Iqtisodiyot
UPay tizimi bilan bog‘liq kompaniya tugatiladi
UPay to‘lov tizimiga egalik qiluvchi «Maroqand» aksionerlik jamiyati bankrot deb topildi. Toshkent tumanlararo iqtisodiy sudi 2026 yil 2 fevral kuni jamiyatni to‘lovga qobiliyatsiz deb e’tirof etish va uni tugatishga doir ish yurituvini boshlash to‘g‘risida hal qiluv qarori chiqardi.
«Maroqand» AJ O‘zbekistonda faoliyat yuritib kelgan «UPay» to‘lov tizimiga egalik qilgan. Ushbu tizim orqali foydalanuvchilar davlat xizmatlari, mobil aloqa, internet, onlayn servislar uchun to‘lovlarni amalga oshirish, bank kartalari o‘rtasida pul o‘tkazish hamda elektron hamyonlarni to‘ldirish imkoniyatiga ega bo‘lgan.
Kompaniya 2022 yil may oyida «Humans» fintex-ekotizimi tomonidan to‘liq sotib olingan. 2024 yil oktyabr oyida Markaziy bank tomonidan to‘lov tashkilotiga nisbatan cheklov chorasi qo‘llanib, faoliyati 6 oy muddatga cheklangani rasman ma’lum qilingan edi.
2025 yil oxirida Humans ilovasi bilan bog‘liq vaziyat keng jamoatchilik muhokamasiga sabab bo‘ldi. Ijtimoiy tarmoqlarda foydalanuvchilar bank kartalaridan ularning ruxsatisiz pul mablag‘lari yechib olingani haqida xabar tarqatishdi. Markaziy bank mazkur holat yuz berganini tasdiqlab, tekshiruv ishlari boshlanganini ma’lum qildi hamda xavfsizlikni ta’minlash maqsadida ayrim to‘lov operatsiyalarini vaqtincha chekladi.
Keyinroq Humans holat bo‘yicha izoh berib, pul mablag‘lari 4-8 dekabr kunlari firibgarlar tomonidan yechib olinganini ma’lum qilgan. Kompaniya bu holatda o‘z aybi yo‘qligini, muammo texnik xatolik bilan bog‘liq ekanini bildirgan.
2026 yil yanvar oyida Humans ilovasi orqali 2 mingdan ortiq shaxsning qariyb 7 milliard so‘m pul mablag‘lari o‘g‘irlangani haqida ma’lumot berilgan.
Markaziy bank tomonidan o‘tkazilgan tekshiruv yakunlari huquqni muhofaza qiluvchi organlarga taqdim etildi va jinoyat ishi qo‘zg‘atildi. Hozirda mazkur ish yuzasidan tergov harakatlari olib borilmoqda.
Avvalroq, 2025 yil oktyabr oyida Toshkent tumanlararo iqtisodiy sudi Humans MChJni bankrot deb topgan edi. Endi esa uning to‘lov infratuzilmasi bilan bog‘liq bo‘lgan «Maroqand» aksionerlik jamiyati ham rasman tugatish jarayoniga kirdi.
Iqtisodiyot
Soliq organlari to‘lov jarayonlariga aralashmasligi ma’lum qilindi
Ta’kidlanishicha, xo‘jalik yurituvchi sub’yektlar o‘zlarining ixtiyoriy tanlovi asosida davlat reyestriga kitirilgan to‘lov tashkilotlarining QR-kodlari hamda bank kartalari, naqd pul va qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa to‘lov usullaridan foydalanishi mumkin. Soliq organlari tomonidan ushbu jarayonga aralashuvga yo‘l qo‘yilmaydi.
Sun’iy intellektda qayta ishlangan surat
2026 yil 1 iyuldan barcha savdo va xizmat ko‘rsatish sohasidagi yuridik shaxslar tomonidan yagona QR-kodli to‘lov tizimi orqali to‘lovlarni qabul qilish majburiyligi belgilandi. Soliq qo‘mitasi mazkur tartib bo‘yicha tushuntirish berdi.
Qo‘mitaning bildirishicha, bu talab to‘lovlar faqat yagona QR-kod orqali qabul qilinishi shart degani emas.
“Yagona QR-kod xaridor uchun qo‘shimcha to‘lov usullaridan biri sifatida mavjud bo‘lishi kerak, xolos. Shuningdek, xo‘jalik yurituvchi sub’yektlar o‘zlarining ixtiyoriy tanlovi asosida davlat reyestriga kitirilgan to‘lov tashkilotlarining QR-kodlari hamda bank kartalari, naqd pul va qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa to‘lov usullaridan foydalanishi mumkin”, deyiladi qo‘mita izohida.
