Jamiyat
60 yildan ortiq taqiqda bo‘lgan asar
Bugun “5 daqiqa”da rus adabiyotidagi eng kuchli satiriklardan biri Mixail Bulgakovning “Ityurak” qissasi haqida gaplashamiz.
Ushbu qissa 1925 yilda yozilgan, lekin tanqidiy g‘oyalari sabab sovet senzurasi tomonidan uzoq yillar nashr etilmagan. Asar saksoninchi yillarga kelib, qayta qurish davrida ommaviy tarzda o‘quvchilar qo‘liga yetib borgan.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
It insonga aylanadi
Asarning bosh qahramoni professor Filipp Filippovich. U Moskvada yashaydi va inson organlari ustida tajribalar olib boradi. Uning asosiy maqsadi – inson xususiyatlarini sun’iy yo‘l bilan o‘zgartirish va yangilash. Shu vaqtgacha professor turli noodatiy tajribalar o‘tkazgan. Masalan, u hayvonlarning organlarini odamlarga qo‘shish orqali ularning xususiyatlarini o‘zgartirishga harakat qilgan, gipofiz va boshqa a’zolar orqali hayvonlardagi nutq va harakat xususiyatlarini odamlarga o‘tkazishni sinab ko‘rgan. Shuningdek, u inson va hayvon xususiyatlarini birlashtirish, yangi turdagi inson obrazini yaratishga intilib, turli tajribalarni amalga oshirgan.
Professor bir kuni ko‘chada och va abgor holatda qolgan it – Sharikni uyiga olib keladi. Unga e’tibor va hurmat ko‘rsatib ovqatlantiradi, parvarishlaydi. Biroq professorning niyati yaxshi emasdi – u Sharikni insonga aylantirish uchun dahshatli tajribasini olib borishga qaror qiladi.
Sharikning gipofizi va boshqa a’zolari ko‘chada o‘lgan daydi odamning organlari bilan almashtiriladi. Bu organlar itning tashqi ko‘rinishi, nutqi va odatlarini belgilaydi. Professor tajribalarini olib borish davomida bu mahluqning yangi ovozi va harakatlari atrofdagilarda hayrat, qo‘rquv uyg‘otadi. Natijada it asta-sekin insonga aylana boshlaydi. Undan Poligraf Poligrafovich Sharikov degan yangi “inson” paydo bo‘ladi.
Sharikov baribir odam bo‘lmadi
Biroq mo‘jiza sodir bo‘lmaydi. Sharikov madaniyatsiz, dag‘al va tarbiyasiz bo‘lib chiqadi. Uning nutqi, odatlari va xatti-harakatlari hayvonga xos bo‘lib qoladi. Endi unda inson huquqi bor edi, lekin uning qo‘polligi va beparvoligi atrofdagilarni qiynaydi.
U turli idoralarda ishga joylashadi, uydagi xizmatchilar va hamkasblar bilan kelisha olmaydi, xatti-harakatlari ko‘pincha nizo va tushunmovchilikka sabab bo‘ladi. U hatto professorning hayoti va odob-axloqiga aralashadi, talablar qo‘ya boshlaydi. Sharikov shahar atrofida ham o‘zini qo‘pol tutgani sababli aholi va hamkasblar bilan ko‘pincha mojarolar kelib chiqadi.
Tiyiqsiz tajribaning oqibati
Bulgakov Sharikov orqali jamiyatda paydo bo‘lgan “yangi odam”larning qiyofasini ochiq ko‘rsatadi. Bilimsiz, saviyasiz, lekin rasmiy minbar orqali qo‘llab-quvvatlanadigan insonlar. Asar orqali “odamni sun’iy yo‘l bilan o‘zgartirib bo‘ladimi?” degan falsafiy savol qo‘yiladi. Professor tajribalarini olib borishda o‘zining mas’uliyati, ilm-fan va inson ma’naviyati o‘rtasidagi qarama-qarshilikka duch keladi.
