Iqtisodiyot
«Yangi O‘zbekiston — investorlar uchun ochiq, erkin va ishonchli mamlakat»
Toshkentda Xorijiy investorlar kengashining navbatdagi majlisi bo‘lib o‘tdi. Prezident Shavkat Mirziyoyevning majlisdagi nutqi mamlakatdagi investitsion muhit, islohotlar va kelajakka qaratilgan strategiya tamoyillarini yaqqol namoyon etadi.
Shaffof muloqot va amaliy natijalar
O‘zbekiston yangi taraqqiyot bosqichida. Bugun investorlar nafaqat sherik, balki yangi tarixning hammuallifi sifatida ko‘rilmoqda. Prezident Mirziyoyev Xorijiy investorlar kengashining yig‘ilishida ana shu g‘oyani ilgari surib, forumlar va muloqotlar amaliy natijaga qaratilgan bo‘lishi lozimligini ta’kidladi. Bu yo‘nalishdagi dastlabki qadamlar samara bermoqda. Misol uchun, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki tomonidan 2023 yili O‘zbekistonga 1 milliard dollar miqdorida investitsiya yo‘naltirilgan — bu bank uchun mintaqadagi rekord ko‘rsatkich hisoblanadi.
Buning o‘ziyoq so‘nggi yillardagi ochiqlik siyosati, investitsiyaviy muhitni yaxshilash va hukumatning tuzilmaviy islohotlarga sodiqligiga bo‘lgan ishonch ifodasidir.
«Yashil iqtisodiyot» — kelajak poydevori
Prezident nutqida alohida e’tibor qaratilgan yo‘nalishlardan biri — «yashil» energiya va ekologik barqaror rivojlanish masalasi bo‘ldi. Ushbu sohada dunyodagi yetakchi kompaniyalar — «Acwa Power», «Masdar», «Linde», «Total Energies» va boshqalar tomonidan 8 milliard dollardan ortiq investitsiya jalb qilingan.
Bugun O‘zbekiston tabiiy resurslarga asoslangan iqtisodiyotdan tashqari, innovatsion, ekologik va raqamli yechimlar sari yo‘l olmoqda. Xususan, «DataVolt» kompaniyasi mintaqadagi eng yirik «yashil data markaz»ni qurishni boshlagan bo‘lsa, «Veon» sun’iy intellektga asoslangan mobil super-ilova loyihasini amalga oshirmoqda.
2028 yilgacha biznes uchun asosiy soliq stavkalari o‘zgarmaydi
Investorlar uchun qonunchilik muhitining barqarorligi har qanday sarmoya qarorining asosiy omillaridan biri. Prezident 2028 yilgacha biznes uchun asosiy soliq stavkalarining o‘zgarmasligini e’lon qilishi ana shunday ishonchni mustahkamlovchi qadam bo‘ldi. Shu bilan birga, davlat-xususiy sheriklik asosida infratuzilma sohalarida 4,5 milliard dollarlik loyihalar boshlangan.
Bu faqat davlat tashabbusi emas. Investorlardan kelib tushgan 40 dan ortiq takliflar chuqur tahlil qilinmoqda va ular asosida qonun, farmon va qarorlar qabul qilinishi belgilandi. «Knauf», «TBC», «Ernst & Young» kabi kompaniyalar bergan takliflar jamoaviy islohotlar jarayonining amaliy jihatini namoyon etmoqda.
Xalqaro sheriklikda yangi bosqich
Prezident nutqida yana bir muhim taklif ilgari surildi: Xorijiy investorlar kengashi kotibiyatini mustaqil yuridik shaxs sifatida qayta tashkil etish. Bu Kengashni texnik organ emas, balki real investitsion siyosat shakllanishidagi markaziy muloqot platformasi sifatida ko‘rishga xizmat qiladi.
Shuningdek, elektr tarmoqlariga ulanish, kadrlar tayyorlash, korporativ boshqaruvni yaxshilash, soliq ma’murchiligi bo‘yicha alohida ishchi guruhlar tashkil etilishi rejalashtirilgani, investitsiya muhitini yanada takomillashtirishga qaratilgan keng qamrovli yondashuvdir.
Yangi O‘zbekistonning hammualliflari
Muloqot yakunida Shavkat Mirziyoyev Yangi O‘zbekistonning investorlar uchun «ochiq, erkin va ishonchli mamlakat» ekanini yana bir bor ta’kidladi. Bugungi islohotlar ortga qaytmaydi. Prezident o‘z nutqini muhim chaqiriq bilan yakunladi: «Sizlarni yurtimizga shunchaki sarmoya kiritishga emas, balki muvaffaqiyatimiz tarixining chinakam ishtirokchilariga, biz yaratayotgan buyuk kelajakning ajralmas qismiga aylanishga chorlaymiz».
Demak, investorlar endi faqat moliyaviy ishtirokchi emas, balki Yangi O‘zbekistonning hammualliflaridir.
Markaziy bank 2026-yil 9-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 37,38 so‘mga oshib, 11 846,57 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 34,69 so‘mga oshdi va 13 240,91 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 631,55 so‘mni tashkil qildi (29,25).
Rossiya rubli 138,95 so‘m etib belgilandi (+0,8).
Markaziy bank 2026-yil 6-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 5,5 so‘mga oshib, 11 778,45 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 25,62 so‘mga tushdi va 13 198,93 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 580,53 so‘mni tashkil qildi (+31,99).
