Dunyodan
Yoweri Museveni Bobi Wineni mag’lub etib, 40 yillik boshqaruvni uzaytirdi
Anita Nkonge, BBC Afrika;
Damian Zayn
Lyusi Fleming
AFP (Getty Images orqali)
Yoveri Museveni birinchi marta 1986 yilda isyonchilar yetakchisi sifatida hokimiyatga kelgan
Uganda prezidenti Yoveri Museveni payshanba kungi saylovda g‘olib deb e’lon qilindi va o‘zining 40 yillik vakolatini yana besh yilga uzaytirdi.
Saylov komissiyasining ta’kidlashicha, u 72% ovoz olgan, bu esa “soxtalashtirilgan natijalar” va “ovozlarni to’ldirish” deb ta’riflagan birinchi nomzod Bobi Viynga nisbatan 25%.
Janob Viyn tafsilotlarni keltirmadi va rasmiylar uning da’volariga javob bermadilar, biroq Afrika Ittifoqi saylovlarini kuzatuvchilari “ko’tarilgan byulletenlar to’g’risida hech qanday dalil topilmagani”ni aytdi. Wine zo’ravonliksiz namoyishlarga chaqirdi.
81 yoshli Museveni ilk bor 1986 yilda isyonchilar yetakchisi sifatida hokimiyatga kelgan va o‘shandan beri yetti marta saylovda g‘alaba qozongan.
Saylov jarayoni zo’ravonlik bilan kechdi, 43 yoshli sobiq pop yulduzi janob Viyn so’nggi kunlarda mamlakat bo’ylab kamida 21 kishi o’ldirilganini aytdi.
Rasmiylar hozirgacha yetti kishining o‘limini tasdiqladi.
Saylov komissiyasi raisi Saymon Byabakama natijalarni e’lon qilar ekan, har ikki tomon tarafdorlarini hamjihatlikka va natijalarni qabul qilishga chaqirdi.
Milliy sanoq markazidan tashqarida minimal bayramlar bor va poytaxt Kampaladagi ko’plab yo’llar bo’sh va do’konlar yopiq.
Biroq, ayrim hududlarda zo‘ravonliklar yuqori darajada bo‘lgani haqida xabarlar bor.
Seshanba kunidan boshlab mamlakatda internetga kirish uzilib qolgani ma’lumotni tekshirishni qiyinlashtirmoqda.
Rasmiylarga ko‘ra, elektr energiyasini o‘chirish noto‘g‘ri ma’lumotlar, firibgarlik va zo‘ravonlikka undashning oldini olish uchun zarur bo‘lgan, biroq BMTning inson huquqlari bo‘yicha idorasi bu harakatni “chuqur xavotirli” deya qoralagan.
Janob Wine internetni qayta tiklashni talab qilmoqda.
Reuters
Parlament spikeri Anita Ammon Yoveri Musevenini saylov komissiyasidagi g‘alabasi bilan tabrikladi.
Afrika Ittifoqi kuzatuvchilari missiyasini boshqargan Nigeriyaning sobiq prezidenti Gudlak Jonatan saylovlar arafasida jurnalistlarga “hukumat internetga kirishni yopishdan tiyilishi kerak”, dedi.
U, shuningdek, “tahdidlar, hibsga olishlar va o‘g‘irlashlar haqidagi xabarlarni” “qo‘rquv uyg‘otish va jamoatchilikning saylov jarayoniga ishonchini susaytirishda” aybladi, deb yozadi AFP axborot agentligi.
Janob Viynning yordamchisi Den Magicning BBCga aytishicha, xavfsizlik agentlari janob Viynni olib tashlash uchun payshanba kuni kechqurun muxolifat yetakchisining uyiga kirgan. Keyinchalik nima bo’lganligi aniq emas, lekin Sehrgarning aytishicha, vinoning qayerda ekanligi noma’lum.
Janob Viyn avvalroq u uy qamog‘ida ekanini aytgan edi. Shanba kuni u Facebook’da uni hibsga olishga urinishlardan qochgani haqida bayonot berdi.
Politsiya buni tasdiqlamadi, biroq matbuot kotibi Kituuma Rusoke siyosatchining uyi “xavfsizlik manfaati” hududida bo’lgani uchun uning harakati cheklanganligini aytdi.
“Biz xavfsizlik nuqtalari boʻlgan hududlarga kirishni nazorat qilmoqdamiz”, – deya uning soʻzlarini keltiradi Ugandaning Daily Monitor gazetasi.
“Biz odamlarning to’planishiga va tartibsizliklarni keltirib chiqarish uchun ba’zi joylardan foydalanishiga ruxsat bera olmaymiz”, dedi u.
Vinoning aytishicha, u aholining aksariyati 30 yoshgacha bo’lgan mamlakat yoshlarini ifodalaydi.