Oxirida…
Professor tajribani ortga qaytarishga majbur bo‘ladi. Sharikov yana itga aylantiriladi. Bu orqali yozuvchi insonni qo‘l bilan yaratib bo‘lmasligini, u faqat ma’naviyat va tarbiya orqali rivojlanishi mumkinligini ko‘rsatadi.
“Ityurak” – bu faqat g‘alati tajriba haqida qissa emas. U jamiyatdagi tajribasiz rahbarlar, bilimsiz “yangi odamlar” va inson tabiatining murakkabligi haqidagi hayotiy va falsafiy satira. Asar sizni inson va jamiyat haqida fikr yuritishga undaydi, bilim va ma’naviyatning ahamiyatini tushuntirib beradi.
Ushbu kitobni quyidagi havola orqali yuklab olib, to‘liq audio shaklda eshitishingiz mumkin.
Isomiddin Po‘latov
Jamiyat
Yevroittifoq O‘zbekistonning ayrim kompaniyalariga qarshi sanksiyalar joriy qildi
Yevropa Ittifoqining 20-sanksiyalar paketi doirasida O‘zbekistonda joylashgan ayrim kompaniyalar ham cheklovlarga tushgan. Ochiq manbalarda ular orasida Farg‘ona paxta sellyulozasi kimyo zavodi va «Raw Materials Cellulose» kabi korxonalar tilga olinmoqda.
Biroq kompaniyalarning to‘liq rasmiy ro‘yxati YeIning huquqiy hujjatlari (Official Journal) ilovalarida keltiriladi.
Ommaviy axborot vositalarida keltirilishicha, sanksiyalar Rossiyaga qarshi joriy etilgan cheklovlarni chetlab o‘tishda ishtirok etgan deb gumon qilingan xorijiy kompaniyalarga nisbatan qo‘llanilmoqda.
Avvalroq Yevropa Ittifoqi sanksiyalar ro‘yxatiga O‘zbekistonda ro‘yxatdan o‘tgan bir qator kompaniyalar kiritilgani ma’lum qilingan. Xususan, Trade Engine System kabi korxonalar ham ushbu ro‘yxatdan o‘rin olgan.
Ma’lumotlarga ko‘ra, bunday kompaniyalar transport, logistika yoki texnologiya jihozlari savdosi orqali sanksiyalarni chetlab o‘tish zanjirlarida ishtirok etgan deb baholanmoqda.
Yevropa Ittifoqi so‘nggi yillarda Rossiyaga qarshi sanksiyalarini bosqichma-bosqich kuchaytirib, uchinchi davlatlardagi kompaniyalarga ham cheklovlar joriy etish amaliyotini kengaytirgan. Bu choralar Rossiya iqtisodiyotiga bosimni kuchaytirish hamda sanksiyalarni aylanib o‘tish mexanizmlarini cheklashga qaratilgan.
Jamiyat
Jomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
Samarqand viloyati Jomboy tumanida qo‘rqinchli yo‘l-transport hodisasi ro‘y berdi. Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan kadrlarda qora rangli Gentra yuqori tezlikda harakatlanib, boshqaruvni yo‘qotgani va yo‘l chetida to‘xtab turgan boshqa bir oq rangli Gentra’ga urilgani aks etgan.
Ikkinchi mashina haydovchisi bu vaqtda mashinasidan tashqarida turgandi va mo‘jiza tufayli omon qolgan. Qora Gentra oq Gentra’ni surib borayotganida yo‘l chetida o‘ynab turgan yosh qizcha ham g‘ildirak ostida qolishiga bir baxya qolgan, qizcha qochib darvozadan ichkariga kirishga ulgurgan.
Kuzatuv kamerasiga yozib olingan kadrda ushbu voqea 21 aprel kuni ro‘y bergani ko‘ringan.
Samarqand viloyati ichki ishlar boshqarmasi yo‘l harakati xavfsizligi boshqarmasi aniqlik kiritishicha, holat Jomboy tumanida Samarqand mahallasi hududida ro‘y bergan. Avariya sodir etgan Gentra haydovchisi mast holda rulga o‘tirgani va soatiga 90 km tezlikda harakatlangani ma’lum qilingan. Hodisa oqibatida ikki haydovchi ham shifoxonaga yotqizilgan.