Qayd etilishicha, soliq organlari tomonidan ushbu jarayonga aralashuvga yo‘l qo‘yilmaydi.
“Ta’kidlash kerakki, Soliq qo‘mitasi hisob-kitoblarni amalga oshirish tartibini belgilash vakolatiga ega organ hisoblanmaydi. Agar soliq xodimlari tomonidan davlat reyestriga kiritilgan to‘lov tashkilotlarining QR-kodlarini olib tashlash bo‘yicha noqonuniy harakatlar bo‘lsa, bu haqda Soliq qo‘mitasining 71 244-98-98 raqamli ishonch telefonlariga murojaat qilishi mumkin”, deyiladi qo‘mita rasmiy munosabatida.
Iqtisodiyot
Eskrou orqali rasmiylashtirilgan oldi-sotdi bitimlari o‘sishda davom etmoqda
2026 yil iyun oyida eskrou hisobvaraqlari orqali ko‘chmas mulk va transport vositalari oldi-sotdisi bo‘yicha 34 ming 387 ta bitim rasmiylashtirildi. Bu may oyiga nisbatan qariyb 18,5 foiz, aprelga nisbatan esa 8,3 foiz ko‘p bo‘lib, so‘nggi uch oy ichidagi eng yuqori ko‘rsatkichni tashkil etdi.
Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, iyun oyidagi bitimlarning 19 ming 241 tasi (55,9 foiz) transport vositalari, 15 ming 146 tasi (44,1 foiz) esa ko‘chmas mulk oldi-sotdisiga to‘g‘ri kelgan. Yana 834 ta bitim ko‘rib chiqilish jarayonida.
Taqqoslash uchun, aprel oyida eskrou hisobvaraqlari orqali 31 ming 757 ta bitim rasmiylashtirilgan bo‘lib, shundan 18 ming 960 tasi transport vositalari, 12 ming 797 tasi ko‘chmas mulk oldi-sotdisiga oid bo‘lgan. O‘sha paytda 1 ming 516 ta bitim jarayonda qolgan.
May oyida esa jami bitimlar soni 29 ming 23 taga tushgan. Ularning 16 ming 584 tasi transport vositalari, 12 ming 439 tasi ko‘chmas mulk oldi-sotdisiga to‘g‘ri kelgan, 1 ming 113 ta bitim esa ko‘rib chiqilish bosqichida bo‘lgan.
Shunday qilib, iyun oyida nafaqat rasmiylashtirilgan bitimlar soni oshgan, balki ko‘rib chiqilish jarayonidagi bitimlar soni ham ketma-ket uchinchi oy kamayishda davom etgan. Bu esa arizalarni ko‘rib chiqish va bitimlarni yakunlash jarayoni tezlashganini ko‘rsatishi mumkin.
Hududlar kesimida yetakchilik o‘zgarmadi. Iyun oyida Toshkent shahrida 9 ming 373 ta bitim qayd etilib, bu respublika bo‘yicha jami bitimlarning 27,3 foizini tashkil etdi. Aprelda poytaxtda 9 ming 177 ta, mayda esa 8 ming 575 ta bitim rasmiylashtirilgan edi.
Faollik yuqori bo‘lgan boshqa hududlar qatorida Farg‘ona viloyati (iyun — 3 ming 456 ta, may — 2 ming 708 ta, aprel — 3 ming 42 ta), Samarqand viloyati (iyun — 2 ming 990 ta, may — 2 ming 523 ta, aprel — 2 ming 766 ta) hamda Andijon viloyati (iyun — 2 ming 737 ta, may — 2 ming 383 ta, aprel — 2 ming 354 ta) qayd etildi.
Natijada may oyidagi qisqa pasayishdan so‘ng iyunda eskrou hisobvaraqlari orqali rasmiylashtirilayotgan ko‘chmas mulk va transport vositalari oldi-sotdi bitimlari soni yana o‘sish trayektoriyasiga qaytdi.
Eslatib o‘tamiz, eskrou hisobvaraqlari xaridor va sotuvchi o‘rtasidagi hisob-kitoblarni xavfsiz amalga oshirish mexanizmi bo‘lib, mablag‘lar bitim shartlari bajarilgandan keyingina sotuvchiga o‘tkaziladi.
