Iqtisodiyot
UZCARD yangi shiorini taqdim etdi va brend rivojlanishining navbatdagi bosqichini belgiladi
UZCARD milliy to‘lov tizimi allaqachon mamlakat kundalik hayotining ajralmas qismiga aylangan. Do‘kondagi xaridlardan tortib transport va onlayn-servislar uchun to‘lovlargacha – har kuni millionlab operatsiyalar uning infratuzilmasi orqali amalga oshiriladi.
Bugun kompaniya yangi shiorini taqdim etmoqda – «Qulay yashang». Ushbu shior UZCARD faoliyatining asosiy tamoyilini ifodalaydi: texnologiyalar sezilmas bo‘lishi va inson qulayligi uchun ishlashi kerakka.
Mazkur falsafa yillar davomida shakllantirilgan keng ko‘lamli infratuzilmaga tayanadi. Muomalada 24 millionta karta mavjud. Mamlakat bo‘ylab UZCARD kartalarini qabul qiluvchi 260 mingta POS-terminal va 18 mingdan ortiq bankomat faoliyat yuritmoqda.
To‘lovlar va o‘tkazmalar allaqachon kundalik hayotning tabiiy qismiga aylangan – ko‘pincha foydalanuvchilar bu jarayonni aynan qaysi tizim ta’minlayotgani haqida o‘ylab ham ko‘rmaydilar. Yangi shior ushbu rolni yanada tushunarli va ravshan ifodalaydi.
Yangilanish brendning vizual tizimiga ham taalluqlidir: logotip foydalanuvchilar uchun tanish bo‘lgan mashhurligini saqlab qolgan holda, yanada zamonaviy va moslashuvchan ko‘rinish kasb etmoqda. Yangilangan brend identikasi kompaniya kommunikatsiyasini yanada yaxlit qilishga xizmat qiladi.
Brend rivojlanishining yangi bosqichi, shuningdek, UZCARD faoliyati asosida yotuvchi qadriyatlarga tayangan holda davom etadi: ishonchlilik, texnologik rivojlanganlik, ommaboplik va mijozga yo‘naltirilganlik. Aynan shu qadriyatlar kompaniyaning to‘lov infratuzilmasi va servislarini rivojlantirishga bo‘lgan yondashuvini belgilaydi: tizim barqarorligini ta’minlash, zamonaviy yechimlarni joriy etish, raqamli to‘lovlarni keng auditoriya uchun qulay qilish va foydalanuvchilarning real kundalik ehtiyojlariga e’tiborni saqlab qolish. Shu tariqa, «Qulay yashang» shiori UZCARD rivojini qurayotgan yondashuvning aniq ifodasiga aylanadi.
UZCARD. Qulay yashang.
Iqtisodiyot
Amir Temur yubileyiga bag‘ishlangan oltin va kumush tangalar chiqarildi
Ta’kidlanishicha, tangalar 999,9 asillikdagi oltin va kumushdan tayyorlangan bo‘lib, yuqori badiiy va kolleksion qiymatga ega.
Markaziy bank tomonidan sohibqiron Amir Temur tavalludining 690 yilligi munosabati bilan esdalik tangalari va suvenir to‘plamlari sotuvi yo‘lga qo‘yildi.
Jumladan, Amir Temur siymosi aks etgan, 31,1 g og‘irlikdagi oltin va kumush tangalar, shuningdek, har biri 31,1 g bo‘lgan 3 talik suvenir to‘plamlari chiqarildi.
Ta’kidlanishicha, tangalar 999,9 asillikdagi oltin va kumushdan tayyorlangan bo‘lib, yuqori badiiy va kolleksion qiymatga ega.
Oltin tanga 61,4 million so‘m qiymatda sotilmoqda, qayta sotib olish narxi – 57,3 mln so‘m.
Kumush tanga 1,9 million so‘m qiymatda sotilmoqda, qayta sotib olish narxi – 0,9 mln so‘m.
