Iqtisodiyot
2025 yilgi inflatsiya: qaysi mahsulot qanchaga qimmatlashdi?
Yil yakunlari bo‘yicha O‘zbekistonda infyalsiya 7,3 foizga tushdi, deya ma’lum qildi Statistika qo‘mitasi. Yil davomida suyaksiz mol go‘shti 25 foizga, kungaboqar yog‘i 12,7 foizga, pomidor 25 foizga qimmatladi. Guruch, tuxum, shakar va un esa arzonlashdi. Tsitrus mevalar narxi keskin oshdi. Tarmoq gaz 39 foiz, sovuq suv 35 foiz, metan 30 foiz, benzin 12 foizga qimmatladi; propan 10,5 foizga arzonlashdi. Aviachiptalar narxi 22 foizga ko‘tarildi. Tibbiy xizmatlar bahosi 6-8 foizga oshdi.
2025 yil dekabr oyida inflatsiya 0,9 foizni tashkil etib, yillik inflatsiya 7,3 foizga teng bo‘ldi, deya ma’lum qildi Milliy statistika qo‘mitasi.
2024 yilgi inflatsiya 9,8 foiz bo‘lgandi. Shunga ko‘ra, 2025 yilda narx-navolar oshishi 2,5 foiz punktiga sekinlashdi.
Statqo‘m hisobotiga ko‘ra, 2025 yilda tovarlar narxi 5,4 foizga ko‘tarildi: bunda oziq-ovqat mahsulotlari 5,5 foizga oshgan bo‘lsa, nooziq-ovqat tovarlar 5,1 foizga qimmatlashdi.
Yil davomida xizmatlar inflatsiyasi 13,9 foizni tashkil etdi.
Oziq-ovqatlar
2025 yilda qo‘y go‘shti 26,8 foizga, suyaksiz mol go‘shti 25,0 foiz, suyakli mol go‘shti 23,9 foizga qimmatlashdi.
Paxta yog‘i narxi 17,7 foizga, kungaboqar yog‘i narxi 12,7 foizga ko‘tarildi.
Sut 5,7 foizga qimmatlashgan bo‘lsa, parranda go‘shti narxi 3,7 foizdan 4,2 foizgacha oshdi.
Sabzavotlardan karam 31,8 foiz, pomidor 25,1 foiz, bodring 16,0 foiz, sabzi 10,8 foiz, baqlajon 8,0 foizga qimmatladi.
Tsitrus mevalar narxi o‘tgan yili 33,6 foizga ko‘tarilib ketdi. Xususan, limon narxi 96,4 foizga ko‘tarildi.
Shu bilan birga, guruch 16,6 foizga, tuxum 14,5 foizga arzonlashdi. Shakar narxi 4,8 foiz, un narxi 4,7 foizga pasaydi.
Bulg‘or qalampiri 14,9 foizga arzonladi.
Yoqilg‘i-energetika
2025 yilda kommunal inflatsiya quyidagicha bo‘ldi:
tarmoq gaz – 39,2 foiz;
sovuq suv ta’minoti va kanalizatsiya xizmatlari – 35,1 foiz;
maishiy chiqindilarni olib ketish 32,5 foiz;
suyultirilgan gaz – 25,0 foiz;
elektr energiyasi – 18,8 foiz
issiq suv ta’minoti – 11,9 foiz;
isitish xizmati – 11,5 foiz.
Turar joylarga xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash uchun materiallar 5,4 foizga qimmatladi.
Transport
2025 yilda propan 10,5 foizga arzonlashgani qayd etilgan bo‘lsa, metan 29,9 foizga, benzin o‘rtacha 11,9 foizga qimmatlashdi.
2025 yilning dekabr oyida AI–80 marka benzinining narxi bir litri uchun 9 500 dan 9 900 so‘mgacha, AI–91 va AI–92 uchun 10 500 dan 13 300 so‘mgacha, AI–95 va AI–98 uchun 12 500 dan 18 000 so‘mgacha oraliqda sotildi. Kuzatuvdagi eng qimmat markadagi AI–100 benzinining narxi bir litri uchun 21 000 so‘mni tashkil qildi.
Yil davomida ichki va xalqaro aviachiptalar 21,7 foizga qimmatladi.