Museveni saylovoldi tashviqoti davomida korruptsiyaga qarshi kurashishga va keng qamrovli islohotlar o’tkazishga va’da berdi, biroq u mojarolar tarixiga ega bo’lgan Ugandada barqarorlikning yagona kafolati ekanligini ta’kidladi.
Yana oltita nomzod bor edi, biroq hech biri 2 foizdan ko‘p ovoz ololmadi. Saylovchilarning 52,5 foizi ishtirok etdi.
Saylov davri muxolifat faoliyatining buzilishi bilan o’tdi, xavfsizlik kuchlari Wine tarafdorlariga hujum qilish va hibsga olishda ayblandi.
Politsiya matbuot kotibi Rusoke bu ayblovlarni rad etdi va muxolifat tarafdorlarini tartibsizlik keltirib chiqarishda aybladi.
Jozef Vinter va Sammi Avami tomonidan Kampaladan qo’shimcha hisobot
BBC dan Uganda haqida batafsil: Getty Images/BBC
Source link
Ayni paytda AQShda “Qirolga yo‘q” shiori bilan 3100 dan ortiq norozilik namoyishlari o‘tkazilmoqda. Namoyishchilar AQSh prezidenti Donald Trampning siyosati va Eron bilan urushiga qarshi namoyish o‘tkazmoqda, deb xabar bermoqda CNN.
Reuters xabariga ko‘ra, yirik mitinglar Nyu-York, Los-Anjeles, Vashington va Minnesota shtatlarida bo‘lib o‘tadi. Barcha 50 shtatda norozilik namoyishlari o‘tkazilishi rejalashtirilgan. Tashkilotchilarning aytishicha, ishtirokchilarning uchdan ikki qismi yirik shahar markazlaridan tashqaridan kelishi kutilmoqda.
TASS muxbirining xabar berishicha, Vashingtondagi mitingda bir necha yuzlab namoyishchilar qatnashgan. Ishtirokchilar qo‘llariga “Qirolga yo‘q”, “Trampni to‘xtating, demokratiyani saqlang”, “Tramp aqldan ozgan”, “AQShda immigratsiya va bojxona qonunchiligiga chek qo‘ying”, “Urushga yo‘q” degan yozuvlarni ko‘targan. RIA Novosti axborot agentligining xabar berishicha, namoyishchilar shaharning asosiy ko‘chalari bo‘ylab yurishmoqda. Ular AQSh Adliya vazirligi va Oq uy oldida to‘xtashdi.
CNN telekanalining xabar berishicha, prezident Tramp siyosatiga qarshi norozilik namoyishlari Italiya, Fransiya, Germaniya va Ispaniyada bo‘lib o‘tmoqda. Rimda urushga qarshi yurishlarda minglab odamlar qatnashdi.
Oktyabr oyida o‘tkazilgan “Qirolga yo‘q” aksiyalarida 7 milliondan ortiq kishi qatnashdi. Namoyishlar federal hukumatning yopilishi bilan bir vaqtga to’g’ri keldi, bu minglab hukumat xodimlarining ishdan bo’shatilishiga va ijtimoiy va iqtisodiy dasturlarning to’xtatilishiga olib keldi.
AQSh moliya vazirligi mustaqillikning 250 yilligi munosabati bilan dollar puliga prezident Donald Tramp imzosini qo‘shishga qaror qildi. Bu amaldagi davlat rahbari tomonidan qo‘yilgan birinchi da’vodir.
Prezident Tramp imzosi tushirilgan birinchi 100 dollarlik kupyura joriy yilning iyun oyida chop etilishi boshlanadi va o‘zgartirishlar keyinchalik boshqa veksellarga ham kiritiladi.
165 yil davomida AQSh moliya vazirining imzosi joriy 100 seriyada bosilgan, ammo endi, uzoq vaqtdan so’ng, bu tartib o’zgarish arafasida. Xabarda aytilishicha, banknotlarning dizayniga o‘zgartirishlar kiritilmaydi.
Reuters agentligining 20-mart kuni xabar berishicha, AQSh Federal sanʼat komissiyasi mustaqillikning 250 yilligiga bagʻishlab prezident Tramp portreti tushirilgan esdalik oltin tangalarni chiqarishni maʼqullagan. 24 karatlik oltin tanga kolleksion buyum bo‘lib, muomalaga mo‘ljallanmagan.
Rossiya hukumati 1-apreldan benzin eksportini vaqtinchalik taqiqlashga qaror qildi. Bosh vazir o‘rinbosari Aleksandr Novak bu borada tegishli buyruq chiqardi, Energetika vazirligi tegishli qarorni tayyorlamoqda.
Hukumat axborot agentligi xabariga koʻra, ushbu chora ichki bozorda benzin narxini barqarorlashtirish va aholini yoqilgʻi bilan uzluksiz taʼminlash maqsadida qabul qilingan. Shu bilan birga, ekspertlarning fikricha, eksport cheklovlari narxlarni keskin pasaytirmasligi va faqat o‘sishni sekinlashtirishi mumkin.
