Yevropa Ittifoqi neft va gaz narxi Yaqin Sharqdagi urushlar tugaganidan keyin ham tezda barqarorlashmasligidan ogohlantirdi. Bu haqda Yevropa Ittifoqining energiya komissari Den Yorgensen ma’lum qildi.

Uning taʼkidlashicha, hozirda Yevropa Ittifoqiga aʼzo 27 davlatda neft va gaz taqchilligi yoʻq, biroq dizel va aviatsiya yoqilgʻisi taʼminoti bosim ostida qolmoqda. Jahon gaz bozoridagi qat’iy qoidalar ham elektr energiyasi narxining oshishiga olib keladi.

“Eng muhimi aniq boʻlishi kerak: ertaga tinchlik oʻrnatilsa ham, yaqin kelajakda normal hayotga qaytmaymiz”, dedi Yorgensen Yevropa Ittifoqi energetika vazirlari yigʻilishidan keyingi matbuot anjumanida.

Ma’lum qilinishicha, Eron bilan bog‘liq mojaro tufayli Yevropada xom neft narxi taxminan 60 foizga, gaz narxi esa 70 foizga oshgan. Bu Yevropa Ittifoqining import qilinadigan yoqilg‘i narxini 14 milliard yevroga oshirdi.

Yevropa Komissiyasi aholi va biznesni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha qator chora-tadbirlarni tayyorlamoqda. Ular orasida gaz va elektr energiyasi narxlarining o‘zaro bog‘liqligini kamaytirish, elektr energiyasiga soliqlarni kamaytirish takliflari ham bor. Kutilmagan foyda oladigan energetika kompaniyalariga bir martalik soliq joriy etish imkoniyati ham ko‘rib chiqilmoqda.

Yorgensenning aytishicha, Yevropa Ittifoqi davlatlari xaotik bozor qarorlaridan qochish uchun muvofiqlashtirilgan siyosatni amalga oshirishi kerak. Shu bilan birga, aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlarini va iqtisodiyotning og‘ir ahvoldagi tarmoqlarini qo‘llab-quvvatlash imkoniyatlari kengaytirilmoqda.

Yevropa Ittifoqi ham energiya tejash choralarini kuchaytirishni taklif qildi. Xususan, ko‘rib chiqilayotgan chora-tadbirlar orasida masofadan ishlashni kengaytirish, tez yo‘llarda tezlikni pasaytirish va jamoat transportidan foydalanishni ko‘paytirish kiradi.

Rasmiyning aytishicha, Yevropa Rossiya gaziga qaramligini urushgacha bo‘lgan 45 foizdan hozir 10 foizga qisqartirgan. Yaqin kelajakda bu raqamni nolga tushirish rejalashtirilgan. Shu sababdan AQSh, Ozarbayjon, Jazoir, Kanada kabi davlatlardan import hajmini oshirish rejalashtirilmoqda.

Jorgensen Yevropa Ittifoqining Rossiyaning energiya manbalarini sotib olishda davom etmasligi kerakligini ta’kidlab, “Prezident Putin energiyadan siyosiy bosim vositasi sifatida foydalanishiga ruxsat berilmasligi kerak” dedi.

Source link

1 aprel – ko’pchilik uchun kulgi va qiziqarli hazillar kuni. Bu kuni qiziquvchan odamlar hazil-mutoyiba aytadilar, odamlar bir-birlarini aldashadi va qiziqarli syurprizlar tayyorlaydilar. Ammo yillar davomida 1-aprel oddiy hazillar emas, balki hazillar va harakatlar avj olgan kunga aylandi.

Hazillar kulgiga erishish uchun kutilmagan hodisalar va ba’zan tahdidlar yoki ishonch testlaridan foydalanadigan hazil turidir. Oddiy hazillardan farqli o’laroq, hazillar insoniyat uchun jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Bunga YouTube, TikTokdagi virusli videolar, ofis yoki maktabdagi kutilmagan hodisalar va boshqalar kiradi.