Shahar avtobuslari chiptasi 21,1 foizga, shahar atrofidagi poyezdlarda yo‘l haqi 10,1 foizga ko‘tarildi.
Kurerlik xizmatlari narxi 18,3 foizga o‘sdi.
Sog‘liqni saqlash
O‘tgan yili dori vositalari narxi o‘rtacha 4,6 foizga oshdi.
Statsionar davolash xizmatlari 7,6 foizga, ambulator davolash xizmatlari 6,3 foizga qimmatlashdi.
Sog‘liqni saqlash sohasidagi boshqa xizmatlar inflatsiyasi 10,0 foizni tashkil etdi.
Ta’lim
2025 yilda bog‘cha to‘lovlari 17,0 foizga ko‘tarildi.
Chet tilini o‘qitish va repetitorlik xizmatlari 6,6 foizga qimmatlashdi.
“Oliy ta’lim sohasidagi tariflar 205 yil davomida barqarorligini saqlab qoldi”, deyiladi hisobotda.
Haydovchilikka tayyorlov kurslari narxi 59 foizga oshdi.
Umumiy ovqatlanish
2025 yilda restoranlar va mehmonxona xizmatlari 8,6 foizga, tayyor ovqatlarni yetkazib berish xizmatlari 6,3 foizga qimmatlashdi.
Mobil aloqa
Mobil aloqa narxlari o‘rtacha 15,1 foizga ko‘tarildi. Tariflar birgina dekabr oyida 4,9 foizga oshdi.
Maishiy tovar va xizmatlar
“Maishiy tovarlar va xizmatlar, turli tovarlar va xizmatlar” toifasida yillik narx oshishi 8,2 foizni tashkil etdi.
Hududlar kesimida
2025 yilda eng yuqori inflatsiya Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Farg‘ona viloyatida qayd etildi: 7,7 foiz. Surxondaryo viloyatida iste’mol narxlari o‘rtacha 7,6 foizga, Xorazm viloyatida 7,5 foizga o‘sdi.
Eng past inflatsiya Jizzax viloyatida: 6,7 foiz. Qashqadaryo viloyatida 7 foizlik, Toshkent shahri va Navoiy viloyatida 7,1 foizlik inflatsiya qayd etildi.
Iqtisodiyot
Naqdsiz savdo bo‘yicha yangi talablar yumshatilishi mumkin
Lekin bu yumshatish benzin yoki gaz quyish bilan bog‘liq emas, faqat kafe-restoran va mehmonxonalarda sotiladigan spirtli ichimliklarga taalluqli bo‘lishi ehtimoli bor. 21 aprel kungi ochiq muloqotda tadbirkor alkogolni faqat naqdsiz sotish tartibi kuchga kirgach, turistlar bilan ishlash qiyinlashganini aytdi. Bunga javoban Soliq qo‘mitasi raisi Farrux Po‘latov “yaqin kunlarda yechim taqdim etish”ga va’da berdi.
Toshkentdagi do‘kon oynasiga yopishtirilgan e’lon
O‘zbekistonda kafe-restoranlar va mehmonxonalarda alkogol mahsulotlari uchun naqd pulda to‘lov qilishga ruxsat berilishi kutilmoqda.
Bu haqda 21 aprel kuni umumiy ovqatlanish sohasidagi tadbirkorlar bilan ochiq muloqotda ma’lum qilindi.
Muloqotda so‘z olgan tadbirkor alkogol mahsulotlarini faqat naqdsiz sotish tartibi kuchga kirgach, turistlar bilan ishlash qiyinlashganini aytdi.
Soliq qo‘mitasi raisi Farrux Po‘latov bunga javoban yaqin kunlarda masalaga yechim berilishini ma’lum qildi.
“Bu – bizning aybimiz, e’tiborsizligimiz. Bu bo‘yicha ishlayapmiz va yaqin kunlarda yechim taqdim etamiz – to‘g‘rilab beramiz”, – dedi u.
Farrux Po‘latov va Davron Vahobov
Po‘latovning ta’kidlashicha, amaldagi tizimda mijozlar noqulay vaziyatga tushib qolmoqda – masalan, ovqat uchun naqd pul to‘lash mumkin, biroq alkogol uchun alohida karta orqali to‘lov qilish talab etiladi.
