Dunyodan
Ustuvorlik dunyosida sabr-toqat uchun quvonch
Frantsiya Prezidenti va Bosh vazirning KOSH ostidagi ikki kishini ko’rish uchun ularning siyosiy e’tiqodlarining mohiyati bo’lganligi uchun kurashayotganini ko’rish uchun.
Bu shuni o’z ichiga oladi – Qanday qilib bu Starmer va Emmanuel Makron, sabr-toqat, nuans, nozik va savdo-sotiqni fazilatlari deb da’vo qilmoqda?
Leshta tomonidan o’tkazilgan matbuot anjumanida faqat ikkita ma’ruza va ikkita ma’ruzachi bor edi, ammo boshqa ikkita aktyor havoda harakatlanishdi.
Buyuk Britaniya va Milliy Majlisni isloh qilish, Iordaniya Balandera va dengiz letrining islohoti hech qachon aniq aytilmagan. Ularning rahbarlari ham emas. Biroq, ular aniq aniq tarzda eslatib o’tilgan.
Kanalning ikkala tomonidagi ikki siyosiy partiya bir xil emas, ammo endi ular endi hayotdagi hayotdan qo’rqish qobiliyatiga ega.
Ular buni amalga oshiradigan ishtiyoq davrida, aniq tillarda aloqa qilish va an’anaviy siyosiy sinf bilan bezovtalikni boshqarish. Juda kombinatsiya.
“Qaytish shartnomasini olish uchun biz juda ko’p ishladik, boshqalari esa bu masalani tasvirlaydilar”, dedi bosh vazir bizga.
U kim deb o’ylaganmi?
“Siyosat bu erda. Biz amaliy siyosat ikkalamiz uchun muhim oqibatlarga olib kelish,” U “oddiy javob siyosatini” vasvasasiga solmaslikni ta’minlaydi.
Islohot etakchisi Nigel Faraz “GB News Kamera kompaniyasining Kamera kompaniyasining Kamera kompaniyasining Kamera kompaniyasida” GB Companiya “kompaniyasining Britaniya va London o’rtasidagi ushbu yangi bitimni ko’rdi.
Uning so’zlariga ko’ra, Buyuk Britaniya inson huquqlari bo’yicha Evropa huquqlari bo’yicha shartnomasini tark etishi va mamlakat makondan qochishi mumkinligi haqida keng bahslashishi kerak. Nima uchun so’nggi bir necha yillarni muhokama qilmaysiz?
Makron bosh vazir bilan shunga o’xshash dalilga ega edi, bu o’z ona shahriga shu kabi dalillar bilan to’qnashgan holda milliy mitingdan qaytdi.
Prezident “dunyoning murakkabligini” tan olishini va «populystlar» deb ta’riflagan narsalardan qochishini ta’kidladi.
Boshqa kuni men bu erda yozganimdek, bu biz bosh vazirning o’zgaruvchan munozarasiga qarashli so’nggi dalil. Bu Farasning ommaviy tanqidi va men ishongan narsalar keyingi saylovda tanlanadi.
Va ular o’rtasidagi munozaraning ikkita qismi, bugungi kunda va kelgusi yillarda kichik qayiqlarning kesishishi bo’ladi.
Portlendning 26 foizi o’tgan yildagi saylovchilarning 26 foizi islohotga o’tayotganda, agar kichik qayiqlar kesishishlari soni kamaysa, ishlashga qaytishi mumkinligini ko’rsatmoqda.
O’sha ovoz shuni ko’rsatadiki, o’n yil o’tgach, bir yil o’tgach, mehnatda ishlarni takomillashtirish uchun etarli vaqt bor edi.
Va barcha saylovchilarning deyarli yarmi nigel farazni eng ko’p o’zgarishlarni ifodalovchi rahbarni ko’rib chiqmoqda.
Bu vazifa va bosh vazir uchun potentsial imkoniyatni tushunish.
U qarama-qarshi davrda sabr-toqatli bo’lishni xohlaydi, ammo raqibiga yolg’on va’da bermoqda.
Umid qilamanki, hukumat hisoblagichlari ularni o’z vaqtida etkazib bera oladi. Keling, ko’rib chiqaylik.
Oxirgi fikrlardan biri.
Ushbu haftada men shaxsan qariyalar, ham konservatorlar ham, konservatorlar bilan suhbatlashdim.
