Iqtisodiyot
O‘zbekistonda to‘lov vositasi sifatida steyblkoinlardan foydalanishga ruxsat berilishi mumkin
Markaziy bank raisi Timur Ishmetov raqamli valutalar borasida o‘rganishlar olib borilayotganini – Markaziy bankning raqamli valutasini chiqarish yoki tijorat banklariga raqamli valuta chiqarishga ruxsat berish masalasi ko‘rib chiqilayotganini ma’lum qildi. “Lekin bu qattiq nazorat ostida amalga oshirilishi kerak, chunki u monetar siyosatga jiddiy ta’sir ko‘rsatadi”, – dedi Ishmetov.
Markaziy bank raisi 11 sentabr kuni bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida jurnalistlarning O‘zbekistonda to‘lovlarni amalga oshirishda steyblkoinlardan foydalanish imkoniyati borasidagi savoliga javob berdi.
Steyblkoin (stablecoin) — narxi qat’iy belgilangan yoki muayyan aktivga (odatda AQSh dollari, yevro yoki oltin) bog‘langan kriptovaluta turi. Oddiy kriptovalutalardan farqli ravishda, uning asosiy maqsadi — barqarorlikni saqlash va keskin tebranishlardan himoyalanish.
“Umuman, raqamli valuta mavzusida izlanishlar olib boryapmiz. Raqamli valuta ikki turga bo‘linadi: Markaziy bank raqamli valutasi yoki tijorat banklari raqamli valutasi (agar bank pul bilan ta’minlangan bo‘lsa, raqamli valuta chiqarishiga ruxsat beriladi). Biz hozirda ikkala variantni ham ko‘rib chiqyapmiz. Kecha Fintex sohasini rivojlantirish bo‘yicha davlat rahbariga bergan hisobotimizda ham ushbu masalani pilot loyiha sifatida boshlashni taklif etdik”, – dedi MB raisi.
Timur Ishmetovning ta’kidlashichga, steyblkoin borasida dunyo turlicha yo‘nalishda ketmoqda. Masalan, AQSh qonun qabul qildi: bunda Markaziy bank emas, tijorat banklari raqamli valuta chiqarishi belgilab qo‘yilgan.
“Buning o‘ziga yarasha risklari mavjud. U pul bilan ta’minlangan bo‘lishi, pul zaxiralanganini kafolatlashi kerak. Aks holda, bu qo‘shimcha pul emissiyasiga teng bo‘lib qoladi. Shuning uchun Istiqbolli loyihalar milliy agentligi bilan birgalikda texnologik “qumdon” asosida test qilib ko‘rmoqchimiz. Test natijalariga ko‘ra, aholida bunga talab bormi-yo‘qmi, ko‘ramiz”, – dedi u.
Regulyator raisining ta’kidlashicha, bu masaladagi risk shundan iboratki, raqamli valutalar borasida kutilmalar balandroq bo‘ladi.
“Lekin dunyo tajribasi ko‘rsatadiki, mamlakatda to‘lov tizimi yaxshi rivojlangan bo‘lsa, qo‘shimcha to‘lov vositalarining ahamiyati yuqori bo‘lmaydi. Biz amaliyotdan kelib chiqib qaror qabul qilamiz.
Birinchi tomondan, Markaziy bankning raqamli valutasi haqida ham o‘ylashimiz kerak. Bunday valuta aholining kundalik hayotida emas, asosan tijorat banklari o‘rtasidagi hisob-kitoblarni tezlashtirish yoki boshqa markaziy banklar bilan tranzaksiyalarni amalga oshirish uchun ishlatiladi. Keyingi bosqichlarda barcha variantlarni o‘rganib, test qilib ko‘rish niyatidamiz. Buni qattiq nazorat asosida, risklarni hisobga olgan holda amalga oshirish zarur. Chunki bu monetar siyosatga jiddiy ta’sir ko‘rsatadi”, — dedi Markaziy bank raisi.
Steyblkoinlar borasida prezidentga taqdimot qilingan
10 sentabr kuni Shavkat Mirziyoyev moliyaviy texnologiyalar sohasini rivojlantirish bo‘yicha takliflar bilan tanishdi.
Istiqbolli loyihalar milliy agentligi (ILMA) direktorining birinchi o‘rinbosari Vyacheslav Pak O‘zbekiston 24 telekanaliga bergan intervyusida prezident hisob-kitoblarda steyblkoinlarni qo‘llash va qimmatli qog‘ozlarni tokenlashtirishni sinovdan o‘tkazish bo‘yicha topshiriq berganini ma’lum qildi.
