Dunyodan
Suriyadagi prezidentlik pozitsiyasi janubda mojarolarni to’xtatish uchun yangi vakolatlarni yuboradi
Reuters
Svadadagi Suriya xavfsizlik kuchlari. Foto: 16 iyulda 2025 yil
Suriya prezidentining aytishicha, bu mamlakat janubidagi badaviy va Druzli jangchilari orasidagi halokatli mazhablararo to’qnashuvlarni to’xtatish uchun yangi kuchlar tarqatadi.
Suriya muvaqqat prezidenti Ahmad al-Sharoa idorasi “barcha siyosiy partiyalarni ehtiyotkorlik bilan shug’ullanishni”, juma kuni Svazay shahrining yaqinidagi yangi jangda “cheklovni amalga oshirishga” chaqirdi.
Yakshanba kuni zo’ravonlik qilganidan beri 700 dan ortiq kishi halok bo’lgan. Ushbu hududda joylashtirilgan hukumat kuchlari tinch aholini o’ldirishda va haddan tashqari muhofaza qilishni amalga oshirishda ayblangan.
Keyinchalik Isroil Suriyadagi maqsadlarga hujum qildi va qo’shinlarni Svadadan olib chiqishga majbur qildi. Juma kuni AQShning Turkiya elchisi Isroil va Suriya sulhga rozi bo’lishini aytdi.
Xerdagi lavozimda elchi Barak Isroil Bosh vaziri Benyamin Netanyaxu va Shala “Suriya va Iordaniya qo’shnilari tomonidan qabul qilingan” roziligi “deb aytdi.
“Biz qur’a tashlash uchun va boshqa ozchiliklar bilan qurol-yarog ‘va boshqa ozchiliklar bilan birga, qo’shnilarimiz bilan tinchlik va farovonlikning yangi ekanligini aytamiz”, dedi elchi.
Isroil va Suriya, xabar qilingan sulh shartnomasi to’g’risida ochiqchasiga izohlashmagan.
Saraya idorasi janubini rejalashtirilgan janubini e’lon qilishidan oldin, Isroil rasmiylari Suriyaning ichki xavfsizlik kuchlarini “beqarorligi sababli” himoyachilarini himoya qilish uchun Suriya ichki xavfsizlik kuchlariga “Sweida” ga kirishga kelishib olishdi.
Suweidaning asosan Druze hamjamiyati Shia Islomdan kelib chiqqan sirli noyob e’tiqodga rioya qiladi va Damashqning Jihatsion boshqargan hukumatga qarshi emas. Ular Suriya va qo’shni Livan va Isroilda ozchiliklardir.
Suriya, BBCning Yaqin Sharq muxbiri Lina Sinjabning xabar berishicha, Druzga qarshi zo’ravonlik mamlakat bo’ylab tarqalmoqda.
Buyuk Britaniyada joylashgan Suriyaning inson huquqlari bo’yicha (Sochr) ma’lumotlariga ko’ra, zo’ravonlik tugaganidan beri 718 kishi halok bo’ldi.
Shu hafta boshida BMTning Inson huquqlari bo’yicha direktori Volkererskey Turkiya, to’qnashuv paytida keng qoidabuzarlik va suiiste’mol qilishni ko’rsatayotgan ishonchli xabarlarni olganini aytdi.
Gumon qilinuvchi jinoyatchilar orasida xavfsizlik kuchlari va muvaqqat hukumat a’zolari, shuningdek, mahalliy druzi va Beouinning qurolli elementlari va Batoinning qurolli elementlari bor edi.
“Bu qon to’kish va zo’ravonlik to’xtashi kerak”, deb ogohlantirdi u, “Mojimlarni tushuntirish kerak”.
BBC Suriya hukumati va xavfsizlik kuchlari to’g’risida qisqacha qotillik va boshqa qoidabuzarliklarga tegishli.
Payshanba kuni kechqurun nutqida, Shari esa aybdorlarni javobgarlikka tortdi va druzni himoya qilishga va’da berdi.
“Biz tomirlarimizni himoya qilish va suiiste’mol qilish uchun javobgar odamlarni ushlab turishga intilamiz, chunki ular xalq uchun himoyalangan va javobgar bo’lganlari uchun”, dedi u.
U “qonunbuzar guruh” ni qoralash uchun bordi va ularning rahbarlari “bir necha oylar davomida dialogni rad etishdi”, dedi.