Bu kunni nishonlash uchun tarixda va keyingi davrlarda unutilmas voqealar, ba’zan esa og’ir fojialar sodir bo’lgan.

Zararsiz hiyla…

1957 yilda Bi-bi-si Shveytsariyadagi “makaron yig’im-terimi” haqida videoni efirga uzatdi. Videoda fermerning daraxtdan spagetti terayotgani aks etgan. Natijada yuzlab odamlar telekanallarga qo‘ng‘iroq qilib, “makaron ko‘chatlarini” qayerdan sotib olish mumkinligini so‘rashdi.

1962 yilda Shvetsiya televideniyesi yangi texnologiyani e’lon qildi, unga ko’ra oq-qora televizor ekraniga neylon paypoq qo’yish tasvirni rangli ko’rsatish imkonini beradi. Minglab shvedlar uyda paypoq kiyib ekranni turli burchaklardan tomosha qilishga harakat qilishgan. Darhaqiqat, rangli televizor Shvetsiyada 1970 yilgacha paydo bo’lmagan.

1976-yilda ingliz astronomi Patrik Mur Pluton va Yupiterning joylashuvi Yerning tortishish kuchini vaqtincha kamaytirishini aytdi. Agar siz to’g’ri vaqtda sakrasangiz, o’zingizni uchayotgandek his qilasiz. Eng qizig‘i, yuzlab odamlar radio orqali qo‘ng‘iroq qilib, haqiqatan ham havoda uchib, hatto uylarida mebel ko‘targanliklari bilan maqtanishdi.

1998 yilda Burger King tarmog’i Chapakay uchun maxsus “wooper” chiqarganini e’lon qildi. Ichkaridagi barcha materiallar 180 daraja aylanadi. Ertasi kuni minglab odamlar restoranga kelib, “ko‘t uchun burgerlar”ga buyurtma berishdi, o‘ng qo‘llar esa o‘z o‘ng qo‘li burgerlarini so‘rashdi.

1988 yilda “Izvestiya” gazetasi Diego Maradona Moskvaning “Spartak” klubiga o’tishga rozi bo’lganligi haqida xabar berdi. Bu xabar shunchalik ishonarli ediki, hatto dunyodagi eng yirik axborot agentliklaridan biri bo’lgan Associated Press ham uni jiddiy xabar sifatida dunyo bo’ylab tarqatdi.

1992 yilda Richard Nikson yana AQSh prezidentligiga nomzodini e’lon qildi. Ko‘pchilik uning nomzodi yana g‘alaba qozonishiga ishonardi. Jurnalistlar va siyosiy tahlilchilar e’lonni muhokama qilishdi. Bu ularning haqiqiy hayotiga unchalik ta’sir qilmagan bo’lsa-da, ba’zi fuqarolar yolg’on ma’lumotlarga ishonib, o’zlarining siyosiy pozitsiyalarini qayta ko’rib chiqishdi.

Bu misollar kulgili va zararsizdir, lekin ular odamlar hayotida vaqtinchalik zarba va o’zgarishlarni keltirib chiqardi.

Fojiali va xavfli oqibatlarga olib keladigan hazil…

1708 yilda “Gulliverning sayohatlari” muallifi Jonatan Svift o’zini Isaak Bickerstaff ismli munajjimga o’xshatib, aprel hazilini sahnalashtirdi. Anonim Partridge ismli mashhur munajjimning o’limi haqida xabar berdi. Keklik tirik edi, lekin odamlar bu xabarga ishonishdi va hatto dafn marosimini o’tkazishdi. Munajjim hali tirikligini isbotlash uchun ko’p harakat qilishi kerak edi. O’limigacha u Svift bu xabarni tarqatgan odam Isaak Bickerstaff ekanligini bilmagan.

1896-yilning 1-aprelida Tennessi shtatida yangi turmush qurgan juftlik o‘z xotinlarini aldashga urinib ko‘rdi. Bu tasavvur qilish mumkin bo’lgan eng fojiali tarzda teskari natija berdi.

