Husayn Hayatseva tomonidan yozilgan

ANKARA (Reuters) – Turkiya muxolifati yetakchisi O‘zg‘ur O‘zer seshanba kuni prezident Tayyip Erdo‘g‘onning siyosiy raqiblariga qarshi deyarli ikki yillik qonuniy tazyiqlar fonida asosiy muxolifat partiyasidan iste’foga chiqib, yangi partiya tashkil etishini aytdi.

Ushbu harakat kutilgan edi va bundan bir asrdan ko’proq vaqt oldin zamonaviy Turkiya asoschisi Mustafo Kamol Otaturk tomonidan asos solingan Respublika Xalq partiyasi (CHP) uchun so’nggi muammodir.

May oyida sud CHPning 2023 yilgi partiya qurultoyini bekor qilib, uni raislik unvonidan mahrum qilganidan so’ng, aksariyat CHP saylovchilari va parlament a’zolari Ozerni nomi oshkor etilmagan yangi partiyaga aylantirishi kutilmoqda.

Parlamentdagi qizg‘in nutqida O‘zer o‘z jamoasining CHPdan iste’foga chiqishi uning siyosiy bosimga bo‘ysunishini anglatmasligini, aksincha, Turkiyani yigirma yildan ko‘proq vaqt davomida boshqarib kelayotgan Prezident Rajab Toyyib Erdo‘g‘onga qarshi yangi turdagi muxolifatni boshlaganini aytdi.

“Bugun biz muqarrar va vaqti kelgan qayg’uli xayrlashuv yoqasida turibmiz. Lekin men yangi boshlanishdan umidvor ekanimizni xalq bilan baham ko’rmoqchiman”, dedi O’zer 80 dan ortiq CHP deputatlariga.

May oyida chiqarilgan sud qarori, 2023-yilgi prezidentlik saylovlarida Prezident Rajab Toyyib Erdo‘g‘anga yutqazgan sobiq yetakchi Kemal Qilichdaro‘g‘lini CHP parlamentidagi qonunbuzarliklarni bahona qilib, raislik lavozimiga tikladi.

O‘zer va uning tanqidchilari o‘tgan yili Istanbul meri va Erdo‘g‘anning asosiy siyosiy raqibi Ekrem Imomo‘g‘li hibsga olingan CHPga nisbatan misli ko‘rilmagan huquqiy tazyiqlar ostida hukmni siyosiy motivli “to‘ntarish” deb atadi.

Hukumat bu da’volarni rad etib, sud tizimi mustaqil ekanini aytadi. Ammo bu choralar moliya bozorini vahima qo‘ydi va Turkiyaning demokratiya va qonun ustuvorligi borasida xavotirlarni kuchaytirdi.

Isyonchilar inqirozi Erdo‘g‘onning 2028-yilgacha bo‘lib o‘tadigan saylovlarda NATOga a’zo davlat ustidan hukmronlik muddatini uzaytirishi ehtimolini oshirishi mumkin, biroq tahlilchilarga ko‘ra, agar hukumat CHP mojarosidan foydalanmoqchi bo‘lsa, buni tezlashtirish mumkin.

(Huseyin Hayatsever reportaji; Tuvan Gumrukju tomonidan yozilgan; Jonatan Spayser tomonidan tahrirlangan)

Source link

Aragchining aytishicha, Turkiya kurd guruhlari Eron urushiga qo’shilishiga yo’l qo’ymaslikka yordam bergan

Aragushining taʼkidlashicha, AQSh prezidenti Donald Tramp urushning toʻrtinchi kunida Eron kurd jangarilari yetakchilari bilan bogʻlanib, mamlakatga quruqlikdan bostirib kirishni qoʻllab-quvvatlagan.

Aragchining aytishicha, taxmin qilinayotgan fitnadan xabar topgach, u Iroqning Kurdiston mintaqasi rasmiylari, Iroq bosh vaziri va Turkiya tashqi ishlar vaziri Hoqon Fidan bilan bog’lanib, Eronning xavotirlarini bildirgan.

Aragchi, “Bu jarayonda Turkiya juda samarali rol o’ynadi. “Ular Amerika tomoni bilan uchrashib, bu masalada juda qat’iy pozitsiyani egalladi. Bu jamoaviy sa’y-harakatlar Eronni bo’lib tashlash va ichki tartibsizliklarni qo’zg’atish fitnasi barbod bo’lishini ta’minladi”.