Iqtisodiyot
Baliqchilikni rivojlantirish markazi tashkil etiladi
Markaz baliq yetishtiruvchilar va naslchilikka ixtisoslashgan baliqchilik xo‘jaliklarining suvga bo‘lgan ehtiyoji bo‘yicha ma’lumotlarni Suv xo‘jaligi vazirligiga taqdim etadi. Vazirlik ro‘yxatga asosan suv olish limitlarining oyma-oy grafigini tasdiqlaydi.
Sun’iy intellekt yaratgan surat
Prezidentning “Baliqchilik tarmog‘ini rivojlantirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” gi farmoni qabul qilindi.
Farmonga ko‘ra, Suv xo‘jaligi vazirligi huzurida davlat muassasasi shaklida Baliqchilikni rivojlantirish markazi hamda uning hududiy bo‘linmalari tashkil etiladi.
Sun’iy suv havzalarida baliq yetishtiruvchilar va naslchilikka ixtisoslashgan baliqchilik xo‘jaliklari quyidagi tartibda kafolatlangan suv bilan ta’minlab boriladi:
Suv xo‘jaligi vazirligi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyat hokimliklari har yili 15 yanvarga qadar sun’iy suv havzalarida baliq yetishtiruvchilar va naslchilikka ixtisoslashgan baliqchilik xo‘jaliklari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni Markazga kiritib boradi.
Markaz har yili 30 yanvarga qadar baliq yetishtiruvchilar va naslchilikka ixtisoslashgan baliqchilik xo‘jaliklarining suvga bo‘lgan buyurtmanomalari asosida yil davomidagi suvga bo‘lgan ehtiyoji bo‘yicha ma’lumotlarni oylar va sub’yektlar kesimida shakllantirgan holda Suv xo‘jaligi vazirligiga taqdim etadi.
Suv xo‘jaligi vazirligi har yili 1 martga qadar shakllantirilgan ro‘yxatga asosan suv manbalarini ko‘rsatgan holda suv olish limitlarining oyma-oy grafigini tasdiqlaydi.
Iqtisodiyot
Baliqchilikni rivojlantirish va qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi tashkil etiladi
2027 yil 1 mayga qadar baliqchilik xo‘jaliklarida suv resurslaridan foydalanish, baliq yetishtirish hajmi, ozuqa sarfi va qo‘llanayotgan texnologiyalar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni yagona tizimda yuritish hamda ijaraga beriladigan suv obektlari hisobini yuritish bo‘yicha “e-baliq” elektron platformasi joriy etiladi.
Prezident farmoniga ko‘ra, Baliqchilikni rivojlantirish va qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi tashkil etiladi.
2027 yil 1 mayga qadar baliqchilik xo‘jaliklarida suv resurslaridan foydalanish, baliq yetishtirish hajmi, ozuqa sarfi va qo‘llanayotgan texnologiyalar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni yagona tizimda yuritish hamda ijaraga beriladigan suv obektlari hisobini yuritish bo‘yicha “e-baliq” elektron platformasi joriy etiladi.
Toshkent davlat agrar universiteti va Xitoyning Daliyan universiteti bilan hamkorlikda 2027/2028 o‘quv yilidan boshlab baliqchilik va akvakultura bo‘yicha qo‘shma fakultet tashkil etiladi.
Bunda:
yiliga 50 nafargacha abituriyent talabalikka davlat granti asosida qabul qilinadi;
ta’lim jarayonlari “2+1” shaklida tashkil etiladi va qabul kvotalari har yili o‘rnatilgan tartibda davlat buyurtmasi qabul parametrlari doirasida tasdiqlanadi.
Iqtisodiyot
Dollar kursida keskin pasayish yuz berdi
Dollar kursida keskin pasayish yuz berdi
Source link
-
Siyosat2 days agoO‘zbekiston va Gruziya strategik sheriklik deklaratsiyasini imzoladi
-
Jamiyat4 days agoSog‘liqni saqlash vaziri korrupsiyaga qarshi murojaat bilan chiqdi
-
Dunyodan3 days ago
NATO davlatlari Rossiyadan xavotirda…
-
Jamiyat2 days agoO‘zbekistonda ayollar umr ko‘rish bo‘yicha erkaklardan oldinda
-
Jamiyat4 days agoGaz ta’minoti va kadastr tizimida korrupsion jinoyatlar aniqlandi
-
Siyosat2 days agoShavkat Mirziyoyev Gruziyaning oliy milliy mukofoti bilan taqdirlandi
-
Jamiyat5 days agoNavoiyda 7 yoshli bolaga yuk mashinasi boshqaruvini bergan shaxsga chora ko‘rildi
-
Jamiyat3 days agoToshkentda Malibu qahvaxonaga borib urildi
