Connect with us

Sport

FIFA Jahon Kubogini isloh qilib, ishtirokchilar sonini 64 taga yetkazmoqchi

Published

on


FIFA prezidenti Janni Infantino Jahon Kubogi ishtirokchilari ro‘yxatini 64 ta jamoaga kengaytirish rejasini ma’lum qildi.

2025 yil mart oyida Xalqaro futbol federatsiyasi (FIFA) rahbariyati o‘zining asosiy turniri bo‘lmish Jahon Kubogida navbatdagi islohotlarni e’lon qildi. Birinchidan, 2026 yilda Jahon Kubogi final o‘yini formati katta ehtimol bilan Superboul kabi bo‘ladi, tanaffus paytida dunyoga mashhur yulduzlar chiqish qiladi. Ikkinchidan, FIFA prezidenti Janni Infantino Jahon Kubogi ishtirokchilari ro‘yxatini 64 ta jamoaga kengaytirish rejasini ma’lum qildi. Forbes Sport bu tashabbuslar va ular nima uchun keskin tanqidlarga uchragani haqida ma’lumot berdi.

Ishtirokchilar ro‘yxati 48 ta jamoaga kengaytirilgani sababli (ushbu formatdagi birinchi turnir 2026 yilda AQSh, Kanada va Meksikada bo‘lib o‘tadi), hozir Jahon Kubogini mustaqil ravishda o‘tkazishga qodir bo‘lgan davlatlar deyarli qolmadi: zarur moliyaviy investitsiyalar miqdori juda katta. Keyingi uchta turnirdan faqat 2034 yilgi Jahon Kubogi bir mamlakatga to‘g‘ri keladi – unga Saudiya Arabistoni mezbonlik qiladi. Bu mamlakat o‘z imijini yaxshilash uchun milliardlab mablag‘ sarflashga tayyor.

Ammo 2030 yilda bunday saxovatli tashkilotchi bo‘lmaydi va turnir FIFAning bahsli islohotlari ramziga aylanadi: chempionat birdaniga uchta qit’aning yetti davlatida – Chili, Argentina, Paragvay, Urugvay, Marokash, Portugaliya va Ispaniyada o‘tkaziladi.

Biroq, endi turnirlar yanada «og‘irlashishi» ehtimoli bor. Mart oyi boshida FIFA Jahon Kubogini 64 ta jamoaga kengaytirish imkoniyatini ko‘rib chiqishi mumkinligini e’lon qildi. Bu taklif bilan FIFA kengashi yig‘ilishida Urugvay futbol federatsiyasi prezidenti Ignasio Alonso chiqdi. U Jahon Kubogining yuz yilligi sharafiga ishtirokchilar sonini oshirishni taklif qilmoqda.

FIFA prezidenti Janni Infantino bu g‘oyani «tahlilga loyiq» deb atadi. Biroq FIFA kengashining boshqa a’zolarida unchalik ishtiyoq yo‘q, manbalar urugvayliklarning taklifi «sukut» bilan qarshi olinganini xabar qildi.

Ammo, hamma narsa hali ham o‘zgarishi mumkin. Qaror qabul qilishda FIFA rahbariyati faqat siyosiy va moliyaviy manfaatlarga amal qiladi. Jahon Kubogining avvalgi 48 ta jamoaga kengayishi nafaqat translatsiyalar soni va reklama daromadlarini oshirish istagi, balki FIFA rahbariyatining mintaqaviy assotsiatsiyalardan eng boyi va nufuzlisi – Yevropa UYeFA rahbariyati bilan kurashda o‘z ta’sirini kuchaytirish istagi bilan izohlangan edi.

O‘zining asosiy turniri bo‘lmish Chempionlar Ligasi tufayli Yevropa futbol assotsiatsiyalari ittifoqi (UYeFA) futboldagi yetakchi tashkilotdan bir necha barobar ko‘p daromad topadi. UYeFA har yili Yevropa musobaqalaridan taxminan 5 milliard yevro oladi, shundan 7 foizi tashkilot hisobida qoladi. FIFA ham o‘z daromadlarini ko‘paytirmoqchi va yangi tashabbuslar bunga yordam berishi kerak.

FIFA Kengashi yig‘ilishidan so‘ng federatsiya 2023 yildan 2026 yilgacha bo‘lgan to‘rt yillik davr uchun daromadlar prognozini e’lon qildi. FIFA rahbariyatining bashoratiga ko‘ra, federatsiya to‘rt yil ichida 13 milliard dollar daromad oladi – bu avvalgi to‘rt yillik siklga nisbatan 72 foizga ko‘p. Bundan tashqari, federatsiya homiylik va televideniye bitimlari orqali rejadagi umumiy daromadining 62 foizini allaqachon ta’minlab bo‘ldi.

O‘sish drayverining uchta asosiy omili mavjud. Birinchidan, ayollar futbolining ommabopligi yil sayin ortib bormoqda va 2023 yilgi ayollar o‘rtasidagi Jahon Kubogi FIFA daromadini sezilarli darajada oshirdi. 2023 yilda federatsiya 1,17 milliard dollar daromad oldi, bu avvalgi ayollar o‘rtasidagi 2019 yilgi Jahon Kubogiga nisbatan qariyb 400 million dollarga ko‘p.