Iqtisodiyot
Markaziy bank aholining «iste’mol kayfiyati» bo‘yicha ma’lumot berdi
Markaziy bank 2025-yil IV choragi uchun «Iste’mol kayfiyati sharhi»ni e’lon qildi. So‘rov natijalariga ko‘ra, aholining iste’mol kayfiyatida ijobiy tendensiyalar saqlanib qolgan va umumiy barqarorlik ta’minlangan.
Ushbu hisobotda ta’kidlanishicha, iqtisodiy sharoitlar va moliyaviy barqarorlikka bo‘lgan ishonch yuqori darajada saqlanmoqda. Aksariyat respondentlar kelgusida vaziyat yaxshilanishiga ishonmoqda.
Daromadlar bo‘yicha kutilmalar barqaror: ishtirokchilarning 67 foizi kelgusi 12 oyda daromadlari oshishini kutayotganini bildirgan. Shu bilan birga, moliyaviy holatni ijobiy baholovchilar ulushi ham yuqori darajada qolmoqda.
Shuningdek, xarajatlar bo‘yicha kutilmalar ham yuqori bo‘lib qolmoqda. Respondentlarning 76 foizi kelgusida xarajatlari ortishini bildirgan. Asosiy yo‘nalishlar sifatida uy-joy ta’miri, ta’lim, sog‘liqni saqlash hamda yirik xaridlar qayd etilgan.
Kreditga bo‘lgan talabda ham faollik kuzatilmoqda. So‘rov ishtirokchilarining 54 foizi yaqin oylarda kredit olish ehtiyoji borligini bildirgan. Kredit mablag‘lari asosan uy-joy ta’miri, ta’lim va avtomobil xaridiga yo‘naltirilishi kutilmoqda.
Jamg‘arishga moyillik ham ijobiy tendensiyani saqlab qolgan. Respondentlarning 62,6 foizi jamg‘armalari oshishini kutayotganini bildirgan. Biroq choraklik kesimda jamg‘armalar hajmida ma’lum darajada pasayish qayd etilgani aholining xarajatlari ortishi bilan izohlanadi.
Markaziy bankka ko‘ra, aholining moliyaviy holati ijobiy baholanmoqda. Qisqa va o‘rta muddatli iqtisodiy kutilmalar yuqori optimizm bilan shakllangan bo‘lib, bu ichki bozor barqarorligi uchun muhim signal sifatida qaralmoqda.
Iqtisodiyot
2,4 mlrd dollarlik aktivlarga ega Milliy investitsiya jamg‘armasi IPO o‘tkazishini e’lon qildi
O‘zbekistonda transport, energetika, kommunal va telekommunikatsiya xizmatlari kabi sohalardagi 13 ta yirik davlat kompaniyasi ulushlarini qisman o‘zida jamlagan Milliy investitsiya jamg‘armasi Toshkent va London fond birjalarida IPO o‘tkazishini e’lon qildi.
Foto: Milliy investitsiya jamg‘armasi
“O‘zbekiston Respublikasi Milliy investitsiya jamg‘armasi” AJ Toshkent va London fond birjalarida aksiyalarning dastlabki joylashtiruvi kutilayotgani haqida e’lon berdi.
Kun.uz’ga taqdim etilgan press-relizda aytilishicha, kompaniya portfelidagi ulushlarning jami sof aktivlar qiymati 2025 yil 31 dekabr holatiga 2,44 mlrd dollarga baholangan.
Jamg‘arma 2024 yilda tashkil etilgan bo‘lib, hozirda yagona aksiyadori Iqtisodiyot va moliya vazirligi hisoblanadi. Vazirlik jamg‘armani AQShning Franklin Templeton kompaniyasiga (dunyo bo‘ylab 1,74 trln dollar qiymatdagi aktivlarni boshqaradi) ishonchli boshqaruvga bergan.
