Siyosat
30 yillik va’da va yangi chaqiriq
1995 yil. Kopengagen shahrida tarixiy voqea bo‘lib o‘tgan edi: dunyoning 117 ta davlat rahbarlari jamlanib, “insonni rivojlanish markaziga qo‘yish” shiori bilan ijtimoiy adolat, bandlik va kambag‘allikka qarshi kurash yo‘nalishida umuminsoniy kelishuvni imzolagandilar. Bu “Kopengagen deklaratsiyasi” deb nom olgan tarixiy hujjat edi. Unda 10 ta asosiy majburiyat belgilangan bo‘lib, ularning zamirida bitta maqsad yotardi — inson qadri.
Oradan o‘tgan 30 yil ichida insoniyat haqiqatdan ham katta yo‘l bosib o‘tdi. Bir milliarddan ortiq inson kambag‘allikdan chiqdi, sog‘liqni saqlash va ta’lim tizimi yaxshilandi, ayollar va yoshlar uchun yangi imkoniyatlar eshigi ochildi. Ammo dunyo yana bir bor chuqur o‘yga tolmoqda: nima uchun turmush farovon bo‘lgani sayin, adolat va barqarorlik hissi kamayib bormoqda?
Yangi asrning sinovlari
Bugun jahon yangi muammolar qarshisida turibdi. Insonlar orasidagi daromadlar tafovuti chuqurlashmoqda, ish o‘rinlari tobora noaniq va vaqtinchalik tus olmoqda, jamiyatlar orasida o‘zaro ishonch so‘nmoqda.
BMTning iqtisodiy va ijtimoiy ishlar bo‘yicha kotib o‘rinbosari Li Szyunxua ta’kidlaganidek, “bugungi dunyoda ishonch eroziyaga uchramoqda, biz Dohada bu ishonchni qayta tiklashimiz kerak.”
Iqlim o‘zgarishi, urushlar, migratsiya, raqamli transformatsiya va sun’iy intellekt bilan bog‘liq ishsizlik xavfi – bularning barchasi ijtimoiy barqarorlikni yangi sinovlarga duch qilmoqda.
Doha sammiti
2025 yil 4–6 noyabr kunlari Qatar poytaxti Dohada o‘tadigan Ijtimoiy rivojlanish bo‘yicha ikkinchi Jahon sammiti dunyo yetakchilarini yana bir bor bitta maqsad — inson qadrini tiklash va ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash atrofida birlashtirmoqda.
Bu sammitda qabul qilinishi kutilayotgan “Dohaning siyosiy deklaratsiyasi” jahon hamjamiyati uchun yangi yo‘nalish bo‘ladi. Unda kambag‘allikni bartaraf etish, to‘la bandlik va munosib mehnat imkoniyatlarini yaratish, ijtimoiy integratsiyani kuchaytirish hamda raqamlashuv, sun’iy intellekt va iqlim o‘zgarishi ortidan keladigan yangi tahdidlarga moslashish masalalari ustuvor deb belgilanmoqda.
Sammitdagi Forumlar va “Global alyans ochlik va kambag‘allikka qarshi” yig‘ilishida ham ijtimoiy himoya tizimini kengaytirish, qishloq xo‘jaligini qo‘llab-quvvatlash, barqaror oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash kabi amaliy yechimlar muhokama qilinadi.
O‘zbekistonning ishtiroki va hissasi
Qatar Amiri Shayx Tamim bin Hamad Ol Soniyning taklifiga binoan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 3 noyabr kuni amaliy tashrif bilan Doha shahriga yetib bordi.
Prezidentimiz bugun, 4 noyabr kuni sammitda qatnashib, ijtimoiy barqarorlik, aholi bandligi, ta’lim va iqlimga moslashuv sohalarida O‘zbekistonning aniq tashabbuslarini ilgari surishi kutilmoqda. Ushbu tashabbuslar — Yangi O‘zbekiston konsepsiyasining o‘zagi bo‘lgan “Inson qadri uchun” tamoyilining xalqaro minbardagi davomi hisoblanadi.
O‘zbekistonda keyingi yillarda amalga oshirilayotgan keng qamrovli ijtimoiy islohotlar — kambag‘allikni qisqartirish dasturlari, “Ayollar daftari” va “Yoshlar daftari” orqali himoya tizimini kuchaytirish, yangi ish o‘rinlarini yaratish, ta’lim sifatini oshirish va barcha uchun teng imkoniyatni ta’minlash — bugun dunyodagi ijtimoiy rivojlanish konsepsiyasining jonli namunasiga aylanmoqda.
Doha sammiti nafaqat deklaratsiyalar, balki amaliy yechimlarni taqozo etmoqda. Forumda keltirilgan misollar – Hindistondagi raqamli identifikatsiya tizimi, Shri-Lankada yoshlarni kasbiy tayyorlash markazlari, Serra-Leonedagi nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun mikrokredit dasturlari, insoniyat birlashsa, har bir shaxs hayotini yaxshilash mumkinligini isbotlaydi.
