Jamiyat
Dofamin va qaramlik, cheksiz istaklar, tez so‘nuvchi zavq
Bugun aksariyat odamlar zavqlanish, bir marta beriladigan hayotda yashab qolish uchun shoshayotgandek. Ya’ni «o‘ladigan dunyoda o‘ynab-kulib yashash», fenomeni ko‘p kuzatilayapti – chegarasiz istaklar va rag‘batlar bilan yashashga intilmoqda. Bu yaxshi-ku deyishingiz mumkin.
Dofamin – miyadagi mukofot, rag‘batlantirish tizimi uchun javobgar neyrotransmitter bo‘lib, u motivatsiya, baxt va lazzat hissini boshqaradi. Dofamin miqdori muvozanatda bo‘lganida insonga hayotdan qoniqish va zavq olish imkonini beradi. Har bir yangi rag‘bat yoki quvonch inson miyasida dofamin darajasini ko‘tarib, o‘zini yaxshi his qilishga sabab bo‘ladi. O‘yin-kulgu, dam olish inson hayotida muhim rol o‘ynaydi, stressni kamaytiradi, ruhiy salomatlikni saqlaydi. Ayniqsa hozirgi tezkor va bosimi ko‘p hayotda o‘yin-kulgu odamlarga vaqtincha muammolardan qochish va energiya to‘plash imkonini beradi.
Demak dofamin – biologik rag‘bat, qaramlik – ma’naviy yoki axloqiy talab.
Bugun ular qanday uyg‘unlashmoqda yoki ziddiyatda?
Biz dofaminni qondirish uchun yaratilgan sanoatning bir qismiga aylanib qolmadikmi? Bu bir marta beriladigan hayotni qanday yashash kerak, nafs va dofamin orasidagi muvozanatni saqlash osonmi?
Mutaxassislar fikriga ko‘ra, sekin dofamin – bu harakat orqali mukofot. Masalan, muntazam mashg‘ulotlar va o‘qish orqali natijalarga erishish, bu yerda yutuqqa bir necha oylik mehnatdan keyin erishiladi. Sekin dofamin tez natija bermaydi, lekin u ko‘plab ijobiy fazilatlarni rivojlantiradi: sabr-toqat, intizom va uzoq muddatli qoniqish.
Ammo tez dofamin-chi?
«Kim ba’zan o‘z telefonida kulgili videolarni tomosha qilishni yoki shokolad bilan stressdan xalos bo‘lishni xohlamaydi? Buning nimasi yomon? Ammo oxirgi paytlarda bu «ba’zan» ijtimoiy tarmoqlarda yoki qisqa videolarni tomosha qilishda o‘tkaziladigan uzoq soatlarga aylandi va biz har qanday yomon kayfiyatni yengish uchun ovqatlanamiz. Va biz bir zumda qoniqishni qanchalik ko‘p qidirsak, u bizga quvonch berishni tezroq to‘xtatadi va unga bo‘lgan ehtiyojimizni qondirish shunchalik qiyin bo‘ladi», deydi psixolog Anastasiya Karchenkova kp.ua nashriga bergan intervyusida.
Demak mutaxassis aytganidek, biz tez zavqlanishga haddan tashqari berilsak, miyamiz azoblanadi, bu esa uzoq muddatli maqsadlarga erishish va aytaylik kitob mazmuniga e’tiborni qaratishni qiyinlashtiradi.
Tez dofaminning zarari nimada?
Mutaxassislarning fikriga ko‘ra, agar siz bir zumda qoniqishga odatlangan bo‘lsangiz, miyangiz dangasa bo‘ladi va motivatsiyangiz pasayadi. Imtihonga tayyorlanish o‘rniga Tik Tokka termulasiz, bu oson va yoqimli. Lekin bundan zerikdingizmi, endi sizga ko‘proq Tik Tok kerak.
Demak, doimiy dofamin izlash insonda ichki qoniqmaslikni kuchaytiradi. Masalan, ijtimoiy tarmoqlarda dofamin (layklar, sharhlar) qidirish orqali odamlar o‘zini doimiy ravishda boshqalar bilan taqqoslashga moyil bo‘ladi. Bu esa g‘azab va asabiylikka, hatto depressiyaga olib kelishi mumkin.
