Siyosat
Fuqarolardan 30 turdagi hujjatlarni talab etish bekor qilinadi
Prezident Shavkat Mirziyoyev 5-sentyabr kuni adliya tizimida davlat xizmatlarini kengaytirish chora-tadbirlariga oid taqdimot bilan tanishdi.
So‘nggi sakkiz yilda adliya faoliyatini yangicha tashkil qilish uchun 70 ga yaqin qonun va qarorlar qabul qilindi. Tizimni aholiga yaqinlashtirish uchun 20 dan ortiq qo‘shimcha vakolatlar berildi. Hududlarda 202 ta Davlat xizmatlari markazi qurildi. Bugungi kunda 500 dan ortiq davlat xizmatlari “bir darcha” tamoyili asosida ko‘rsatilmoqda. Ilgari soatlab, kunlab kutilgan ma’lumotlar hozir 5-10 daqiqada olinyapti.
Lekin bu borada hali qilinadigan ishlar ko‘p. Davlat idoralari o‘rtasida elektron hamkorlik yetarli emasligi byurokratik to‘siqlarga sabab bo‘lmoqda. 200 dan ortiq davlat xizmati hamon eskicha usulda ko‘rsatilyapti. Chekka hududlarda aholining xizmatlardan mustaqil foydalanish imkoniyati cheklangan.
Shu bois, taqdimotda davlat xizmatlarini yanada ko‘paytirish va osonlashtirish bo‘yicha takliflar ko‘rib chiqildi.
Rejaga ko‘ra, kelgusi uch yilda davlat xizmatlari 900 taga yetkaziladi. Yiliga 80 ta xizmat “3 qadam” tamoyili asosida soddalashtiriladi. Aholi gavjum joylar va olis mahallalarda 1 ming 100 ta interaktiv kiosk o‘rnatiladi.
Fuqarolardan 30 turdagi hujjatlarni talab etish bekor qilinadi. Xususan, FHDYo organida nikohlanuvchi shaxslarning tibbiy ko‘rik natijalari, mudofaa bo‘limlarida harbiy xizmatga majburlarning turar joyi o‘zgarganligi haqidagi hujjat so‘ralmaydi, bu ma’lumotlar axborot tizimlari orqali onlayn olinadi.
Bugungi kunda notariuslar odamlarga 80 dan ortiq turdagi xizmat ko‘rsatyapti. Lekin onlayn xizmatlar ulushi juda kam – 11 foiz.
Davlatimiz rahbari raqamlashtirish orqali fuqarolarga qulayliklarni oshirish zarurligini ta’kidladi. 2025-2027 yillarda bosqichma-bosqich 20 ta notarial harakat onlayn rasmiylashtirishga o‘tkazilishi belgilandi.
Shuningdek, notarial xizmatlar ko‘rsatishda shaxsni tasdiqlovchi hujjatning aslini talab qilish bekor qilinib, buni “FACE-ID” orqali aniqlash tartibi yo‘lga qo‘yiladi.
Xadicha Sulaymonova nomidagi Respublika sud ekspertiza markazida 64 turdagi ekspertiza xizmatlari o‘tkazilyapti. Lekin hududlarda buning yarmi ham yo‘q.
Shuning uchun ekspertiza bo‘yicha yangicha yondashuv qilish, hududiy ekspertiza markazlarining moddiy-texnik bazasini yaxshilash, bu orqali ulardagi ekspertiza turlarini qo‘shimcha ravishda 15 tadan 25 tagacha ko‘paytirish vazifasi qo‘yildi.
Ekspertizaning yangi turlarini joriy etishda raqamli texnologiyalardan, inson omili yo‘q dasturlardan keng foydalaniladi. Surishtiruv, tergov organlari va ekspertiza muassasalari o‘rtasidagi hujjatlar almashinuvi to‘liq elektron shaklga o‘tkaziladi. Avtohalokat joyini 3D modellashtirish, videotexnika va fototexnika ekspertizasi kabi yangi xizmatlar tatbiq etiladi.
