Jamiyat
8 tilni biladigan 25 yoshli Hojimurod hikoyasi
Surxondaryolik Hojimurod Shoymardonov yetti yildan beri xorijda yashab, turli mamlakatlarda ishlab kelmoqda. Rossiyadan Bolgariyagacha, Turkiyadan Malayziyagacha bo‘lgan ish tajribasi unga xizmat ko‘rsatish sohasi, mehnat migratsiyasi va ta’lim haqida o‘z qarashlarini shakllantirish imkonini bergan. Kun.uz muxbiri suhbatda u chet yeldagi hayotning past-balandliklari va Malayziyadagi faoliyati haqida gapirib berdi.
Bugun minglab o‘zbekistonliklar xorijga yaxshi daromad izlab ketmoqda. Kimdir qurilishda, kimdir ishlab chiqarish, yana kimdir xizmat ko‘rsatish sohasida mehnat qiladi. Ammo ko‘p hollarda odamlar faqat topilgan pulni ko‘radi. O‘sha mablag‘ ortidagi mas’uliyat, ruhiy bosim va tajriba zaruriyati ko‘zga tashlanmaydi. Hojimurodning hikoyasi esa ana shunday qarashlarni biroz o‘zgartirishi mumkin.
Surxondaryo viloyati Boysun tumanida tug‘ilgan 25 yoshli Hojimurod maktabni tamomlagach oliy ta’limga kira olmaydi. Bir muddat san’at yo‘nalishida faoliyat yuritib, ovozlashtirish ishlari bilan shug‘ullanadi. Biroq uning aytishicha, mazkur sohada o‘sha paytda barqaror daromad topish qiyin bo‘lgan.
“San’atga qiziqishim kuchli edi, dublyaj bilan shug‘ullanardim. Ammo vaqt o‘tgani sari faqat qiziqish bilan yashab bo‘lmasligini tushundim. Oilaga tayanch bo‘lish, barqaror daromad topish kerak edi. Shu sabab o‘zimni boshqa sohada sinab ko‘rishni boshladim”, – deydi u.
Shundan so‘ng, Hojimurod o‘zi qiziqqan boshqa yo‘nalishda ishlashni boshlaydi. Ammo mahalliy mehnat bozoridagi maoshlar uning kutilmalariga javob bermaydi. Oqibatda xorijda ishlashga qaror qiladi. Ilk manzili Rossiya bo‘ladi. Dastlab oddiy ishchi sifatida mehnat qilgan Hojimurod rus tilini yaxshi bilgani tufayli keyinchalik logistika kompaniyasiga ishga taklif etiladi.
“Dastlab boshqa migrantlar singari oddiy jismoniy mehnatdan boshladim. O‘sha davr menga intizom va mas’uliyatning ahamiyatini o‘rgatdi. Ish jarayonida rus tilini erkin bilishim e’tiborga tushdi va ko‘p o‘tmay logistika kompaniyasidan taklif oldim. Bu yerda hujjatlar bilan ishlash, yuk tashish zanjirini muvofiqlashtirish, turli millat vakillari bilan muloqot qilish kabi vazifalarni bajardim. O‘shanda bir narsani aniq angladim: xorijda faqat mehnatkash bo‘lishning o‘zi yetarli emas, til bilish va yangi ko‘nikmalarni egallash insonni oddiy ishchidan mutaxassis darajasiga olib chiqadigan eng muhim omillardan biri ekan”, – deydi u.
Rossiyadagi faoliyatidan so‘ng, Hojimurod Bolgariya, Ozarboyjon, BAA va Turkiyada ham ishlab, turli sohalarda tajriba orttiradi. Bugun esa Malayziyada xizmat ko‘rsatish sohasida faoliyat yuritmoqda. Uning aytishicha, turli mamlakatlarda ishlash kasbiy tajriba bilan bir qatorda, odamlar, madaniyat va mehnatga bo‘lgan munosabatni chuqurroq anglash imkonini ham bergan.
Hozirda Hojimurod o‘zbek, rus, tojik, arab, fors, ingliz, hind va urdu tillarida erkin muloqot qila oladi. Biroq bu qobiliyat bir kunda shakllanmagan. Har bir tilni o‘rganish ortida yuzlab soatlik mehnat, xatolar va muntazam mashq yotadi. Aynan shu mehnat keyinchalik unga turli mamlakatlarda bemalol ishlash, yangi odamlar bilan tez til topishish va kasbiy faoliyatida o‘sish imkonini bergan.