Bundan tashqari, har kuni yangi narsa sotib olish orqali olingan tez dofamin ya’ni zavqlanish hissiyoti tez so‘nadi va odam yanada kuchliroq, yangi zavq izlashga majbur bo‘ladi. Miyadagi dofamin tizimi bilan bog‘liq tadqiqotlar shunday xulosa qildiki, tez tayyorlanadigan yog‘li va shirin taomlar ham dofamin chiqishini kuchaytirib, ovqatga ruju qo‘yishga olib kelishi mumkin.
Natijada, tinimsiz rag‘bat izlash nafsning to‘ymasligiga aylanadi. Inson biror narsa bilan qoniqmay, tez-tez yangi narsalar, yangiliklar qidiradi. Bu holat ruhiy beqarorlik, charchoq va hatto stressga sabab bo‘ladi. Bunday davom etaversa, odamning haqiqiy xotirjamlik va shukronalikka erishishi qiyinlashadi. Dofamin miyadagi rag‘bat va zavq markazlarini boshqaradi, lekin uning ortiqcha chiqishi nafsning nazoratdan chiqishiga, ochko‘zlikka va ruhiy salomatlik muammolariga olib kelishi mumkin.
Moddiy boylik ortidan quvish…
Hozirgi zamonaviy jamiyatda pul va moddiy boylik ham dofamin chiqishining kuchli manbaiga aylandi.
Odamlar ko‘proq pul topish, yangi texnika, kiyim-kechak, avtomobil va boshqa moddiy narsalarni sotib olish orqali dofamin manfaatini qondirishga intiladi. Lekin ko‘pchilik pulning ko‘payishiga qaramasdan, hayot sifati yaxshilanishi va ruhiy tinchlikka erisholmaydi. Ko‘pincha odamlar tez dofamin tufayli o‘z imkoniyatlaridan ortiq xarajat qilishadi, bu qarzga botishga, stress va ruhiy bosimlarga olib keladi.
Kiyimlarga bo‘lgan istakning kuchayishi…
Hozirgi kunda kiyimlar turlari juda ko‘paygan va ayrim mahsulotlar narxi ham ancha arzonlashgan. Bu esa odamlarda har kuni yangi kiyim sotib olishga bo‘lgan istakni kuchaytirmoqda. Yangi moda va ijtimoiy tarmoqlardagi reklamalar bu istakni yanada kuchaytirib, odamlarni har doim zamonaviy va yangi ko‘rinishda bo‘lishga majbur qiladi.
Yangi kiyim sotib olish dofaminning chiqishiga sabab bo‘ladi, lekin bu his tez o‘tadi va odam yanada ko‘proq istashga majbur bo‘ladi.
Shuningdek, bunday istak odamlarda moddiy jihatdan ham muammo keltirishi mumkin. Tez-tez kiyim sotib olishga intiluvchi inson o‘z iqtisodiy holatini qiyinlashtirishi, qarzga botishi yoki sarf-xarajatlarini boshqara olmasligi mumkin.
Bolalar va o‘yinchoqlar
Bolalar hayotida ham dofaminning ta’siri sezilarlidir. Tez-tez yangi o‘yinchoqlar olish orqali ularda qoniqish hissi paydo bo‘ladi, lekin bu qoniqish tez o‘tadi va yanada yangi o‘yinchoqlar talab qilinadi. Bu holat bolalarda dofamin tizimining ortiqcha rag‘batlanishiga olib keladi va o‘yinchoqlarning qadri tushishiga sabab bo‘ladi.
Natijada, bola ko‘pincha eski o‘yinchoqlarga qiziqmay qo‘yadi, yangi narsa izlashga moyil bo‘ladi va bu holat nafsning chegaradan chiqishi – ya’ni cheklab bo‘lmaydigan istakning shakllanishiga o‘xshaydi.
Shuning uchun bolalarga o‘yinchoqlarni olishda me’yorni saqlash, ularga qadr-qimmat va o‘yinchoqlarni saqlashni o‘rgatish muhimdir. Bu nafs va dofamin ta’sirini to‘g‘ri boshqarishda muhim ahamiyatga ega.