Nodavlat sud ekspertiza faoliyatini kengaytirish, sud eksperti sifatida alohida byuro ochgan holda mustaqil ish yuritishga ruxsat berish, O‘zbekiston Sud ekspertlari palatasini tashkil etish bo‘yicha takliflar ma’qullandi.
Odamlarning huquqiy savodxonligini oshirish ham muhim. Shu maqsadda “Aqlli targ‘ibot” asosida aholi va tadbirkorlarga yangi hujjatlar haqidagi ma’lumotlarni manzilli tarzda, elektron tizimlar orqali yetkazib berish yo‘lga qo‘yiladi. Qonunchilikni mutaxassislar ishtirokida sodda tilda sharhlab boruvchi “Adliya TV” internet sahifasi ishga tushiriladi.
Islohotlarni o‘z vaqtida va sifatli bajarishda mutasaddilarning tashabbuskorligi, javobgarligi, mas’uliyati va vakolatlarini yanada oshirish zarurligi ta’kidlandi. Shu bois, o‘z sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshiruvchi vazirlik va idoralar huzuridagi organlarga ham idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilish vakolati beriladi.
Bunday hujjatlarni qabul qilish, davlat ro‘yxatidan o‘tkazish tartibi va muddatlari soddalashtiriladi. Natijada idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilishning o‘rtacha muddati 2 barobarga qisqaradi.
Taqdimot yakunida mazkur takliflarni amalga oshirish bo‘yicha farmon va qarorlar imzolandi.
Siyosat
Oʻzbekiston Davlat investitsiya jamgʻarmasi Toshkent va Londonda ikki tomonlama IPO oʻtkazdi
Oʻzbekiston Davlat investitsiya jamgʻarmasi (OʻzMIF) birlamchi ommaviy joylashtirish (IPO) boshlanganini rasman eʼlon qildi, bu oʻzbek kompaniyasining xalqaro fond bozorida birinchi marta roʻyxatga olinishini maqsad qilgan. Jamg’arma Toshkent fond birjasi (TSE) va London fond birjasida (LSE) ikki tomonlama listing tuzilmasi orqali aksiyalarni taklif etadi.
Savdo shartlariga ko‘ra, oddiy aksiyalarning Toshkent fond birjasidagi narxi har bir aksiya uchun 4,65 so‘mni tashkil etadi. Londonda Jamg’arma har bir GDR 64 700 oddiy aktsiyani ifodalovchi birlik uchun 25 AQSh dollari narxida Global Depozitariy kvitantsiyalarini (GDR) taklif qiladi. Mahalliy ishtirokni rag‘batlantirish uchun O‘zbekistondagi chakana investorlar O‘zbekistonga 12 milliardgacha bo‘lgan buyurtmalar uchun 5 foizlik chegirmaga ega bo‘ladilar, bu esa O‘zbekistonga har bir aksiya uchun samarali xarid narxini 4,41 ga pasaytiradi.
Kompaniya IPOga 5 milliard aktsiyani yoki jamg’armaning umumiy aktsiyalarining taxminan 30 foizini investitsiya qilishni rejalashtirmoqda. E’lon qilingan ommaviy taklif narxida Milliy investitsiya fondining bozor kapitallashuvi 1,95 milliard dollarga baholanmoqda. Obuna muddati 29-apreldan boshlanadi va 12-may kuni Toshkent vaqti bilan soat 17:00da (London vaqti bilan 12:00) tugashi rejalashtirilgan. Takliflar tugallangandan so’ng, yakuniy taqsimot 13-may kuni e’lon qilinadi va ikkilamchi savdo 18-mayda boshlanishi kutilmoqda.
O‘zbekistondagi xususiy investorlar ushbu taklifda Alkes Research, Avesta Investment Group va Bluestone Financial Group kabi tashkil etilgan brokerlik kompaniyalari orqali ishtirok etishlari mumkin. Bundan tashqari, jismoniy shaxslar Jett xizmati orqali 200 million so‘mgacha buyurtma berishlari mumkin, unga Multicard, Zoomrad, MyUTC kabi turli mobil ilovalar orqali kirish mumkin.