Ikkinchidan, barcha muammolarga qaramay, 2025 yilgi klublar o‘rtasidagi Jahon Kubogi o‘tkaziladigan bo‘ldi. FIFA global homiylari bilan qo‘shimcha shartnoma imzolashga va 1 milliard dollar to‘lashga tayyor bo‘lgan DAZN teleradiokompaniyasini topishga erishdi. 2025 yilgi klublar o‘rtasidagi Jahon Kubogi uchun yangi homiylar va hamkorlar paydo bo‘lishi ortidan FIFA moliyaviy prognozini 11 milliard dollardan 13 milliard dollarga ko‘tardi.

Uchinchidan, tabiiyki, asosiy daromad JCh-2026 turniridan tushadi. FIFA musobaqadan 8,911 milliard dollar daromad olishini kutmoqda, bu esa tarixda rekord darajadagi ko‘rsatkich bo‘ladi. Boshqa yillarda daromad biroz kamroq: 2023 yil – 1,17 milliard dollar; 2024 yil – 483 million dollar; 2025 yil – 2,436 milliard dollar.

Ammo G‘arbiy yarimshardagi barcha jahon chempionatlari bilan bog‘liq muammo – bu Yevropa, Afrika va Osiyo uchun noqulay vaqt zonasi. Shu bois, reytinglarni, jumladan, amerikaliklar orasida ham oshirish maqsadida JCh-2026 finali noodatiy formatda o‘tkaziladi. FIFA finalni Superboulga o‘xshatib, tanaffusda mashhur xonandalar chiqishini uyushtirmoqchi. Superboul – Amerikacha futbol chempionati finali bo‘lib, AQSh teleekranlarida yuz millionlab tomoshabinni to‘playdi.

«Tasdiqlashim mumkinki, Jahon Kubogi finali tanaffusida tarixda birinchi marta shou o‘tkaziladi. Bu Jahon Kubogi uchun tarixiy lahza va dunyodagi eng yirik sport tadbiriga munosib shou bo‘ladi», deb yozdi FIFA prezidenti Janni Infantino ijtimoiy tarmoqda.

Finaldagi tanaffus odatdagi 15 daqiqadan uzaytiriladimi yoki yo‘qmi hozircha ma’lum emas. Biroq, amaliyot shuni ko‘rsatadiki, bunday qisqa muddatda shou o‘tkazish imkonsiz. Va hozircha FIFA kim bilan muzokara olib borayotgani ham noma’lum.

Jahon Kubogining 64 ta jamoaga kengayishi faqat teleradiokompaniyalar va homiylarning qiziqishiga bog‘liq bo‘ladi. Infratuzilma nuqtai nazaridan qaraganda, 64 ta va 48 ta jamoa ishtirok etadigan turnirlar o‘rtasida unchalik farq yo‘q. Ammo qo‘shimcha 16 ta jamoa turnirni kamida yana bir haftaga uzaytirishi mumkin. Va keyin mos ravishda Yevropa chempionatlarining boshlanish sanalari ham o‘zgaradi.

FIFA qancha ko‘p daromad olsa, milliy federatsiyalar shuncha ko‘p mablag‘ oladi. Federatsiyalarning to‘rt yil davomidagi umumiy xarajatlari 11,673 milliard dollarni tashkil etishi prognoz qilinmoqda, bu FIFA daromadining 90 foizdan ortig‘ini tashkil qiladi. Bu mablag‘ning katta qismi butun dunyo bo‘ylab futbolni rivojlantirishga yo‘naltiriladi.

FIFA 2024 yilda o‘z mablag‘larini shunday taqsimlagan:

– 702,5 million dollar – rivojlanish va ta’lim;

– 285,8 million dollar – musobaqalar va turli tadbirlar uchun;

– 254 million dollar – boshqaruv xarajatlari;

– 55,6 million dollar – marketing va translatsiyalar uchun.

Jahon Kubogining 64 ta jamoaga kengayishi turnirdagi o‘yinlar sonini 128 taga yetkazadi. Qo‘shimcha 24 o‘yin esa Janubiy Amerika assotsiatsiyalariga turnirning g‘alati formati uchun qit’aga o‘ziga xos tovon sifatida «berilishi» mumkin. Biroq, kengaytirish ham daromadlarni sezilarli darajada oshirishi mumkin.

Janubiy Amerikadagi qo‘shimcha o‘yinlar – bu G‘arbiy yarimsharga mos keladigan vaqtda o‘tkaziladigan o‘yinlar. 2030 yil yozida FIFA kun davomida o‘yinlarni o‘tkazib, TV efirini to‘liq to‘ldirishi mumkin bo‘ladi. Bu holatda federatsiya daromadi katta ehtimol bilan turnirdan tushgan 10 milliard dollardan ham oshib ketishi mumkin.

Biroq, Janni Infantino yangi tashabbuslarining raqiblari ham bor. Ishtirokchi jamoalar sonining ko‘payishi turnirni uzaytiradi, ya’ni mavsumlar oralig‘ida futbolchilarning dam olish vaqti kamayadi. Milliy chempionatlar va yevrokubok turnirlarining boshlanish sanalari esa ko‘chiriladi. Bir so‘z bilan aytganda, Infantino muqarrar ravishda futbolchilar uyushmasi, UYeFA rahbariyati, yetakchi klublar xo‘jayinlari va Nyu-Yorkdagi Jahon Kubogi finalida «Taymlar shousi» joriy etilgani haqidagi xabarga salbiy munosabat bildirgan muxlislar qarshiligini yengib o‘tishga majbur bo‘ladi. Biroq, bu FIFA prezidentini bezovta qilishi dargumon – uning obro‘si klublar o‘rtasidagi Jahon Kubogiga tayyorgarlik bilan bog‘liq mojarolar, Jahon Kubogini har ikki yilda bir marta o‘tkazish g‘oyasini amalga oshirishga bo‘lgan muvaffaqiyatsiz urinish, Saudiya Arabistonining korrupsiya va haddan tashqari bosimi ostiga tushganlikda ayblanishidan keyin sezilarli darajada pasaygan. Lekin, shu paytgacha Infantino barcha ayblovlarga qarshi muvaffaqiyatli kurashib, federatsiyaga ko‘proq milliardlab pul olib kelayotgan edi. Demak, ertami-kechmi Jahon Kubogida 64 ta jamoa ishtirok etadi. Agar besh yil ichida bo‘lmasa, albatta yaqin kelajakda.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Sport