Meditatsiya va dofamin nazorati
Meditatsiya, nafas olish mashqlari va ruhiy tinichlik usullari dofamin miqdorini mo‘’tadillashtirishda yordam beradi. Bu usullar orqali inson nafsining chegaradan chiqishi oldini olish, ruhiy barqarorlik va hayotdan haqiqiy zavq olish mumkin.
Ya’ni har bir inson «Mening sog‘ligim nima bo‘lishidan qat’iy nazar muhim», degan aniq tushunchaga ega bo‘lsa, ortiqcha ovqatlanishga qarshi turish osonroq bo‘ladi.
Mutaxassislar ta’kidlashicha, oddiy, ammo kuchli ichki iboralar stressdan qochishga yordam beradi:
«Oziq-ovqat ko‘p, har doim bo‘ladi.», «Bir oz ochlik hissi tahdid emas, balki signaldir. Bu hatto yoqimli bo‘lishi mumkin.»
Ko‘pincha xarid qilish muayyan narsaga intilish emas, balki ichki bo‘shliqni to‘ldirishga urinishdir. Biz muhim narsaning yetishmasligini his qilamiz – sevgi, e’tibor, e’tirof, qadr-qimmat hissi – va xarid qilish vaqtinchalik yengillikni beradi. Miya: «Mana! Siz xohlagan narsangizga erishdingiz!» Ammo bu illyuziya, chunki haqiqiy ehtiyoj qondirilmaydi.
Shu daqiqadan foydalanib, o‘zingizdan so‘rash juda muhim:
«Menga hozir nima yetishmayapti?»
«Men ko‘ylakni xohlaymanmi yoki e’tiborni xohlaymanmi?»
«Men do‘konga zerikkanim, yolg‘izligim yoki tashvishim uchun ketyapmanmi?»
Ehtiyojingizni aniqlab olganingizdan so‘ng, uni xarid qilish yoki qilmaslik maqsadingiz aniq bo‘ladi. Axir, xarid qilish shunchaki ayirboshlashdir: siz pul berasiz va buning evaziga nimadir olasiz. Bu sevgi, g‘amxo‘rlik yoki e’tirof emas. Shunchaki bir lahazlik zavq.
Ba’zan xarid o‘rniga do‘stingizga qo‘ng‘iroq qilish, sayr qilish, choy ichish va shunchaki nafas olishni nazorat qilish foydalidir
Bundan tashqari, shoshqaloq dofaminga qarshi kurashish uchun «tez» odatlarni sog‘lom odatlar bilan almashtiring: konfet o‘rniga meva iste’mol qiling, Tik Tok o‘rniga podkastni tinglang.
Ongli ravishda rad etish juda muhim: ya’ni tez zavqlanishni «men qila olmayman», deb emas, balki «men boshqacha yo‘lni tanlaganim» uchun deb rad eting.
Stressda bo‘lganingizda hamma narsa ma’nosiz bo‘lib tuyuladi: salomatlik, go‘zallik va maqsadlar. Shirinliklar va tez ovqatlanish ham tez dofaminning eng keng tarqalgan manbalaridan biridir. Ammo yegulikni paqqos tushirish quvonchi qisqa va tez so‘nuvchan, uning ta’siri kam vaqt seziladi va keyin inson yanada ko‘proq, tezkor rag‘bat izlashga majbur bo‘ladi.
Nima uchun tez dofamin mutloq yomon emas?
Tez dofamin faqat muvozanat buzilganida zararli. Kichik miqdorda ertalabki qahva kabi foydali bo‘lishi mumkin – bu uyg‘onish va kunni boshlashga yordam beradi. Bu charchoq paytlarida ham foydalidir – mashaqqatli mehnatdan keyin 15 daqiqalik kulgili videolar diqqatni jamlashga yordam beradi.
Tez dofamin, agar u zavqning asosiy manbai bo‘lib qolsa, zararli bo‘ladi – bu holda u rag‘bat tizimini buzadi, bu bizning maqsadlarimizga erishishni juda qiyinlashtiradi. Ushbu muammoni hal qilishning kaliti – diqqat va muvozanatni ushlash.