Eshikni eski kiyim kiygan va qo’rqinchli oq niqob kiygan fermer Jon Ahrens taqillatdi va “Men uysizman, men kirmoqchiman, eshikni oching!” Ayol qo‘rquvdan hushidan ketgan va keyinchalik shifoxonada vafot etgan. Shifokorlar qo’rquv sabab deb o’ylashdi.

Nyu-York bojxonachisi X. Braun mashhur va badavlat odam edi. 1875 yil 1 aprelda bu odamning hayoti butunlay o’zgardi.

O’sha kuni Braun ishdan uyga qaytganida, o’g’li odatdagidek uyda yo’qligini payqadi. O‘g‘lini molxonadan topdi. 13 yoshli bolakay vafot etdi. Keyinroq ma’lum bo‘lishicha, bola do‘stlari va ukalarini aldash uchun o‘zini osgandek ko‘rsatmoqchi bo‘lgan. Shunday qilib, u tasodifan o’z joniga qasd qilishga muvaffaq bo’ldi.

1886 yil aprel oyida Texaslik Tom Rojers hazillashib mahalliy shifokorni takabburligi uchun jazolashga urindi. U shifokorga shahardan uch chaqirim tashqaridagi “shoshilinch liniya”ga borishi haqida xabar qoldirib, uni kutdi.

Vaqtni behuda o‘tkazishdan g‘azablangan va hazildan nafratlangan shifokor Rojersning “sayohatidan” g‘azablanib, uning yuziga, boshiga va bo‘yniga bir necha marta pichoq urgan. Joker Rojers vafot etdi va shifokor hibsga olindi.

1986 yilda Frantsiyaning Le Parisien gazetasi hukumat Eyfel minorasini Disneylendga ko’chirish va uning o’rniga Olimpiya stadioni qurishga qaror qilgani haqida xabar berdi. Bu xabar parijliklar orasida shov-shuv va noroziliklarga sabab bo’ldi.

1980-yilning 1-aprelida Boston televideniyesi prodyuseri Gomer Shilli Massachusets shtatining Milton shahrida lava oqimlari va yonayotgan tepaliklar haqida yolg’on gapirdi. Ko‘rsatuv so‘ngida bu shunchaki hazil ekani aytilgan, ammo vahima tushgan yuzlab fuqarolar politsiyaga qo‘ng‘iroq qilgan. Cirie qoidalarni buzgani uchun ishdan bo’shatildi.

2001 yilda britaniyalik boshlovchi 1 aprel kuni Sharqiy Sasseksdagi qoyada Titanikga o’xshash shubhali kemaning ko’rinishini translyatsiya qilib, o’z tinglovchilariga hazil o’ynashga qaror qildi. Yuzlab tinglovchilar uning so‘zlariga ishonib, qoyalarni ko‘rish uchun to‘planishdi. Afsuski, piyodalar harakati jarlik yuzida katta yoriqlar hosil qilgan. Bir necha kundan keyin u yiqilib, dengizga tushadi.

2002-yil 1-aprelda Amerikaning bir qancha boshqa radio-xostlari mahalliy suv taʼminotida dihidrogen oksidning yuqori konsentratsiyasi aniqlanganligini eʼlon qilishdi. Yuzlab fuqarolar suv boshqarmasi va politsiyaga xabar berishdi. DJ-lar yoki radio boshlovchilari hukumat amaldorlari tomonidan tanqid qilinib, “terrorizm”da ayblanmoqda.

2003-yilning 1-aprelida Qo‘shma Shtatlardagi kiyim-kechak do‘konining xodimi o‘z boshlig‘iga qo‘ng‘iroq qilib, do‘konga qurolli kimdir bostirib kirib, do‘konni o‘g‘irlagani haqida xabar beradi. U boshlig‘iga qo‘ng‘iroq qilib, hazilni tan olishidan oldin do‘konga to‘rtta politsiya mashinasi yetib kelgan. Xodim vahima qo‘zg‘atgani uchun hibsga olingan.