PSJ va «Bavariya» futbol sha’ni uchun jang qilib, birgalikda g‘olib bo‘lishdi

Published

on


Orangizda futbol muxlislari bo‘lsa, 28 aprelni kalendaringizda futbol tantana qilgan kun deb belgilab qo‘yavering, kecha tunda Parijda tarixiy o‘yin bo‘ldi. Dunyoning eng kuchli ikki jamoasi pragmatizm, natija, taktika degan narsalarni bir chekkaga yig‘ishtirib, shunchaki futbol o‘ynashdi.

Maydonda xuddi million-million dollar maosh oladigan, gardanida millionlab muxlislar oldida mas’uliyati bor professional futbolchilar emas, qo‘shni qishloq jamoasiga yutqazib qo‘ysa, qishloqqa qaysi yuz bilan qaytish haqida o‘ylayotgan bo‘zyigitlar o‘ynayotgandek bo‘ldi. Parijda natija asosiga qurilgan zamonaviy futbol 90 daqiqa davomida ikki buyuk jamoaning takrorlanmas o‘yiniga ta’zim qildi. Shunchalik zo‘r o‘yin bo‘ldiki, ikki jamoa murabbiylari bir-birlarini tabriklashdi, chunki maydondagi yigitlar, biri maydon chetida, bir tribunada o‘tirgan ikki daho murabbiy Parijda futbolning sha’ni uchun jang qilib, ikkovi ham g‘olib bo‘ldi.

Hamma narsa bo‘ldi

Men o‘yin xronologiyasiga to‘xtalmoqchi emasman, futbol muxlislari uni allaqachon bir necha martalab ko‘rib olishgandir. So‘zimiz avvalida Parijdagi o‘yinni futbol uchun jang deb atadik. Chunki oxirgi vaqtlarda futbol an’analari buzilib ketdi, natija hamma narsadan ustun bo‘lib qoldi, jamoalar natija bosimi sabab juda pragmatik, hisobni ushlashga asoslangan o‘yinlar qila boshlashdi. Kap-katta jamoalar uyalmay burchak zarbalaridan urilgan gollarni asosiy qiroliga aylantirib oldi. Nega desangiz, «natija!», deb javob berishadi. Axir natija futbolchining hayotini belgilab beradigan omilga aylanib qoldi.

Kiyishga butsasi ham yo‘q oddiy braziliyalik yigit Yevropaga kelib sinov o‘yinida hammani aldab o‘tsa, to‘pni boshida 500 marta janglyor o‘ynatsa ham, murabbiylar undan «Yana nechtasini aldab o‘ta olasan?», deb emas, «Taktikani qanday tushunasan?», deb so‘raydigan bo‘lishdi. Braziliyada butun qishlog‘ini aldab gol urib yurgan boladan Yevropada Peledan me’ros jinga uslubida futbol o‘ynashni so‘rashmayapti, tayanch zonasi va markaziy himoyachilar o‘rtasidagi bo‘shliqdan foydalanishni, raqib hujum qilayotganda uni qanday qilib sun’iy ofsaydda qoldirishni, 4-2-3-1 taktikasida qaysi chiziqlardagina o‘ynashi mumkinligini o‘rgatishmoqda. Pelening me’rosxo‘rlaridan biri Vini Junior ham ana shu taktika domiga tushib futbolchilarni aldamay qo‘ydi. Futbolda Neymarlar chiqmayapti, bu ajoyib o‘yinning jozibasi yo‘qoldi, taktika atalmish qobiq uni borgan sari zerikarli o‘yinga aylantirib qo‘ydi.

To‘g‘rida, taktika natija keltirish ehtimoli yuqori, taktika yordamida o‘sha jinga usulida o‘ynaydigan braziliyalikni oson to‘xtatish mumkin. Natija hamma narsadan muhim, natija bo‘lmasa pul yo‘q, pul bo‘lmasa, kun o‘tmaydi. Chempionatlarda mukofot jamg‘armalari ham natijaga qarab taqsimlanadi – yashasin taktika, yashasin natija!

Kecha PSJ va «Bavariya» xuddi zamonaviy futbol an’analariga isyon qilgandek maydonga tushib, butun dunyoni lol qoldirdi. O‘yinda hamma narsa bo‘ldi: qanotdan yorib kirib urilgan gol kerakmi? Marhamat, Xvicha ikki martalab urdi. Bo‘yi «ikki qarich» Nevesh bosh bilan gol urdi, Xarri Keyn inglizcha sovuqqonlik bilan portlay deb turgan stadion hayqirig‘ini eshitmagandek penaltidan gol urdi, bonusiga maydon markazidan golli uzatma amalga oshirdi. Olise brazilchasiga hammani aldab gol urdi. Hammasi to‘kis bo‘lishi uchun Upamekano standartdan keyin bosh bilan gol ham urib berdi, mayli, Yevropacha goldan ham bo‘lsin degandek. Xullas, Manu Noyyerning seyvlaridan boshqa hamma narsa bo‘ldi kechagi o‘yinda. «Bavariya»ning to‘rtinchi golini hisoblarkan bosh hakam ham beixtiyor kulib qo‘ydi, «Qanday o‘yinnib boshqaryapman-a!», degani edi bu.