Umuman olganda bir marta yashaydigan hayotda o‘ynab-kulish zavqidan boshqa zavqlar borligini anglagan kuningiz siz haqiqatan ham yashayotgan bo‘lasiz.
Barno Sultonova tayyorladi
Prezident o‘z nutqida 7 milliy dastur haqida e’lon qildi.
Birinchi milliy dastur bilim va malakani kelgusi taraqqiyotning asosiy kapitaliga aylantirishdan iborat bo‘ladi.
Bolalarning 6 yoshli tayyorlov guruhlariga qamrov qisqa muddatda 100 foizga olib chiqiladi. Xususiy bog‘cha tashkil qilish bo‘yicha mavjud imtiyozlar saqlab qolinadi.
Barcha maktablar xalqaro baholash dasturlari bilan to‘liq qamrab olinadi.
Yurtimizdagi texnikumlarda xalqaro ta’lim standartlarini joriy etiladi. Ularda yoshlarimizni yuqori daromadli kasblarga o‘qitishni yo‘lga qo‘yib, qamrovni 1 millionga yetkaziladi. Bir so‘z bilan aytganda, Yangi O‘zbekistonda kasb egallamagan birorta yigit-qiz qolmaydi.
Ikkinchi milliy dastur xalqimizning sog‘lom bo‘lishi va uzoq umr ko‘rishini ta’minlashga xizmat qiladi.
Shu maqsadda aholi salomatligi bilan bog‘liq davlat xarajatlarini kelgusi besh yilda yalpi ichki mahsulotga nisbatan 5 foizga yetkaziladi.
Tibbiyotda profilaktikani kuchaytirish orqali salomatlikni asrash modeliga o‘tiladi. Davlat tibbiy sug‘urtasi mamlakatning barcha xonadonlariga kirib boradi
Ixtisoslashgan tibbiyotda raqobat muhitini kuchaytirish maqsadida dunyoning eng nufuzli kamida 5 ta klinikasi olib kelinadi.
Uchinchi milliy dastur – iqtisodiyotimizni yuqori texnologiya va mehnat unumdorligi modeliga o‘tkazish.
Buning uchun kelgusi o‘n yilda 450 milliard dollar xorijiy investitsiya jalb qilinadi. Iqtisodiyotda yuqori o‘sish sur’atini saqlagan holda, 2030 yilgacha yalpi ichki mahsulot hajmi 300 milliard dollarga yetkaziladi, sanoatda 2 millionta yuqori daromadli ish o‘rni yaratiladi.
Yoshlarimizning salohiyatini to‘liq ro‘yobga chiqarishda startap, venchur va sun’iy intellektni rivojlantirish ustuvor yo‘nalishga aylanadi.
Shuningdek, kichik biznes – o‘rta biznesga, o‘rta korxonalar esa yirik kompaniya va korporatsiyalarga aylanishi uchun yaxlit ekotizimni yo‘lga qo‘yamiz. Bularning hisobiga kelgusi o‘n yilda jon boshiga yalpi ichki mahsulot hajmi 10 ming dollarlik marradan oshadi.
Global iqlim o‘zgarishi sharoitida suv va ekologiya masalalari yanada dolzarb bo‘lib bormoqda.
Shu bois, to‘rtinchi milliy dastur suv va tabiatga munosabatni tubdan o‘zgartirishga qaratiladi.
Kelgusi besh yilda ekin maydonlarida suv tejaydigan texnologiyalar qamrovini 100 foizga olib chiqiladi. Bu – umummilliy marraga aylanadi.
Adolat qaror topgan joyda iqtisodiy o‘sish ham, ijtimoiy ishonch ham yuksaladi.
Bu borada beshinchi milliy dastur – sud mustaqilligini kuchaytirish va qonun ustuvorligini ta’minlashni umumiy qadriyatga aylantirishdan iborat.
“Buning uchun huquqiy tarbiyani maktabdan boshlab aniq tizim asosida yo‘lga qo‘yamiz. Fuqarolar va tadbirkorlarning qonuniy kafolatlarini kuchaytirish bo‘yicha islohotlarimizni qat’iy davom ettiramiz. Kiberjinoyatchilik, giyohvandlik va odam savdosining oldini olish bo‘yicha choralarni yanada kuchaytiramiz.