UzNIF portfeli – davlatga qarashli 13 ta kompaniyaning quyidagicha hajmdagi va qiymatdagi minoritar aksiyalaridan iborat:
Qayd etish lozim, prezident qaroriga asosan, UzNIF portfelidagi kompaniyalar 2030 yilga qadar o‘z sof foydasining kamida 50 foizi miqdorida dividend to‘lash majburiyatiga ega.
IPO sanalari va narx parametrlari keyinroq e’lon qilinadi.
IPO uchun obuna cheklangan vaqt davomida ochiq bo‘lishini inobatga olgan holda, chakana investorlar Toshkentdagi taklif doirasida buyurtma berish uchun oldindan O‘zbekistonda brokerlik hisobvaraqlarini ochishi tavsiya etiladi.
Ma’lumot uchun, UzNIF portfelidagi kompaniyalarning quyidagi 6 tasi 2028 yilgacha Franklin Templeton bilan hamkorlikda individual tarzda IPO o‘tkazishi ham ko‘zda tutilgan: Uzbekistan Airways, “O‘zbekiston milliy elektr tarmoqlari”, “O‘zbektelekom”, “O‘zbekgidroenergo”, “Hududiy elektr tarmoqlari”, “Hududgazta’minot”.
Iqtisodiyot
“Obnalchi” korxonaning soliq majburiyati halol tadbirkor gardaniga yuklanyapti” – tadbirkorlar Soliq qo‘mitasidan norozi
Qonunchilikka ko‘ra, korxona kirimida mavjud bo‘lmagan tovar uchun hisob-faktura rasmiylashtirish cheklanishi kerak. Bu vazifa Soliq qo‘mitasi zimmasiga yuklangan. Amalda esa “obnalchilar” o‘zida yo‘q mahsulot uchun hisob-faktura rasmiylashtiryapti, natijada ular to‘lamagan soliq majburiyatlari halol tadbirkorlar zimmasiga tushyapti.
6 aprel kuni soliq maslahatchilari, auditorlar va buxgalterlar ishtirokida o‘tkazilgan ochiq muloqotda Vazirlar Mahkamasining 2021 yildagi 595-son qarori, xususan, uning 6-band “g” kichik bandi atrofidagi muammolar muhokama qilindi.
“Turon himoyasi” advokatlik firmasi direktori Shokir Boqiyevga ko‘ra, mazkur qaror tadbirkorlar uchun eng og‘riqli masalalardan biriga aylangan.
“595-qaror – bugun tadbirkorlar uchun eng og‘riqli nuqtalardan biri. Qarorda aniq belgilangan: agar korxona kirimida mahsulot bo‘lmasa, hisob-faktura rasmiylashtirishga yo‘l qo‘yilmasligi kerak edi. Bu vazifa 2021 yilda Soliq qo‘mitasiga yuklatilgan. Lekin amalda buning aksi kuzatilmoqda”, – deydi u.
Boqiyevning ta’kidlashicha, buning oqibatida halol ishlayotgan tadbirkorlar javobgar bo‘lib qolmoqda.
“Afsuski, bugun tovarni sotgan emas, balki sotib olgan tadbirkor jazolanmoqda. “Obnal” bilan shug‘ullanuvchi korxona topiladi, u bir mardikorni rasmiylashtirib qo‘yadi – u esa qamoqda o‘tiribdi. Natijada barcha soliq majburiyatlari halol ishlayotgan korxona gardaniga tushmoqda”, – deydi mutaxassis.
Uning aytishicha, bu masala Oliy sudgacha yetib borgan.
“Kuni kecha Oliy sud qaror chiqardi. Kulgili holat – masala shu darajaga yetib bordi. Davlat xavfsizlik xizmati bilan tuzilgan ayrim shartnomalar qalbaki deb baholangan, lekin Oliy sud bunga to‘g‘ri huquqiy baho berdi. Endi savol tug‘iladi: agar hatto shu tashkilotlar bilan tuzilgan shartnomalar haqiqiy emas deb topilsa, tadbirkor kim bilan ishlashi kerak?” – deydi Boqiyev.