“Istiqbolli loyihalar milliy agentligimizga Markaziy bank bilan birgalikda steyblkoinlardan hisob-kitoblar uchun to‘lov vositasi sifatida foydalanishni sinovdan o‘tkazish, shuningdek, kapital bozorida qimmatli qog‘ozlarni tokenlashtirishga qaratilgan loyihalarni amalga oshirish topshirildi”, — dedi ILMA rahbarining birinchi o‘rinbosari.
Vyacheslav Pak ILMA, Markaziy bank va boshqa manfaatdor vazirliklar davlat rahbarining topshiriqlarini bajarish uchun barcha sa’y-harakatlarni amalga oshirishini ta’kidladi.
2026-yil yanvar–fevral oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan jami 4,1 trln so‘mlik kiyim-kechak ishlab chiqarildi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.
Qayd etilishicha, hududlar kesimida eng yuqori ko‘rsatkich Andijon viloyatiga to‘g‘ri keldi. Ushbu hududda 1,8 trln so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilib, respublikada mutlaq yetakchiga aylandi.
Shuningdek, Toshkent viloyatida 524,6 mlrd so‘m, Namangan viloyatida 438,6 mlrd so‘mlik kiyim ishlab chiqarilgan. Bu hududlar ham yuqori ko‘rsatkichlar bilan ajralib turibdi.
Farg‘ona viloyatida 371,4 mlrd so‘mlik, Toshkent shahrida esa 310,3 mlrd so‘mlik kiyim ishlab chiqarilgan.
So‘nggi o‘rinlarda esa Surxondaryo viloyati 10,4 mlrd so‘m va Jizzax viloyati 19,3 mlrd so‘mlik ko‘rsatkich bilan qayd etilgan.
Boshqa hududlar orasida Samarqand viloyati 158 mlrd so‘m, Buxoro viloyati 117,4 mlrd so‘m, Qashqadaryo viloyati 89 mlrd so‘mlik mahsulot ishlab chiqargan.
“Soliq va tadbirkorlik sohasidagi ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi qonunga muvofiq, mazkur sohada muhim o‘zgartishlar amalga oshirildi.
Xususan, Jinoyat kodeksining 179-moddasiga o‘zgartirish kiritilib, soxta tadbirkorlik uchun jarima, muayyan huquqlardan mahrum qilish va ozodlikdan mahrum qilish kabi sanksiyalar nazarda tutilmoqda.
Endilikda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish maqsadini ko‘zlamasdan ssudalar, kreditlar olish, foydani (daromadni) soliqlardan ozod qilish (soliqlarni kamaytirish) yoki boshqacha mulkiy manfaat ko‘rish maqsadida tadbirkorlik sub’yektini tashkil etish BHMning 100 baravaridan 200 baravarigacha miqdorda jarima yoki 3 yilgacha axloq tuzatish ishlari yoxud muayyan huquqdan mahrum qilib, 1 yildan 3 yilgacha ozodlikni cheklash yoki 1 yildan 3 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanishi belgilanmoqda.
Shuningdek, 184-modda (soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash) – jinoyat tarkibi aniqlashtirilib, jarima, majburiy to‘lovlarni undirish va ozodlikdan mahrum qilish choralari qayta belgilandi, ilk huquqbuzarlikda zarar to‘liq qoplansa, javobgarlikdan ozod etish tartibi saqlab qolindi, jinoyat ishlarida jamoat himoyachisi ishtiroki ta’minlandi.
Qonun rasman e’lon qilingan kundan e’tiboran 3 oy o‘tgach kuchga kiradi.
O‘zbekiston aholisining katta qismi qaysi sohalarda ishlaydi?
Source link
2026-yilning yanvar-fevral oylarida O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasida import hajmi 8,1 milliard AQSh dollarini tashkil etdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.
Qayd etilishicha, bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 29,8 foizga o‘sgan. Ushbu davrda mamlakat 135 dan ortiq davlatdan tovar va xizmatlar import qilgan.
Import tarkibida eng katta ulushni Xitoy egalladi. Ushbu davlatdan 2,8 milliard dollarlik mahsulot olib kirilgan.
Rossiya ikkinchi o‘rinda bo‘lib, import hajmi 1,4 milliard dollarni tashkil etgan. Qozog‘iston esa 677 million dollarlik ko‘rsatkich bilan uchinchi o‘rindan joy olgan.