Mazkur muammoni bartaraf etish maqsadida Soliq qo‘mitasi tomonidan tegishli hujjat loyihasi ishlab chiqilgan. Unga ko‘ra, restoran va mehmonxonalarda alkogol uchun ham naqd, ham naqdsiz to‘lov imkoniyatini joriy etish rejalashtirilmoqda. Hozirda loyiha manfaatdor idoralar bilan kelishuv bosqichida.
Savdo-sanoat palatasi raisi Davron Vahobov ham amaldagi tartib sayyohlar uchun jiddiy to‘siq bo‘layotganini qayd etdi:
“Agar xorijiy sayyoh mehmonxonada spirtli ichimliklarni naqd pulga sotib olmoqchi bo‘lsa, u Uzcard yoki Humo kartasini ochish uchun bankka borishiga to‘g‘ri keladi. Natijada ichishni xohlagan sayyoh ichgisi ham kelmay qolib, samolyotga o‘tirib, orqasiga qaytib ketyapti”.
Eslatib o‘tamiz, 1 apreldan boshlab O‘zbekistonda bir qator tovarlar, xususan alkogol va tamaki mahsulotlarini ham naqd pulga sotish taqiqlangan edi. Bunday xaridlar faqat naqd pulsiz shaklda amalga oshirilishi belgilangan.
Mazkur tartib doirasida benzin va dizel, metan va propan kabi yoqilg‘ilarni ham naqd pulga sotish to‘xtatilgani ko‘plab e’tirozlarga sabab bo‘lib kelmoqda.
Iqtisodiyot
Jahon banki Markaziy Osiyo energiya tizimlarini integratsiya qilishga 1 mlrd dollar ajratadi
Jahon banki Markaziy Osiyoda umumiy energetika infratuzilmasini rivojlantirishga investitsiya kiritadi. Bu energiya uzatish imkoniyatlarini uch baravarga yaxshilashi kutilyapti. «Markaziy Osiyoda elektr energiyasi savdosini kengaytirishdan olinadigan iqtisodiy foyda kamida 15 mlrd dollarini tashkil etadi. Suv xo‘jaligi sohasida hamkorlikning yo‘qligi oqibatida boy berilgan daromadlar miqdori esa yiliga 4,5 mlrd dollar», deydi Jahon bankining Markaziy Osiyodagi vakolatxonasi mintaqaviy loyihalar koordinatori Dmitriy Petrenko.
Jahon banki Markaziy Osiyo energiya tizimlarini integratsiya qilish uchun taxminan 1 milliard dollar ajratadi. Bu haqda Ostona shahrida bo‘lib o‘tayotgan Mintaqaviy ekologik sammit doirasida Jahon bankining Markaziy Osiyodagi vakolatxonasi koordinatori Dmitriy Petrenko ma’lum qildi, deya xabar berdi Kun.uz muxbiri.
Petrenkoga ko‘ra, transchegaraviy energetika infratuzilmasini rivojlantirish tarmoqlarining o‘tkazuvchanlik qobiliyatini sezilarli darajada oshiradi. «Biz energiya uzatish imkoniyatlarining taxminan uch baravar yaxshilanishini kutyapmiz», — dedi u.
Dastur amalga oshirilishi natijasida Markaziy Osiyoda elektr energiyasi savdosi hajmi yiliga 8600 GVt/soatdan 15000 GVt/soatgacha, elektr uzatish tarmoqlarining quvvati esa 4,5 GVt’dan 16 GVt’gacha oshishi kutilyapti. Shuningdek, 9 GVt’gacha qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish imkoniyati yaratiladi.
«Markaziy Osiyoda elektr energiyasi savdosini kengaytirishdan olinadigan iqtisodiy foyda kamida 15 mlrd dollarini tashkil etadi. Suv xo‘jaligi sohasida hamkorlikning yo‘qligi oqibatida boy berilgan daromadlar miqdori esa yiliga 4,5 mlrd dollar», deydi Jahon banki vakili.