Advokat ayrim tadbirkorlar oylar davomida o‘z muammolarini hal qila olmayotganini ta’kidladi.
“Bir tadbirkor bir yarim yil sudda yurdi. QQS guvohnomasini tiklash bo‘yicha sud qarori chiqqaniga 4 oy bo‘ldi, lekin hali ham tiklab berilmadi. Bunga hech kim javob bermaydi”, – deydi u.
Savdo-sanoat palatasi raisi Davron Vahobov ham muammoning tizimli ekanini qayd etdi.
“Agar qaysidir korxona soliq to‘lamagan bo‘lsa, uning kontragenti jazolanmoqda – QQS guvohnomasi olib qo‘yilyapti”, dedi u.
Shokir Boqiyev muammo uchun Soliq qo‘mitasi javobgar ekanini bildirdi, chunki 2021 yil 1 dekabrdan boshlab qo‘mitaga aniq vazifa yuklatilgan: mahsuloti bo‘lmagan korxona hisob-faktura yozolmasligi kerak. “Oldini olish mexanizmi bor – faqat u ishlashi kerak”, – dedi u.
Soliq qo‘mitasi vakili Ravshan Imomov
Soliq qo‘mitasi vakili Ravshan Imomov esa yuqorida aytilgan vazifa ijrosi ta’minlanmayotganini rad etdi.
“Bu norma ishlamayapti deyapsizlar, lekin u ishlayapti. Faqat hozircha savdo korxonalari uchun qo‘llanmoqda. Chunki savdo korxonasi tovarni omborda saqlaydi va sotadi. Ishlab chiqaruvchi esa xomashyo olib, boshqa mahsulot ishlab chiqaradi”, – dedi u.
Soliqchi ulgurji savdo korxonalarida cheklovlar mavjudligini ta’kidladi. “Ulgurji savdo korxonalari MXIKdan foydalanganda bu taqiq ishlaydi”, – dedi Imomov.
Biroq Shokir Boqiyev bunga e’tiroz bildirdi.
“Mening qo‘limda yigirmadan ortiq jinoyat ishi bor – aynan ulgurji savdo korxonalari bilan bog‘liq holatlar. Demak, tizim ishlamayapti”, – dedi u.
Bahs davomida soliq maslahatchisi Murod Muhammadjonov shunday savol qo‘ydi: “2023 yildan beri savdo korxonalari o‘zida yo‘q mahsulotni sotmagan deb ayta olasizmi?” dedi u.
Imomov bunga javoban tizim imkoniyatlari cheklangan bo‘lishi mumkinligini istisno etmadi.
“Korxona yangi tashkil topgan bo‘lsa, uni darhol cheklab bo‘lmaydi”, dedi Soliq qo‘mitasi vakili.
Tadbirkor Faxriddin Ilyosov
Tadbirkor Faxriddin Ilyosov quyidagicha savolni o‘rtaga tashladi:
“Agar tizim ishlayotgan bo‘lsa, nega yo‘q tovar uchun hisob-faktura yozilmoqda? Va nega buning uchun halol tadbirkor javob beryapti?”
Ilyosov Kun.uz’ga bergan izohida aytishicha, aynan masala muhokama qilinganda soliq organi mas’uli bu tizim ishlayotgani yoki ishlamayotgani borasida asoslangan javob bera olmagan.
“Soliq inspeksiyasi o‘z vazifasini bajarmayapti. Natijada “obnal” tashkilotlar paydo bo‘lyapti. Yo‘q tovarni sotib yuboradi, keyin esa uning kontragentidan soliq undiriladi. Bu – boshqaning xatosi uchun boshqa shaxsga javobgarlik yuklash degani”, dedi Ilyosov.
U tizimdagi g‘alati holatlarni ham misol keltirdi:
“Bir kunda bitta korxona o‘sha bir kontragentga 10 ta hisob-faktura yozadi. Mahsulot o‘zgarmaydi, kontragent o‘zgarmaydi, lekin fakturalarning yarmi “qizil”, yarmi “yashil”. Bu nimani anglatadi?”