Bugun dunyo futbol oilasi shu o‘yinni muhokama qildi, hamma undan zavqlanganini aytdi. Qizig‘i, hech kim PSJ g‘olib bo‘lganiga e’tibor bermadi, chunki Bavariya mag‘lub nomiga munosib emasdi. Kimsan Erling Holand chidolmay o‘z sahifasida «Qanday ajoyib o‘yin», deb yozib yubordi. Kecha ikki katta kuchlanishli tok ulangan simlar tutashib ketdi, portlash ovozini butun dunyo eshitdi. Vensan Kompanining «Bavariya»si «Real»ni bejizga chiqarib yubormaganini isbotladi, PSJ esa Luis Enrike bilan ko‘z o‘ngimizda buyuk jamoaga aylanib borayotganini ko‘rsatdi. Parijliklar nihoyat to‘g‘ri murabbiy topib, futbolchilarni Instagram’dagi o‘quvchilar soniga qarab emas, mahoratiga qarab tanlay boshladi. Natija shunchaki fantastik.

Bu gapni yana takrorlashdan charchamayman, PSJ va «Bavariya» taktika domiga tortib borayotgan zamonaviy futbol sha’ni uchun jang qilib, birgalikda g‘olib bo‘lishdi. Yomoni – o‘yin atigi 90 daqiqada tugab qoldi, lekin yupanch uchun juda zo‘r fakt bor, shubhasiz, dunyoning ayni damdagi eng kuchli ikki jamoasi ekanini isbotlagan PSJ va «Bavariya» keyingi hafta Myunhenda yana bir o‘yinda maydonga tushadi.

Aytgancha, YeChLda hali yarimfinal, bu daholardan biri tushib ketadi. Yarimfinalning narigi juftligida butkul boshqacha jamoalar uchrashadi: biri «burchak zarbalari qiroli», biri maydonni «avtobus parkiga» aylantira olishidan faxrlanadigan janubiy amerikalik «bezorilar jamoasi»…



Source link

Continue Reading

Sport

Superliga. «Paxtakor» ochko yo‘qotdi, «Neftchi» yana peshqadam bo‘lib oldi

Published

on


Superligada 10-tur o‘yinlari o‘tkazildi. «Paxtakor» gollarga boy o‘yinda «Nasaf»ni mag‘lub etolmadi. Toshkentliklarning ochko yo‘qotishidan «Neftchi» unumli foydalanib, birinchi o‘ringa ko‘tarildi. «Bunyodkor» «Navbahor»ni yengib, uchinchi o‘rindan tushirib yubordi.

27-29 aprel kunlari Superligada 10-tur o‘yinlari o‘tkazildi.

PAXTAKOR 2:2 NASAF

Gollar: Hojiakbar Alijonov , 42 (1:0), Sardor Bahromov, 56 (1:1), Flamarion, 90+2 pen (2:1), Bobur Abduholiqov, 90+3 (2:2)

Chetlatish: Quvonchbek Xushvaqtov, 89 (Nasaf)

«Paxtakor» o‘z maydonida «Nasaf» bilan o‘ynadi. Bahs gollarga va hodisalarga boy tarzda o‘tdi. Peshqadam ikki marta hisobda oldinda borayotganiga qaramay, g‘alabani ushlab qololmadi. «Paxtakor» so‘nggi daqiqalarda penaltidan gol urgach, 3 ochkoni oladigandek ko‘rindi, ammo «Nasaf» kuchli iroda namoyish etib, Bobur Abduholiqov goli evaziga hisobni tenglashtirishga muvaffaq bo‘ldi. Oqibatda «Paxtakor» jadvaldagi peshqadamlikni boy berdi.

NeFTChI 4:0 QO‘QON-1912

Gollar: Zoran Marushich, 4 (1:0), Ratino, 6 (2:0), Xurshid G‘iyosov, 46 (3:0), Xurshid G‘iyosov, 55 (4:0)

Chetlatish: Javohir Siddiqov, 42 (Qo‘qon-1912)

«Neftchi» Farg‘ona derbisida «Qo‘qon-1912»ni ishonchli tarzda mag‘lub etdi. Mezbonlarga tezkor gollar va raqibning bir futbolchi kam bo‘lib qolishi ham qo‘l keldi. Xurshid G‘iyosov o‘yinda ikkita gol sohibi bo‘ldi. Bu g‘alaba «Neftchi»ga yana yakka peshqadam bo‘lib olishiga imkon berdi. Jamoa «Paxtakor»dan 2 ochkoga o‘zib ketdi.

BUNYoDKOR 2:1 NAVBAHOR

Gollar: Shohmalik Komilov, 2 (0:1), Matia Krivokapich, 28 (1:1), Matia Krivokapich, 58 (2:1)

«Bunyodkor» o‘z maydonida «Navbahor»ni irodali tarzda mag‘lub etdi. Namanganliklar dastlabki daqiqalarda hisobni ochgan edi. Ammo keyinchalik mezbonlar chernogoriyalik Matia Krivokapich gollari evaziga g‘alaba qozonishga muvaffaq bo‘ldi. Bu g‘alabadan keyin «Bunyodkor» 19 ochko to‘plab, «Navbahor»dan o‘zdi va uchinchi o‘ringa ko‘tarildi.

