Toshkent viloyatining Chirchiq shahrida Favqulodda vaziyatlar vazirligi qutqaruvchilari kanal suvida oqib ketayotgan fuqaroni qutqarib qoldi. Hushsiz holatda bo‘lgan shaxsga voqea joyida birinchi tibbiy yordam ko‘rsatildi va uning hayoti saqlab qolindi.

Foto: FVV / Videodan kadr

FVV ma’lumotiga ko‘ra, voqea kecha soat 13:00 atrofida Chirchiq shahridagi “Sharq” mahalla fuqarolar yig‘ini hududidan oqib o‘tuvchi Bo‘zsuv kanalida sodir bo‘lgan.

Kanal qirg‘oqlarida profilaktik o‘rganish ishlarini olib borayotgan qutqaruvchilar suv oqimida harakatsiz holda oqib ketayotgan fuqaroni payqab qolgan. Shundan so‘ng ular zudlik bilan suvga sho‘ng‘ib, fuqaroni qirg‘oqqa olib chiqqan.

Hushsiz holatda bo‘lgan fuqaroga qutqaruvchilar tomonidan voqea joyining o‘zida birinchi tibbiy yordam ko‘rsatilgan. Ma’lum qilinishicha, hozirda uning ahvoli yaxshi.

Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, fuqaro ehtiyotsizlik oqibatida kanalga tushib ketgan. Suzishni bilmagani sababli esa kuchli suv oqimi uni olib ketgan.

FVV fuqarolarni suv havzalari va kanallar atrofida xavfsizlik qoidalariga qat’iy rioya qilishga chaqirdi.

Source link

Farg‘ona va Samarqand viloyatlarida o‘tkazilgan tezkor tadbirlar davomida kredit ajratish masalasida fuqarolardan pul talab qilgan ikki nafar bank xodimi ashyoviy dalillar bilan qo‘lga olindi. Ularga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari boshlandi.

Foto: Prokuratura departamenti

Bosh prokuratura huzuridagi departamentning Farg‘ona viloyati boshqarmasi hamda boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlari hamkorligida o‘tkazilgan tezkor tadbirda tijorat bankining bank xizmatlari markazi boshlig‘i R.S. ushlandi.

Ma’lum bo‘lishicha, u tadbirkorlik faoliyatini yo‘lga qo‘yish uchun kredit so‘rab murojaat qilgan fuqaro F.R.ning ishonchiga kirib, 2,5 milliard so‘m miqdorida kredit ajratib berish evaziga kredit summasining 5 foizi — 125 million so‘mni oldindan berishni talab qilgan. U mazkur mablag‘ hisobidan 10 ming AQSh dollarini olgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan qo‘lga olingan.

Shuningdek, departamentning Samarqand viloyati boshqarmasi va boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlari tomonidan o‘tkazilgan tezkor tadbirda yana bir tijorat bankining bank xizmatlari markazi boshlig‘i D.I. ham ushlangan.

Tergovga qadar tekshiruv materiallariga ko‘ra, u D.D. MChJ rahbariga 75 ming AQSh dollari miqdorida kredit mablag‘i ajratib bergani evaziga olgan 2 150 AQSh dollarining bir qismi — 10,7 million so‘mni qaytarib berayotgan vaqtda ashyoviy dalillar bilan qo‘lga tushgan.

Har ikki holat yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan. Hozirda huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan tergov harakatlari olib borilmoqda.

Source link

O‘zbekistonda nikoh yoshi to‘g‘risidagi qonunchilik yoki nikoh tuzish tartibi buzilgani haqida xabar bergan fuqarolarni rag‘batlantirish tizimini joriy etish taklif qilinmoqda.

Bu Prezidentning «Jamoat xavfsizligini ta’minlash samaradorligini oshirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi qaroriga o‘zgartish kiritishni nazarda tutuvchi qaror loyihasida belgilangan.