Dunyodan
AQShda hukumatga qarshi ommaviy namoyishlar boshlandi
Ayni paytda AQShda “Qirolga yo‘q” shiori bilan 3100 dan ortiq norozilik namoyishlari o‘tkazilmoqda. Namoyishchilar AQSh prezidenti Donald Trampning siyosati va Eron bilan urushiga qarshi namoyish o‘tkazmoqda, deb xabar bermoqda CNN.
Reuters xabariga ko‘ra, yirik mitinglar Nyu-York, Los-Anjeles, Vashington va Minnesota shtatlarida bo‘lib o‘tadi. Barcha 50 shtatda norozilik namoyishlari o‘tkazilishi rejalashtirilgan. Tashkilotchilarning aytishicha, ishtirokchilarning uchdan ikki qismi yirik shahar markazlaridan tashqaridan kelishi kutilmoqda.
TASS muxbirining xabar berishicha, Vashingtondagi mitingda bir necha yuzlab namoyishchilar qatnashgan. Ishtirokchilar qo‘llariga “Qirolga yo‘q”, “Trampni to‘xtating, demokratiyani saqlang”, “Tramp aqldan ozgan”, “AQShda immigratsiya va bojxona qonunchiligiga chek qo‘ying”, “Urushga yo‘q” degan yozuvlarni ko‘targan. RIA Novosti axborot agentligining xabar berishicha, namoyishchilar shaharning asosiy ko‘chalari bo‘ylab yurishmoqda. Ular AQSh Adliya vazirligi va Oq uy oldida to‘xtashdi.
CNN telekanalining xabar berishicha, prezident Tramp siyosatiga qarshi norozilik namoyishlari Italiya, Fransiya, Germaniya va Ispaniyada bo‘lib o‘tmoqda. Rimda urushga qarshi yurishlarda minglab odamlar qatnashdi.
Oktyabr oyida o‘tkazilgan “Qirolga yo‘q” aksiyalarida 7 milliondan ortiq kishi qatnashdi. Namoyishlar federal hukumatning yopilishi bilan bir vaqtga to’g’ri keldi, bu minglab hukumat xodimlarining ishdan bo’shatilishiga va ijtimoiy va iqtisodiy dasturlarning to’xtatilishiga olib keldi.
Dunyodan
Prezident Trampning imzosi 100 dollarlik banknotda bosiladi
AQSh moliya vazirligi mustaqillikning 250 yilligi munosabati bilan dollar puliga prezident Donald Tramp imzosini qo‘shishga qaror qildi. Bu amaldagi davlat rahbari tomonidan qo‘yilgan birinchi da’vodir.
Prezident Tramp imzosi tushirilgan birinchi 100 dollarlik kupyura joriy yilning iyun oyida chop etilishi boshlanadi va o‘zgartirishlar keyinchalik boshqa veksellarga ham kiritiladi.
165 yil davomida AQSh moliya vazirining imzosi joriy 100 seriyada bosilgan, ammo endi, uzoq vaqtdan so’ng, bu tartib o’zgarish arafasida. Xabarda aytilishicha, banknotlarning dizayniga o‘zgartirishlar kiritilmaydi.
Reuters agentligining 20-mart kuni xabar berishicha, AQSh Federal sanʼat komissiyasi mustaqillikning 250 yilligiga bagʻishlab prezident Tramp portreti tushirilgan esdalik oltin tangalarni chiqarishni maʼqullagan. 24 karatlik oltin tanga kolleksion buyum bo‘lib, muomalaga mo‘ljallanmagan.
Dunyodan
Rossiya benzin eksportini taqiqlaydi
Rossiya hukumati 1-apreldan benzin eksportini vaqtinchalik taqiqlashga qaror qildi. Bosh vazir o‘rinbosari Aleksandr Novak bu borada tegishli buyruq chiqardi, Energetika vazirligi tegishli qarorni tayyorlamoqda.
Hukumat axborot agentligi xabariga koʻra, ushbu chora ichki bozorda benzin narxini barqarorlashtirish va aholini yoqilgʻi bilan uzluksiz taʼminlash maqsadida qabul qilingan. Shu bilan birga, ekspertlarning fikricha, eksport cheklovlari narxlarni keskin pasaytirmasligi va faqat o‘sishni sekinlashtirishi mumkin.