MASh’AL 0:1 BUXORO

Gol: Sherzod Esanov, 86 (0:1)

Chetlatish: Rashid Abubakar, 66 (Mash’al), Asadbek Jo‘raboyev, 76 (Buxoro)

«Mash’al» qatorasiga 10-o‘yinni yutqazdi. «Buxoro» anchagacha mezbonlar qarshiligini sindira olmadi. Faqat so‘nggi daqiqalarda urilgan gol buxoroliklarga 3 ochko keltirdi.

OKMK 2:1 LOKOMOTIV

Gollar: Sardor Mirzayev, 54 (0:1), Avazbek O‘lmasaliyev, 72 (1:1), Nodirbek Abdurazzoqov, 90+1 (2:1)

OKMK o‘z maydonida irodali tarzda «Lokomotiv»ni yengdi. Mehmonlar o‘yin yakuniga 20 daqiqa qolganida hisobda bir gol farqi bilan oldinda edi. Ammo OKMK nafaqat hisobni tenglashtirdi, balki so‘nggi daqiqalarda Nodirbek Abdurazzoqov goli evaziga g‘alabani ilib ketdi.

ANDIJON 2:1 DINAMO

Gollar: Anvar Hojimirzayev, 52 (0:1), Imeda Ashortia, 80 (1:1), Damir Temirov, 82 (2:1)

Chetlatish: Anvar Hojimirzayev, 90+5 (Dinamo)

«Andijon» o‘z maydonida «Dinamo» bilan o‘ynadi va 2 daqiqa ichida burilish yasadi. «Dinamo» Anvar Hojimirzayev goli evaziga hisobda oldinda edi, ammo o‘yin yakunlanishiga 10 daqiqa qolganida «Andijon» ketma-ket ikki marta raqib darvozasini ishg‘ol qildi. Imeda Ashortia va Damir Temirov gollari mezbonlarga g‘alaba keltirdi.

SO‘G‘DIYoNA 5:2 SURXON

Gollar: Lyupcho Doriyev, 11 (1:0), Islom Qobilov, 15 (2:0), Zoir Jo‘raboyev, 53 (3:0), Feysal Mulich, 61 (4:0), Xumoyun Sherbo‘tayev, 73 (4:1), Stefen Chinedu, 76 (4:2), Aleksandr Bolevich, 89 (5:2)

Eng sermahsul o‘yin Zominda o‘tkazildi. «So‘g‘diyona» «Surxon»ni yirik hisobda yengdi. Mezbonlarning 4 ta goliga legionerlar mualliflik qildi. Bu «So‘g‘diyona»ning mavsumdagi ikkinchi g‘alabasi bo‘ldi va jamoa jadvaldagi o‘rnini biroz yaxshilab oldi.

QIZILQUM 0:0 XORAZM

Chetlatish: Yanis Leri, 65 (Xorazm)

Jadvalda yonma-yon ketayotgan klublar o‘yinida hisob ochilmadi. Mezbonlar so‘nggi yarim soatni bir futbolchi ko‘p bo‘lib o‘tkazdi. Ammo «Xorazm» durang natijani ushlab qolishga erishdi.

10-turdan keyin Superliga jadvali

11-tur o‘yinlari

2 may

DINAMO – MASh’AL

BUXORO – SO‘G‘DIYoNA

3 may

OKMK – NeFTChI

QO‘QON-1912 – BUNYoDKOR

SURXON – PAXTAKOR

4 may

XORAZM – ANDIJON

LOKOMOTIV – QIZILQUM

NASAF – NAVBAHOR 



Source link

Continue Reading

Sport

FIFA JCh-2026 ishtirokchilariga to‘lanadigan mukofotlarni oshirdi

Published

on


Qaror Vankuverda bo‘lib o‘tgan FIFA Kengashi yig‘ilishida qabul qilindi.

FIFA 2026 yilgi futbol bo‘yicha jahon chempionatida ishtirok etadigan mamlakatlarga 871 million dollar ajratilishini ma’lum qildi. Tegishli qaror Kanadaning Vankuver shahrida yig‘ilgan FIFA Kengashida tasdiqlandi.

Kengash turnirda ishtirok etuvchi 48 ta jamoa o‘rtasida taqsimlanadigan sovrin jamg‘armasini 15 foizga oshirib, jami 871 million dollarga yetkazishni ma’qulladi.

Jumladan,

– har bir jamoaning turnirga tayyorgarlik ko‘rishi uchun subsidiya 1,5 million dollardan 2,5 million dollarga oshiriladi;

– saralashdan o‘tganlik uchun mukofot pullari 9 million dollardan 10 million dollarga oshiriladi;

– qo‘shimcha ravishda jamoalar delegatsiyasining yashashi uchun subsidiya oladi, shuningdek, barcha ishtirokchilar uchun taxminan 16 million dollar miqdorida kengaytirilgan chiptalar kvotasiga ega bo‘ladi.

JCh-2026 11 iyundan 19 iyulgacha AQSh, Kanada va Meksikada bo‘lib o‘tadi. O‘zbekiston milliy jamoasi tarixda birinchi marta unda ishtirok etadi.



