Qo’shma Shtatlar va Isroil Eronga qarshi keng ko’lamli urush boshlaganiga 20 yildan ortiq vaqt o’tdi va AQSh armiyasida xavotir va xavotir kuchaymoqda, deb yozadi HuffPost.

28-fevralda Eronga qarshi urush boshlagan Vashington va Tel-Avivdagi rejimlar Tehron hukumati tez hujumda qulab tushishiga umid qilgan edi. Biroq ularning bu umidi amalga oshmay, Eron xalqining hukumatga qarshi birlashgani kuzatildi.

Eron Hurmuz boʻgʻozini qattiq nazorat ostiga olganidan soʻng jahon bozorida neft va gaz narxi oshib ketdi. Ayni vaqtda AQSh prezidenti Donald Tramp Eron hududiga qo‘shin kiritish, xususan, Eronning strategik ahamiyatga ega Kork orolini egallash uchun quruqlikdagi harbiy operatsiyani rejalashtirayotgani aytilmoqda.

HuffPost nashrining yozishicha, harbiylar Eronga qo‘shin kiritilishi mutlaqo halokatli harakat ekanini aytadi.

Qayd etilishicha, ayrim amerikalik askarlar Eron bilan urush tufayli haddan tashqari stress, umidsizlik va ruhiy beqarorlikni boshdan kechirganlaridan so‘ng harbiy xizmatni tark etishni rejalashtirgan.

AQShning Yaqin Sharq mintaqasidagi kuchlari, birinchi navbatda, kuchli mudofaa va rejalashtirishning yo’qligidan norozi. Eron shu paytgacha oʻz hududidagi hujumlarga AQShning Yaqin Sharqdagi harbiy obʼyektlariga raketa va uchuvchisiz samolyotlar bilan hujum qilib javob qaytargan. Urush paytida 13 nafar amerikalik askarlar halok bo‘ldi, 230 dan ortig‘i yaralandi.

“Biz Isroil uchun o’lishni xohlamaymiz. Siyosiy maydonda piyoda bo’lishni istamaymiz”, – deydi yosh askarlar.

Tahlilchilar fikricha, prezident Tramp Eronga qarshi urushni Isroil bosh vaziri Benyamin Netanyaxu bosimi ostida boshlagan, biroq hozir qiyin vaziyatdan chiqish yo‘lini topa olmadi.

HuffPost nashrining yozishicha, AQSh armiyasidagi yosh askarlar orasida Isroilga nisbatan salbiy munosabat kuchaymoqda.

NBC News o‘tkazgan so‘rov natijalariga ko‘ra, 34 yoshgacha bo‘lgan saylovchilarning 63 foizi Isroil haqida salbiy fikrda. G’azoda minglab tinch aholining o’limiga sabab bo’lgan qonli harbiy amaliyot Tel-Avivga qarshi kayfiyatni kuchaytirdi.

Urush masalalari markazi ijrochi direktori Mayk Prisonerning aytishicha, yillar davomida markazga har yili nafaqaga chiqish uchun 50 dan 80 gacha askar murojaat qilgan. Mart oyida bu raqam 1000% ga oshdi. Hozirda har kuni kamida bitta askar iste’foga chiqish uchun yordam so’ramoqda.

Albatta, 1,3 million amerikalik harbiylar orasida ommaviy iste’folar kuzatilmagan. Biroq, askarlarning noroziligi va ruhiy beqarorligi urush natijasiga ta’sir qilmadi.

Harbiylikni tark etmoqchi bo‘lgan askarlar siyosiy yetakchilar Eronga qarshi urush sabablarini tushuntira olmayapti, deb hisoblaydi. Erondagi maktabga hujum ham harbiylarning noroziligiga sabab bo‘ldi.

Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Eronning Minob tumanidagi Shajaray Toiba maktabining kamida 170 kishining hayotiga zomin bo‘lgan bomba portlatilishi uchun Qo‘shma Shtatlar mas‘ul deb hisoblaydi. Xalqaro tashkilotlar xulosasiga ko‘ra, AQSh harbiylari bu hujumda asosan bolalar o‘limiga sabab bo‘lgan “Tomaxavk” raketalaridan foydalangan.

“Shajarai Toiba” maktabi 28 fevral kuni bombalangan edi. Maktab soatlarida rejalashtirilgan hujumda kamida 170 nafar o‘quvchi va o‘qituvchi halok bo‘ldi, maktab binosi butunlay vayron bo‘ldi.