2010-yilda Iordaniya gazetalaridan biri Joffre shahri yaqinida NUJ qo‘nishi haqida maqola chop etgan edi. Shahar hokimi 13 ming kishini evakuatsiya qilishni buyurdi. Sud jarayonlari oldida gazeta xodimlari “maqsadlari odamlarni qo‘rqitish emas, balki ko‘ngil ochish” ekanini aytib, omma oldida uzr so‘radi.

2015-yilda Fudan universiteti aspiranti Lin Senxao o‘z do‘sti Xuanni zaharlamoqchi bo‘lgan, ammo bu hazil yigitning o‘limiga sabab bo‘lgan va “prankster” keyinroq qatl etilgan. Go Xayashining ta’kidlashicha, bu bir aprel hazili edi. Uning so‘zlariga ko‘ra, u do‘stlari 1-aprel hazilini rejalashtirayotganini bilib qolgan va bundan oldin buni qilishni xohlagan. U shunchaki dugonasining qornini ozgina og’ritmoqchi bo’lganini aytdi…

Bu voqealar 1-apreldagi hazil va hazillar jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkinligini ko’rsatadi. Shuning uchun, bu kunda rejalashtirilgan nayranglar boshqalarning hayoti yoki sog’lig’iga zarar keltirmasligini yaxshilab o’ylab ko’rish kerak. Boshqacha qilib aytadigan bo’lsak, o’yin yonib ketishiga yo’l qo’ymang.

Axir yolg’on, hazil va masxara ustidan kulish oson, lekin ishonchni tiklash qiyin.

Barno Surtnova tomonidan yaratilgan

Source link

Fransiya harbiy yuk tashuvchi samolyotlar uchun havo hududini ochishdan bosh tortgani Isroil bilan munosabatlarning keskin o‘zgarishini ko‘rsatdi. Natijada Yerushalim Parij bilan mudofaa sohasidagi hamkorlikni qisqartirishga qaror qildi va ba’zi hududlarda uni butunlay to’xtatdi.

Ma’lumotlarga ko‘ra, Isroil hukumati Fransiyadan mudofaa xaridlarini sezilarli darajada qisqartirish va yangi shartnomalarni bekor qilish masalasini ko‘rib chiqmoqda. Shu bilan birga, Fransiyaga o‘q-dorilar eksporti ham vaqtinchalik to‘xtatilishi rejalashtirilgan.

Bu qarorga Fransiyaning Isroilga harbiy transport uchun havo hududini berishdan bosh tortishi uzoq davom etgan nizo sabab bo‘ldi. Manbalarga ko’ra, aynan shu voqea hamkorlik siyosatini qayta ko’rib chiqish jarayonini tezlashtirgan.

Mazkur qaror Mudofaa vaziri ishtirokida va milliy rahbariyatning roziligi bilan yuqori saviyada qabul qilindi. Amaldagi kelishuvlar o’z kuchida qoladi, ammo kelajakda davlat ishtirokini talab qiladigan yirik kelishuvlar xavf ostida qolmoqda.

AQSh prezidenti Donald Tramp Parijning pozitsiyasini oshkora tanqid qilganidan keyin vaziyat yanada keskinlashdi. U Fransiya harbiy yuk tashuvchi samolyotlarning uchishiga ruxsat bermagani uchun “aslida hech qanday yordam bermaganini” baholadi va AQSh hukumati vaziyatni “eslab qolishini” ta’kidladi.

Isroil rasmiylari inqirozga alohida hodisa sifatida emas, balki doimiy ravishda yomonlashib borayotgan munosabatlarning bir qismi sifatida qaralmoqda. Xususan, Fransiya tomonidan qurol-yarog‘ yetkazib berishni cheklash, Yaqin Sharqdagi harbiy amaliyotlar bilan bog‘liq bosimlar, Isroil mudofaa kompaniyalarining xalqaro ko‘rgazmalarda ishtirok etishini cheklash kabi omillar ta’kidlangan.