Men aytadigan ikkalasini ham ajablantirmayman, chunki ular britaniyalik islohotlarni umumiy saylovda g’alaba qozonishini istamaydilar.
Ikkalasi ham bu haqiqiy imkoniyat edi, ammo ikkalasi ham bundan katta tashvishlarga ega bo’lishdi.
Ikkalasi ham ko’plab saylovchilar konservatorlar o’tgan yili muvaffaqiyatsizlikka uchradi va ko’pchilik saylovchilar yil yakunlariga ko’ra yoki yaqin orada ish tugagan deb xulosa qilishdi.
Islohotlar ularning avvalgilarini boshqarmaganliklari bilan ta’minlanishi mumkin.
Ammo nigel farazi g’alaba qozonsa va u shu paytdan beri muvaffaqiyatsizlikka uchradi, chunki men nima haqida gapirganim haqida o’ylash kerak?
Ular qayerdan hayron bo’lishadi va keyingi mamlakat qanday siyosiy yo’nalish o’zgaradi?
AQSh Senati prezident Donald Trampning Kongress ruxsatisiz Eronga qarshi harbiy harakatlarini cheklashga qaratilgan rezolyutsiyani qo‘llab-quvvatlamadi.
Ovoz berish natijalariga ko‘ra, rezolyutsiyani 47 senator qo‘llab-quvvatlagan, 53 senator esa qarshi chiqqan. Shuning uchun hujjat qabul qilinmadi.
Qarorning muallifi senator Rend Pol bo’lib, u ilgari ham shunga o’xshash harakatni boshlagan va u ham muvaffaqiyatsizlikka uchragan. E’tiborlisi, u bu tashabbusni qo‘llab-quvvatlagan yagona respublikachi senatordir.
Bu esa prezident Trampning Eronga qarshi urush siyosatini uning partiyasi aʼzolari orasida hali ham kuchli qoʻllab-quvvatlayotganini va Eronga nisbatan qatʼiy pozitsiya AQSh siyosatida izchilligicha qolayotganini koʻrsatadi.
Xitoyning oliy qonun chiqaruvchi organi – Butunxitoy xalq vakillari kengashining so‘nggi sessiyasida ko‘pchilik ovoz bilan “Milliy birlik va taraqqiyotni qo‘llab-quvvatlash” shartli deb nomlangan qonun qabul qilindi. 2756 deputat qonunni qo‘llab-quvvatladi, 3 nafari qarshi ovoz berdi, teng miqdordagi deputat esa betaraf qoldi.
Xitoy hukumati rasmiylarining aytishicha, yangi qonun milliy birlikka hissa qo‘shadi va ijtimoiy hayotda etnik ozchiliklar huquqlarini himoya qiladi. Ammo tahlilchilar bu hujjat etnik ozchiliklarga nisbatan diskriminatsiyani kuchaytirishi mumkinligidan xavotirda.
1,4 milliard aholiga ega Xitoyda rasman tan olingan 56 etnik guruh mavjud bo‘lib, ulardan 55 nafari etnik ozchilikdir. Buning sababi, aholining 91,9 foizi yoki 1,2 milliard kishi xonlardir. Etnik ozchiliklarga uygʻurlar (11,7 million kishi), hui xalqi (11,4 million kishi), tibetliklar (7,1 million kishi), moʻgʻullar (6,3 million kishi) kiradi.
2026-yil 1-iyuldan kuchga kiradigan 65 moddadan iborat qonunning 1-moddasida Xitoy xalqining mafkuraviy birligi va birligini mustahkamlash, Xitoy xalqining kuch-qudratini uyg‘otish haqida so‘z boradi. Hujjatda etnik kamsitishlarga qarshi kurashga alohida urg‘u berilgan.
Tanqidchilar etnik guruhlarning madaniy o’ziga xoslik talablari separatizm bilan tenglashtirilishidan xavotirda.
“2016-yilda qabul qilingan, ommaviy lagerlar yaratish uchun asos boʻlgan terrorizmga qarshi qonun bilan bir qatorda, bu yangi qonun Sharqiy Turkistondagi uygʻurlarning til, madaniy va diniy erkinlik borasidagi huquqlarining buzilishini kuchaytiradi”, dedi Myunxenda joylashgan Jahon uygʻurlari kongressi prezidenti Tulgunyan Alahudun DW bilan suhbatda.