Petrenko asosiy muammolar qatorida mamlakatlar o‘rtasidagi koordinatsiya yetarli emasligi va sifatli ma’lumotlar tanqisligini qayd etib o‘tdi. Ma’lumotlar taqdim etishdagi kamchiliklar qaror qabul qilish uchun zarur tahlillarni shakllantirish va ularning sifatini oshirishga to‘sqinlik qilyapti.
Iqtisodiyot
23-apreldan valyutalarning yangi kursi belgilandi
Markaziy bank 2026-yil 23-apreldan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 18,06 so‘mga tushib, 12 042,49 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 35,69 so‘mga tushdi va 14 147,52 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 282,65 so‘m bo‘ldi (-2,71).
Rossiya rubli 160,55 so‘m etib belgilandi (-0,77).
Iqtisodiyot
Tadbirkor Timur Musin Toshkentdagi “Palov muzeyi” va Caravan restoranlarini sotuvga qo‘ydi
Shuningdek, Bo‘stonliqdagi Cinara’s majmuasi ham sotilmoqda. Taniqli restorator bu qarorini O‘zbekistondagi ishbilarmonlik muhitiga ishonchi qolmagani bilan izohladi.
Timur Musin / Foto: weproject.media
Toshkentlik taniqli restorator, Caravan Group tarmog‘i asoschisi Timur Musin uchta biznesini sotuvga qo‘ydi.
Uning poytaxtdagi Palove Muzeyi va Caravan nomli restoranlari hamda Bo‘stonliqdagi Cinara’s majmuasi sotilayotgani haqida OLX’da e’lon berilgan.
Bu uchta aktiv jami 294 mlrd so‘m (24,4 mln dollar)ga baholangan:
Palove Muzeyi restorani. Mirzo Ulug‘bek tumani Katta Darxon ko‘chasi 55-uy manzilida joylashgan, 5800 kvadrat metr maydonga ega 5 qavatli bino (Salar kanali bo‘yida 20 sotix yondosh yer maydoniga ega) – 150 mlrd so‘m.
Caravan restorani. Yakkasaroy tumani Abdulla Qahhor ko‘chasi 22-uy manzilida joylashgan, 1800 kvadrat metr maydonga ega bino (7 sotix yer maydonini egallagan) – 45 mlrd so‘m.
Cinara’s etnografik majmuasi. Bo‘stonlik tumanida joylashgan, 80 sotix yer maydoniga ega. Nolinchi va birinchi qavatlardan iborat bino maydoni 1400 kvadrat metr – 99 mlrd so‘m.
Ikkita restoran biznesining o‘zini qoplash muddati taxminan 7 yil deb ko‘rsatilgan.
Foto: Yandex-xaritalar
Timur Musin Kun.uz bilan telefon orqali qisqa suhbatda bu qarorini Cinara’s etnografik majmuasi bilan bog‘liq sud jarayonlari ortidan ishbilarmonlik muhitidan xafsalasi pir bo‘lgani bilan izohladi va bu ish tafsilotlari YouTube’dagi kanaliga joylangan videoda keltirib o‘tilganini aytdi.
Videodagi ma’lumotlarga qaraganda, tadbirkor Chorvoq suv omboridan uncha uzoq bo‘lmagan joydagi so‘lim majmuani loyihalashtirish uchun taniqli me’morlarni, xususan yaponiyalik mutaxassis Kozo Ivatanini jalb etgan holda, u yerda etnografik qishloq yaratishga kirishgan. 2014 yilda loyihaning 7 mln dollardan ortiqqa baholangan, 2 gektar maydonni egallagan birinchi bosqichi ishga tushirilgan.
Keyingi bosqichlarda Cinara’s majmuasi akvapark, ikkita mehmonxona, qayiqlar to‘xtash joyi va boshqa xizmat ko‘rsatish obektlarini ham o‘z ichiga olishi ko‘zda tutilgan edi. Ammo ajratilgan yer maydonlarining olib qo‘yilishi va nizoli kompensatsiya kabi muammolar sabab, tadbirkor bir necha yildan beri iqtisodiy va ma’muriy sudlarda hokimiyat idoralari bilan sudlashmoqda.