Loyihaga ko‘ra, 2026-yil 1-sentyabrdan boshlab nikoh yoshi to‘g‘risidagi qonunchilik yoki nikoh tuzish tartibini buzish bilan bog‘liq huquqbuzarliklar uchun undirilgan jarima mablag‘larining 15 foizi ushbu holat haqida xabar bergan shaxslarni rag‘batlantirishga yo‘naltiriladi.

Hujjatda mazkur norma Prezidentning 2026-yil 3-martda qabul qilingan «Ayollar va bolalar huquqlarining himoyasini kuchaytirish hamda ularga nisbatan tazyiq va zo‘ravonlik holatlarining oldini olish bo‘yicha qo‘shimcha tashkiliy-huquqiy choralar to‘g‘risida»gi farmoni ijrosini ta’minlash maqsadida ishlab chiqilgani qayd etilgan.

Shuningdek, Ichki ishlar vazirligi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligiga uch oy muddatda mukofotlash tartibini belgilaydigan normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish vazifasi yuklanmoqda.

Loyiha qabul qilinsa, erta nikohlar va qonunga zid nikoh marosimlariga qarshi kurashishda jamoatchilik ishtirokini kuchaytirishga xizmat qilishi kutilmoqda.

Source link

Davlatobod tumani IIB tergovchisi ish yurituvida bo‘lgan nomusga tegish jinoyatini hujjatlarga soxta ma’lumotlar kiritish va imzolarni qalbakilashtirish orqali qasddan yashirgan. Oqibatda gumondor yigit oradan ko‘p o‘tmay yana shu turdagi jinoyatlarga qo‘l urgan.

Namanganda nomusga tegish jinoyatini yashirgan IIB tergovchisi jinoiy jazoga tortildi. Kun.uz sud hujjati bilan tanishdi.

Nima bo‘lgan?

Sud hukmiga ko‘ra, D.O. Davlatobod tumani IIBda katta tergovchi vazifasida ishlagan.

Fuqaro D.K. 2025 yil 14 mart kuni Davlatobod tuman IIBga ariza bilan murojaat qilib, bir kun avval Abduvali ismli shaxs aviakassa binosida zo‘rlik ishlatib, majburlagan holda jinsiy aloqa qilganini bildirgan. Keyinchalik Abduvali ismli shaxs aslida V.V. ekani aniqlangan.

D.O. holat yuzasidan tergovga qadar tekshiruv o‘tkazish jarayonida o‘z vakolat doirasidan chetga chiqib, ushbu jinoyatni sodir etgan V.V. nomidan o‘zi tushuntirish xati tayyorlagan. U tushuntirish xatiga jabrlanuvchi “jinsiy aloqani o‘z ixtiyori bilan qilgani” haqida soxta ma’lumotlar kiritgan. So‘ngra V.V.ning imzosini qalbakilashtirib, tushuntirish xatiga qo‘ygan.

Tergovchi bu harakati bilan yaqqol nomusga tegish jinoyatini qasddan yashirgan hamda V.V.ning qilmishida jinoyat tarkibi aniqlanmaganligi asosi bilan jinoyat ishini qo‘zg‘atishni rad etish haqida qaror qabul qilgan. Shundan keyin ushbu qarori go‘yoki Davlatobod tuman prokuraturasi tomonidan o‘rganib chiqilgani haqida tuman prokuraturasi hujjatini rasmiylashtirib, unga prokuror o‘rinbosari imzosini elektron shaklda qo‘yib yuborgan.

Namangan shahar IIB ekspert kriminalistika bo‘limi xulosasida V.V. nomidan yozilgan tushuntirish xatidagi imzo boshqa shaxs tomonidan bajarilgani ko‘rsatilgan.