“Dunyoda resurslar yetarli. Masala — adolat va irodada”, deydi BMT Bosh Assambleyasi raisi Annalena Berbok.
30 yil avval Kopengagenda berilgan va’da bugun Dohada yangi mazmunda yangramoqda: dunyoda rivojlanish siyosati emas, insonni qo‘llab-quvvatlash harakati ustun bo‘lishi kerak.
O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning ishtirokini shu nuqtai nazardan baholasak, davlatimiz rahbari dunyo hamjamiyatini inson qadri, ijtimoiy adolat va imkoniyatlar tengligi sari birlashtirish tarafdori sifatida maydonga chiqmoqda.
Bu yo‘lda Yangi O‘zbekistonning tajribasi va tashabbuslari global miqyosdagi ijtimoiy rivojlanish jarayonlariga hissa qo‘shishi, dunyo xalqlari uchun yangi ilhom manbai bo‘lishi shubhasiz.
Yig‘ilishda Prezident Shavkat Mirziyoyev jahondagi geosiyosiy vaziyat tobora keskinlashayotganini ta’kidlab, rahbarlarni hushyorlikka chaqirdi.
Davlat rahbariga ko‘ra, «Birinchi chorak ko‘rsatkichi yaxshi bo‘ldi, yil oxirigacha ham shunday davom etadi», degan qarash xato bo‘ladi. U global ziddiyatlar va yetakchilik uchun kurash kuchayib borayotganini qayd etdi.
«Takror aytyapman: global ziddiyatlar, qarama-qarshiliklar, yetakchilik uchun kurash avj olayotgan hozirgi sharoitda dunyo oldingidek ’sokin’ bo‘lmaydi», – dedi Prezident.
Yig‘ilishda iqtisodiy faollik va bandlik masalalari ham tahlil qilindi. Jumladan, 2026 yilda banklar orqali kichik va o‘rta biznesni rivojlantirish uchun 140 trillion so‘m ajratilayotgani ma’lum qilindi.
Ayrim hududlarda bu mablag‘lar samarali ishlayotgani qayd etildi. Masalan, Shirin shahrida har 1 milliard so‘m kredit hisobiga 20 ta ish o‘rni yaratilgan bo‘lsa, Uchquduqda 17 ta, Xonobod va So‘xda 14 tadan ish o‘rni tashkil etilgan.
Biroq Uchko‘prik, Piskent, Bo‘stonliq, Karmana va Qo‘rg‘ontepa tumanlarida bu ko‘rsatkich atigi 3 ta ish o‘rnini tashkil etmoqda.
Prezident samaradorlikdagi farqlarni tanqid qilib, resurslar to‘g‘ri yo‘naltirilmayotganini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, agar barcha hududlarda kreditlar samarali loyihalarga yo‘naltirilganida, qo‘shimcha 36 ming ish o‘rni yaratish mumkin edi.
Shuningdek, 60 mingga yaqin norasmiy ishlayotgan aholini rasmiy sektorga chiqarish imkoniyati borligi qayd etildi.
Shu munosabat bilan bank tizimida sun’iy intellektdan faol foydalanish vazifasi qo‘yildi. Hududiy bank xodimlarini ushbu texnologiyaga o‘qitish va «Sun’iy intellekt maslahatchisi» platformasini ishga tushirish topshirildi.
Siyosat
Prezident «aravasini torta olmayotgan» hokimlar bugunning o‘zida lavozimiga loyiqligi ko‘rib chiqilishini aytdi
Shavkat Mirziyoyev yig‘ilishda ayrim rahbarlar tadbirkorning masalasini hal qilishi o‘rniga o‘zini chetga olayotgani, muammo respublika darajasiga chiqsa, aybini berkitish uchun o‘zini oqlab yurgani tanqid qilindi.
Davlat rahbari Nurafshon shahar hokimi byurokratiya sababli ikki yildan beri qurilishni boshlay olmagan tadbirkorga yordam berish o‘rniga qayerdan bu ma’lumot Prezident darajasigacha yetib borganini qidirish bilan ovora ekanligini ta’kidladi.
Qayd etilishicha, G‘uzor, Narpay, Urganch, Yangiyo‘l, Chinoz (Salixov) tumanlari hokimlari tadbirkorlik infratuzilmasi uchun berilgan tayyor pulga haligacha loyiha boshlamagani ko‘rsatib o‘tildi. Vaholanki, biznes infratuzilmasini yaxshilash uchun ushbu tumanlarga bu yil respublikadan qo‘shimcha 262 milliard so‘m berilgan.
Yig‘ilishda tegishli viloyatlar hokimlariga nomi aytilgan tuman hokimlari «aravasini torta olmayotgan bo‘lsa», bugunning o‘zida lavozimiga loyiqligini ko‘rib chiqish topshirildi.
