmatlar sektoridagi o‘sish 8,2 foiz bo‘lganini qayd etgan. Bunday yuqori o‘sish – kuchli ichki talab, real ish haqlarining o‘sishi va pul o‘tkazmalari hajmining 28,7 foizga ko‘payishi bilan izohlangan.
Bank ma’lumotlariga ko‘ra, hisobot davrida O‘zbekistonning sanoat ko‘rsatkichlari ham yaxshilangan – oziq-ovqat va metallurgiya ishlab chiqarishining kuchayishi bunga asos bo‘lgan. Tabiiy gaz qazib olishdagi sustlik global oltin narxlarining yuqoriligi hisobiga qoplangan.
YeTTB prognoziga ko‘ra, O‘zbekiston iqtisodiyoti 2025 yilda 6,7 foizga, 2026 yilda esa 6 foizga o‘sishi kutilmoqda. Ushbu o‘sish kuchli ichki iste’mol va investitsiyalar, shuningdek, xorijiy investitsiyalar bilan qo‘llab-quvvatlanayotgan divercifikatsiyalashgan ishlab chiqarishning barqaror kengayishi hisobiga ta’minlanadi.
Mintaqa bo‘yicha prognozlar
YeTTB hisobotida Markaziy Osiyo mamlakatlari 2025 yilda o‘rtacha 6,1 foiz iqtisodiy o‘sishga erishishi prognoz qilinmoqda. Biroq 2026 yilda bu ko‘rsatkich 5,2 foizga pasayishi mumkin.
Qozog‘iston – 2025 yilda 5,7 foiz, 2026 yilda 4,5 foiz o‘sishi kutilmoqda. 2025 yilning I yarmidagi 11,6 foiz o‘sish asosan Tengiz konida neft ishlab chiqarish hajmining ortishi hisobiga bo‘lgan.
Qirg‘iziston – mintaqada eng tez sur’atlarda rivojlanmoqda. 2025 yilda 9 foiz, 2026 yilda 6 foiz o‘sishi prognoz qilingan.
Mongoliya – 2025 yilda 5,8 foiz, 2026 yilda 5,5 foiz. Asosiy drayver – qishloq xo‘jaligi va xizmatlar sohasi.
Tojikiston – 2025 yilda 7,5 foiz, 2026 yilda 5,7 foiz. Oltin narxlarining yuqoriligi va xalqaro moliyaviy institutlar bilan hamkorlik ijobiy rol o‘ynaydi.
Turkmaniston – 2025-2026 yillarda 6,3 foiz o‘sishi prognoz qilinmoqda. Energetika va infratuzilma loyihalari asosiy omillar sifatida ko‘rsatilgan.
Hisobotda xomashyo narxlaridagi keskin tebranishlar, Rossiya va Xitoy bozorlariga yuqori darajadagi qaramlik hamda pul o‘tkazmalarining kamayishi ehtimoli mintaqa uchun asosiy xavf sifatida qayd etilgan.
Eslatib o‘tamiz, avgust oyida e’lon qilingan Markaziy bank hisobotidan O‘zbekistonda real ish haqi o‘sishi qo‘shni davlatlarga nisbatan ortda qolayotgani ma’lum bo‘lgandi.
2026-yil yanvar–fevral oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan jami 4,1 trln so‘mlik kiyim-kechak ishlab chiqarildi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.
Qayd etilishicha, hududlar kesimida eng yuqori ko‘rsatkich Andijon viloyatiga to‘g‘ri keldi. Ushbu hududda 1,8 trln so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilib, respublikada mutlaq yetakchiga aylandi.
Shuningdek, Toshkent viloyatida 524,6 mlrd so‘m, Namangan viloyatida 438,6 mlrd so‘mlik kiyim ishlab chiqarilgan. Bu hududlar ham yuqori ko‘rsatkichlar bilan ajralib turibdi.
Farg‘ona viloyatida 371,4 mlrd so‘mlik, Toshkent shahrida esa 310,3 mlrd so‘mlik kiyim ishlab chiqarilgan.
So‘nggi o‘rinlarda esa Surxondaryo viloyati 10,4 mlrd so‘m va Jizzax viloyati 19,3 mlrd so‘mlik ko‘rsatkich bilan qayd etilgan.
Boshqa hududlar orasida Samarqand viloyati 158 mlrd so‘m, Buxoro viloyati 117,4 mlrd so‘m, Qashqadaryo viloyati 89 mlrd so‘mlik mahsulot ishlab chiqargan.
“Soliq va tadbirkorlik sohasidagi ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi qonunga muvofiq, mazkur sohada muhim o‘zgartishlar amalga oshirildi.
Xususan, Jinoyat kodeksining 179-moddasiga o‘zgartirish kiritilib, soxta tadbirkorlik uchun jarima, muayyan huquqlardan mahrum qilish va ozodlikdan mahrum qilish kabi sanksiyalar nazarda tutilmoqda.
Endilikda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish maqsadini ko‘zlamasdan ssudalar, kreditlar olish, foydani (daromadni) soliqlardan ozod qilish (soliqlarni kamaytirish) yoki boshqacha mulkiy manfaat ko‘rish maqsadida tadbirkorlik sub’yektini tashkil etish BHMning 100 baravaridan 200 baravarigacha miqdorda jarima yoki 3 yilgacha axloq tuzatish ishlari yoxud muayyan huquqdan mahrum qilib, 1 yildan 3 yilgacha ozodlikni cheklash yoki 1 yildan 3 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanishi belgilanmoqda.