Oradan ko‘p o‘tmay, V.V.ga nisbatan jinoyat ishini qo‘zg‘atishni rad etish haqidagi qaror tuman prokurori o‘rinbosari tomonidan nazorat tartibida o‘rganilib, bekor qilingan hamda qo‘shimcha tergovga qadar tekshiruv o‘tkazish uchun yuborish haqidagi qaror qabul chiqarilgan. Ammo, tergovchi D.O. ushbu hujjatlarni tuman prokuraturasidan o‘zi olib chiqib ketgan va qo‘shimcha tergovga qadar tekshiruv harakatlari olib bormaslik maqsadida qasddan nobud qilgan.

Yigit yana jinoyat qildi

Oradan ko‘p o‘tmay V.V. yana shu turdagi jinoyatga qo‘l urgan. U 2025 yil 29 iyunda voyaga yetmagan qizni qo‘rqitib, zo‘rlik ishlatgan holda jinsiy ehtiyojini g‘ayritabiiy usulda qondirgan.

2025 yil 30 iyulda esa o‘ldirish bilan qo‘rqitgan holda 20 yoshli qizning nomusiga tekkan.

Ushbu holatlar yuzasidan V.V.ga nisbatan Jinoyat kodeksining 118-moddasi (nomusga tegish) 2-qismi “b, g” bandlari hamda 119-moddasi (jinsiy ehtiyojni zo‘rlik ishlatib g‘ayritabiiy usulda qondirish) 4-qismi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan.

JIB Namangan shahar sudining 2026 yil 23 yanvardagi hukmi bilan V.V. nomusga tegish va jinsiy ehtiyojni zo‘rlik ishlatib g‘ayritabiiy usulda qondirish jinoyatlarida aybli deb topilgan. Unga 9 yil ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlangan.

“Aybimga iqror emasman”

Tergovchi sudda aybiga iqrorlik bildirmagan. U V.V. imzosini soxtalashtirmaganini, tushuntirish xatini uning o‘zi yozganini aytgan.

“D.K. arizasida Abduvali deb aytgan shaxs 2007 yilda tug‘ilgan V.V. ekani ma’lum bo‘ldi. Uni xizmat xonamga chaqirib, holat yuzasidan tushuntirish xati oldim. To‘plangan hujjatlar bo‘yicha D.K.ga nisbatan sudga oid tibbiy ekspertiza tayinladim.

Ekspertiza xulosasini olganimdan so‘ng u bilan tanishib chiqdim. Xulosada D.K.ning qizlik pardasi butunligi buzilgani, badanida qontalash jarohatlari borligi, ushbu jarohatlar sud-tibbiy ko‘rikkacha 1-2 sutka muddat atrofiga to‘g‘ri kelishi ko‘rsatilgandi. Ekspert mutaxassisidan holatga oydinlik kiritish maqsadida tushuntirish xati oldim.

D.K. voyaga yetmagan shaxs bilan jinsiy aloqa qilganlik holatida zo‘rlash alomatlari bo‘lmagan, deb jinoyat ishi qo‘zg‘atishni rad etish to‘g‘risida qaror qabul qildim”, degan D.O. o‘z ko‘rsatuvida.

Shuningdek, tergovchi V.V.dan elektron shaklda tushuntirish xati olganini, ya’ni uning ko‘rsatuvlarini kompyuterda yozib olib, so‘ngra imzolatganini bildirgan.

“Don-don ziki o‘ynaymiz dedi”

Sudda D.K. guvoh sifatida so‘ralgan. Ma’lum bo‘lishicha, u V.V.ga tegishli paynet shoxobchasida ishlagan.

“2025 yil 13 mart kuni soat 19:00 larga qadar ishxonada ishladim. Bu vaqtda mijozlar kelishi to‘xtab qolgani sababli boshlig‘im Abduvali akaga (V.V.ga) telefon orqali xabar yozib, ketishga ruxsat so‘radim. U Davlatobod tumani Davlatobod mahallasida joylashgan aviakassaga borishimni, o‘sha yerda birga ovqatlanishni, keyin uyimga ketaverishimni tushuntirdi.