Aragchi, shuningdek, Eronning soʻnggi shohi oʻgʻli Rizo Pahlaviyni Eronning boʻlinishini qoʻllab-quvvatlaganlikda aybladi.

“O‘sha kichkina qush Isroilga safari chog‘ida Eronni bo‘lib olish bo‘yicha kelishuvga erishdi. U: “Chegaraviy hududlarga ega bo‘lishingiz mumkin, men markazda shoh bo‘laman”, dedi”, – dedi u Pahlaviyni nazarda tutib. Ularda Eronni bo‘lib tashlash, hukumatni ag‘darish va ichki tartibsizliklar keltirib chiqarish uchun barcha rejalari bor edi, lekin ular muvaffaqiyatsizlikka uchradi. ”

Transchegaraviy urush Vanni ishonchsizlik va iqtisodiy yo’qotishlarga duchor qiladi

2026 yil 3 mart

Turkiya aralashuvining oldingi yoritilishi

Urush boshida hukumatparast Turkiye gazetasi ham AQSh hukumati Turkiya hukumati bosimi ostida kurd guruhlarini jalb qilish rejalaridan voz kechgani haqida xabar berdi.

Shunga o’xshash xabarlar keyinchalik AQSh ommaviy axborot vositalarida chop etildi. Mart oyi oxirida chop etilgan New York Times tahlilida aytilishicha, Isroilning Eron shimoli-g‘arbida tartibsizliklar keltirib chiqarish uchun Eron kurd jangarilaridan foydalanish rejasi Turkiya tomonidan barbod bo‘lgan.

Xabarda aytilishicha, Mossad Iroq Kurdistonida joylashgan guruhni safarbar qilishni rejalashtirgan. Isroil samolyotlari oldinga yo’l ochish uchun Eron harbiylari va politsiyasi pozitsiyalariga hujum qilishi kutilgan edi.

Xabar qilinishicha, Mossad direktori Devid Balnea tomonidan qo’zg’olonni qo’zg’atish va rejimni bir necha kun ichida o’zgartirish usuli sifatida taqdim etilgan reja dastlab Vashingtonda qo’llab-quvvatlangan.

Alohida, Isroilning i24 axborot agentligi yuqori martabali isroillik manbalariga tayanib, AQSh vitse-prezidenti J.D.Vens rejani Anqaraga oshkor qilganini xabar qildi.

AQSh va Isroil Eronga hujum qilish uchun sun’iy intellektdan qanday foydalanmoqda?

2026 yil 8 aprel

Isroil harbiy razvedkasining sobiq rahbari Tamir Heymanning taʼkidlashicha, iyun boshida Erdoʻgʻon Trampni kurd guruhlari Eronga kirsa Turkiya qarshi choralar koʻrishi haqida ogohlantirgan. Hymanning aytishicha, bu muhokamalardan so’ng AQSh bu rejadan voz kechgan.

Isroil muxolifati yetakchisi Yair Lapid, shuningdek, Bosh vazir Benyamin Netanyaxuni Turkiyaning “bashorat qilinadigan” javobi va Erdo‘g‘onning Vashingtondagi ta’sirini hisobga olmay, rejani ilgari surayotganini tanqid qildi. Lapid, Erdo‘g‘on “Bosh vazir Netanyaxudan katta saboq oldi” dedi.

Iyun oyi boshida AQSh va Eron oʻrtasida oʻzaro anglashuv memorandumi imzolanganidan soʻng Prezident Rajab Toyyib Erdoʻgʻon Turkiya mojaroni chuqurlashtirishga urinishlarga qarshilik koʻrsatayotganini aytdi.

“Biz provokatsiyalardan foydalanmadik yoki xolislikdan voz kechmadik”, dedi Erdog’an. “Qo’shnichilik va birodarlik tamoyillarining buzilishiga yo’l qo’ymadik. Ko’rfazdagi ittifoqdoshlarimiz va birodarlarimiz bilan hamkorlikda harakat qildik. Urushga olov yoqqanlar emas, tinchlik tarafdori bo’lganlar qatorida edik”.

“Turkiya na Isroil, na Eron Yaqin Sharqda hukmronlik qilishini istamaydi”.

2026 yil 3 aprel

Prezident Erdo’g’an, Turkiya, Qatar va Saudiya Arabistoni Pokiston boshchiligidagi vositachilik harakatlarini kuchli qo’llab-quvvatladi. Uning qo‘shimcha qilishicha, Turkiya harakatlarining ahamiyati vaqt o‘tishi bilan oydinlashadi.