AQSh hukumati, xususan prezident Tramp bu fojia uchun javobgarlikni o’z zimmasiga olishdan bosh tortmoqda. AQSh harbiylari ichida bu vaziyatdan norozilik ovozlari bor.

Faxriylar Qo’shma Shtatlar Iroq va Afg’onistonga o’xshash qimmat va uzoq davom etgan harbiy mojaroga aralashib qolganidan qo’rqishadi.

Amerikaning Eronga qarshi harbiy kampaniyasi bir oy ichida 27 milliard dollardan oshdi. Xarajatlar har kuni ortib bormoqda.

Yaqinda Tramp ma’muriyatining yuqori razvedka xizmati xodimi, Milliy aksilterror markazi direktori Jo Kent Oq uyning Eronga qarshi urushiga norozilik sifatida iste’foga chiqdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Eron Qo‘shma Shtatlar uchun to‘g‘ridan-to‘g‘ri tahdid emas, prezident Tramp urushni kuchli Amerika lobbisi ta’sirida va Isroil bosimi ostida boshlagan.

Eron bilan urush boshlanganidan keyin jahon energetika bozorida narxlarning keskin o’sishi kuzatildi. Prezident Tramp bir tomondan jahon energetika bozoridagi narxlarning oshishi, ikkinchi tomondan Amerika jamoatchiligi va isyonchi kuchlarning bosimi tufayli yakuniy maqsadga erishilmagan bo‘lsa-da, urushdan chiqish yo‘lini qidirayotgani aytiladi.

Qolaversa, Eron bilan urush Qo’shma Shtatlar xalqaro maydonda asosan yakkalanib qolganini ko’rsatdi. Hatto Shveytsariya kabi ittifoqchilar ham Eron bilan urush tufayli AQShga qurol eksport qilishni taqiqlagan.

Source link

AQSh prezidenti Donald Tramp so‘nggi ikki kun ichida Eron bilan “juda yaxshi va samarali muzokaralar olib borilgani” haqida bayonot berdi.

Prezident Tramp muzokaralar bir hafta davom etishi kutilayotganini aytdi. Natijada Pentagonga Eron elektr stansiyalari va energetika infratuzilmasiga hujumlarni besh kunga kechiktirish topshirildi.

Bloomberg agentligiga ko‘ra, prezident Trampning so‘zlaridan keyin Brent markali neft narxi 14 foizga tushib ketgan. Shu bilan birga, Yevropada benzin narxi 9,3 foizga tushdi.

Source link

Shimoliy Koreya yetakchisi Kim Chen In Oliy xalq majlisidagi chiqishida Qo‘shma Shtatlarni butun dunyo bo‘ylab “davlat terrorizmi va agressiyasi”ni amalga oshirayotganlikda aybladi. Uning nutqi Shimoliy Koreya markaziy telegraf agentligi tomonidan tarqatildi.

“Insoniyatning mustaqillik va tenglik istagini zaiflashtirishdan yiroq, Amerikaning takabbur va zoʻravon siyosati Amerikaga qarshi kayfiyatni kuchaytirmoqda”, – dedi Kim Chen In.

Uning aytishicha, vaziyat mustaqillik tarafdorlarini yanada birlashtiradi va qarshilikni kuchaytiradi.

Shu bilan birga, Shimoliy Koreya yetakchisi mamlakat o‘z missiyasini davom ettirishini aytdi.

“Mustaqillik tarafdori kuchlar bu qiyinchiliklarni yengib o’tadi va ko’p qutbli va adolatli dunyo o’rnatiladi”, – dedi u.

E’tiborlisi, Shimoliy Koreya yetakchisi 2025-yil fevral oyida AQSh, Yaponiya va Janubiy Koreya harbiy ittifoqini tanqid qilib, bu hamkorlik mintaqaviy muvozanatni buzishini aytgan edi.

Shuningdek, u Koreya yarim oroliga AQSh yadroviy kuchlarining joylashtirilishini tahdid sifatida baholadi.

Source link

Mutaxassislar geografik joylashuvi, betarafligi va iqtisodiy mavqeiga ko‘ra urush va pandemiya kabi global inqirozlarga eng chidamli deb topilgan davlatlar ro‘yxatini tuzdilar.

Roʻyxatga quyidagi olti davlat kiradi:

Irlandiya. Orolning joylashuvi va rasmiy harbiy betarafligi (NATO a’zosi emas) bilan ajralib turadi. Kuchli qishloq xo‘jaligi tarmog‘i oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlaydi.

Shveytsariya. Afsonaviy betaraflik va noyob infratuzilma: Mamlakatda butun aholini evakuatsiya qilish uchun yetarli bunkerlar mavjud.

Portugaliya. Bu Evropaning eng g’arbiy va eng tinch nuqtasi bo’lib, asosiy potentsial keskinlik zonalaridan uzoqda. Bu yashash uchun maqbul narx bilan tavsiflanadi.

Islandiya. Eng katta geografik masofa va qayta tiklanadigan energiya manbalari (geyzerlar va vulqonlar) uni butunlay energiyadan mustaqil qiladi.

yangi Zelandiya. Dunyo bo’ylab barcha mojaro markazlaridan uzoqda joylashganligi sababli, orol “xavfsiz bandargoh” hisoblanadi, ammo qat’iy immigratsiya siyosatiga ega.

Urugvay. “Janubiy Amerika Shveytsariyasi” siyosiy jihatdan barqaror, rivojlangan qishloq xo’jaligi va chet elliklar uchun soddalashtirilgan qonuniylashtirish shartlari.

Source link

Yaqin Sharqdagi keskin vaziyat fonida nafaqat siyosatda, balki moliyaviy sohada ham jiddiy va ziddiyatli jarayonlar kechmoqda. Financial Times tahliliga ko‘ra, neft va fond birjalarida AQSh prezidenti Donald Trampning Eron haqidagi asosiy bayonotidan 15 daqiqa oldin og‘ir savdolar sodir bo‘ldi. Bu prezident Trampning soʻzlari haqidagi xabar bozor ishtirokchilari orasida oldindan maʼlum boʻlganmi, degan savollar tugʻdirdi.

Ma’lumotlarga ko’ra, Nyu-York vaqti bilan 6:49 va 6:50 oralig’ida 6000 dan ortiq xom neft fyuchers shartnomalari sotilgan. Umumiy qiymati 500 million dollardan 850 million dollargacha baholanmoqda. Shu bilan birga, S&P 500 fyucherslarida 1,5 milliard dollar ochildi. Bu ham bozorning neft narxi va qimmatli qog‘ozlar narxining oshishiga “tikish” qilayotganidan dalolat beradi.

Oradan 15 daqiqa o‘tib, ertalab soat 7:04 da prezident Donald Tramp Eron bilan muzokaralar “samarali” ketayotgani va energiya infratuzilmasiga hujumlar besh kunga kechiktirilishini ma’lum qildi. Bu yangilik darhol bozorga ta’sir qildi, neft narxi keskin tushib ketdi va birja indekslari ko’tarildi. Ya’ni, oldindan o’rin ochganlar qisqa vaqt ichida katta daromad olish imkoniyatiga ega bo’ldi.

Mutaxassislarning fikricha, bunday keng ko‘lamli va o‘z vaqtida amalga oshirilgan operatsiya tasodif bo‘lishi ehtimoldan yiroq emas. Bozordagi yirik harakatlar odatda aniq ma’lumotlar, taxminlar va tendentsiyalarga asoslanadi. Ammo bu holatda kelishuvning rasmiy e’lon qilinishidan bir necha daqiqa oldin amalga oshirilgani savollarni tug’dirmoqda.

Albatta, bu harakatlar insayder ma’lumotlarga asoslangan holda amalga oshirilgani hali rasman tasdiqlanmagan. Oq uy bu ayblovlarni qat’iyan rad etdi va hech qanday noqonuniy ma’lumot tarqalmaganini aytdi. Ba’zi bozor ishtirokchilari buni “katta savdoning klassik holati” deb bilishadi. Shunga qaramay, uning aniq vaqti bozor tahlilchilarida jiddiy shubhalarni keltirib chiqaradi.

Boshqacha aytganda, Trampning bayonotidan oldingi bu “1 million dollar harakati” hozircha o‘ziga xos jinoyat deb hisoblanmagan. Biroq, global bozorlarda axborot, siyosat va yirik pullar o’rtasidagi murakkab munosabatlar yana bir bor oydinlashdi. Va eng muhim savollar javobsiz qolmoqda. Bu shunchaki tasodifmi yoki bozor ortidagi ko’rinmas o’yinchilar tomonidan aniq hisob-kitobmi?

Source link