Shuningdek, 184-modda (soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash) – jinoyat tarkibi aniqlashtirilib, jarima, majburiy to‘lovlarni undirish va ozodlikdan mahrum qilish choralari qayta belgilandi, ilk huquqbuzarlikda zarar to‘liq qoplansa, javobgarlikdan ozod etish tartibi saqlab qolindi, jinoyat ishlarida jamoat himoyachisi ishtiroki ta’minlandi.
Qonun rasman e’lon qilingan kundan e’tiboran 3 oy o‘tgach kuchga kiradi.
O‘zbekiston aholisining katta qismi qaysi sohalarda ishlaydi?
Source link
2026-yilning yanvar-fevral oylarida O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasida import hajmi 8,1 milliard AQSh dollarini tashkil etdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.
Qayd etilishicha, bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 29,8 foizga o‘sgan. Ushbu davrda mamlakat 135 dan ortiq davlatdan tovar va xizmatlar import qilgan.
Import tarkibida eng katta ulushni Xitoy egalladi. Ushbu davlatdan 2,8 milliard dollarlik mahsulot olib kirilgan.
Rossiya ikkinchi o‘rinda bo‘lib, import hajmi 1,4 milliard dollarni tashkil etgan. Qozog‘iston esa 677 million dollarlik ko‘rsatkich bilan uchinchi o‘rindan joy olgan.
Koreya Respublikasi 306,1 million dollar, Turkiya 259,8 million dollar, Germaniya 182,6 million dollarlik import bilan keyingi o‘rinlarni egallagan.
Shuningdek, Hindistondan 179,3 million dollarlik, Belarusdan 144,3 million dollarlik tovarlar import qilingan.
Turkmaniston 121,5 million dollar, AQSh esa 98,6 million dollarlik ko‘rsatkich bilan kuchli o‘nlikka kirgan.
Qonunga ko‘ra, tadbirkorlik faoliyatiga ta’sir qiladigan hujjatlar loyihasi Biznes-ombudsman bilan majburiy tartibda kelishilishi kerak, lekin poytaxt kengashi shahar dizayn-kodini tasdiqlash haqidagi qarorini kelishmasdan qabul qilgan. Qolaversa, ranglarni bir xillashtirish talabi tadbirkorlarning intellektual mulk huquqiga zid.
Toshkent dizayn-kodidan render-parcha / Foto: Toshkent shahar hokimligi
Toshkent shahar kengashi shahar dizayn-kodini joriy etish bo‘yicha 2026 yil 17 fevral kuni qabul qilgan qaror qayta ko‘rib chiqilishi kerak. Biznes-ombudsman qarorni o‘rganib chiqib, shunday xulosaga keldi.
Prezidentning tadbirkorlar huquqlari bo‘yicha vakili bayonotiga ko‘ra, qarorning ayrim bandlari amaldagi qonunchilikka zid.
Xususan, “Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risida”gi qonun talablariga ko‘ra, tadbirkorlik faoliyatiga ta’sir etuvchi loyihalar Biznes-ombudsman bilan majburiy tartibda kelishilishi lozim. Biroq ushbu qaror Vakil bilan kelishilmasdan qabul qilingan.
Qarorda reklama vositalari uchun belgilangan “past to‘yingan” yoki “neytral” rang kabi tushunchalarning huquqiy mezoni ochib berilmagan. Bundan tashqari, ranglarni bir xillashtirish talabi tadbirkorlarning intellektual mulk (ro‘yxatdan o‘tgan brend) huquqlariga zarar yetkazishi mumkin. Bir necha obektlarga ega bo‘lgan tarmoq tashkil etgan brendlarning manfaatlari inobatga olinmagan.
Yangi talablarga moslashish uchun belgilangan 3 oylik muddat yetarli emas. Jarayonni tadbirkorlarga ortiqcha yuklama tug‘dirmagan holda, bosqichma-bosqich amalga oshirish tartibi nazarda tutilmagan.
Yuqoridagilardan kelib chiqib, Biznes-ombudsman xalq deputatlari Toshkent shahri kengashiga mazkur qarorning tadbirkorlik faoliyatiga daxldor qismlarini qayta ko‘rib chiqish, normalarga o‘zgartirish kiritish va kuchga kirish muddatini uzaytirish yuzasidan rasmiy xulosa kiritdi.
Biznes-ombudsman qayta ko‘rib chiqishda o‘z xodimlari ishtirok etishini so‘ramoqda.
Neft, geosiyosat va AQSh yordamiga qaramlik
O‘zbekistonda kiyim ishlab chiqarish bo‘yicha qaysi hudud yetakchi?
Tadbirkordan 63 ming dollar talab qilgan mansabdor qo‘lga olindi
-
Siyosat5 days agoSaida Mirziyoyeva xalqaro forumda Prezident murojaatini o‘qib eshittirdi
-
Siyosat5 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev JSST bosh direktorini qabul qildi
-
Siyosat4 days agoPrezident Mirziyoyev mintaqaviy sammitda yashil savdo yoʻlaklari va yagona iqlim investitsiya strategiyasini taklif qildi
-
Jamiyat4 days ago
Giyohvand moddalar aylanmasini nazorat qilishning milliy tizimi takomillashtiriladi
-
Jamiyat4 days agoShavkat Mirziyoyev Ostonaga yetib bordi
-
Iqtisodiyot3 days ago
Markaziy bank: 24-aprelda dollar pasayadi
-
Dunyodan3 days ago
Buyuk Britaniyada “chekmaydigan avlod” dunyoga keldi
-
Iqtisodiyot3 days agoQirg‘iziston ilk marta Yevropa Ittifoqining sanksiyalarni chetlab o‘tishga qarshi kurashish mexanizmiga tushdi