Source link

Continue Reading

Sport

U-17 Jahon chempionati o‘tkaziladigan sana ma’lum qilindi

Published

on


FIFA 2026-yilgi U-17 Jahon chempionati sanasini ma’lum qildi.  Unga ko‘ra, o‘smirlar o‘rtasidagi mundial Qatar yashil maydonlarida joriy yilning 19-noyabridan 13-dekabriga qadar bo‘lib o‘tadi.

Musobaqada jami 48 ta terma jamoa ishtirok etadi. Osiyo qit’asidan 8 ta jamoa, ya’ni U-17 Osiyo kubogi chorak final ishtirokchilari Jahon chempionati yo‘llanmasiga ega chiqishadi.

Eslatib o‘tamiz, bir necha kunlardan so‘ng Jidda shahrida U-17 Osiyo kubogi musobaqasi start oladi. O‘zbekiston U-17 terma jamoasi guruh bosqichidagi ilk uchrashuvini 6-may sanasida o‘tkazishi belgilangan edi. Biroq KXDR musobaqada ishtirok etmasligi ma’lum bo‘lgach, jamoamiz birinchi o‘yinini 10-may kuni Hindistonga qarshi o‘tkazadi. 



Source link

Continue Reading

Sport

Finaldan oldingi final. «PSJ» va «Bavariya» tarixiy o‘yin o‘tkazdi

Published

on


YeChL yarimfinali doirasida Parijda «PSJ» va «Bavariya» klublari o‘rtasida bo‘lib o‘tgan uchrashuvda 9 ta gol urildi. Spors.ru portali tahlilchilari Vadim Lukomskiy va Artyom Denisov bunchalik ko‘p gol qayerdan kelganini ko‘rib chiqishdi.

«PSJ» – «Bavariya» 5:4

Gollar: Keyn, 17 – penalti (0:1). Kvaratsxeliya, 24 (1:1). Joau Nevesh, 33 (2:1). Olise, 41 (2:2). Dembele, 45+5 – penalti (3:2). Kvaratsxeliya, 56 (4:2). Dembele, 58 (5:2). Upamekano, 65 (5:3). Dias, 68 (5:4)

«PSJ»: Safonov, Markinios, Pacho, Nunu Mendesh (Ernandez, 84), Hakimi, Vitinya, Joau Nevesh, Zair-Emeri (Ruis, 64), Kvaratsxeliya (Mayulu, 84), Due (Barkolya, 70), Dembele

«Bavariya»: Noyyer, Upamekano, Ta, Deyvis (Laymer, 46), Stanishich, Kimmih, Pavlovich (Jyekson, 90+3), Musiala (Goretska, 79), Dias, Olise, Keyn

Ogohlantirishlar: Markinios, 12. Ruis, 77. Hakimi, 80

Ajoyib realizatsiya: Xvicha – asosiy master

Jamoalarning juda yuqori statistika namoyish etishdi: «PSJ»da xG – 1,89, «Bavariya»da – 2,52. Ikki jamoaga jami 4,5 xG – bu ko‘p, ammo amaldagi gollar yanada ko‘proq bo‘ldi.

Yanada yorqinroq fakt: «PSJ» darvoza sohasi tomon besh bor zarba yo‘lladi. Barcha zarbalar golga aylandi. Opta xabariga ko‘ra, YeChL pley-offida darvozabon o‘yinda birorta seyv amalga oshirmasdan beshta gol o‘tkazib yuborgan holat 2000 yilda kuzatilgan: chorakfinalda «Chelsi» darvozaboni Ed de Guy «Barselona»ga qarshi o‘yinda shunday statistika qayd etgan. Bu Manuel Noyyer uchun juda yomon oqshomga aylandi, lekin uni o‘tkazilgan gollarda ayblash ham qiyin, uning to‘pni oldinga uzatishdagi noaniq harakatlari ko‘proq hayron qoldirdi.

Xvicha Kvaratsxeliya shu oqshom Noyyer uchun dahshatli tushga aylandi. Gurjistonlik vinger ikki bor zarba berib, ikki gol urdi. Ayniqsa birinchi gol chiroyli chiqdi: u Yosip Stanishichning ortida ochilib, Dezire Duening pasini qabul qildi va to‘pni o‘ngga olib o‘tib, olis burchakka ideal zarba yo‘lladi – to‘p ustunga tekkan holda darvoza to‘riga kirib ketdi.

Xvicha pley-offda barcha raqiblarga dahshat solmoqda: u deyarli har o‘yinda golli harakat amalga oshirmoqda (7+2) – faqat «Monako» o‘tish o‘yinidagi javob o‘yinida undan jabr ko‘rmagan.

«Bavariya»da esa Luis Dias ajralib turdi: to‘rtinchi gol urilgan vaziyatda u yuqoridan uzatmani ofsaydga tushmagan holda qabul qilib oldi va aldamchi harakat bilan Markiniosni yo‘ldan olib, olis burchakka kuchli zarba berdi. 

Umuman, shu kuni Markinios Diasga ortiqcha qiyinchilik tug‘dira olmadi. Braziliyalik himoyachida yoshib o‘tib borayotgani sezilmoqda va u boshqa o‘yinlarda ham Ashraf Hakimi oldinga chiqib ketganida himoyaning o‘ng tomonini yolg‘iz yopa olmayapti. Uning Dias bilan duellaridan kamida bittasi «Bavariya»ning goliga olib kelgani ajablanarli emas.