“Yashirin iqtisodiyot”, uyushgan jinoyatchilik, ayollar va bolalar huquqini kamsitishga qarshi kurashni yangi bosqichga ko‘taramiz.
Odamlarimizning kayfiyati, oilalarning farovonligi, yoshlarning orzu-istagi, tadbirkorlarning tashabbuskorligi, eng avvalo, mahallada namoyon bo‘ladi.
Shuning uchun oltinchi milliy dastur mahallani jamiyat taraqqiyotining asosiy buyurtmachisiga aylantirishga yo‘naltiriladi.
Endi davlat dasturlarini ishlab chiqish bo‘yicha yondashuv butkul o‘zgaradi. Tuman budjeti, investitsiya dasturi hamda infratuzilma loyihalari mahalla buyurtmasi asosida ishlab chiqiladi. Bunda fuqarolarning talab va ehtiyoji, mahallaning farovonligi – eng asosiy mezon sifatida belgilanadi”, dedi Prezident.
Yettinchi milliy dastur – O‘zbekistonning tinchlik va do‘stlik diyori, bag‘rikeng o‘lka sifatidagi nufuzini har tomonlama yuksaltirishdan iborat.
Bizning ochiq, pragmatik va tinchlikparvar siyosatimiz uzoq muddatli taraqqiyotimizni ta’minlashga qaratilgan.
Bu yilgi Mustaqillik bayrami ijtimoiy tarmoqlarda chin ma’noda portladi. Prezident Shavkat Mirziyoyevning nutqi, bayram ssenariysi va sahnadagi chiqishlarga foydalanuvchilardan juda katta, samimiy va kuchli reaksiya bo‘ldi.
Izohlarni o‘qib, bir narsa yaqqol ko‘rinadi: odamlar bayramni shunchaki tomosha qilmagan — his qilgan.
“Juda zo‘r!”, “Boshqacha bo‘ldi!”, “Ta’sirli!”, “Gap yo‘q!”, “Sahnadagi energiya va jonli ijro odamni lol qoldirdi, haqiqiy bayram kayfiyati!”, “Harbiylarning safdagi kelishgan va qat’iy qadamlari qalbimizni g‘ururga to‘ldiradi”, “Juda go‘zal bayram, betakror bayram”… — ijtimoiy tarmoqlardagi minglab fikrlarda bir xil kayfiyat.
Ayniqsa, Prezident nutqidagi fikrlar alohida muhokama qilindi. Vatan tarixi, bugungi islohotlar va kelajakka ishonch uyg‘unlashgan nutq ko‘pchilikda kuchli taassurot qoldirdi.
Bu yilgi Mustaqillik bayrami sahnada o‘zgacha bo‘ldi — ijtimoiy tarmoqlardagi reaksiya esa bundan ham kuchli!
Bu shunchaki izohlar emas. Bu — xalqning bayramga bo‘lgan kayfiyati.
BYD Central Asia mahalliy ishlab chiqarilayotgan BYD CHAZOR UzPride modelining rasmiy sotuvi boshlanganini e’lon qiladi. Mahalliylashtirish darajasi yuqori bo‘lgani tufayli 55 KM Luxe jamlanmasi 255 900 000 so‘m narxda taklif etilmoqda.
Modelning nomi uning mazmun-mohiyatini aks ettiradi: brend mahalliy bozorda izchil rivojlanib, texnik mutaxassislarni tayyorlash va mamlakat avtomobilsozlik sanoatini zamonaviylashtirishga ko‘maklashmoqda. Shu bilan birga, zamonaviy texnologiyalarni aholining tobora keng qatlamlari uchun qulay va hamyonbop qilmoqda. Shu sababli yangi talqin O‘zbekiston va uning xalqiga chuqur hurmat ramzi sifatida UzPride nomini oldi.
O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan xaridorlar uchun maxsus moliyalashtirish dasturi tayyorlandi:
– boshlang‘ich to‘lov – 35%;
– bo‘lib to‘lash muddati – 35 oy;
– foiz stavkasi – 0%;
– moliyalashtirishni rasmiylashtirish – faqat OFB hamkor banki orqali.