Vaziyatga tashqi omillar ham ta’sir qiladi. Xususan, Ukrainaning 25 mart kuni Leningrad viloyatidagi Ustiluga portiga hujumi eksport logistikasiga jiddiy ta’sir ko‘rsatdi. Ayrim manbalarga ko’ra, bu holat neftni qayta ishlash hajmlarining qisqarishiga ham olib kelishi mumkin. Rossiya neft kompaniyalari ham xorijiy hamkorlarini fors-major holatlari ehtimoli haqida ogohlantirgan.
Jahon bozorlaridagi keskinliklar ham vaziyatni murakkablashtirmoqda. AQSh va Isroilning Eronga qarshi harbiy harakatlari va Hormuz bo‘g‘ozidagi cheklovlar natijasida jahonda neft narxi oshdi. Xususan, Brent markali neftning bir barreli 100 dollardan oshib, baʼzan 126 dollarga yetdi. Hozirda uning narxi 110 dollar atrofida.
Dunyodan
AQSh va Eron o’rtasida muloqot davom etmoqda – Turkiya TIV
Turkiya tashqi ishlar vaziri Hoqon Fidan AQSh va Eron o’rtasidagi muloqot davom etishini ma’lum qildi. Uning aytishicha, jarayon Turkiya koordinatsiyasida olib borilmoqda va xabar almashish Pokiston orqali amalga oshiriladi.
Fidanning aytishicha, muloqot allaqachon boshlangan va muhokamalar davom etmoqda.
“AQSh tomoni Turkiya bilan bu jarayonda ishlamoqda.
Ayni paytda Turkiya hukumati har ikki tomonning pozitsiyalari va umidlarini yaxshiroq tushunish uchun ular bilan muloqot qilishga harakat qilmoqda”, dedi Fidan.
Dunyodan
Ormuz boʻgʻozi taqdirini hal qiluvchi yetti orol
Yaqin Sharqqa minglab amerikalik harbiy xizmatchilar yuborilayotgani haqidagi xabarlar nishon Eronning Xalq oroli ekani haqidagi taxminlarni kuchaytirdi.
Khalq Eron xom neft eksportining 90 foizi o’tadigan asosiy markazdir. Ammo Xalq oroli Fors ko’rfazidagi Eronga tegishli o’nlab orollardan biri bo’lib, ulardan ba’zilari Hormuz bo’g’ozi orqali yuk tashishni nazorat qilishda muhimroq bo’lishi mumkin.
Xitoyning Sun Yatsen universiteti tadqiqotchilarining aytishicha, bo‘g‘ozdagi yetti orol Eronning “mudofaa yoyi”ni tashkil qiladi. Eronlik tadqiqotchi Inayatulloh Yazdoniy va sinolog Ma Yanjie 2022-yilda chop etilgan maqolada: “Bu orollarni bog‘laydigan xayoliy egri chiziq Hormuz bo‘g‘ozi xavfsizligini nazorat qilishda Eronning strategik ustunligini tushunishimizga yordam beradi”.
Abu Muso, Katta qabr va Kichik qabr “etti” ning g’arbiy yoyidagi eng kichik orollar bo’lib, bo’g’ozni nazorat qilishda muhim ahamiyatga ega. Orollar orasidagi masofa va ko’rfazning nisbatan sayoz chuqurligi tufayli katta harbiy kemalar va tankerlar bu orollarni chetlab o’tishi kerak. Bu ularni Islom inqilobi qo’riqchilari korpusining (IRGC) tezkor qayiqlari, mina qo’riqlash kemalari va ushbu orollar orasida harakatlanadigan uchuvchisiz samolyotlar uchun oson nishonga aylantiradi.
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekistonliklar qaysi mamlakatlarga eng ko‘p safar qilmoqda (top-10)
-
Siyosat4 days agoOʻzbekiston ikkita toʻlaqonli islom bankini tashkil etadi, 2030-yilgacha 1 milliard dollar jalb etishni maqsad qilgan
-
Dunyodan1 day agoOrmuz boʻgʻozi taqdirini hal qiluvchi yetti orol
-
Dunyodan4 days ago
Maskat va Toshkent oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri reyslar yoʻlga qoʻyiladi.
-
Dunyodan1 day ago
Prezident Tramp Hormuz boʻgʻozini ochish haqidagi soʻrovni yana keyinga qoldirdi
-
Jamiyat4 days ago
«Ташаббусли бюджет» ғолиблари эълон қилинди
-
Dunyodan2 days ago
Eron Hormuz boʻgʻozida baʼzi davlatlar bilan koridor ochadi
-
Dunyodan2 days ago
Saudiya Arabistoni AQShni urushga chaqirmoqda