Koreya Respublikasi 306,1 million dollar, Turkiya 259,8 million dollar, Germaniya 182,6 million dollarlik import bilan keyingi o‘rinlarni egallagan.
Shuningdek, Hindistondan 179,3 million dollarlik, Belarusdan 144,3 million dollarlik tovarlar import qilingan.
Turkmaniston 121,5 million dollar, AQSh esa 98,6 million dollarlik ko‘rsatkich bilan kuchli o‘nlikka kirgan.
Qonunga ko‘ra, tadbirkorlik faoliyatiga ta’sir qiladigan hujjatlar loyihasi Biznes-ombudsman bilan majburiy tartibda kelishilishi kerak, lekin poytaxt kengashi shahar dizayn-kodini tasdiqlash haqidagi qarorini kelishmasdan qabul qilgan. Qolaversa, ranglarni bir xillashtirish talabi tadbirkorlarning intellektual mulk huquqiga zid.
Toshkent dizayn-kodidan render-parcha / Foto: Toshkent shahar hokimligi
Toshkent shahar kengashi shahar dizayn-kodini joriy etish bo‘yicha 2026 yil 17 fevral kuni qabul qilgan qaror qayta ko‘rib chiqilishi kerak. Biznes-ombudsman qarorni o‘rganib chiqib, shunday xulosaga keldi.
Prezidentning tadbirkorlar huquqlari bo‘yicha vakili bayonotiga ko‘ra, qarorning ayrim bandlari amaldagi qonunchilikka zid.
Xususan, “Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risida”gi qonun talablariga ko‘ra, tadbirkorlik faoliyatiga ta’sir etuvchi loyihalar Biznes-ombudsman bilan majburiy tartibda kelishilishi lozim. Biroq ushbu qaror Vakil bilan kelishilmasdan qabul qilingan.
Qarorda reklama vositalari uchun belgilangan “past to‘yingan” yoki “neytral” rang kabi tushunchalarning huquqiy mezoni ochib berilmagan. Bundan tashqari, ranglarni bir xillashtirish talabi tadbirkorlarning intellektual mulk (ro‘yxatdan o‘tgan brend) huquqlariga zarar yetkazishi mumkin. Bir necha obektlarga ega bo‘lgan tarmoq tashkil etgan brendlarning manfaatlari inobatga olinmagan.
Yangi talablarga moslashish uchun belgilangan 3 oylik muddat yetarli emas. Jarayonni tadbirkorlarga ortiqcha yuklama tug‘dirmagan holda, bosqichma-bosqich amalga oshirish tartibi nazarda tutilmagan.
Yuqoridagilardan kelib chiqib, Biznes-ombudsman xalq deputatlari Toshkent shahri kengashiga mazkur qarorning tadbirkorlik faoliyatiga daxldor qismlarini qayta ko‘rib chiqish, normalarga o‘zgartirish kiritish va kuchga kirish muddatini uzaytirish yuzasidan rasmiy xulosa kiritdi.
Biznes-ombudsman qayta ko‘rib chiqishda o‘z xodimlari ishtirok etishini so‘ramoqda.
Neft, geosiyosat va AQSh yordamiga qaramlik
O‘zbekistonda kiyim ishlab chiqarish bo‘yicha qaysi hudud yetakchi?
Tadbirkordan 63 ming dollar talab qilgan mansabdor qo‘lga olindi
-
Siyosat5 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev JSST bosh direktorini qabul qildi
-
Siyosat4 days agoPrezident Mirziyoyev mintaqaviy sammitda yashil savdo yoʻlaklari va yagona iqlim investitsiya strategiyasini taklif qildi
-
Jamiyat4 days ago
Giyohvand moddalar aylanmasini nazorat qilishning milliy tizimi takomillashtiriladi
-
Jamiyat4 days agoShavkat Mirziyoyev Ostonaga yetib bordi
-
Iqtisodiyot3 days ago
Markaziy bank: 24-aprelda dollar pasayadi
-
Iqtisodiyot3 days agoQirg‘iziston ilk marta Yevropa Ittifoqining sanksiyalarni chetlab o‘tishga qarshi kurashish mexanizmiga tushdi
-
Dunyodan3 days ago
Buyuk Britaniyada “chekmaydigan avlod” dunyoga keldi
-
Jamiyat5 days ago
Toshkent viloyatida 11 mansabdor ishdan olindi, yana 8 nafari jazolandi