Iqtisodiyot
Umumiy ovqatlanish tarmoqlari peshlavhalar olib tashlanayotgani bo‘yicha murojaat bilan chiqdi
Dodo Pizza, Belissimo Pizza, Evos, Feed Up, KFC va Papa Johns mas’ul idoralarga jamoaviy murojaat yo‘llab, Toshkent shahridagi peshlavhalar yoppasiga olib tashlanayotganidan shikoyat qildi. Kun.uz suhbatlashgan tadbirkorlardan biri peshlavhalar olib tashlanganidan keyin savdo pasayishni boshlagani, restoranga odam kirishi kamayganini aytmoqda.
Foto: Chilonzor tumani hokimligi matbuot xizmati
Toshkentdagi yirik umumiy ovqatlanish tarmoqlari shahardagi peshlavhalar yoppasiga demontaj qilinayotganidan norozilik bildirib, jamoaviy murojaat bilan chiqdi.
Dodo Pizza, Belissimo Pizza, Evos, Feed Up, KFC va Papa Johns tomonidan imzolangan murojaat – Oliy Majlis Qonunchilik palatasi, Savdo-sanoat palatasi va Biznes-ombudsmanga yo‘llangan.
Unda qayd etilishicha, 2026 yil boshidan buyon poytaxtda tadbirkorlik sub’yektlarining peshlavhalarini olib tashlash ishlari ko‘pincha tadbirkorlarni oldindan yozma ravishda ogohlantirmasdan, bu talab yuzasidan nizolashish yoki ixtiyoriy demontaj qilish uchun muddat bermasdan amalga oshirilmoqda.
Berilgan xabarnomalarda esa aynan qaysi qonun normasi buzilgani, nomuvofiqlik nimada ekani, qaysi dizayn talablari asos qilib olingani ko‘rsatilmayapti. Kamchiliklarni ixtiyoriy bartaraf etish uchun vaqt berilmayapti.
Murojaat mualliflari bu amaliyot belgilangan tartib va protsessual talablarga zid ekanini, ayrim hollarda esa ro‘yxatdan o‘tgan tovar belgilariga ham ta’sir qilib, biznesning identifikatsiyasi va intellektual mulk huquqlarini cheklayotganini qayd etgan. Shu bois ular demontaj ishlarini vaqtincha to‘xtatish, aniq va shaffof qoidalarni tushuntirish hamda tadbirkorlar bilan ochiq muloqot o‘tkazishni so‘ramoqda.
Tadbirkorlar “Tovar belgilari to‘g‘risida”gi hamda “Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari to‘g‘risida”gi qonunlarda belgilangan normalarni eslatib o‘tgan. Xususan, rasmiylarning tovar belgisini shahar dizayn-kodiga moslash talabi intellektual mulk huquqiga daxl qilishi, bu holat qonuniy tadbirkorlik faoliyatiga to‘sqinlik qilishi ta’kidlangan.
Ular umumiy ovqatlanish shoxobchalari fasadidagi peshlavhalarni demontaj qilish ishlarini to‘xtatish va biznes-hamjamiyat bilan rasmiylar o‘rtasida uchrashuv tashkil qilishni so‘ramoqda.
“Biz Toshkent shahrini zamonaviy va ko‘rkam ko‘rinishga keltirish tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlaymiz, lekin O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligi, huquqiy aniqlik va tadbirkorlarning protsessual huquqlari kafolatlariga rioya qilinishi prinsipial ahamiyatga ega deb hisoblaymiz”, – deyiladi murojaatda.
“Peshlavhalar olib tashlanganidan keyin savdo pasayishni boshladi”
Muammo biznesga qo‘shimcha xarajat yuklamoqda: tadbirkorlar peshlavhalarni qayta tayyorlash, hujjatlashtirish yoki butunlay olib tashlashga majbur bo‘lmoqda. Bundan tashqari, nomsiz qolgan do‘kon va dorixonalar iste’molchilar uchun ham muammo tug‘diradi – odamlar kerakli joyni topishda qiynaladi, ortiqcha vaqt sarflaydi.
Kun.uz’ga murojaat qilgan tadbirkorlardan birining aytishicha, u egalik qiladigan restoranlarning bir nechtasidagi peshlavhalar ogohlantirishsiz olib tashlangan.