Vashingtondagi Demokratiyalar jamg’armasining katta ilmiy xodimi Jek Bernxem ham qonun Tibet va Shinjon mintaqasida repressiyalarga yo’l ochganiga ishonadi.
Siyosiy va mafkuraviy jihatdan etnik guruhlar “buyuk vatan, Xitoy xalqi, Xitoy madaniyati, Xitoy Kommunistik partiyasi va Xitoy xususiyatlariga ega sotsializm”ga sodiq bo‘lishi kutiladi. Jek Bernxem buni “xan millatchiligi”ning yuksalishi deb atadi.
Bir muddat avval Amnesty International inson huquqlari tashkiloti Shinjonda yashovchi etnik guruhlar qatag‘on qurboni bo‘layotgani haqidagi hisobotini e’lon qilgan edi. 160 sahifalik hisobotda “qayta tayyorlash lagerlari” deb atalgan yuzlab qamoqxonalarda uyg‘urlar, o‘zbeklar, qozoqlar, qirg‘izistonliklar va tojiklar kabi ozchilik millatlari vakillariga nisbatan qatag‘on va zo‘ravonlik siyosati olib borilayotgani qayd etilgan.
AQSh Davlat departamenti hisobotiga ko’ra, Xitoyda tozalashlar boshlanganidan beri Shinjonda yashovchi 800 mingdan 2 milliongacha musulmon yopiq lagerlarda qamalgan.
Aytish joizki, sudsiz va tergovsiz joriy qilingan ushbu jazo usuli mahalliy musulmonlarni diniy va milliy o‘zliklaridan mahrum qilish va ularni butunlay sindirishga qaratilgan. Davlat departamenti hisobotiga koʻra, lagerlarda ruhiy va jismoniy zoʻravonlik avj olgan va Shinjondagi musulmonlar shunchaki namoz oʻqib, roʻza tutgani uchun jazolanadi.
AQSh prezidenti Donald Tramp birinchi prezidentlik muddati davomida uyg‘urlar va boshqa musulmon ozchiliklarning huquqlarini poymol qilgani uchun Xitoy hukumatiga qarshi sanksiyalar kiritdi.
Shuningdek, AQSh hukumati Xitoy hukumatining Shinjondagi siyosatini “genotsid” deb atagani ham ma’lum.
Human Rights Watch tashkilotining xabar berishicha, Xitoyning musulmonlar yashovchi hududlarida yuzlab masjidlar vayron qilingan.
Xitoyning etnik ozchiliklarga nisbatan repressiv siyosati BMTda 50 davlat tomonidan qoralangan.
“Biz Xitoy Xalq Respublikasidagi inson huquqlari bilan bog‘liq vaziyat, xususan, Shinjondagi uyg‘ur xalqi va boshqa asosan musulmonlardan tashkil topgan etnik ozchiliklarga nisbatan inson huquqlarining buzilishidan chuqur xavotirdamiz”, — deyiladi BMT Bosh Assambleyasi Inson huquqlari qo‘mitasi bayonotida.
Xitoy Uyg’urlar va boshqa musulmon ozchiliklar yopiq lagerlarda qiynoqqa solingani haqidagi xabarlarni rad etadi. Xitoy hukumati vakillarining aytishicha, ekstremizmga moyil bo‘lgan odamlarni qayta tarbiyalashga qaratilgan ta’lim va kasb-hunar markazlari faoliyati noto‘g‘ri tushunilmoqda.
AQSh hukumati Yaqin Sharqdagi operatsiyalarni kuchaytirish uchun mintaqaga minglab askar yuborish imkoniyatini muhokama qilmoqda. Bu haqda Reuters bir nechta manbalarga tayanib xabar berdi.
Xabarlarga ko’ra, bu harakat prezident Donald Trampga urushni kengaytirish yoki kuchaytirish uchun qo’shimcha imkoniyatlar berishi mumkin.
Agentlik rasmiylarining so‘zlariga ko‘ra, asosiy variantlar, Eron sohillariga qo‘shinlarni Hormuz bo‘g‘ozida neft tankerlarining harakatini nazorat qilish yoki Eron neft eksportining 90 foizi amalga oshiriladigan Xarg orolidagi boyitilgan uran zahiralarini, agar operatsiyalar bo‘lmasa, nazorat qilishdan iborat.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, quruqlikdagi kuchlarni, ayniqsa, Xarg oroli va Eron hududiga kiritish juda katta xavf tug’diradi. Eron bu hududlarga raketalar va uchuvchisiz samolyotlar bilan hujum qilish imkoniyatiga ega.