“Ko‘pchilik tilni shunchaki gaplashish vositasi deb o‘ylaydi. Aslida esa u yangi imkoniyatlar kaliti. Til bilsangiz, odamlar sizga boshqacha qaraydi, ishonch bildiradi. Ishda ham mas’uliyatingiz ortadi, chunki turli davlatlardan kelgan mijozlar yoki hamkasblar bilan bemalol ishlay olasiz”, – deydi u.
Hojimurod ayni vaqtda Malayziyada restoran boshqaruvi va mijozlarga xizmat ko‘rsatish yo‘nalishida ishlaydi. Yigitning aytishicha, xorijda mazkur kasbga oddiy ish emas, mas’uliyat va professionallik talab qiladigan soha sifatida qaraladi.
“Bu yerda ofitsiant yoki servis xodimi shunchaki buyurtma olib keladigan odam emas. U restoran obro‘yini shakllantiradigan asosiy insonlardan biri hisoblanadi. Mijoz bilan muloqot, muammoni hal qilish, jamoa bilan ishlash – bularning barchasi yuqori darajada baholanadi. Faoliyatimdan kelib chiqib aytadigan bo‘lsam, bir kunning o‘zida malay, xitoy, hind va Yaqin Sharq davlatlaridan kelgan odamlar bilan ishlashingiz mumkin. Shuning uchun nafaqat til bilish, balki odamlar mentalitetini tushunish ham juda muhim”, – deydi u.
Suhbat davomida Hojimurod yoshlar orasida keng tarqalgan “avval diplom, keyin ish” degan qarashga ham munosabat bildirdi. Uning fikricha, zamonaviy mehnat bozorida diplom muhim bo‘lsa-da, ish beruvchilar uchun amaliy tajriba hamda ko‘nikmalar ko‘proq ahamiyat kasb etmoqda.
“Men oliy ta’limni tamomlamaganman. Lekin shu paytgacha ishlagan joylarimning deyarli hech birida mendan diplom so‘rashmagan. Ularni qiziqtirgan narsa qanday ishlashim, muammolarni hal qila olishim va jamoaga foyda bera olishim bo‘lgan. Diplom, albatta, kerak, lekin u tajribaning o‘rnini bosa olmaydi. Bugungi dunyoda inson o‘z ustida ishlashdan to‘xtamasa, imkoniyatlar baribir topiladi”, – deydi u.
Intervyuni to‘liq shaklda Kun.uz’ning YouTube’dagi sahifasida tomosha qilishingiz mumkin.
O‘zbekistonda moda va dizayn sohasi uchun malakali mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan yangi davlat oliy ta’lim muassasasi tashkil etiladi.
Prezidentning 2026-yil 16-oktyabrdagi PQ–378-son qaroriga muvofiq, Toshkent xalqaro moda akademiyasi tashkil etiladi. Akademiya Yengil sanoatni rivojlantirish agentligi tizimida faoliyat yuritadi.
Yangi oliygoh Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti hamda Parij xalqaro moda akademiyasining qo‘shma ta’lim dasturi negizida tashkil etiladi.
Mazkur dasturda tahsil olayotgan barcha talabalar o‘qishini yangi akademiyada davom ettiradi. Bitiruvchilarga Toshkent xalqaro moda akademiyasining diplomi beriladi.
O‘quv jarayoni 2026/2027 o‘quv yilidan boshlanadi. Akademiyada xalqaro qo‘shma dasturlar bilan bir qatorda, mustaqil ta’lim dasturlari asosida bakalavr va magistrlar tayyorlashga ham ruxsat etiladi.
2027/2028 o‘quv yilidan boshlab to‘qimachilik, tikuvchilik, trikotaj va charm-poyabzal sohalarida korxonalar buyurtmasi asosida dual ta’lim joriy qilinadi. Bunda talabalar nazariy bilim olish bilan birga ishlab chiqarish jarayonlarida ham ishtirok etadi.