“Toshkentda o‘ndan ziyod filiallarimiz bor. Bizning nom yozilgan peshlavhalarni olib tashlaganini eng katta adolatsizlik deb baholayman. Bitta tumanda kelib ogohlantirishdi, boshqa tumandagi filialimizni esa ogohlantirmay buzishdi. Dizayn kodga to‘g‘ri kelmaydi deb olib tashlashga qaror qilishdi, ayrim tumanlardagi filialimizni ogohlantirmasdan, ertalab sahardan kelib yechib tashlashdi, biz o‘z huquqlarimizni ham himoya qila olmadik.
Butun shahar qiyofasi bir xil dizayn kod bo‘yicha bo‘lishi kerak ekan. Katta-katta kafelarning nomlarini olib tashlashdi. Bu biznesga katta noqulaylik va zarar tug‘dirmoqda: deylik yangi mijoz keldi, u qayerdan bilsin bizning brendimizni? Nomlar olib tashlanganidan keyin savdo pasayishni boshladi, restoranga kamroq odam kirishni boshladi”, – deydi u.
Tadbirkorning aytishicha, peshlavhalar olib tashlanganidan keyin ularni qayta tiklash borasida amaliy yordam berilmayapti.
“Bizga yo‘nalish berishsin, o‘zgartirishingiz kerak, deyishsa, biz yo‘q demasdik. Dizayn kod bo‘yicha bergan takliflarimizni hech qanday asossiz rad etishyapti”, – deydi u.
Hokimiyat ko‘rsatayotgan huquqiy asos
Vazirlar Mahkamasining 2023 yildagi 428-son qaroriga ko‘ra, axborot beruvchi peshlavhalar yuzasi 1 kvadrat metrdan oshmasligi kerak. Aks holda, ular tashqi reklama sifatida baholanadi va reklama joyi pasporti rasmiylashtirilib, tegishli to‘lov undiriladi.
Biroq bu tartibni qo‘llash Toshkent ko‘chalarida bir xil emas. Ayrim hududlarda peshlavhalar olib tashlangan bo‘lsa, boshqalarida ular saqlanib qolgan. Ayniqsa, Yunusobod va Mirzo Ulug‘bek tumanlarida nomsiz qolgan do‘konlar ko‘proq ko‘zga tashlanadi, biroq bu yerda ham yagona yondashuv yo‘q.
Toshkent shahar hokimligi matbuot xizmatining Kun.uz’ga ma’lum qilishicha, Yo‘l harakatini tashkil etish markazi tomonidan shahardagi eng serqatnov 472 km yo‘llar aniqlangan va birinchi bosqichda 100 km hududdagi peshlavhalar demontaj qilinmoqda. Bu bosqichga asosan Yunusobod va Mirzo Ulug‘bek tumanlari kirgan.
“Kimningdir peshlavhasi saqlanib qolgan bo‘lsa, u oldindan qonuniy rasmiylashtirilgan. Keyinchalik dizayn kod talablariga mos kelmasa, tadbirkorlar bilan kelishilgan holda o‘zgartiriladi”, – deyiladi hokimlik izohida.
-
Dunyodan4 days ago
Ukraina Turkiyaga Zelenskiy-Putin uchrashuvi boʻyicha soʻrov yubordi
-
Jamiyat3 days ago
Самарқандда МЧЖ раҳбарларининг кирдикорлари ошкор бўлди: тафсилотлар
-
Dunyodan5 days ago
Eron nega Hurmuzni yana qamal qildi?
-
Dunyodan3 days agoEron Hurmuz boʻgʻozini bloklagani sababli muzokaralarni rad etmoqda
-
Jamiyat5 days ago16:13 “Qo‘rquv bo‘lishi tabiiy, ammo bu sizni to‘xtatmasin”, – 17 yoshida NASA va SpaceX bilan kosmik loyihani amalga oshirgan Akbar hikoyasi
-
Siyosat5 days agoO‘zbekistonda bolalar va nogironligi bo‘lgan shaxslarni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash va himoya qilishni kuchaytirmoqda
-
Siyosat5 days agoTurk kompaniyalari Farg‘ona xalqaro aeroportini modernizatsiya qilish bo‘yicha hamkorlik qilmoqda
-
Siyosat2 days agoSaida Mirziyoyeva xalqaro forumda Prezident murojaatini o‘qib eshittirdi