Bundan tashqari, Fransiya prezidenti Emmanuel Makronning Falastin davlatini tan olish haqidagi pozitsiyasi Quddusda salbiy qabul qilindi.

Source link

AQSh prezidenti Donald Trampning so‘nggi bayonotlari Yaqin Sharqdagi vaziyat naqadar keskin ekanini va ayni paytda murakkab diplomatik jarayon bilan bog‘liqligini yana bir bor ko‘rsatdi.

Prezident Tramp oʻz nutqida Eronning “yangi va nisbatan oqilona rejimi” bilan aloqalar oʻrnatilganiga urgʻu berib, urushni tugatish yoʻlida “katta taraqqiyot”ga erishilganini aytdi. Bu bayonot rasmiy diplomatik kanallar orqali emas, balki siyosiy ritorika orqali aytilgan boʻlsa-da, bu Vashingtonning mojaroni nazorat ostida yakuniga yetkazish istagidan dalolat beradi.

Ammo shu bilan birga, AQSh rahbarlari, shuningdek, agar potentsial kelishuv amalga oshmasa, Eronning strategik infratuzilmasiga yirik hujum uyushtirish mumkinligini aytdi.

“Sezilarli yutuqlarga erishildi, lekin agar biron sababga koʻra yaqin orada kelishuvga erishilmasa (ehtimol shunday boʻladi) va Ormuz boʻgʻozi zudlik bilan ochilmasa, biz ularning elektr stansiyalarini, neft quduqlarini, Xarg orolini (ehtimol, barcha tuzsizlantirish zavodlarini ham) portlatib, butunlay vayron qilamiz.

Bu sobiq tuzumning 47 yillik “terror hukmronligi” davrida Eron tomonidan qirg‘in qilingan va o‘ldirilgan ko‘plab askarlar va boshqalar uchun qasos bo‘ladi, deb yozgan Tramp.

Eron bu mulohazalarni bosim sifatida qabul qiladi va AQSh taklifini “real bo’lmagan” deb baholaydi. Bu tomonlar o’rtasida hali ham jiddiy ishonchsizlik mavjudligini ko’rsatadi.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq prezident Tramp Eronga Hormuz bo‘g‘ozini ochish uchun muddat bergan, biroq keyinroq bu muddatni 6 aprelgacha uzaytirgan edi.

Source link

AQSh Davlat kotibi Marko Rubio NATO davlatlarining Eronga qarshi urushni qo‘llab-quvvatlamaganini “katta umidsizlik” deb atadi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Qo‘shma Shtatlar harbiy amaliyot tugaganidan keyin alyans bilan munosabatlarini qayta ko‘rib chiqishi mumkin.

Rubioning aytishicha, ba’zi NATO davlatlari, jumladan Ispaniya, AQSh milliy xavfsizligiga tahdid deb topilgan vaziyatlarda harbiy bazalardan foydalanishga ruxsat bermaydi. Bu Qo’shma Shtatlar uchun jiddiy savollar tug’diradi.

“Agar NATO Yevropani himoya qilish va kerak bo’lganda AQShga yordam bermaslik haqida bo’lsa, bu yaxshi kelishuv emas”, – deydi u.

AQSh Davlat kotibining ta’kidlashicha, NATOning AQSh uchun asosiy afzalliklaridan biri butun dunyo bo’ylab harbiy amaliyotlar o’tkazish uchun bazalardan foydalanish imkoniyatidir. Agar bu imkoniyat cheklangan bo’lsa, hamkorlikning samaradorligi shubha ostida qolishi mumkin.

Mart oyi boshida Ispaniya AQShning Eronga qarshi hujumlarida o‘z bazalaridan foydalanishiga ruxsat bermasligi haqida xabar berilgan edi. Madrid, shuningdek, AQSh va Isroil operatsiyalarida ishtirok etuvchi samolyotlar uchun havo hududini yopdi.

Ispaniya bosh vaziri Pedro Sanches mojaroni harbiy yo’l bilan emas, balki diplomatik yo’l bilan hal qilish kerakligini ta’kidladi.

Source link