Rossiya rubli 138,35 so‘m etib belgilandi (-2,79).
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil yanvar–iyul oylarida O‘zbekistonga 46 davlatdan qariyb 28,5 ming tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan.
Import qilingan mahsulotlarning umumiy qiymati 123,7 mln AQSh dollarini tashkil etgan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 1,6 ming tonnaga yoki 6 foizga ko‘p.
Import hajmi bo‘yicha Rossiya keskin ustunlik qilgan. Yilning dastlabki yetti oyida Rossiyadan O‘zbekistonga 19,5 ming tonna shokolad mahsulotlari yetkazib berilgan.
Rossiyadan kelgan shokolad mahsulotlari umumiy importning qariyb 70 foizini tashkil etgan. Keyingi o‘rinda Ukraina bo‘lib, undan 2,2 ming tonna mahsulot import qilingan.
Qozog‘istondan 914 tonna, Belarusdan 805,2 tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan. Litvadan import 746,2 tonnani tashkil etgan.
Turkmaniston 715,2 tonna, Turkiya esa 569,5 tonna ko‘rsatkich bilan keyingi o‘rinlarda qayd etilgan. Qolgan davlatlar hisobiga 3 ming tonna mahsulot to‘g‘ri kelgan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida Andijon viloyatini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va aholi daromadlarini oshirish masalalari bo‘yicha yig‘ilish o‘tkazilmoqda.
Joriy yilning birinchi yarmida viloyat iqtisodiyoti 8,8 foiz, sanoat 9,2 foiz, xizmatlar 16,1 foiz, investitsiyalar 8,9 foizga o‘sgani qayd etildi.
– Bizga o‘sishdagi raqamlar emas, balki har bir ko‘rsatkich har bir oilaning kundalik hayotiga qanday o‘zgarish olib kirgani muhim,– dedi davlatimiz rahbari.
Andijonda yer va tabiiy boyliklar cheklangan bo‘lsa-da, harakatchan aholi, kuchli tadbirkorlik ruhi, ko‘p sonli yoshlar, sanoat maktabi va katta bozor kabi imkoniyatlar borligi ta’kidlandi.
So‘nggi o‘n yilda viloyatga respublika budjetidan 20 trillion so‘m, banklar tomonidan tadbirkorlik uchun 90 trillion so‘m yo‘naltirildi. Birgina joriy yilda aholi farovonligini oshirishga 6 trillion so‘m ajratildi.
Hokimlarga berilgan vakolatlar va yaratilgan moliyaviy imkoniyatlar shunga munosib natijaga aylanishi zarurligi ko‘rsatib o‘tildi.
Prezident raisligidagi yig‘ilishda tashqi bozorda paxtaga talab pasayib, eksport logistikasi xarajatlari oshib borayotgan sharoitda fermerlar, klasterlar va tayyor mahsulot ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash choralari ko‘rib chiqildi. Prezidentning Andijon viloyatiga tashrifi doirasida qishloq xo‘jaligi va sanoatni rivojlantirishga oid qator vazifalar belgilandi.
Paxtani birja orqali sotgan fermerga ham, uni sotib olgan klasterga ham har tonna uchun 500 ming so‘mdan subsidiya berish belgilandi. O‘z yerida paxta yetishtirgan klasterlar esa har gektar uchun 1,5 mln so‘mdan subsidiya oladi.
Tayyor mahsulot eksportchilarining xorijiy valyutadagi kreditlari bo‘yicha foizlarning 5 foizdan, milliy valyutadagi kreditlar bo‘yicha 14 foizdan oshgan qismini uch yil davomida kompensatsiya qilish bo‘yicha hisob-kitoblar tayyorlanadi. Shuningdek, marketpleyslar orqali sotilgan mahsulot qiymatining 3 foizini qaytarish masalasi o‘rganiladi.
Shuningdek, yig‘ilishda Jalaquduq, Marhamat, Asaka va Andijon tumanlaridagi adir yerlarini iqtisodiy aylanmaga kiritish bo‘yicha yangi choralar ham belgilandi.
«Agrostar» kompaniyasi tashkil etilib, bahorga qadar 4–5 ming gektar maydonga suv chiqarish va shaftoli, gilos, o‘rik, olxo‘ri kabi sanoatlashgan bog‘larni barpo etish boshlanadi. Bog‘lar uch yil parvarish qilinib, aholiga tayyor holda taklif etiladi.
Bu maqsadlarga 30 mln dollar, adirlarga suv chiqarish ishlariga esa 200 mlrd so‘m ajratiladi. Meva-sabzavot mahsulotlarini qayta ishlash darajasini 16 foizdan 30 foizga yetkazish va eksportni 500 mln dollarga oshirish vazifasi ham qo‘yildi.
Meva-sabzavotchilikda «gektardan — maksimal qiymat» tamoyiliga o‘tish belgilandi. Kichik qayta ishlash uskunalarini aholiga lizing asosida berish uchun 100 mlrd so‘m yo‘naltiriladi.
Baliqchi tumanida 5 gektar maydonda tashkil etilgan issiqxona loyihasini respublika bo‘ylab ommalashtirish belgilandi. Bu maqsadga 300 mlrd so‘m, shu jumladan, Andijon uchun 50 mlrd so‘m ajratiladi.