Rozi bo‘lib, manzilga bordim. Ichkariga kirib, biroz gaplashib o‘tirdik. U menga kallaga chertishdan “don-don-ziki” o‘ynashni taklif qildi”, degan qiz ko‘rsatmasida.

Shundan so‘ng qarshilik ko‘rsatganiga qaramay V.V. nomusiga tekkanini aytgan.

D.K.ning opasi esa o‘sha kuni singlisining ustida bo‘lgan kiyimlarni daliliy ashyo sifatida tergovchi D.O.ga xizmat xonasida berganini ma’lum qilgan. Biroq sudlanuvchi D.O. buni o‘z ko‘rsatmasida rad qilgan.

Jazo

D.O.ning qilmishi guvohlarning ko‘rsatmalari va boshqa dalillar bilan o‘z isbotini topgan deb hisoblangan.

JIB Namangan shahar sudining 2026 yil 30 martdagi hukmi bilan D.O. Jinoyat kodeksining 206-moddasi (hokimiyat yoki mansab vakolati doirasidan chetga chiqish) 1-qismi, 209-moddasi (mansab soxtakorligi) 2-qismi “a” bandi, 227-moddasi (hujjatlar, shtamplar, muhrlar, blankalarni, avtomototransport vositalarining va ular tirkamalarining (yarim tirkamalarining) davlat raqam belgilarini egallash, nobud qilish, ularga shikast yetkazish yoki ularni yashirish) 2-qismi “a” bandi va 230-1-moddasi (dalillarni soxtalashtirish (qalbakilashtirish) 3-qismi bilan aybdor deb topilgan. Unga 3 yil ichki ishlar idoralari tizimida mansabdorlik va moddiy javobgarlik lavozimlarida ishlash huquqidan mahrum qilgan holda 3 yil 1 oy ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlangan. 

D.O. sud zalidan qamoqqa olingan.

Apellyatsiya sudining 2026 yil 12 iyundagi ajrimi bilan dastlabki sud hukmi o‘zgartirilgan. Ya’ni, D.O. ayblovidan mansab soxtakorligi jinoyati chiqarilgan hamda ozodlikdan mahrum qilish jazosi 3 yil 25 kunga tushirilgan.

Source link

2026 yil boshidan Turkiyada o‘zbekistonlik ayollar bilan bog‘liq ketma-ket fojialar jamoatchilikni larzaga soldi. Durdona Hakimova va Sayyora Ergashaliyeva fojiali o‘ldirildi, Dilafruz Cho‘lliyevaning jasadi esa daraxtzordan topildi. Hakimova va Ergashaliyevlar ishi bo‘yicha ayblov xulosasi e’lon qilinib, sud jarayonlari boshlanmoqda. Cho‘lliyeva ishida tergov davom etmoqda.

Bu voqealar o‘zbek migrant ayollarining xorijda xavfli sharoitlarda qolayotgani, ularni himoya qilish tizimidagi kamchiliklar yuzasidan savollarni vujudga keltiradi. Kun.uz Turkiyadagi O‘zbek xotin-qizlari huquqlarini himoya qilish jamiyati, Migratsiya agentligi, Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi va marhumalarning yaqinlarini shu savollar atrofida bir joyga to‘pladi.

«Farzandim o‘qisin deb ketadi»

Turkiyadagi O‘zbek xotin-qizlari huquqlarini himoya qilish jamiyati rahbari Ozoda Islomova migratsiyaga ketgan ayollarning aksariyati tirikchilik tashvishida ketayotganini ta’kidladi.