Mustaqillikning 35 yilligiga bag‘ishlangan moliyalashtirish dasturi shartlari 2026 yil 29 avgustdan 1 sentyabrgacha amal qiladi.
Dastur shartlari qutlug‘ sana bilan ramziy tarzda uyg‘unlashtirilgan bo‘lib, yangi supergibrid sedanni O‘zbekiston bo‘ylab xaridorlar uchun yanada qulayroq shartlarda sotib olish imkonini beradi.
BYD CHAZOR UzPride haqida
BYD CHAZOR UzPride DM-i supergibrid tizimi bilan jihozlangan. Unda elektr yuritmaning afzalliklari 1,5 litr hajmli yuqori samarali benzin dvigatelining imkoniyatlari bilan uyg‘unlashtirilgan.
132 kVt quvvatga ega elektr dvigatelining eng yuqori burovchi kuchi 316 N·m ni tashkil etadi. Avtomobil 0 dan 100 km/soat tezlikka 7,9 soniyada chiqadi. NEDC o‘lchov tartibi bo‘yicha faqat elektr quvvatida yurish masofasi 55 kilometrgacha yetadi. Akkumulyator quvvati past bo‘lganda yoqilg‘i sarfining eng kam ko‘rsatkichi 100 kilometrga 3,8 litrni tashkil etadi.
55 KM Luxe jamlanmasiga aylantiriladigan 12,8 dyuymli multimedia ekrani, 8,8 dyuymli displeyga ega raqamli ko‘rsatkichlar paneli, o‘zbek tilidagi aqlli ovozli boshqaruv tizimi, 4G va Bluetooth ulanishi, shuningdek, OTA orqali masofadan yangilash imkoniyati kiradi.
Haydovchiga yanada ko‘proq qulaylik yaratish maqsadida avtomobil kalitsiz kirish tizimi, NFC-karta, masofadan ishga tushirish, o‘rindiqni elektr yordamida sozlash, elektr yuritmali tom tuynugi hamda orqa o‘rindiq yo‘lovchilari uchun havo yo‘naltirgichlarga ega iqlim tizimi bilan jihozlangan.
360° atrofni ko‘rsatuvchi panoramali HD-kamera hamda old va orqa to‘xtash datchiklari avtomobilni boshqarish va tor joylarda harakatlanishni osonlashtiradi.
Xavfsizlik tizimlari qatoriga tezlikni bir maromda saqlash tizimi, yo‘nalish barqarorligini nazorat qilish, g‘ildiraklarning sirpanishiga qarshi tizim, shinalardagi bosimni kuzatish, qiyalikda harakatni boshlashga ko‘maklashish, avtomobilni avtomatik ushlab turish, old va yon xavfsizlik yostiqchalari, shuningdek, parda turidagi xavfsizlik yostiqchalari kiradi.
BYD CHAZOR UzPride modelining mahalliy ishlab chiqarilishi yangi energiya manbalarida harakatlanuvchi zamonaviy avtomobillar tanlovini kengaytiradi hamda mamlakat avtomobilsozlik sanoatining rivojlanishiga hissa qo‘shadi.
BYD Central Asia kompaniyasining mustaqillikning 35 yilligiga bag‘ishlangan dasturi – O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining 35 yilligini mamlakatimizda ishlab chiqarilgan yangi avtomobil boshqaruvida kutib olish uchun ajoyib imkoniyatdir.
*Mustaqillikning 35 yilligiga bag‘ishlangan moliyalashtirish dasturi 2026 yil 29 avgustdan 1 sentyabrgacha, 1 sentyabr kuni ham, amal qiladi. Dastur doirasidagi moliyalashtirish faqat OFB hamkor banki orqali rasmiylashtiriladi. Dastur bo‘yicha taklif etiladigan avtomobillar soni cheklangan. Texnik ko‘rsatkichlar ma’lumot berish maqsadida keltirilgan bo‘lib, yo‘l va ob-havo sharoiti, avtomobilning yuklanish darajasi hamda haydash uslubiga qarab farq qilishi mumkin. Avtomobilni sotib olish shartlari va jamlanmasi haqidagi batafsil ma’lumotni BYD kompaniyasining rasmiy dilerlaridan olishingiz mumkin.