Davlat investitsiya jamg‘armasi O‘zbekistondagi 13 ta yirik davlat korxonalarining 25 foizdan 40 foizgacha ulushlaridan iborat strategik portfelga ega. Ushbu aktivlar transport, energetika, kommunal xizmatlar va telekommunikatsiya kabi asosiy tarmoqlarni qamrab oladi. 2025-yil 31-dekabr holatiga ko‘ra, Jamg‘armaning umumiy portfeli 2,44 milliard dollarga baholangan. Ushbu qimmatli qog‘ozlarni sotishdan tushgan mablag‘lar davlat byudjetiga o‘tkaziladi.
Ushbu tarixiy debyut dunyoning yirik institutsional investorlari tomonidan katta qiziqish uyg’otdi. Cornerstone investorlari, shu jumladan BlackRock, Franklin Resources va Redwheel tomonidan boshqariladigan mablag’lar, shuningdek, Alan va Gil Grey jamg’armasiga to’liq tegishli bo’lgan ikkita moliya kompaniyasi allaqachon IPO narxida taxminan 300 million dollarlik GDRni anderrayter qilishga rozi bo’lishdi.
Siyosat
Oʻzbekistonda yashirin forumda davlat xizmatchilariga oid maʼlumotlarning sizib chiqib ketishini tekshirmoqda
Noma’lum xakerlar Kiberxavfsizlik markazining ichki tizimlariga kirib, 100 nafar xodimning shaxsiy ma’lumotlarini fosh qilishdi va qo’shimcha, yanada nozik ma’lumotlarni 200 ming dollarga sotuvga qo’yganliklarini da’vo qilishdi.
Ma’lumotlar 27 aprel kuni kiberjinoyatchilar tomonidan o’g’irlangan ma’lumotlar bilan savdo qilish uchun keng tarqalgan platformada e’lon qilindi. Roʻyxatda xakerlar davlat kiberxavfsizlik markazining ichki tizimlari va Milliy xavfsizlik agentligi va razvedka agentlari bilan bogʻliq boʻlgan maʼlumotlar bazalariga kirganliklarini aytishgan.
Dalil sifatida xakerlar 100 nafar xodimning shaxsiy ma’lumotlarini, jumladan ularning ism-shariflari, lavozim unvonlari va qisman niqoblangan shaxsiy identifikatsiya raqamlarini oshkor qildi. Odamning aytishicha, to’liq ma’lumotlar to’plami ancha katta va nozikroq materiallarni o’z ichiga oladi.
Foto: reklama saytining skrinshoti
Ingliz va rus tillarida yozilgan postda O‘zbekiston rasmiylari bundan keyin oshkor etilishining oldini olish uchun 200 ming dollar to‘lamasa, qo‘shimcha ma’lumotlar ommaga e’lon qilinishi va “jiddiy oqibatlarga” olib kelishi mumkinligi haqida ogohlantirilgan.
Kiberxavfsizlik markazi uning tizimlari buzilganligini rad etib, dastlabki xulosalar keng tarqalgan da’volar noto’g’ri ekanligini ko’rsatmoqda.
“Kiberxavfsizlik markazining ichki axborot tizimlari buzilmagan va bunday maʼlumotlar bazasi saqlanmaydi”, — deyiladi markaz bayonotida.
Agentlik matbuot kotibi Dilshod Toʻlayevning Kun Uzga maʼlum qilishicha, eʼlon qilingan maʼlumotlar xodimlarning haqiqiy soniga toʻgʻri keladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, ism-shariflar va lavozim unvonlari allaqachon ommaga e’lon qilingan, biroq identifikatsiya raqamlari markaz tizimlarini buzish orqali olinmagan.
“Ma’lumotlar eski bo’lib ko’rinadi. Boshqa tizimlar, masalan, ish haqi yoki tashqi serverlar nishonga olingan bo’lishi mumkin”, – dedi Tulaev va sizib chiqish manbasini tekshirish davom etayotganini qo’shimcha qildi.