“O‘zbek ayollarimiz asosan o‘sha iqtisodiy qiyinchilik tufayli, oilaviy sharoiti tufayli, yaxshi hayotni orzu qilgani uchun, farzandlarni o‘qitish uchun, to‘y-hasham qilish uchun, uy olish uchun O‘zbekistondan bu yerga kelishadi. Ayollarimiz bilan, ko‘pchiligi bilan har doimgi suhbatlarimiz natijasi shuni ko‘rsatadiki, bizning o‘zbek ayollarimiz hammasi mehnatsevar ayollar. Ishdan qochmaydi, yaxshi hayotimiz bo‘lsin deydi, farzandimga chiroyli bir hayot, kelajakni ta’minlaylik deydi va shu sabab ular O‘zbekistondan bu yerga keladi. O‘qitaylik deydi, farzandlarini o‘qitish uchun kontraktini to‘lash maqsadida keladi”, deydi u.

«Singlim avtobusdan tushganidan keyin yo‘qoldi»

Afsuski muammolar davom etyapti, jizzaxlik Dilnoza Shaymanova Turkiyada bedarak yo‘qolgan. Ayni paytda uni topish maqsadida Turkiyada bo‘lib turgan singlisi gapirib berdi.

“Singlim Shaymanova Dilnoza ishlash maqsadida Turkiyaga keldi. Anqara shahrida bir kampirga qarab ishladi bir oy. Bir oyda bu uyda muammo bo‘lgani uchun qaytishga majbur bo‘ldi. Qaytib ketayotganda avtobusda qaytdi Istanbulga. Avtobusdan tushgandan keyin “koronavirusga analiz topshiraman, undan keyin bilet olaman, qaytaman” degandan keyin yo‘q bo‘ldi. Yo‘q bo‘lib, to‘rtinchi kuni telefon qilyapti soat ikkilarda Turkiyaning vaqti bilan. Dengizning yonida ko‘ryapman uni. Dengizning yonida qandaydir bir qo‘rquv bilan turibdi. Atrofni ko‘rsat desam ko‘rsatmadi. Shundan telefoni o‘chdi, boshqa gaplashmadik. Telefon qildik boshqa bir odam, bir ayol kishi ko‘tarib bizni qo‘rqitdi, bu bizdan qarz deb har xil gaplar gapirdi bizga. Shundan beri singlim dom-daraksiz yo‘q, topolmayapmiz. Sizlardan iltimos, shu topib berishingizni so‘rab iltimos qilib keldim”, deydi Dilnozaning singlisi.

Bir oyda uch fojia

O‘zbek xotin-qizlari huquqlarini himoya qilish jamiyati rahbari Ozoda Islomovaning ta’kidlashicha, 2026 yilning dastlabki oylarida kuzatilgan holatlar hatto tajribali huquq himoyachilarini ham larzaga solgan. E’tiborlisi, qurbonlarning hayot tarzi ham, Turkiyaga kelish maqsadlari ham turlicha bo‘lgan:

“Bunaqa murojaatlar juda ham ko‘p. Ammo 2026 yil boshidan juda ham mana shunaqa bizni xafa qiladigan, hammamizning qalbimiz og‘rigan fojiali voqealar birin-ketin bo‘lgani, ya’ni bir oyning ichida insonlarning o‘limi bilan bog‘liq uchta eng og‘ir fojia yuz berdi. Bularni ko‘rganimizda birisi, masalan, bu yerda doimiy yashab turgan Dilfuza Cho‘lliyeva ishlagani kelgan, bir yil davomida bu yerda ishlagan. Sayyora qizimiz faqatgina bu yerda ma’lum bir muddat uchun kelgan. O‘zining pulini olish maqsadida kelgan. Ya’ni uchalasi uchta voqea: birisi yashab turgan, birisi bu yerda ishlash uchun kelgan, birisi sayohat, ya’ni uch oy davomida o‘z maqsadlari uchun kelishgan. Dilfuza Cho‘lliyevani ham farzandlari bilan gaplashganda “bizning oilamizda ya’ni uy olish maqsadida chiqib ketgandilar oyim va O‘zbekistonda uy qilamiz, joy qilamiz deb ketgandilar” deyapti. Sayyoraxonni ham ikkita farzandi O‘zbekistonda, oilasi O‘zbekistonda, ota-onasi hajda bo‘lgan paytda kelyapti bu qizimiz. Bu xavf-xatarda yolg‘iz o‘zini chorasini ko‘ra olaman deb ko‘zlab kelgan qizlarimizda bo‘lyapti bu voqealar. Albatta, agar ular ijtimoiy yordam olishlarini bilishsa edi, shunaqa bir markazlar bor, konsulliklarimiz bor, migratsiya vakilliklari bor, vazirliklarimiz bor, Xotin-qizlar qo‘mitasi bor, kimga qayerga murojaat qilishni bilganida edi bu qizlarimiz, balkim bunday og‘ir vaziyatlarga duch kelmasdi”.

Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi vakili Nigora Latipovaning ta’kidlashicha, ular vatanga tekinga qaytariladi.

“O‘zbek xotin-qizlari huquqlarini himoya qilish jamiyati bilan biz muntazam ravishda aloqada bo‘lamiz va o‘sha og‘ir ahvolga tushib qolgan ayollar bizga xohlagan paytlarida qo‘ng‘iroq qilishadi yoki yozma ravishda ariza topshirib murojaat qilishadi va ularning murojaatlarini biz tegishli tarzda o‘sha mutasaddi vazirlik idoralari bilan o‘rganamiz. Bundan tashqari, o‘sha xotin-qizlar xoh mehnat migranti bo‘lsin, xoh mehnat migranti bo‘lmasin, u ayolmi va uning bolasi og‘ir ijtimoiy vaziyatga tushdimi xorijda, ularning qaytish istagida bo‘lganligini o‘sha elchixona vakillariga yoki mutasaddi vazirliklarga yoki Xotin-qizlar qo‘mitasiga bildirsa, biz ularning holatlarini o‘rganamiz va ularni tekinga, ya’ni ikki kunga ham bormasdan iloji boricha tezroq biletlarni xarid qilib olib, vatanga qaytarish choralarini ko‘ramiz. Bu ham ayollarimizga befarq emaslik, ayollarimiz tashlab qo‘yilmaganligining yaqqol misoli”.

«Muammo Turkiyada emas, O‘zbekistonda boshlanyapti»

O‘zbek xotin-qizlari huquqlarini himoya qilish jamiyati rahbari Ozoda Islomova:

“5 yildan beri Turkiyada mana shu jamiyatimiz qoshida 10 mingdan ziyod ayollarimizni eng og‘ir vaziyatlardagi holatlari bilan yuzma-yuz bo‘ldik. Ularni eshitdik, tingladik, kerakli tashkilotlar bilan bog‘lanib muammosining yechimini topishga harakat qilyapmiz. Har payshanba qabulimiz bor. Qabulimizda kelgan vatandoshlarimiz bilan yuzma-yuz bo‘lganda ulardan kelib chiqqan muammolarning tahliliga ko‘ra bizni bugun mana shu jamiyatimizdagi vatandoshlarimiz, ya’ni chet elga chiqqan vatandoshlarimizning muammolarini albatta O‘zbekistondagi davlat vakillari bilan chambarchas ravishda olib borilgan bir mexanizm kerak deb o‘ylayman. Chunki biz bu yerda muammo bo‘lib o‘tgandan keyin yechimini qilishni harakat qilyapmiz. Ammo u yoqdan kelishdan oldin qanaqa muammo bor va nimaga O‘zbekistondan chiqib ketyapti? Qanaqa muammo bo‘ldiki chiqib ketyapti va qaysi muammoni hal qilish uchun chiqib ketyapti? Biz buni avvalo o‘zaro bir mexanizmini ishlab topishimiz kerak va bu uchun men o‘ylayman, hurmatli Saida Shavkatovnaning o‘zlarining nazoratlari ostida bo‘lsa biz nafaqat Turkiya, butun dunyodagi migratsiya ayollarimiz uchun juda chiroyli bir ham sxema, ham mexanizm qila olamiz deb o‘ylayman. Chunki bugun bizga Isroildan turib vatandoshlarimiz murojaat qilyapti, Meksikaning chegarasida qolgan o‘zbek ayol vatandoshlarimiz murojaat qilyapti, Rossiyadagi o‘zbek ayollarimiz murojaat qilyapti. Biz bu murojaatlarni o‘rgangan holatda davlat vakolatli organlari bilan aloqaga chiqyapmiz. Ammo bizning o‘sha kuchli davlatimizni haqiqatan shu mexanizmni o‘zlari agar qo‘llab-quvvatlasalar butun dunyodagi o‘zbek ayollarimizni yolg‘iz qoldirmaymiz. Barchasi davlatning himoyasida ekanligini bildira olamiz. Yaqinda o‘zbekistonlik bir ayolimizning Turkiya ommaviy axborot vositalaridagi chiqishini hamma ko‘rdi va bu ayolimizning o‘sha yerda yolg‘iz qolgan holatini ko‘rishdi. O‘sha studiyadan nohaq ayblov bilan olib qamoqxonaga olib borildi, 20 kundan ziyod qamoqxonada ushlashdi. Ammo advokatlarimiz bilan birgalikda berilgan shikoyat arizalarimiz orqali shu ayolni qamoqxonadan chiqardik. Ammo sudi hali davom etyapti. Sudi davom etgandan keyin undan chiqqan hukmga ko‘ra nima bo‘lishini endi ko‘ramiz. Chunki hozir O‘zbekistonga ketaman desa ham ketish izni yo‘q, ruxsati yo‘q. Shuning uchun biz bu holatlar bilan nafaqat o‘sha bitta vatandoshimiz, balki minglab ayollarimizni himoya qilish masalasini ko‘ryapmiz”.

Migratsiya agentligi: «O‘zbekiston o‘z fuqarosini tashlab qo‘ymaydi»

Migratsiya agentligi axborot xizmati mutaxassisi Gulruh Tulayeva:

”Xorijda ishlamoqchi bo‘lgan ayollar nimalarga e’tibor bersin dedingiz. E’tibor beradigan jihatlar juda ham ko‘p. Agar xorijda ishlash istaklari bo‘lsa, albatta o‘sha davlatda qonuniy maqomda bo‘lishni birinchi o‘ringa qo‘yishlari kerak. Ikkinchidan, har bitta yurgan yo‘limizda yaqinlarimizga lokatsiya tashlab yurishni unutmaylik, bu oddiy hayotiy qonuniyat. Chunki biz xorijdamiz, agar qandaydir jinoyat bo‘lsa ham jinoyat ishini, izini ochishda bu juda muhim omil hisoblanadi. Har bir yurgan yo‘lida qayerga ketyapsiz, qanday mashinaga chiqdingiz, kim bilan ko‘rishgani, nima maqsadda ketyapsiz yaqinlaringizga telegram orqali aytib o‘tishingiz kerak buni va lokatsiyalarni ham albatta tashlab yurish kerak. Chunki u begona yurt, begona odamlar. Vaholanki bu holat o‘zimizning hamyurtlarimiz bilan jinoyat sodir bo‘lyapti. Yuqorida Dilafruz Cho‘lliyevani opalari ham aytib o‘tdi “kontrakt asosida kelganman, mening huquqlarim bu yerda himoyalangan, sug‘urtam, hamma narsam bor” dedilar. Bu mana tashkillashtirilgan migratsiyaning qanchalik to‘g‘ri ekanligini ko‘rsatib turibdi. Iloji boricha tashkillashtirilgan migratsiyani tanlaganimiz muhim. Siz aytib o‘tdingiz “bu qiyin bo‘lgani uchun odamlar yakka tartibda ketadi” deb, to‘g‘ri, qiyin, lekin to‘g‘ri yo‘l, qonuniy yo‘l, rasmiy yo‘l har doim qiyin bo‘lgan. Sababi barcha bosqichlarni bosib o‘tgan odam huquqlari ham himoyalanganligini biladi, to‘g‘ri yo‘ldaligini, qayerda ishlayotganini, kim bilan ko‘rishishini, nechagacha ishda-yu, nechadan keyin uyda bo‘lishi hammasi aniq bo‘ladi. Kontraktida ham aniq yozilgan bo‘ladi. Yuqoridagi vaziyatlarda ayollarimiz bittalari turist viza bilan borishgan, bittalari ancha yildan beri ana shu yerda yashashyapti, bittalari vaqtincha mehnat faoliyatini olib borishgan. Lekin barchasi ham O‘zbekiston fuqarosi. Bu masalada xoh u yakka tartibda ketdimi, xoh tashkillashtirilgan tartibda ketdimi – O‘zbekiston o‘z fuqarosini hech qachon tashlab qo‘ymaydi og‘ir vaziyatda. Xoh u zo‘ravonlikka uchradimi, majburiy mehnatga uchradimi, huquqlari poymol bo‘lyaptimi, mehnat munosabatlari to‘g‘ri yo‘lga qo‘yilmayaptimi 1282 qisqa raqam orqali Migratsiya agentligiga yoki “Huquqiy yordam uz bot” telegram boti orqali Migratsiya agentligiga 24 ga 7 murojaat qilishsin. Biz ularga bo‘lib turgan davlatlarda buzilayotgan mehnat munosabatlariga oid huquqlari buzilsa, 3 yarim ming dollargacha advokatlik yordami beriladi migratsiya jamg‘armasi hisobidan. Bu ham muhim ma’lumot. Mazalari qochib qolgan bo‘lsa bu yerdan doktorlarni yuborgan holatda olib kelinadi. Eng og‘ir holatlarda ham qaysidir blogerga, qaysidir yaqiningizga “shu masalada yordam ber men olib kelishim kerak jasadini yo boshqasini” degan og‘ir holatlarda ham faqat Migratsiya agentligiga murojaat qilish kerak bo‘ladi. U migrantmi yoki migrant emasmi, faqat O‘zbekiston fuqarosi bo‘lsa bo‘ldi, xorijda vaqtincha faoliyat olib boryaptimi rasmiymi-norasmiymi qo‘rqish kerak emas. O‘zbekiston vatanga qaytaradi o‘z fuqarosini. Va yagona aytadigan so‘zimiz bizda iloji boricha ketayotgan davlatlarga taxminan borsam nimadir qilarman deb ketishmasin. Oldin O‘zbekistondagi sharoit bilan u yerdagi sharoitni yaxshilab o‘rganib chiqsin. Har doim ham chet elda yaxshi oylik bo‘ladi degan fikr yo‘q hozir. O‘zbekistonda qancha topishi mumkin-u, u yerda qancha topishi mumkin? Tavakkal qilgani, uyidagilarni tashlab ketgani, u yerda mumkin bo‘lgan qandaydir taxminiy fojialarning oldini olishga bo‘lgan o‘sha topgan pul shunga arziydimi yo‘qmi?”

Turkiyadagi so‘nggi voqealar bir haqiqatni yana bir bor ko‘rsatdi: muammo faqat xorijdagi jinoyatlarda emas. Ayollar nega ketyapti? Nega ular xavf-xatarlarga qaramay noma’lum odamlar bilan ishlashga rozi bo‘lyapti? Nega muammo yuz berganda kimga murojaat qilishni bilmaydi? Bu savollarga javob topilmas ekan, Durdona, Sayyora va Dilafruzlar haqidagi xabarlar takrorlanish xavfi saqlanib qolaveradi.

Source link