Shuningdek, yengil sanoat yo‘nalishidagi texnikumlarni muvaffaqiyatli tamomlagan, o‘rtacha bahosi akademiya belgilagan talabga javob beradigan bitiruvchilarga bakalavriatning uchinchi bosqichidan to‘lov-kontrakt asosida o‘qishni davom ettirish imkoniyati yaratiladi.
Akademiya bazasida davlat buyurtmasi asosida turli tashkilotlar uchun kiyim-bosh dizaynini ishlab chiqish va milliy brendlarni shakllantirish ham yo‘lga qo‘yiladi.
Qarorda xorijiy mutaxassislar va talabalarni jalb qilish uchun ko‘p martalik vizalar rasmiylashtirish tartibi ham nazarda tutilgan.
Bundan tashqari, 2028-yil yakuniga qadar davlat-xususiy sheriklik asosida 400 o‘rinli talabalar turar joyi quriladi. Ungacha akademiyaga o‘tkazilgan talabalar Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti yotoqxonasidan belgilangan tartibda foydalanishi mumkin.
Xorijda o‘zbek milliy taomlariga ixtisoslashgan restoran yoki oshxona tashkil etgan mahalliy tadbirkorlar ayrim xarajatlarining 50 foizigacha bo‘lgan qismini subsidiya sifatida qaytarib olishi mumkin.
Ushbu xizmat Turizm qo‘mitasi tomonidan my.gov.uz Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali bepul ko‘rsatiladi.
Subsidiya O‘zbekistonda davlat ro‘yxatidan o‘tgan va xorijda milliy restoran tashkil etgan tadbirkorlik subyektlariga ajratiladi.
Ariza topshirishda restoranning xorijiy davlatda ro‘yxatdan o‘tganini va binodan foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar, sanitariya va yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiqlik bo‘yicha ma’lumotlar taqdim etilishi kerak.
Shuningdek, restoranni tashkil etish bilan bog‘liq amalga oshirilgan xarajatlarni tasdiqlovchi hujjatlar, zaruratga qarab O‘zbekistondan mahsulot yetkazib berilganini tasdiqlovchi ma’lumotlar va ularning rasmiy tarjimasi so‘ralishi mumkin.
Restoranning ichki va tashqi ko‘rinishini aks ettiruvchi fotosuratlar ham arizaga ilova qilinadi.
Ariza my.gov.uz portali orqali elektron shaklda yuboriladi va 18 ish kuni ichida ko‘rib chiqiladi. Ijobiy qaror qabul qilinsa, subsidiya mablag‘lari 7 ish kuni ichida tadbirkorning bank hisobvarag‘iga o‘tkaziladi.
Arizada kamchiliklar aniqlangan taqdirda, tadbirkorga ularni bartaraf etib, hujjatlarni qayta taqdim qilish imkoniyati beriladi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi huzuridagi «Sayg‘ochiy» kompleks landshaft buyurtma qo‘riqxonasida yovvoyi hayvonlarni suv bilan ta’minlash maqsadida beshta avtonom suv ichish tizimi o‘rnatildi.
Tashabbus Ekologiya qo‘mitasi tomonidan BMT Taraqqiyot dasturi (BMTTD) va Global ekologik jamg‘arma (GEF) bilan hamkorlikda «Aral Sea Wetlands» loyihasi doirasida amalga oshirildi.
Suv resurslari cheklangan Ustyurt cho‘li sharoitida qo‘shimcha suv manbalarining mavjudligi sayg‘oqlar va mahalliy faunaning boshqa vakillarini saqlab qolishda muhim ahamiyatga ega.
Avtonom tizimlar quyosh energiyasida ishlaydi va to‘liq avtomatlashtirilgan. Ularning har biri 3 kub metr sig‘imga ega suv havzalari, nasoslar, datchiklar va hisoblagichlar bilan jihozlangan. Bu markazlashgan elektr energiyasi va suv ta’minoti manbalariga doimiy ulanish zaruratisiz suvni barqaror yetkazib berish imkonini beradi.
Suv ichish tizimlari bilan bir qatorda hududga 10 ta kamera va 10 ta fototuzoq ham o‘rnatildi. Ular hayvonlarni sutka davomida kuzatish, harakatlanishi va suv ichish joylaridan foydalanishini qayd etish, shuningdek, populyasiyalar holatini keyingi monitoring qilish uchun ma’lumot to‘plash imkonini beradi.