Vaziyatga tashqi omillar ham ta’sir qiladi. Xususan, Ukrainaning 25 mart kuni Leningrad viloyatidagi Ustiluga portiga hujumi eksport logistikasiga jiddiy ta’sir ko‘rsatdi. Ayrim manbalarga ko’ra, bu holat neftni qayta ishlash hajmlarining qisqarishiga ham olib kelishi mumkin. Rossiya neft kompaniyalari ham xorijiy hamkorlarini fors-major holatlari ehtimoli haqida ogohlantirgan.
Jahon bozorlaridagi keskinliklar ham vaziyatni murakkablashtirmoqda. AQSh va Isroilning Eronga qarshi harbiy harakatlari va Hormuz bo‘g‘ozidagi cheklovlar natijasida jahonda neft narxi oshdi. Xususan, Brent markali neftning bir barreli 100 dollardan oshib, baʼzan 126 dollarga yetdi. Hozirda uning narxi 110 dollar atrofida.
Turkiya tashqi ishlar vaziri Hoqon Fidan AQSh va Eron o’rtasidagi muloqot davom etishini ma’lum qildi. Uning aytishicha, jarayon Turkiya koordinatsiyasida olib borilmoqda va xabar almashish Pokiston orqali amalga oshiriladi.
Fidanning aytishicha, muloqot allaqachon boshlangan va muhokamalar davom etmoqda.
“AQSh tomoni Turkiya bilan bu jarayonda ishlamoqda.
Ayni paytda Turkiya hukumati har ikki tomonning pozitsiyalari va umidlarini yaxshiroq tushunish uchun ular bilan muloqot qilishga harakat qilmoqda”, dedi Fidan.
Yaqin Sharqqa minglab amerikalik harbiy xizmatchilar yuborilayotgani haqidagi xabarlar nishon Eronning Xalq oroli ekani haqidagi taxminlarni kuchaytirdi.
Khalq Eron xom neft eksportining 90 foizi o’tadigan asosiy markazdir. Ammo Xalq oroli Fors ko’rfazidagi Eronga tegishli o’nlab orollardan biri bo’lib, ulardan ba’zilari Hormuz bo’g’ozi orqali yuk tashishni nazorat qilishda muhimroq bo’lishi mumkin.
Xitoyning Sun Yatsen universiteti tadqiqotchilarining aytishicha, bo‘g‘ozdagi yetti orol Eronning “mudofaa yoyi”ni tashkil qiladi. Eronlik tadqiqotchi Inayatulloh Yazdoniy va sinolog Ma Yanjie 2022-yilda chop etilgan maqolada: “Bu orollarni bog‘laydigan xayoliy egri chiziq Hormuz bo‘g‘ozi xavfsizligini nazorat qilishda Eronning strategik ustunligini tushunishimizga yordam beradi”.
Abu Muso, Katta qabr va Kichik qabr “etti” ning g’arbiy yoyidagi eng kichik orollar bo’lib, bo’g’ozni nazorat qilishda muhim ahamiyatga ega. Orollar orasidagi masofa va ko’rfazning nisbatan sayoz chuqurligi tufayli katta harbiy kemalar va tankerlar bu orollarni chetlab o’tishi kerak. Bu ularni Islom inqilobi qo’riqchilari korpusining (IRGC) tezkor qayiqlari, mina qo’riqlash kemalari va ushbu orollar orasida harakatlanadigan uchuvchisiz samolyotlar uchun oson nishonga aylantiradi.
Oʻzbekiston va Afgʻoniston oʻrtasida iqtisodiy aloqalarni mustahkamlash boʻyicha qoʻshma ishbilarmonlar kengashi tuzildi
OKMKning Angrenliklarga ajoyib tuhfasi
O‘zbekiston va Serbiya turizm sohasida hamkorlik qiladi
-
Jamiyat5 days ago
O‘zbekistonliklar qaysi mamlakatlarga eng ko‘p safar qilmoqda (top-10)
-
Siyosat4 days agoOʻzbekiston ikkita toʻlaqonli islom bankini tashkil etadi, 2030-yilgacha 1 milliard dollar jalb etishni maqsad qilgan
-
Dunyodan4 days ago
Maskat va Toshkent oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri reyslar yoʻlga qoʻyiladi.
-
Dunyodan1 day agoOrmuz boʻgʻozi taqdirini hal qiluvchi yetti orol
-
Dunyodan2 days ago
Prezident Tramp Hormuz boʻgʻozini ochish haqidagi soʻrovni yana keyinga qoldirdi
-
Jamiyat5 days ago
«Ташаббусли бюджет» ғолиблари эълон қилинди
-
Dunyodan2 days ago
Saudiya Arabistoni AQShni urushga chaqirmoqda
-
Iqtisodiyot5 days agoO‘zbekistonda kichik AES qurilishi Rossiya kompaniyalarini 24,7 mlrd dollargacha buyurtmalar bilan ta’minlaydi – Lixachyov