“Hozircha quruqlikdagi kuchlarni yuborish to‘g‘risida qaror qabul qilingani yo‘q, biroq prezident barcha variantlarni ochiq qolmoqda”, — dedi Oq uy rasmiysi.
Urushni jamoatchilik tomonidan ma’qullamaganligi va Prezident Trampning birinchi navbatda xorijiy urushlarga aralashmaslik haqidagi va’dasi tufayli bu masala mamlakatda munozarali bo’lib qolmoqda.
Fransiyaning Arsis-sur-Obe shahrida (Shampan-Arden mintaqasi) o‘tkazilgan ilk mahalliy saylov natijalari e’lon qilindi.
Saylov Yevropa ommaviy axborot vositalarining e’tiborini tortdi, chunki nomzodlar orasida Charlz Gitler va Antuan Reno-Zielinski bor edi. Ular Uchinchi Reyx rahbari Adolf Gitler va Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy sharafiga nomlangan.
Enni Souka uchinchi nomzod edi.
Yakunda amaldagi meri Charlz Gitler 37,81% ovoz bilan birinchi o‘rinni egalladi, ikkinchi o‘rinni esa 32,20% ovoz bilan meri Souka egalladi. Antuan Renaud-Zielinski 29,99 foiz ovoz olib, ikkinchi bosqichga chiqa olmadi.
Merlik uchun faqat Charlz Gitler va Enni Souka kurashmoqda.
Nomzodlar Gitler va Zirinskiy uzoq vaqtdan beri mintaqada va butun Fransiyada hazil bo’lib kelgan. Biroq, ular har doim o’z familiyasi bilan faxrlanishgan. Birinchisi Elzasdan, ikkinchisi polshalik edi. Hozirda 2800 ga yaqin aholi istiqomat qiladigan Arsis-sur-Obe kommunasi tarixiy obida hisoblanadi.
Bu 1814 yilda Napoleon armiyasi qatnashgan jang maydoni edi.
AQSh prezidenti Donald Tramp Eronga qarshi quruqlikdagi amaliyotlar o‘tkazish uchun qo‘shin yuborish niyati yo‘qligini aytdi.
Uning so‘zlari Oq uy tomonidan to‘g‘ridan-to‘g‘ri efirga uzatilgan Yaponiya bosh vaziri Sanae Takaychi bilan bo‘lib o‘tgan qo‘shma matbuot anjumanida aytildi.
“Men hech qaerga qo’shin yubormayman. Men bo’lganimda ham bu haqda gapirmagan bo’lardim”, dedi Amerika rahbari jurnalistlarga.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq Reuters agentligi AQSh ma’muriyati mintaqadagi amaliyotlarni kuchaytirish uchun mintaqaga minglab askarlarni yuborish imkoniyatini muhokama qilayotgani haqida xabar bergandi.
Prezident Donald Tramp, shuningdek, Eron yangi rahbar izlayotganini, chunki Islom Respublikasining avvalgi rahbarlari “endi yo‘q” ekanini aytdi. Uning qo‘shimcha qilishicha, Eron dengiz floti va havo kuchlari ham yo‘q qilingan.
AQSh Senati prezident Trampning Eronga qarshi urush vakolatlarini ma’qulladi
Shavkat Mirziyoyev va Ilhom Aliyev o‘rtasida telefon orqali muloqot bo‘lib o‘tdi
Xitoyda qabul qilingan yangi qonun xavotir uyg’otmoqda
-
Dunyodan4 days ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Jamiyat4 days ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Siyosat3 days agoSoʻnggi savdo maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekiston temir yoʻllari importi eksportdan 2,5 barobar koʻp
-
Iqtisodiyot4 days agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Dunyodan4 days ago
Istanbulda yetti yil avval sodir etilgan qotillik ishi fosh etildi. O’zbek ayoli vafot etdi
-
Dunyodan4 days ago
Isroil mintaqaviy tuzilmani qayta tiklamoqchi
-
Siyosat5 days agoOnlayn suiiste’mollik va zararli kontentga qaratilgan qonun loyihasi Senatga kiritiladi
-
Siyosat2 days ago
O‘zbekiston va Turkmaniston yetakchilari bir-birlarini tabrikladilar