Siyosat
Prezident bu yil 5 mlrd kilovatt elektr va 3,5 mlrd metr kub gaz tejalishi shartligini ta’kidladi
Videoselektor yig‘ilishida Shavkat Mirziyoyev energiya samaradorlik masalalariga alohida to‘xtaldi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd etilishicha, elektr yo‘qotishi 20 foizdan ko‘p bo‘lgan 44 ta tuman elektr tarmoqlari korxonalaridagi ahvol tanqid qilindi. Ularning xulosa qilmagan rahbarlarini bugunoq ishdan olish, o‘rniga yosh kadrlarni qo‘yib, yo‘qotishlarni 2 karra kamaytirish bo‘yicha KPI belgilab berish zarurligi aytib o‘tildi.
Bugungi kunda texnika oliygohlarida energetika yo‘nalishida 10 mingdan ziyod 3- va 4-kurs talabalari ta’lim olmoqda. Ularni texnika xavfsizligiga o‘qitib, dual ta’lim asosida tumanga tushirish muhim ekani ko‘rsatib o‘tildi.
«Marhamat, ustozlari shogirdini tumanga olib borsin, ishni o‘rgatsin, yo‘qotishni kamaytirish bo‘yicha yaxshi yechimlar taklif qilsa, tejalgan mablag‘ni ustoz va talabaga bonus qilib beraylik», – dedi Prezident.
Mazkur yig‘ilishda tarmoq rahbarlari va hokimlar bu yil 5 milliard kilovatt elektr va 3,5 milliard kub metr gazni tejashi shartligi qayd etildi.
Prezident 13 ta tuman hokimiga intizomiy jazo chora ko‘rishni topshirdi
Source link
Yig‘ilishda Prezident Shavkat Mirziyoyev eksport ko‘rsatkichlari pasaygan hududlar faoliyatini keskin tanqid qildi.
Qayd etilishicha, so‘nggi olti oyda 908 ta tadbirkor 3 milliard 600 million dollarlik shartnomalar tuzgan. Biroq hamkor davlatlardagi vaziyat o‘zgargani sababli ular hali eksportni boshlay olmagan.
Shu bilan birga, ayrim hokimlar tadbirkorlarga amaliy yordam ko‘rsatish o‘rniga vaziyatni o‘z holicha qoldirgani ta’kidlandi. Bu esa eksport ko‘rsatkichlariga salbiy ta’sir ko‘rsatgan.
Birinchi chorak yakunlari bo‘yicha bir qator hududlarda eksport keskin kamaygan. Xususan, Norin, Kasbi, Sherobod, Yozyovon va Denov tumanlarida eksport hajmi ikki barobardan ziyodga qisqargan.
Shuningdek, Shahrisabz, Uchquduq, Parkent, Toshkent tumani, Jizzax, Navoiy, Namangan, Angren, Bekobod va Nurafshon shaharlarida eksport rejalari 70 foizga ham yetmagan.
Prezident mazkur hududlar rahbarlarini ogohlantirib, birinchi yarim yillikda o‘sish ta’minlanmasa, qat’iy xulosa qilinishi bildirildi.
Davlat rahbari hozirgi sharoitda eksportchilarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlash muhimligini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, tadbirkorlar yangi bozor topish, aylanma mablag‘, sertifikatlash va logistika kabi muammolarni mustaqil hal qila olmayapti.
Shu bois, ushbu yo‘nalishda yagona va samarali tizim yaratish zarurligi qayd etildi. Mas’ullarga eksportni rivojlantirish bo‘yicha natijaga yo‘naltirilgan kompleks yondashuv ishlab chiqish va tegishli takliflar kiritish topshirildi.
Quyoshda juda kuchli chaqnash bor edi
Namanganda qurilish boshqarmasi bosh mutaxassislari ushlandi
Uy-joyga muhtoj yosh oilalarga ipoteka kreditlari ajratiladi
-
Siyosat3 days agoSaida Mirziyoyeva xalqaro forumda Prezident murojaatini o‘qib eshittirdi
-
Dunyodan5 days agoEron Hurmuz boʻgʻozini bloklagani sababli muzokaralarni rad etmoqda
-
Siyosat5 days ago“Oʻzbekneftgaz” va Xitoyning CNPC hamkori uglevodorodlarning oʻta chuqur zahiralarini oʻrganish boʻyicha
-
Siyosat4 days agoSamarqandda narkotiklarning transmilliy tahdidlariga qarshi kurash bo‘yicha xalqaro forum bo‘lib o‘tmoqda
-
Siyosat5 days agoGiyohvand moddalar savdosini moliyaviy tomirlarni kesish orqali to’xtatish mumkin.
-
Siyosat4 days agoHukumat mehnat muhojirlariga til oʻrgatish va malaka olish xarajatlari uchun kompensatsiya toʻlashi kerak
-
Siyosat3 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev JSST bosh direktorini qabul qildi
-
Siyosat2 days agoPrezident Mirziyoyev mintaqaviy sammitda yashil savdo yoʻlaklari va yagona iqlim investitsiya strategiyasini taklif qildi