Darvozabonlar qutqara olmagani – fakt, ammo, o‘yindagi to‘qqiz goldan faqat bittasida darvozabonga savol tug‘ilishi mumkin – Maykl Olise birinchi bo‘limda hisobni tenglashtirganida Matvey Safonov tavakkaliga o‘ng tomonga sakradi, to‘p esa markazdan bordi.

Standart vaziyatlar: 174 santimetrlik Nevesh yana boshi bilan gol urdi

«Bavariya» ham, «PSJ» ham YeChLda standart vaziyatlardan bir o‘yinda o‘rtacha 0,50 gol urib keladi. Ya’ni ularning o‘zaro o‘yinida gollardan kamida bittasi standart vaziyatdan urilishini kutish mumkin edi. Amalda esa ikki jamoa shunday vaziyatlardan bittadan gol urdi.

Avvaliga 174 santimetr bo‘yga ega Joau Nevesh bosh bilan burchakka aniq zarba yo‘lladi. Bu uning fishkasi hisoblanadi – u o‘tgan mavsumda ham ikki bor boshda shunda gollar urgandi, bu mavsumda ham ikkinchi golini urmoqda. 

O‘tgan mavsumda «Manchester Siti»ga qarshi o‘yinda Nevesh markazda emas, himoyachilar ortiga ochilgandi. To‘p olis ustun tomon yetib borgan va hech kim qo‘riqlamayotgan Nevesh darvozani ishg‘ol etgandi.

Bu mavsumda «PSJ» yangi strategiyani qo‘llab ko‘rdi: Nevesh to‘p oshirilganida jarima maydoni markazidan yaqin ustun tomon yurdi va ta’qibchisidan ildamroq harakat qilib, zarba berdi. Bu kuzda «Lion»ga qarshi o‘yinda ish bergandi va endi «Bavariya»ga qarshi o‘yinda ham ish berdi.

Dayo Upamekanoning goli esa «Bavariya»ning odatiy ishlanmasi emasdi. Myunxenliklar odatda burchak zarbalaridan ko‘proq gol urishadi. Bu safar esa jarima zarbasidan oshirilgan to‘p himoyachining boshi orqali darvoza to‘riga borib tushdi.

Upamekano uchun bu mavsumdagi ikkinchi gol, birinchisi ham standart vaziyatdan, ammo burchak zarbasi orqali urilgandi.

Bu safar u to‘p oshirilayotganida tezlikni oshirib, to‘pga yetib bordi. Kimmihning uzatmasi ham ideal chiqdi.

Qarshi hujumlar – har ikki jamoa uchun superqurol

Xvicha, Dembele va Due Dias, Keyn va Olisega qarshi! 

Ikki trio ham bo‘sh zonalarda harakatlanish bo‘yicha ajoyib sifatlarga ega. Ularda barcha komponentlar mavjud: katta tezlik, to‘pni ritmni yo‘qotmagan holda olib borish, bir-birini yaxshi tushunish va qanday ochilish yaxshiroq bo‘lishini to‘g‘ri topa olish.

Parijliklar va myunxenliklarning uchligi doim ham qarshi hujumlarda jazolash imkoniyatiga ega bo‘lishmadi. Lekin shunday imkoniyat tug‘ilganida bu borada raqiblarga dars o‘tib qo‘yishadi. Jamoadagi laterallar ham bunda yordam beradi.

Masalan, «PSJ»da qarshi hujumlardagi standart amaliyot – hujumkor uchlik bilan qo‘shimcha futbolchi oldinga borishi. Quyidagi kartinada bu vazifada Ashraf Hakimini ko‘rish mumkin.

«Bavariya» sxemasida esa Jamal Musiala oldindagi uchlikka juda yaqin joylashgandi, shu tufayli qarshi hujumlarda oldingi chiziq vakillari yetarlicha songa ega bo‘ldi.

Bundan tashqari, mehmonlarda pressing orqali to‘pni olib qo‘yganda, «PSJ»ning mudofaa saflari buzilib ketishidan ham foydalanib, qanot himoyachilari ham navbatma-navbat hujumga qo‘shildi. Birinchi holatda Yosip Stanishich.

Keyin esa Alfonso Devis.

Kontrpressing ishlamadi

Parijdagi o‘yinda jamoalarning hech biri to‘p yo‘qotilgan holatlarda odatiy darajasini ko‘rsatmadi. Garchi ikki jamoa ham vaziyatlarga odatdagidek reaksiya qilishga uringan bo‘lsa ham. 

Jamoalar muvaffaqiyatli kontrpressingning muhim shartlaridan birortasini bajarishmadi. Birinchidan, to‘pga uzoq vaqt davomida egalik qilingan oraliqlar ko‘p bo‘lmadi (bunday oraliqlar jamoalarga kerakli tartibda joylashish va ehtimoliy yo‘qotishlarga yaxshiroq tayyor turish imkonini bergan bo‘lardi).

Ikkinchidan, jamoalar barchasini odatiy algoritm bo‘yicha bajargan taqdirda ham, raqiblarining bosim ostidagi ajoyib o‘yini tufayli to‘pni qaytarib olishga qiynaldi. Jamoalarning 99,9 foiz qismida qaror qabul qilishdagi bunday tezlik va unikal texnik imkoniyatlar mavjud emas. Ko‘plab raqiblar kontrpressingdan cho‘chib ketishadi va vahimaga tushishadi. Bu o‘yinda esa jamoalarda kontrpressingga qarshi turish uchun juda mahoratli futbolchilar jamlangan edi.