BYD kompaniyasining O‘zbekistondagi aloqa ma’lumotlari
Rasmiy ishonch telefoni: 1811
Rasmiy veb-sayt: bydauto.uz
Instagram: @bydauto.uz
Telegram: t.me/bydautouz
Jamiyat
Yangi o‘quv yilida 806 mingdan ziyod 6 yoshli bola maktabga tayyorlov guruhlariga qamrab olinadi
E-qaror tizimida Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligining maktabgacha ta’lim tashkilotlarini 2026/2027 o‘quv yiliga tayyorlash va bolalarni qabul qilish jarayonini samarali tashkil etishga oid buyrug‘i e’lon qilindi. Hujjatning ilovalari Maktabgacha va maktab ta’limi vazirining 2026-yil 18-avgustdagi 299-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan.
Hujjatga ko‘ra, 2026/2027 o‘quv yilida respublika bo‘yicha 811 ming 586 nafar 6 yoshli bola hisobga olingan. Ularning 806 ming 290 nafarini maktabga tayyorlov guruhlariga qamrab olish rejalashtirilgan. Natijada qamrov darajasi 99,3 foizga yetkazilishi ko‘zda tutilmoqda.
Maktabga tayyorlov guruhlari bilan qamrab olinmagan 6 yoshli bolalar uchun 485 ta bir yillik bepul majburiy tayyorlov guruhi tashkil etiladi. Ularda jami 13 ming 104 nafar bolani qamrab olish rejalashtirilgan.
Shundan:
— umumiy o‘rta ta’lim maktablarida 413 ta guruh tashkil etilib, 11 ming 163 nafar bola;
— davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlarida 65 ta guruh ochilib, 1 ming 766 nafar bola;
— boshqa mos binolarda 7 ta guruh tashkil qilinib, 175 nafar bola qamrab olinadi.
Chora-tadbirlar rejasiga muvofiq, avval hududlardagi 6 yoshli bolalar xatlovdan o‘tkaziladi. Xatlov natijasida tayyorlov bilan qamrab olinmagan bolalar mavjud bo‘sh guruh va o‘rinlarga joylashtiriladi.
Shundan keyin ham qamrovdan tashqarida qolgan bolalar uchun umumta’lim maktablari, davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari, «Kelajak markazlari» va boshqa obyektlarning bo‘sh xonalarida yangi tayyorlov guruhlari tashkil etiladi. Ularni sentyabr–oktyabr oylarida ishga tushirish belgilangan.
Prezident farmonida tadbirkorlik subyektlarining huquqiy himoyasini kuchaytirishga qaratilgan «tadbirkorlik subyektining haqlilik prezumpsiyasi» belgilandi.
Unga ko‘ra, davlat organi tomonidan aksi isbotlanmaguncha tadbirkorlik subyekti va uning mansabdor shaxsi qonunchilikka muvofiq harakat qilgan hamda o‘z majburiyatlarini lozim darajada bajargan deb hisoblanadi.
Sudda tadbirkorga nisbatan huquqiy ta’sir chorasi qo‘llash uchun uning asosli, qonuniy va mutanosib ekanini, shuningdek, huquqbuzarlik faktini isbotlash majburiyati davlat organiga yuklanadi.
Qonunchilikdagi bartaraf etib bo‘lmaydigan ziddiyatlar, noaniqlik va tushunmovchiliklar, shuningdek, dalillar yetarli emasligi tufayli yuzaga keladigan shubhalar tadbirkorlik subyekti foydasiga talqin qilinadi.
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
Prezident 7 milliy dastur haqida e’lon qildi
Prezidentning bojxona xizmatiga oid farmoni qabul qilindi
-
Siyosat3 days ago
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
-
Jamiyat5 days ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport5 days ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Jamiyat4 days ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Mahalliy2 days ago
«Enamdan qolgan dalalar» (Esse)
-
Jamiyat3 days ago
BYD CHAZOR UzPride – O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan maxsus taklif
-
Jamiyat3 days ago
Bu yilgi Mustaqillik bayrami ijtimoiy tarmoqlarda chin ma’noda portladi!
-
Siyosat4 days ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi