Jamiyat
2026-yilda ham nomerlar bron qilingan: Al-Anvar mehmonxonasi
– Assalomu alaykum, Izzatillo. Mana bugun siz va Al-Anvar mehmonxonasi bilan tanishishga keldik.
– Xush kelibsizlar!
– Bu mehmonxona yo‘nalishida necha yildan buyon faoliyat yurg‘izasiz va bu mehmonxonada qaysi lavozimdasiz?
– Izzatillo Umarov bo‘laman. Mehmonxona yo‘nalishiga ishga kirib kelganimga to‘rt yil bo‘ldi. Lekin o‘qish bilan hisoblab kirib kelganimga olti yil to‘ldi. Bu Al-Anvar mehmonxonasida hozirda bosh menejer vazifasida ishlab kelyapman. To‘rt yil mehmonxonada ishlagan bo‘lsam, bir yil har xil lavozimlarda ishlab, bir yildan keyin bosh menejer bo‘lishni boshlaganman, ya’ni uch yil bo‘lyapti.
– Zo‘r. Necha yoshdasiz?
– 23 yoshdaman.
– Eng yosh bosh menejerlardan.
– Shunaqa.
– Al-Anvar mehmonxonasi nechanchi yil ish faoliyatini boshladi?
– Al-Anvar mehmonxonasi 2023 yil may oyida mehmonlarga o‘z eshiklarini ochgan. Hududi 8 sotixni tashkil etadi. Mehmonxonamiz 70 ta nomerdan tashkil topgan. Hududimiz, ya’ni mehmonxonaning hududi 4900 kvadrat. Ba’zi nomerlarimiz uchta, ba’zilari beshta, ba’zilari to‘rtta xonadan iborat. Ba’zi bir nomerlar bir xonali bo‘ladi, ba’zi bir nomerlar ikki, uch, undan ko‘p, mana shunaqa. 148 kishini bir vaqtda qabul qila olamiz. To‘qqizta kategoriyadan tashkil topgan.
– Qaysilar?
– Ular: Standard Twin, Standard Double, balkonli Standard xonamiz, ya’ni Standard Twin with balcony, Standard Double with balcony yoki Deluxe xonalarimiz bor: Deluxe Twin xonamiz va Deluxe with balcony, ya’ni balkonli. Va Superior xonamiz bor: Superior Twin, Superior Double. Undan tashqari, Family Suite xonamiz bor va Apartment nomerimiz bor.
– Xonalarni ko‘rib chiqdik, juda ajoyib ishlangan. Va bu xonalarning narxi qanaqa hozirgi kunda?
– Mehmonxonada doim bir xil narx ushlab turilmaydi. Ushlab turishning iloji ham yo‘q. Albatta, o‘ziga yarasha narxlar siyosati bor. Biz bizga qo‘yilgan talabdan boshlab, narxda o‘z taklifimizni bildiramiz. Ya’ni hammaga har xil narx, talabiga yarasha narxlar beriladi. Agar siz ko‘chadan shunchaki kelib narximizni bilmoqchi bo‘lsangiz, hozirda 1,5 milliondan narxlarimiz boshlanadi.
– 1,5 milliondan tepasi necha pulgacha?
– 1,5 milliondan 5,5 milliongacha narxlar beriladi.
– Mavsumda qancha o‘zgarishi mumkin?
– Mana shu narximiz mavsuda deyarli o‘zgartirmaymiz. Bu ko‘chadan keluvchi mehmonlar uchun, ya’ni walk-inlar deymiz. Walk-inlarga o‘zgarmaydi. Korporativ mehmonlarimiz yoki tur firmalar uchun ular bilan o‘zimizning shartnomalarimiz bor. Shunga asoslanib ishlaymiz.
– Sizlarda ham bir yil oldin xonalar band qilinadimi?
– Albatta, albatta. Ba’zi bir tashkilotlar hozirdan 2026 yilga ham nomerlarni bron qilib bo‘lishgan. Bizdan nomerni sotib olgan mehmon bir paytning o‘zida har qanday soliqlar ichida bo‘lib, nonushtamiz narxiga kiritilgan bo‘ladi. Nonushtani ko‘rdinglar, milliy uslubda. Nonushtamiz vaqtini – besh kun, ya’ni dushanbadan jumagacha 7 dan 10 gacha, shanba va yakshanba kunlari mehmonlarning yaxshiroq dam olishini hisobga olib, 7 dan 11 gacha qilib qo‘yganmiz. Undan tashqari, soat ertalab 7 dan kechki 7 gacha SPA zonamiz mehmonlarimizga xizmat ko‘rsatadi. U ham narxining ichida bo‘ladi. Sport zalimizni ko‘rdingiz, sport zalimiz u 24 soat mehmonlarimiz uchun ochiq. U hamma xarajatlarning ichida.
– Umuman, yoshlikdan mehmonxona sohasiga qiziqish o‘zi bo‘lganmi? Kim qiziqishingizga sababchi bo‘lgan?
– Endi juda yoshlikdan boshlanmagan, albatta. Oldin birinchi advokat bo‘laman deb niyat qilardim. Keyinchalik, shu 16-17 yoshimda mehmonxona sohasiga qiziqish boshlangan. Akamlar bor, Nursulton Odilov. Ular Hotel Pro kompaniyasiga asos solgan odam. Akam menga maslahat bergan.
– Turizm sohasini hozir qanaqa ahvolda deb o‘ylaysiz?
– Hozir, masalan, yaxshi va bundan ham yaxshilashib boryapti.
– Yana yaxshi bo‘lishi uchun nimalar qilish kerak deb o‘ylaysiz, yosh mutaxassis sifatida?
– Yanada yaxshi bo‘lishi uchun, masalan, biz O‘zbekiston haqiqiy mehmondo‘st xalqligini ko‘rsatib bera olishimiz kerak. O‘zbekistonga tashrif buyursa, arziydigan mamlakatligini ko‘rsatib bera olishimiz kerak. O‘zbekistonni o‘zgacha qadriyatga egaligini ko‘rsatib bera olsak, menimcha, turizmimiz yanada rivojlanadi. Avvalo, eng asosiysi ular rozi bo‘lishi kerak bizdan. Har bitta bo‘limimizning o‘z menejeri bor. Ko‘pincha menejerlar bilan gaplashamiz. Ya’ni menejmentda o‘zi shox-shox bo‘lib chiqadi-da. Masalan, bo‘lim ishchilari bo‘lim menejeriga, bo‘lim menejeri bosh menejeriga qarab boshqaruv tizimi tashkil topgan bo‘ladi. Shundan teskarisiga yurib, masalan, men bo‘lim menejerlari bilan gaplashaman. Muammolar bor yoki yo‘qligi hal qilinadi. Lekin bir oyda bir katta majlis qilamiz. Unda hamma qatnashadi va hammaga bo‘lgan, masalan, talablar bo‘lsa aytiladi va hammadan, kimdandir qanaqadir e’tiroz bo‘lsa, hammadan so‘rab olinadi. Shunga qarab, ularning fikr-mulohazalari o‘rganib boriladi. Undan tashqari, ularni, ularga motivatsiya berish uchun har oyda birinchi haftasida oy ishchisi tadbirini uyushtiramiz. Tadbirda o‘tgan oyning eng yaxshi ishlagan xodimi taqriban olinadi. Albatta, hamma yaxshi ishlagan bo‘ladi. Ularning ichidan qiyoslab olib, unga o‘zimizning sovg‘amizni topshiramiz. Har oy bo‘ladi. Rag‘batlantirish, motivatsiya bo‘ladi. Oylikdan tashqari.
– O‘zbekistonda eng zo‘r deb bilgan ikkita mehmonxonani aytib bera olasizmi?
– O‘zim ko‘p mehmonxonalarda qolmayman. Bilmadim, lekin men uchun, aslida, eng yoqadigan, tashqaridan ko‘rganda ham chiroyli mehmonxona Intercontinental, Trilliantning ichida, bilsangiz. U yoqadi. Undan keyin, albatta, Hilton yoqadi. Baribir, rivojlangan joyda qurilgan shahar – Tashkent siti ichida. Ikkisi yoqadi.
– Chet davlatlarda bo‘ldingizmi?
– Yo‘q, hali bo‘lmaganman.
– Bo‘lmagansiz. Bo‘lishni xohlaysiz?
– Albatta. O‘zi shu sohada ishlaydigan odamning niyati ham baribir boshqa joylarni ko‘rish bo‘ladi-da.
– Hozir nechta til bilasiz?
– Rus, ingliz, turk tilini bilaman.
– Zo‘r, ajoyib. Izzatillo, bundan oldin, yana nechta mehmonxonada ishladim dedingiz? Qaysi mehmonxonalarda aynan ishladingiz?
– Mehmonxonada ish faoliyatini birinchi ish o‘rganish bilan Qo‘qondan boshlaganman. Qo‘qonda Silk Road Kokand degan mehmonxona bor. O‘sha yerdan boshlaganman. Keyin Toshkentdagi Central Palace mehmonxonasiga o‘tganman. U yerda ishlaganman. Keyin Art Billur mehmonxonasiga o‘tganman. Art Billurdan City Line degan mehmonxonaga o‘tganman. U yerdan Navza Palacye mehmonxonasiga o‘tganman. Navza Palacyedan Art Billurga qaytganman. Art Billurdan Friday Old City degan mehmonxonaga o‘tganman. Undan Al-Anvarga kelganman.
Keyingi ishlaringizda muvaffaqiyatlar tilab qolamiz.
Toshkent shahrida piyodalar xavfsizligini oshirish maqsadida yangi avlod RRFB (Rectangular Rapid Flashing Beacon) texnologiyasi sinov tariqasida joriy etildi. Yangi tizim haydovchilarni piyodalar o‘tish joyi haqida oldindan ogohlantirish orqali yo‘l-transport hodisalarining oldini olishga qaratilgan.
Yo‘l harakati xavfsizligi xizmati Mirzo Ulug‘bek tumanidagi Osiyo ko‘chasida RRFB — yuqori intensivlikdagi ogohlantiruvchi mayoqlar tizimini yangi turdagi faol yo‘l belgilari bilan uyg‘unlashtirgan holda sinov tariqasida ishga tushirdi.
Mazkur texnologiya haydovchilar piyodalar o‘tish joyini qaysi qator yoki qaysi yo‘nalishda harakatlanayotganidan qat’i nazar, uzoq masofadan aniq ko‘rishi uchun ishlab chiqilgan. Tizim asosan transport oqimi past va o‘rtacha bo‘lgan ko‘chalarda qo‘llashga mo‘ljallangan.
Loyiha doirasida ogohlantiruvchi signal chiroqlari yo‘lning ikki chetida, ajratuvchi qismida hamda qatnov qismi ustidagi baland konstruksiyaga o‘rnatilgan. Bu esa piyodalar o‘tish joyining haydovchilarga har qanday nuqtadan yaxshi ko‘rinishini ta’minlaydi.
Shuningdek, yo‘lning ikki tomonida chaqiruv tugmalari bilan jihozlangan ustunlar o‘rnatilgan. Piyoda tugmani bosgan zahoti ustunlardagi yorqin sariq signal chiroqlari ishga tushib, haydovchilarni piyodalarning yo‘lni kesib o‘tish niyati haqida ogohlantiradi.
«Piyodalar o‘tish joyi» yo‘l belgisi ham yorug‘lik tarqatuvchi maxsus quti shaklida tayyorlangan bo‘lib, ayniqsa kechki va tungi vaqtda uning uzoqdan yaxshi ko‘rinishini ta’minlaydi.
AQSh Federal avtomobil yo‘llari boshqarmasi (FHWA) tadqiqotlariga ko‘ra, RRFB tizimi o‘rnatilgan piyodalar o‘tish joylarida haydovchilarning piyodalarga yo‘l berish darajasi o‘rtacha 18–30 foizdan 98 foizgacha oshishi mumkin. Shuningdek, yorqin chaqnama signallar haydovchilarga tezlikni oldindan pasaytirish imkonini berib, keskin tormoz berish holatlarini kamaytiradi.
Bu O‘zbekiston yo‘l infratuzilmasida RRFB texnologiyasini pilot tartibda joriy etish bo‘yicha ilk loyihalardan biri hisoblanadi. Sinov natijalari asosida tizimning piyodalar xavfsizligini ta’minlashdagi amaliy samaradorligi baholanadi.
Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ijtimoiy tarmoqlarda talabalar turar joylari ommaviy savdoga qo‘yilayotgani haqida tarqalgan xabarlarga munosabat bildirdi. Vazirlikka ko‘ra, savdoga talabalar yashaydigan xonalar emas, balki yotoqxonalar tarkibidagi bo‘sh turgan yordamchi maydonlar chiqarilgan.
Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi talabalar turar joylari sotuvga qo‘yilgani haqida ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan ma’lumotlar haqiqatga to‘g‘ri kelmasligini ma’lum qildi.
Vazirlikning ta’kidlashicha, ommaviy savdoga talabalar yashaydigan xonalar emas, balki talabalar turar joylari tarkibidagi bo‘sh turgan yerto‘la, hovli qismi, oshxona, bufet hamda yotoq joy sifatida foydalanilmaydigan boshqa yordamchi maydonlarni ijaraga berish uchun obektlar qo‘yilgan.
Xususan, Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Farg‘ona davlat universiteti, Guliston davlat universiteti, Urganch davlat universiteti, Farg‘ona davlat texnika universiteti va Termiz davlat universitetidagi ayrim bo‘sh maydonlar ommaviy savdolar orqali ijaraga berish uchun joylashtirilgan. Mazkur obektlar talabalar yashaydigan xonalar hisoblanmaydi va yotoqxonalardagi o‘rinlar soni qisqarishiga sabab bo‘lmaydi.
Shuningdek, O‘zbekiston milliy pedagogika universitetining talabalar turar joyi sotuvga qo‘yilgani haqidagi xabarlarga ham izoh berildi. Qayd etilishicha, mazkur obekt 2025 yilgi xususiylashtirish dasturi doirasida ommaviy savdoga chiqarilgan bo‘lib, universitetning mavjud binolari faqat Yangi Toshkentda barpo etilayotgan zamonaviy kampus to‘liq qurilib, foydalanishga topshirilganidan keyin bo‘shatilishi sharti bilan xususiylashtiriladi.
Vazirlik ma’lumotiga ko‘ra, yangi kampusda zamonaviy o‘quv binolari va 5 ming o‘rinli talabalar turar joylari qurilmoqda. Loyiha universitetning budjetdan tashqari mablag‘lari hamda xususiylashtirishdan tushadigan mablag‘lar hisobidan amalga oshirilmoqda.
Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, 2025 yilda davlat-xususiy sheriklik asosida rejalashtirilgan 8 ming o‘rin o‘rniga jami 11 084 o‘rinli talabalar turar joylari tashkil etilgan. 2022–2025 yillar davomida esa respublika bo‘yicha 74,1 ming o‘rinli yangi yotoqxonalar yaratilgan.
Ayni paytda respublikada qo‘shimcha 38,5 ming o‘rinli talabalar turar joylarini barpo etish loyihalari amalga oshirilmoqda. Shundan 30,7 ming o‘rinli obektlarda qurilish ishlari davom etmoqda. Shuningdek, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki ko‘magida davlat-xususiy sheriklik asosida yana 10 ming o‘rinli talabalar turar joylarini qurish rejalashtirilgan.
Vazirlik 2026 yil davomida respublika bo‘yicha yana 12 110 o‘rinli yangi talabalar turar joylarini foydalanishga topshirish rejalashtirilganini ham ma’lum qildi.
O‘zgidrometning dastlabki prognoziga ko‘ra, iyul oyida O‘zbekistonda havo harorati iqlim me’yoridan yuqori bo‘ladi. Ayrim kunlari respublika shimoli, janubi va cho‘l hududlarida harorat 45 darajagacha ko‘tarilishi, oy davomida esa asosan quruq va yog‘ingarchiliksiz ob-havo saqlanishi kutilmoqda.
O‘zgidromet ma’lum qilishicha, iyul oyi O‘zbekistonda yilning eng issiq oyi hisoblanadi. Odatda ushbu oyda respublika hududining katta qismida kunduzgi o‘rtacha maksimal havo harorati 35–37 darajani, janubiy va cho‘l hududlarida esa 38–40 darajani tashkil etadi.
Sinoptiklar ma’lumotiga ko‘ra, deyarli har yili iyul oyida havo harorati 40–42 darajagacha, ayrim shimoliy, janubiy va cho‘l hududlarida esa 43–45 darajagacha ko‘tariladi. Eng issiq yillarda esa harorat 47–50 darajagacha yetgan holatlar ham kuzatilgan.
Bu yil iyul oyining dastlabki besh kunida havo nisbatan qulay bo‘lishi kutilmoqda. Kunduzi harorat 30–35 daraja, janubda 36–39 daraja atrofida bo‘ladi. Birinchi o‘n kunlikning oxiriga kelib esa issiq kuchayib, kunduzgi harorat 37–40 darajaga, janubda 41–43 darajagacha ko‘tarilishi mumkin. Keyingi davrda oy oxirigacha harorat asosan 33–43 daraja oralig‘ida bo‘lib, respublika shimoli, janubi va cho‘l hududlarining ayrim joylarida 45 darajagacha yetishi ehtimol qilinmoqda.
Prognozga ko‘ra, iyul oyida o‘rtacha havo harorati iqlim me’yoridan 1,5–3 darajaga yuqori bo‘ladi. Eng katta musbat og‘ish shimoliy va cho‘l hududlarida kuzatilishi kutilmoqda.
O‘zgidromet so‘nggi yillarda 40 daraja va undan yuqori haroratli kunlar soni ortib borayotganini qayd etdi. Masalan, Toshkentda 2019 yil iyul oyida ketma-ket 14 kun davomida havo harorati 40 darajadan yuqori bo‘lgan. 2025 yil iyul oyi ham shunga yaqin darajada issiq kechgan.
Iyul oyida respublika bo‘yicha asosan quruq ob-havo hukm suradi. Faqat ayrim kunlarda tog‘oldi va tog‘li hududlarda qisqa muddatli yomg‘ir yog‘ishi, momaqaldiroq kuzatilishi mumkin. Oylik yog‘ingarchilik miqdori esa ko‘p yillik me’yordan kam bo‘lishi prognoz qilinmoqda.
So‘nggi kunlarda havo harorati keskin ko‘tarilib, ayrim hududlarda rekord darajalar qayd etilmoqda. Mutaxassislar issiq havo ta’sirida organizmning qizib ketishi (issiq urishi) tez va sezilmasdan rivojlanishi mumkinligini ta’kidlab, ehtiyot choralariga amal qilishga chaqirmoqda.
Shifokorlarning tavsiyasiga ko‘ra, issiq kunlarda chanqoq hissi paydo bo‘lishini kutmasdan, kun davomida muntazam suv ichish lozim. Organizm suvsizlanishi bosh og‘rig‘i, holsizlik, bosh aylanishi va hushdan ketishgacha olib kelishi mumkin.
Tushlik paytida, ayniqsa soat 11:00 dan 17:00 gacha imkoni boricha to‘g‘ridan-to‘g‘ri quyosh nurlari ostida yurmaslik, soyada yoki salqin xonalarda bo‘lish tavsiya etiladi. Yengil, och rangli va tabiiy matodan tikilgan kiyimlar kiyish ham organizmni qizib ketishdan himoya qiladi.
Mutaxassislar bolalar va uy hayvonlarini hatto bir necha daqiqaga ham yopiq avtomashinada qoldirmaslik kerakligini alohida ta’kidlamoqda. Chunki havo harorati 30–35 daraja atrofida bo‘lganida ham avtomashina ichidagi harorat 10–20 daqiqa ichida 50–60 darajagacha ko‘tarilishi mumkin.
Issiq urishining dastlabki belgilariga bosh aylanishi, ko‘ngil aynishi, kuchli chanqoq, tezlashgan yurak urishi, teri qizarishi va umumiy holsizlik kiradi. Bunday holat kuzatilsa, insonni darhol salqin joyga olib o‘tish, ortiqcha kiyimlarini bo‘shatish, bo‘yin, qo‘ltiq va son sohasiga sovuq kompress qo‘yish hamda suv berish tavsiya etiladi.
Agar odamning ahvoli yaxshilanmasa, hushini yo‘qotsa yoki nafas olishi qiyinlashsa, zudlik bilan tez tibbiy yordam chaqirish zarur.
Shifokorlar issiq havoda keksa yoshdagilar, bolalar, homilador ayollar hamda yurak-qon tomir va qandli diabet kabi surunkali kasalligi bor insonlar alohida xavf guruhiga kirishini ta’kidlamoqda. Ularga kunning eng issiq paytlarida uydan chiqmaslik, ko‘proq suyuqlik iste’mol qilish va salqin joylarda bo‘lish tavsiya etiladi.
Futbol, siyosat yoki shou-biznes — qaysi mavzu bo‘lmasin, izohlarda haqorat ko‘payadi. Bu shunchaki odobsizlikmi yoki inson psixologiyasi haqida biror narsani ochib beradimi? Kun.uz ushbu mavzuni mutaxassis va ilmiy tadqiqotlar asosida o‘rgandi.
Tanqid emas, shaxsga hujum
18 iyun kuni O‘zbekiston milliy terma jamoasi tarixda ilk bor futbol bo‘yicha jahon chempionatidagi ishtirokini boshladi. Uchrashuvlar mag‘lubiyat bilan tugagan bo‘lsa-da, ijtimoiy tarmoqlarda futbolchilarga nisbatan haqoratomuz izohlar yog‘ildi.
Qizig‘i, kechagina terma jamoa mundialga chiqa olmayotgani uchun tanqid qilganlar bugun mundialga chiqqan futbolchilarni ham keskin tanqid qilmoqda. Bu esa muammo natijada emas, ayrim insonlarning voqelikni qanday qabul qilishida ekanligini ko‘rsatadi.
Psixologlar buni oddiy tanqid emas, balki onlayn agressiya, nafrat tili va toksik muloqotning bir ko‘rinishi sifatida baholaydi.
Olimlar: xeyterlar dalil emas, insonning o‘ziga hujum qiladi
2018 yilda Kaliforniya universiteti olimlari May Elsherif, Vivek Kulkarni, Dana Nguyen, Uilyam Yang Vang va Elizabet Belding yuz minglab ijtimoiy tarmoq izohlarini tahlil qildi. “Hate Lingo” deb nomlangan tadqiqot xulosasiga ko‘ra, nafratomuz izoh yozuvchilar aksariyat hollarda asosli fikr bilan bahslashmaydi. Ular dalil keltirish o‘rniga insonning tashqi ko‘rinishi, kelib chiqishi yoki shaxsiyatini nishonga oladi. Bu nafrat tili deyiladi. Tadqiqotchilarning fikricha, nafrat tilining asosiy quroli bahs emas, qadrsizlantirishdir.
Psixolog: agressiya ko‘pincha ichki muammolarning aksidir
Psixoterapevt Guli To‘rayevaga ko‘ra, ular o‘z emotsiyalarini nazorat qila olmaydi:
“O‘z fikrini agressiya bilan bildiradiganlar o‘zining emotsiyasini nazorat qila olmayapti degani. Psixoterapevt sifatida ko‘rib chiqadigan bo‘lsak, sog‘lom fikrlaydigan insonda, adekvat fikrlaydigan, shaxsiy yetuk insonda aql o‘sha hissiyotlarni nazorat qila oladi va u sog‘lom fikr bildira oladi. Inson emotsiyasini nazorat qila olmayaptimi, haddan ziyod agressiya qilyaptimi, demak, bu odamda nevroz holatlari bo‘lishi mumkin, yoki u odam juda ham qattiq charchagan, emotsional stress holatida. Hozir mana shu emotsional yonish sindromidagi insonlar juda ham ko‘p, yoki ularda shaxsiyat buzilishlari bo‘lishi mumkin. Deylik, bir insonning hayotda omadi yurishmay turibdi. U o‘zining mana shu muammosini yecha olmayapti. Bitta muvaffaqiyatli inson chiqdi. Uni shunchalik yerga urib haqoratlab tashlaydiki, chunki u o‘ziga muvaffaqiyatli bo‘lishga ruxsat bera olmagan. Ya’ni o‘zini bostirib qo‘ygan, o‘zini chiqara olmagan xususiyatlarini kimdadir ko‘rganda, bunda proyeksiyalar ishlab ketadi. Aynan o‘sha jurnalistga yoki blogerga qaratilgan emas, bu o‘zini aslida o‘zini ichida yotgan bostirilgan hissiyotlariga qaratilgan bo‘ladi. Deylik, bir inson qattiqqo‘l onaning qo‘lida tarbiya topgan, yoki bir ustoz unga o‘ta qattiqqo‘llik qilgan. Endi o‘ziga ishongan ayol chiqib gapirganini ko‘rganda, o‘sha ayolni haqoratlovchi izohlar yozadi. Bu aynan o‘sha ayolning shaxsiga qaratilmagan. O‘sha bolaligidagi qattiqqo‘l ayolga ayta olmagan, o‘sha bostirilgan hissiyotlari bu o‘sha jurnalist yoki blogerga qaratib chiqib ketishi mumkin”.
Izohlarda eng ko‘p uchraydigan toifalar
Ijtimoiy tarmoqlarni kuzatganda bir nechta tipik auditoriyani ajratish mumkin:
Doim norozi insonlar – ular uchun ijobiy yangilikning o‘zi mavjud emas.
Sarlavha bilan cheklanuvchilar – materialni o‘qimasdan izoh qoldiradi va feyk xabarlarning asosiy qurboniga aylanadi.
“Divan ekspertlari” – har bir sohada o‘zini mutaxassis deb hisoblaydi, ammo fikrlari ko‘pincha bilimga emas, shaxsiy ishonchga asoslanadi.
Agressorlar – tadqiqotlarga ko‘ra, ularning haqorati voqeaning o‘ziga emas, balki o‘z hayotidagi stress, charchoq yoki qoniqmaslik holatiga bog‘liq bo‘lishi mumkin.
Trollar – ularning maqsadi haqiqatni topish emas, balki janjal chiqarish va muhokamani izdan chiqarishdir.
Mutaxassislar esa eng kam uchraydigan, ammo eng qimmat auditoriya hisoblanadi. Ular emotsiya emas, fakt va tahlil bilan bahslashadi.
Internet “xeyterlar armiyasi” haqidagi tasavvur hamisha ham to‘g‘ri emas
2021 yilda o‘tkazilgan yana bir yirik xalqaro tadqiqot millionlab onlayn izohlarni tahlil qildi. Olimlar kutilganidek internet doimiy nafrat bilan yashaydigan ulkan “xeyterlar armiyasi”dan ko‘ra, ma’lum vaziyatlarda toksiklashib qoladigan oddiy insonlar ko‘proq ekanini aniqladi.
Bu esa inson tug‘ma xeyter emasligi, muhit, emotsional holat va muhokama uslubi uni agressiv harakat qilishga undashi mumkinligini ko‘rsatadi.
Nafrat yuqumli bo‘lishi mumkin
Mutaxassislar yana bir muhim jihatga e’tibor qaratadi: agressiya agressiyani chaqirishi mumkin. Bitta haqorat ortidan ikkinchisi, keyin uchinchisi paydo bo‘ladi. Natijada muhokama maydoni faktlarga emas, hissiyotlarga qurila boshlaydi. Bu esa jamiyat uchun xavfli jarayon. Chunki taraqqiyot haqorat orqali emas, madaniyatli bahs va dalil orqali yuzaga keladi.
Izohlar voqeadan ko‘ra insonning o‘zi haqida ko‘proq gapiradi
Psixologlar fikricha, ijtimoiy tarmoqlardagi izohlar har doim ham voqeaga berilgan xolis baho emas. Ko‘p hollarda ularni yozgan insonning emotsional holati, hayotiy tajribasi va ichki kechinmalari izohlarda aks etadi.
Shuning uchun sog‘lom jamiyat uchun tanqid bilan haqorat o‘rtasidagi farqni anglash muhim. Chunki maydondagi futbolchilar mamlakatni qanday namoyon etsa, ijtimoiy tarmoqlardagi muloqot madaniyati ham jamiyat qiyofasini shunday aks ettiradi.
Toshkentda «aqlli zebra» tizimi sinov tariqasida ishga tushirildi
Shveytsariya elchisi Konstantin Obolenskiy O‘zbekistondagi diplomatik missiyasini yakunladi
Ro‘yxatga olish natijasida O‘zbekiston aholisi soni 39 milliondan oshiq ekani ma’lum bo‘ldi
-
Jamiyat5 days ago«Andijon polkasi» tadbiriga ketayotgan o‘quvchilar YTHga uchradi
-
Sport4 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Dunyodan3 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Dunyodan5 days agoQirg‘izistonda navbatdagi prezidentlik saylovlari qachon o‘tkazilishi ma’lum qilindi.
-
Siyosat4 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev AQSh Savdo vakili Jeymison Grini qabul qildi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Sanoat o‘sishida qaysi tarmoqlar yetakchilik qilmoqda?
-
Dunyodan5 days ago
AQSh Senati prezident Trampning Eron bo’yicha vakolatlarini cheklashni qo’llab-quvvatlaydi
-
Jamiyat4 days agoVatanparvar jurnalistlarni o‘zimga do‘st va maslakdosh deb bilaman