Viloyat IIB YHXB matbuot xizmati holat yuzasidan to‘plangan hujjatlar jinoyat ishlari bo‘yicha Jomboy tuman sudiga yuborilishini ma’lum qilib, shunday harakat sodir etgan haydovchilar haydovchilik guvohnomasidan mahrum etilishi mumkinligidan ogohlantirgan.
Jamiyat
Turkiya va O‘zbekiston o‘rtasida turizm sohasidagi ikki tomonlama hamkorlik mustahkamlanmoqda
Shu kunlarda Turkiya va O‘zbekiston o‘rtasidagi uzoq yillik do‘stlik hamda strategik sheriklik doirasida Anqarada diniy va madaniy sohalardagi hamkorlikni yanada rivojlantirishga qaratilgan uchrashuvlar bo‘lib o‘tmoqda.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Diniy-ma’rifiy masalalar bo‘yicha departamentining boshlig‘i, O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi rektori Muzaffar Kamilov boshchiligidagi delegatsiya Turkiyaga tashrif buyurdi. Tashrif doirasida delegatsiya vakillarining Turkiya Respublikasi Madaniyat va turizm vazirligi rasmiylari bilan uchrashuvi bo‘lib o‘tdi. Unda Turkiya Madaniyat va turizm vaziri Mehmet Nuri Ersoy va O‘zbekiston delegatsiyasi rahbari Muzaffar Komilov, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari Zayniddin Eshonqulov ishtirok etdi.
Uchrashuv doirasida Turkiya va O‘zbekiston o‘rtasidagi o‘zaro ishonchga asoslangan do‘stona munosabatlar hamda strategik sheriklik ikki mamlakat rahbarlari Rejep Tayyip Erdog‘an va Shavkat Mirziyoyevning qat’iy siyosiy irodasi tufayli so‘nggi yillarda yangi bosqichga ko‘tarilgani alohida ta’kidlandi.
Muloqot davomida, ayniqsa, vaqf tizimi va uni rivojlantirish masalalari muhokama qilinib, O‘zbekistonda xayriya faoliyati hamda turizm infratuzilmasini mustahkamlashga qaratilgan ishlar haqida ma’lumot almashildi. Shuningdek, “Vaqf” xayriya jamoat fondi va Ijtimoiy himoya agentligining faoliyatiga to‘xtalib, ushbu tashkilotlarning jamiyatda hamjihatlikni mustahkamlash va ehtiyojmandlarni qo‘llab-quvvatlashdagi roli alohida ta’kidlandi.
Shuningdek, tomonlar ziyorat turizmini rivojlantirish, ushbu sohadagi islohotlar hamda kelgusidagi hamkorlik masalalarini har tomonlama muhokama qildilar. Ziyorat turizmi bilan vaqf mulklari o‘rtasidagi mustahkam bog‘liqlikka alohida e’tibor qaratilib, ushbu ikki yo‘nalishni birgalikda rivojlantirish muhimligi ta’kidlandi.
Shuningdek, ikki mamlakat o‘rtasida o‘zaro turizm salohiyatini targ‘ib qilishga qaratilgan bir qator hamkorlik takliflari ilgari surildi.
Jamiyat
Toshkentda uy-joy ijarasi narxlari qariyb 11 foizga qimmatlagan
Mart oyida Toshkent shahrida uy-joy ijarasining o‘rtacha narxi har bir kvadrat metr uchun qariyb 8,9 dollarni tashkil etgan. Bu fevral oyiga nisbatan 2,7 foizga, o‘tgan yilning shu davriga nisbatan esa 10,8 foizga yuqori.
Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi bergan ma’lumotga ko‘ra, eng yuqori ijara narxlari asosan poytaxtning markaziy tumanlarida saqlanib qolmoqda. Jumladan, Mirobod, Shayxontohur, Yakkasaroy va Mirzo Ulug‘bek tumanlarida bir kvadrat metr ijara narxi o‘rtacha 11 dollar atrofida bo‘lgan.
Shu bilan birga, yillik hisobda ijara narxlarining eng katta o‘sishi Yashnobod tumanida kuzatilib, 18,9 foizni tashkil etgan. Mirzo Ulug‘bek tumanida bu ko‘rsatkich 14,3 foiz, Yakkasaroy tumanida esa 12,5 foiz bo‘lgan.
Jamiyat
Dam olish kunlari harorat sezilarli ravishda ko‘tariladi
Dam olish kunlari kutilayotgan ob-havo ma’lumoti taqdim etildi.
Bugun kunduzi O‘zbekiston bo‘yicha quruq va iliq ob-havo bo‘lishi kutilmoqda. Havo harorati 24-27 daraja atrofida, respublika janubida va cho‘l hududlarida 29-32 darajagacha bo‘ladi.
Dam olish kunlari respublika hududi bo‘yicha asosan yog‘ingarchiliksiz ob-havo bo‘lishi kutilmoqda. Faqat 25-aprel — shanba kuni Qoraqalpog‘iston Respublikasi shimolida va Farg‘ona vodiysida ba’zi joylarda, shuningdek, 26-aprel — yakshanba kuni Toshkent viloyatida ayrim joylarda biroz qisqa muddatli yomg‘ir yog‘ishi, momaqaldiroq bo‘lishi mumkin. Shanba kuni kunduzi havo 28-31 darajagacha, shimolda, janubda va cho‘l hududlarda 32-35 darajagacha isiydi.
Yakshanba kuni ko‘pchilik viloyatlar bo‘yicha havo harorati ushbu darajalar atrofida bo‘ladi. Faqat Qoraqalpog‘iston va Xorazm viloyatida kunduzgi harorat 20-23 darajagacha, Buxoro va Navoiy viloyatlarida esa 25-28 darajagacha pasayadi.
24-25-aprel kunlari shimolda va cho‘l hududlarida, 26 aprelda respublika bo‘yicha ba’zi joylarda shamol tezligi 15-20 m/s gacha kuchayishi, ayrim joylarda chang-to‘zonlar bilan kuzatilishi mumkin.
Toshkentda bugun kunduzi yog‘ingarchilik kutilmaydi. Havo harorati 25-27 daraja bo‘ladi.
Shanba kuni yog‘ingarchilik kutilmaydi. Yakshanba kuni kunning ikkinchi yarmida qisqa muddatli yomg‘ir yog‘ishi, momaqaldiroq bo‘lishi mumkin, shamol tezligi 10-12 m/s gacha kuchayadi. Dam olish kunlari havo harorati 27-30 daraja atrofida bo‘ladi. Harorat asosan kechalari 14-17 daraja bo‘ladi.
-
Siyosat5 days agoSaida Mirziyoyeva xalqaro forumda Prezident murojaatini o‘qib eshittirdi
-
Siyosat4 days agoPrezident Mirziyoyev mintaqaviy sammitda yashil savdo yoʻlaklari va yagona iqlim investitsiya strategiyasini taklif qildi
-
Siyosat4 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev JSST bosh direktorini qabul qildi
-
Jamiyat4 days ago
Giyohvand moddalar aylanmasini nazorat qilishning milliy tizimi takomillashtiriladi
-
Iqtisodiyot3 days ago
Markaziy bank: 24-aprelda dollar pasayadi
-
Iqtisodiyot3 days agoQirg‘iziston ilk marta Yevropa Ittifoqining sanksiyalarni chetlab o‘tishga qarshi kurashish mexanizmiga tushdi
-
Siyosat5 days agoPrezident Mirziyoyev Ostonaga Orol dengiziga yordam berish jamg‘armasi yig‘ilishiga keldi
-
Jamiyat4 days agoShavkat Mirziyoyev Ostonaga yetib bordi