Quyidagi suratda to‘p yo‘qotilgach, Devis Duega bosim uyushtirayotgani, Kimmih esa unga yordamga otlanganini ko‘rish mumkin.

Dezire esa bosimdan chiqib ketishi uchun atigi ikki teginish yetarli bo‘ldi, to‘pga ikkinchi teginishda u tovoni bilan Vitinya ochilayotgan zonaga pas berib yubordi.

Bunday vaziyatda ko‘pchilik futbolchilar bilan quyidagicha holat kechgan bo‘lardi: a) ko‘proq harakat va vaqt sarflanardi; b) shunchaki vahimaga tushib, to‘p yo‘qotilardi. Ko‘pchilikda kontrpressing muvaffaqiyatli chiqishi shu omillarga bog‘liq. Bu o‘yinda esa futbolchilar darajasi haddan tashqari yuqori, oddiy harakatlar – kam edi.

Maydon markazisiz o‘yin

O‘yin davomida qaysidir pallada, masalan, to‘p navbatdagi marta darvozabon tomonidan yuqorilatib oldinga yetkazilganida yoki qanotlar orqali tezkor qarshi hujumga chiqilganida, Vitinyaning boshiga shunday o‘y kelgan bo‘lishi mumkin: «Men maydonda nima qilyapman o‘zi?» Xuddi shunday holat Yozua Kimmihning ham xayolidan o‘tgan bo‘lsa ajab emas.

Vitinya va Kimmih – sof pleymeykerlar. Ular hujumlarni bosqichma-bosqich rivojlantirishni afzal ko‘rishadi. Kimmih bundesliga vakili ekanidan kelib chiqib, xaotik futbolda ham qatnasha oladi, ammo Vitinyaga bunday o‘yin juda begona.

Xaotik futbol tufayli «PSJ»da chiziqlar orasida tez-tez katta teshiklar yuzaga keldi.

Bu holat birinchi bo‘limdayoq, Olisening goli urilgan vaziyatda yaqqol bo‘y ko‘rsatdi. Maykl uchun tayanch zonasini ochib berishgandi.

Jarima maydoni oldidagi hududda bo‘sh himoyalanish – «PSJ»ning kam sonli yaqqol kamchiliklaridan biri bo‘ldi.

Vitinya o‘yinda atigi 48 ta aniq uzatma berdi, Kimmihda – 50. Boshqa biror oddiy o‘yinda raqamlar yuzdan oshgan bo‘lardi. Ammo bu «Bavariya» uchun ham, «PSJ» uchun ham klassik o‘yin emasdi. Bu oqshom o‘yin mulohazakor Vitinya va Kimmihga emas, balki faqat va faqat oldinga tashlanadigan tezkor Dias va Xvichaga asoslangandi.

Murabbiylar qo‘yib berishdi

Vensan Kompani va Luis Enrike – total dogmatiklar emas, ammo shunga yaqinroq. Ular asosan o‘z falsafasiga qat’iy rioya qilishsa-da, vaqti-vaqti bilan top o‘yinlardagi raqiblarga syurprizlar tayyorlashadi va moslashadi.

Aks holda muxlislar maxsus effektlar ishlatilgan to‘liq metrajli «otishma»ga emas, shunchaki vaqti-vaqti bilan hujumlarga o‘tilgan parchalarga guvoh bo‘lishi mumkin edi. Murabbiylardan qaysi biridir himoyaviy yurishlar va futbolchi almashtirishlar orqali «yong‘in»ni o‘chirishga harakat qilishi mumkin edi.

Lekin shu kuni Kompani va Enrike o‘z jamoalarining shunday o‘yindagi imkoniyatlariga ishonishdi va yorqin futbolda kim yaxshiroq ekanini aniqlab olishni xohlashdi.

***

Bunday shou – hujum chizig‘ining yuqori darajasini ko‘rsatadimi yoki uyatli himoyani? Unisi ham, bunisi ham. Ammo kuchli hujum omili baribir muhimroq.

«Bavariya» va «PSJ» – boshqa raqiblarga qarshi o‘yinlarda yaxshi himoyalanadigan va ko‘p hujumlarni o‘tkazmaydigan jamoalardir. Muammo shundaki, ular ma’lum bir tarzda himoyalanishga odatlangan: nazorat + pressing. Raqiblar safidagi unikal futbolchilar tufayli bu uslub ishlamadi.

Uyog‘iga noodatiy kartinada futbolchilarning to‘psiz harakatlanishdagi kamchiliklari namoyon bo‘la boshladi – ayniqsa, bunday futbolga o‘rganmagan yarimhimoyachilar va himoyachilarning kamchiliklari. Bu epizodlarning bir qismini uyat va sirk sifatida tavsiflash mumkin, ammo bunga olib kelgan voqealarning to‘liq ketma-ketligini tushunish muhimdir. Shouning asosiy sababi – jamoalarning hujum mexanizmlarining o‘ziga xosligi edi.

Bunday aql bovar qilmas o‘yindagi paradoksni tahlil qilayotganda vaziyatlardan foydalanishdagi aniqlikni ham hisobga olish muhim. 5:4 – futbol uchun noyob hisob. Vaziyatlar/zarbalar soni yuqori edi, ammo gollar soni kabi haddan tashqari ko‘p emas. 

Endi barcha Myunxenda bo‘lib o‘tadigan ikkinchi seriyani kutmoqda!



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.