Soliq qo‘mitasi bayonoti
Foto: Soliq qo‘mitasi
Soliq qo‘mitasi 8 aprel kuni rasmiy munosabat bildirib, 595-son qaror talablari bosqichma-bosqich joriy etilganini bildirdi. Qayd etilishicha, hozirda cheklovlar faqat savdo korxonalariga nisbatan to‘liq ishlamoqda.
Qo‘mitaga ko‘ra, E-aktiv tizimi to‘liq joriy etilmagani sababli barcha sohalarda bu mexanizmni qo‘llash imkoniyati cheklangan.
“Mazkur tizim to‘liq ishga tushirilsa, barcha tadbirkorlik sub’yektlari uchun omborda mavjud bo‘lmagan mahsulotni realizatsiya qilish cheklanadi”, – deyiladi rasmiy izohda.
Qo‘shimcha qilinishicha, joriy yilning birinchi choragida savdo korxonalari tomonidan omborda mavjud bo‘lmagan 4,6 trln so‘mlik tovarlarni realizatsiya qilish holatlariga chek qo‘yilgan.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonda qaysi davlatlarning qurilish kompaniyalari bor?
O‘zbekistonda qurilish sohasi xorijiy investorlar uchun jozibador yo‘nalishlardan biriga aylanmoqda. Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, 2026-yil 1-mart holatida mamlakatda 1 160 ta xorijiy korxona ushbu sohada faoliyat yuritmoqda.
Eng katta ulush Xitoy kompaniyalariga to‘g‘ri keladi — 495 ta korxona. Bu ko‘rsatkich qurilish bozorida Xitoy kapitali yetakchi o‘rinda ekanini ko‘rsatadi. Turkiya 273 ta korxona bilan ikkinchi o‘rinni egallagan bo‘lsa, Rossiyadan 93 ta kompaniya faoliyat olib bormoqda.
Shuningdek, Qozog‘iston (63 ta), Janubiy Koreya (47 ta) va Ozarbayjon (35 ta) kompaniyalari ham bozorda faol ishtirok etmoqda. Qolgan davlatlar hissasi nisbatan kamroq bo‘lsa-da, umumiy raqobat muhitini shakllantirishda muhim ahamiyatga ega.
Markaziy Osiyo davlatlari ham qurilish bozorida muayyan o‘ringa ega. Jumladan, Tojikistondan 31 ta, Turkmanistondan 18 ta va Qirg‘izistondan 13 ta korxona O‘zbekistonda faoliyat yuritmoqda.
Hindistondan 16 ta kompaniya ishtirok etayotgani esa bozor geografiyasi kengayib borayotganini ko‘rsatadi. Boshqa davlatlar hissasi esa 76 tani tashkil etdi.
-
Dunyodan4 days ago
AQSh Eron urushida kamida 7 samolyotini yo’qotdi
-
Jamiyat4 days agoJizzaxda kuchli yomg‘irdan keyin sel kuzatildi
-
Jamiyat1 day agoNavoiyda xususiy bog‘cha tarbiyachisi bolalarni kaltakladi
-
Dunyodan2 days ago
AQSh va Eron o’rtasidagi sulh bitimi bugun kuchga kirishi mumkin
-
Iqtisodiyot3 days ago
Qurilish bozorida asosiy ulush bino va inshootlar hissasiga to‘g‘ri keldi
-
Dunyodan3 days ago
Prezident Tramp Eronni Hormuz muammosi “jiddiy oqibatlarga olib kelishi” haqida ogohlantirdi
-
Jamiyat4 days ago3,7 gektar yerni 7 gektar deb sotmoqchi bo‘lgan fermer ushlandi
-
Siyosat9 hours agoSenat yashirin iqtisodiyotga chek qoʻyish maqsadida rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi yangi qonunni maʼqulladi