Kiberxavfsizlik bo’yicha ekspertlarning ta’kidlashicha, er osti forumlarida aylanib yuradigan o’g’irlangan ma’lumotlar odatda texnik zaifliklardan foydalanish yoki login ma’lumotlarini olishga qaratilgan fishing hujumlari orqali olinadi. Ba’zi hollarda, bu kirish huquqiga ega bo’lgan insayderlarni o’z ichiga olishi mumkin.
Ma’lumotlarning buzilishi bilan bog’liq tovlamachilik talablari keng tarqalgan taktikadir, ammo hukumatlar odatda to’lamaydilar, chunki ular ma’lumotlar nashr etilmasligi yoki qayta sotilmasligiga kafolat bermaydi.
O’zbekistonda so’nggi yillarda kiber hodisalar ko’payib bormoqda. Fevral oyida rasmiylar 60 000 ga yaqin shaxsiy hujjatlarni fosh qilgan hujumda uchta davlat idorasi nishonga olinganini tan oldi.
2025-yilda tadqiqotchilar mamlakatdagi yuzlab kuzatuv kameralari xavfsizlik nuqsoni tufayli onlayn rejimda qolib ketganini xabar qilishdi, biroq rasmiylar tizim sinov rejimida ekanligini aytdi va maʼlumotlar buzilishini istisno qildi.
2023-yil oktabr oyida ro‘y bergan yirik hodisa 200 000 dan ortiq fuqarolarga tegishli kirish ma’lumotlari va shaxsiy ma’lumotlarning internetga sizib chiqishiga sabab bo‘ldi, bu ko‘plab hukumat va ta’lim platformalariga ta’sir ko‘rsatdi.
Noma’lum xakerlar Kiberxavfsizlik markazining ichki tizimlariga kirib, 100 nafar xodimning shaxsiy ma’lumotlarini fosh qilishdi va qo’shimcha, yanada nozik ma’lumotlarni 200 ming dollarga sotuvga qo’yganliklarini da’vo qilishdi.
Siyosat
O‘zbekistonda hayvonlarni asrash to‘g‘risidagi qonun loyihasi jamoatchilik e’tirozidan so‘ng ishlab chiqildi
Oliy Majlis Qonunchilik kengashi jamoaviy murojaatdan so‘ng deputatlar hayvonlarni shafqatsizlikdan himoya qilish bo‘yicha qonun loyihasini ishlab chiqishga kirishganini ma’lum qildi.
“Hayvonlarni zo‘ravonlikdan himoya qilish” deb nomlangan qonun loyihasida jamoatchilik fikri, jumladan, zo‘ravonlik uchun jazo choralarini kuchaytirish talablari aks etishi kutilmoqda. Takliflarni ko‘rib chiqish va tizimlashtirish bo‘yicha ishchi guruh tuzildi.
Asosiy talablardan biri hayvonlarga nisbatan shafqatsizlikni ma’muriy huquqbuzarlikdan jinoiy huquqbuzarlik toifasiga o‘tkazishdir. Mamlakat bo‘ylab minglab imzo to‘plagan murojaat tarafdorlari mavjud jazolar, jumladan, 15 sutkagacha qamoqqa olish ham samarali to‘xtatuvchi omil bo‘la olmasligini ta’kidlamoqda.
Tashabbus ijtimoiy va milliy ommaviy axborot vositalarida qarovsiz hayvonlarning o’ldirilishi va zaharlanishi haqidagi bir qator xabarlar keng reaksiyaga sabab bo’lganidan so’ng paydo bo’ldi.
Parlamentning ta’kidlashicha, jamoatchilik fikri loyihani tayyorlash jarayonida o’z aksini topadi.
Kampaniya bir necha haftadan beri davom etmoqda va yuzlab ko‘ngillilarni safarbar qildi, dedi petitsiya rahbari Yaroslava Finogeva. U onlayn rejimda 16 000 dan ortiq va oflayn rejimda 6 000 dan ortiq imzo to‘pladi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, bunday qarorga mushuklarning o‘ldirilishi va itlarning ommaviy zaharlanishi kabi shov-shuvli zo‘ravonlik holatlari sabab bo‘lgan.