Ustyurtning og‘ir tabiiy sharoitida yashaydigan sayg‘oqlar uchun qo‘shimcha suv manbalarining yaratilishi yovvoyi hayvonlar populyasiyalarini saqlash va tiklashda muhim ahamiyat kasb etadi.
Avtonom suv ichish tizimlarining o‘rnatilishi Ustyurtda bioxilma-xillikni asrash bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlardan biri bo‘lib, zamonaviy kuzatuv vositalari orqali hayvonlar holatini monitoring qilish va zarur ma’lumotlarni to‘plash imkonini ham beradi.
Bir muddat oldin Raqobat qo‘mitasi SSV huzuridagi Xaridlar markazining boshlang‘ich narxi 14 mlrd so‘m bo‘lgan davlat xaridi «Raqobat to‘g‘risida»gi qonun talablariga nomuvofiq deb topilgani sababli bekor qilingani aytilgan edi.
Markaz ushbu holat yuzasidan bergan rasmiy tushuntirish berib, respublika tibbiyot muassasalari uchun 4 ta MSKT uskunasini xarid qilish bo‘yicha o‘tkazilgan tender natijalari bekor qilinganini tasdiqladi.
Markaz ma’lumotiga ko‘ra, maxsus axborot portalida 497870-sonli lot bo‘yicha o‘tkazilgan tender yakunlaridan so‘ng “SKYMED Technologies” MChJ tomonidan e’tiroz xati kelib tushgan.
Murojaat Xarid komissiyasi tomonidan o‘rganilganda, ishtirokchilarning texnik takliflarini baholash jarayonida tibbiyot muassasalari ekspert guruhi tomonidan ayrim texnik xatolarga yo‘l qo‘yilgani aniqlangan.
Xususan, servis xizmati ko‘rsatish bo‘yicha belgilangan mezon asosida g‘olib ishtirokchiga asossiz ravishda qo‘shimcha 1 ball berilgan.
Shundan so‘ng Xarid komissiyasining 2026-yil 18-sentyabrdagi qarori bilan mazkur lot bo‘yicha tender natijalari bekor qilingan.
Shuningdek, Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi 21-sentyabr kuni tender yuzasidan o‘rganish o‘tkazish maqsadida ishtirokchilar taqdim etgan hujjatlarni so‘ragan.
Xaridlar markazi 22-sentyabr kuni qo‘mitaga javob yo‘llab, tender natijalari bekor qilingani va bunga sabab bo‘lgan holatlar haqida ma’lumot bergan.
Markazning ta’kidlashicha, tender natijalarining bekor qilinishi texnik baholash jarayonida aniqlangan xatolar bilan bog‘liq bo‘lib, qaror Xarid komissiyasi tomonidan o‘rganish yakunlariga ko‘ra qabul qilingan.
O‘zbekistonda Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi hamda Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi yagona Ta’lim va ilm-fan vazirligi sifatida qayta tashkil etildi.
Bu Prezident farmonida belgilandi.
Yangi vazirlik maktabgacha ta’limdan boshlab oliy ta’lim va ilmiy faoliyatgacha bo‘lgan yo‘nalishlarni yagona boshqaruv tizimiga birlashtiradi.
Islohotdan asosiy maqsad mamlakatda ta’lim, tarbiya va ilm-fanning yaxlit tizimini zamon talablari asosida tashkil etish, ta’lim sifati va samaradorligini oshirish hamda inson kapitalini rivojlantirish bo‘yicha ishlarni yangi bosqichga olib chiqishdan iborat.
Shuningdek, ta’limning barcha bosqichlari o‘rtasida uzviylik va davomiylikni ta’minlash ko‘zda tutilgan. Ya’ni maktabgacha ta’lim, maktab ta’limi, oliy ta’lim va ilmiy faoliyat yagona tizim doirasida muvofiqlashtiriladi.
Farmonda sohada samarali boshqaruv tizimini joriy qilish, turli ta’lim bosqichlari o‘rtasidagi hamkorlikni kuchaytirish va vazirlikning jamoatchilik oldidagi hisobdorligini oshirish ham nazarda tutilgan.
Yangi tuzilma orqali ta’lim va ilm-fan sohasida davlat siyosatini yagona yondashuv asosida amalga oshirish maqsad qilingan.