Finoghiva uy hayvonlari egalari uchun javobgarlikning zaifligi qarovsiz hayvonlar sonining ko’payishiga va ularning keyinchalik yo’q qilinishiga yordam berishini qo’shimcha qildi va hayvonlarga nisbatan shafqatsizlik jamiyat uchun yanada kengroq xavflarni ko’rsatishi mumkinligi haqida ogohlantirdi.
Siyosat
Qurollanish uchun eng ko‘p pul sarflayotgan uch davlat
2025-yilda jahon davlatlari qurol-aslaha uchun 2 trillion 887 milliard dollar miqdorida mablag‘ sarfladi. Bu 2024-yilga nisbatan 2,9 foiz ko‘pdir.
Stokholm xalqaro tinchlik tadqiqotlari instituti (SIPRI) hisobotiga ko‘ra, AQSh, Xitoy va Rossiya harbiy xarajatlar borasida peshqadam bo‘lib turibdi. Jahon bo‘yicha jami xarajatlarning 51 foizi (1 trillion 480 milliard dollar) mazkur uch davlat hissasiga to‘g‘ri keladi.
«2025-yilda global miqyosda harbiy xarajatlar o‘sdi. Chunki davlatlar urush, mavhumlik va geosiyosiy miqyosdagi larzalarga qurollanishni kuchaytirish orqali javob bermoqda. Inqirozlar ko‘lami va ko‘plab davlatlarning maqsad-mo‘ljallari inobatga olinsa, 2026-yilda va undan keyin ham harbiy xarajatlar o‘sib boradi», – deydi Stokholm xalqaro tinchlik tadqiqotlari instituti ilmiy xodimi Syao Lyan.
O‘tgan yili AQSh qurol-yarog‘ uchun 954 milliard dollar sarflagan. Bu 2024-yilga nisbatan 7,5 foiz kam ko‘rsatkich. Bu holat Qo‘shma Shtatlar o‘tgan yili Ukrainaga hech qanday harbiy ko‘mak ko‘rsatmagani bilan izohlanadi. Ammo Vashington G‘arbiy yarimsharda ustunlikni saqlash va Hind-Tinch okeani mintaqasida Xitoyni jilovlash uchun yadro va boshqa qurollarga sarmoyani ko‘paytirgan.
2026-yilda AQSh qurol-aslaha uchun 1 trillion, 2027-yilda esa 1,5 trillion dollar sarflashi kutilmoqda.
O‘tgan yili Yevropada ham mudofaa jabhasida keskin o‘sish kuzatildi: Yevropa davlatlari harbiy xarajatlarni 864 milliard dollarga yetkazdi.
O‘zaro urushayotgan ikki davlat – Rossiya va Ukraina 190 milliard va 84,1 milliard dollardan sarflagan.
Qurolli ziddiyat va mintaqaviy raqobatga qaramay, Yaqin Sharqdagi harbiy xarajatlar nisbatan barqaror holda. Mintaqa davlatlari mazkur maqsadda 218 milliard dollar xarjladi. Jumladan, qurol-aslaha uchun Isroil 48,3 milliard, Turkiya 30 milliard, Eron esa 7,4 milliard dollar sarfladi.
Osiyo va Okeaniyada harbiy xarajatlarning keskin o‘sishi qayd etildi. Jumladan, Xitoy bu boradagi budjetini 7,4 foizga oshirdi va 336 milliard dollarga yetkazdi.
Yaponiya 1958-yildan buyon ilk bor YaIMning 1,4 foizi miqdoridagi mablag‘ni (62,2 milliard dollar) harbiy jabhaga yo‘naltirdi.
So‘nggi yillarda harbiy xarajatlarning muttasil o‘sishi qayd etilmoqda.
Avvalroq ekspertlar AQSh va Rossiya o‘rtasida imzolangan Strategik hujum qurollarini cheklash va qisqartirish to‘g‘risidagi shartnoma muddati yakunlanishi ortidan «sovuq urush» davridan keyin ilk bor yadro quroli bo‘yicha chegarasiz poyga avj olishidan ogohlantirgandi.
Siyosat
Shavkat Mirziyoyev Farg‘ona viloyati bo‘yicha yig‘ilish o‘tkazmoqda
Prezident Shavkat Mirziyoyev Farg‘ona shahrida Farg‘ona viloyatini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish masalalari yuzasidan yig‘ilish o‘tkazmoqda.
Davlatimiz rahbari avvalo keyingi yillarda viloyat iqtisodiyotida ro‘y bergan o‘zgarishlarga to‘xtalib o‘tdi.
Ilgari viloyat daromadining 70 foizi neft-kimyo va qurilish materiallari sohasidagi 6-7 ta yirik korxona hisobidan shakllanardi.
O‘tgan davrda viloyatda 8 milliard 200 million dollar investitsiya evaziga 8 mingta zamonaviy quvvatlar ishga tushdi, tadbirkorlik uchun 100 trillion so‘m resurs berildi, tijorat maydoni 10 million kvadratga ko‘paydi, 13,5 ming kichik va o‘rta korxona tashkil etilib, ularning soni qariyb 2 karra o‘sdi.
Natijada yalpi hududiy mahsulot 1,7 barobarga, sanoat 1,5 barobarga, xizmatlar 3 barobarga oshdi. Asosiysi, so‘nggi to‘rt yilda ishsizlik 9,2 foizdan 4,6 foizga, kambag‘allik darajasi 11,6 foizdan 5,2 foizga tushdi.
Mahalliy budjet bo‘yicha hokimlarga juda katta imkoniyat yaratilgani uchun bu yil birinchi chorakda har bir tumanda kamida 5-10 milliard so‘m qo‘shimcha mablag‘ qoldi.Aholining uy-joy sharoitini yaxshilash bo‘yicha ham katta o‘zgarishlar bo‘lmoqda.
Masalan, ilgari Marg‘ilonda bir xonadonda o‘rtacha 2-3 oila yashardi. Bir yilda Ipakchi va Qirguli mahallalarining o‘zida 241 ta eski hovlilar o‘rnida 2,5 ming xonadonli ko‘p qavatli uylar barpo etildi. Marg‘ilonning Navro‘z mahallasida barpo etilayotgan «Yangi O‘zbekiston» massiviga bu yil yana 6,5 ming oila ko‘chib kiradi.
Bunday ishlar Yozyovon, Quva tumanlari, Qo‘qon va Farg‘ona shaharlarida ham jadal ketmoqda.
So‘nggi o‘n yilda Farg‘onada 74 ming o‘rinli maktab, 145 ming o‘rinli bog‘cha hamda 3 ming koykali shifoxonalar ishga tushirildi. Shu bilan birga, 167 ta xususiy maktab paydo bo‘ldi, ularda 40 mingdan ortiq o‘quvchi ta’lim olyapti.
Ta’lim sifati keskin oshgani uchun yoshlarning oliygohga kirish ko‘rsatkichi bo‘yicha viloyat respublikada 3-o‘ringa ko‘tarildi.
Tibbiyotda ham o‘zgarishlar katta. Birgina Beshariq tumanida o‘n yil oldin atigi 2 ta xususiy klinika bo‘lgan bo‘lsa, hozir 50 taga yetdi.
-
Siyosat5 days ago
Prezident eksport qilishda tadbirkorlarga yordam bermayotgan hokimlarni ogohlantirdi
-
Siyosat5 days agoYevropa Ittifoqi Rossiya mudofaa sanoatiga xomashyo yetkazib bergan ikki O‘zbekiston shirkatiga sanksiyalar kiritdi
-
Dunyodan4 days ago
Livan-Isroil o’t ochishni to’xtatish muddati uch haftaga uzaytirildi
-
Jamiyat3 days agoJomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
-
Dunyodan3 days ago
AQSh Eronga qarshi urush uchun har soniyada 11,5 ming dollar sarflamoqda
-
Dunyodan5 days ago
267 nafar farzandni tarbiyalagan “Super dada” (foto)
-
Jamiyat4 days agoToshkentda elektr korxonasi muhandislari 8 ming dollar bilan ushlandi
-
Siyosat4 days agoShavkat Mirziyoyev: dunyo oldingidek «sokin» bo‘lmaydi