Prezident Erdog’an, shuningdek, to’qnashuvlar chog’ida tashkil etilgan aloqa kanallari mintaqadagi etnik jamoalarga zarar yetkazishi mumkin bo’lgan keng ko’lamli inqirozning oldini olganini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, “turklar, kurdlar, arablar va forslar qanday qilib qonli va makkor o‘yinni to‘xtatganlari” oxir-oqibat oydinlashadi.

Eron Turkiyaga raketa uchirilganini 10 kun ichida uchinchi marta tutib olishdan keyin rad etmoqda

2026 yil 13 mart

kurdlar nima dedi

Eronlik kurd guruhlarning ishtiroki ehtimoli urushning dastlabki bosqichlarida Isroil matbuotida keng muhokama qilingan. Otashkesimdan so’ng Prezident Tramp bu guruhlarni bir necha bor AQSh tomonidan yetkazib berilgan qurollarni mojaroda foydalanmasdan saqlashda aybladi. Kurd guruhlari bu ayblovlarni qayta-qayta rad etgan.

Eronning Kurdiston viloyati va kurdlar yashovchi boshqa shaharlarida faol bo‘lgan olti kurd siyosiy partiyasi AQSh aralashuvidan olti kun avval, 22 fevral kuni Eron Kurdistoni siyosiy kuchlari ittifoqini tuzdi. Vaqt kurd guruhlari quruqlikdagi bosqinda qatnashadi degan umidlarni oshirdi, ammo bunday operatsiya amalga oshirilmadi.

Urush boshida Iroqning birinchi xonimi va Kurdiston Vatanparvarlar Ittifoqining (PUK) yuqori martabali a’zosi Shahnoz Ibrohim Ahmad kurdlar kimningdir askari emasligini ta’kidlab, urushni rad etdi.

Kurdlarning eng yirik qurolli guruhlaridan biri Kurdiston Ishchi partiyasining (PKK) yuqori martabali a’zosi Duran Kalkan mart oyida xuddi shunday bayonot bilan chiqib, “Kurdlar hech kimning askari emas” degan edi.

Bahcheli: Kurdlar AQSh yoki Isroilning “yollanma askari”ga aylanmaydi

2026 yil 10 mart

Alyansga a’zo Eron Kurdistoni Demokratik partiyasi (PDK-I) bosh kotibi o’rinbosari Mustafo Mauldi ham shu oy boshida Vianetga bergan intervyusida bu ayblovlarni rad etdi.

“12 kunlik urushmi yoki 40 kunlik urushmi, Rozihirat kurdlari hech qachon bu urushda qatnashmagan”, – deydi Mauldi. “Havo hujumlari bilan boshlangan va bugungi kungacha davom etayotgan bu urush kurd xalqining huquqlarini himoya qilish uchun qilingan urush emas. Kurdlarning urushda qatnashishi uchun hech qanday sabab yo’q edi”.

U qoʻshimcha qildi: “AQShning bu urushdagi maqsadi Eron hukumatini oʻzgartirish yoki uni AQSh talablarini qabul qilishga majburlashdir”. “Kurdlarning maqsadi Eron Islom Respublikasini yo’q qilish va uning o’rniga Eron demokratik federal davlatini barpo etishdir. Biz to’g’ri siyosat olib bordik va urushga kirishmadik”.

Shunga qaramay, Eron mojaro paytida Iroqning Kurdiston mintaqasida joylashgan kurd guruhlarini bir necha bor raketa va dron hujumlari bilan nishonga oldi. Yaqinda 17 iyul kuni Eronning Komara guruhi lageriga uyushtirgan hujumida, AQSh bilan toʻqnashuv kuchaygan bir paytda toʻqqiz peshmerga jangchisi halok boʻldi. (VK)

Source link

Turkiya Tashqi ishlar vazirligi dushanba kuni Kipr qo’shinlari kelganining 52 yilligi munosabati bilan e’lon qilgan maktubda, Kiprda amalga oshirilgan harakatlarning Kiprning 1960 yildagi Kafolatlar Shartnomasi doirasidagi huquq va mas’uliyatlariga mos kelishini ta’kidladi.

“Turkiya bundan roppa-rosa 52 yil avval 1960-yildagi Kafolatlar shartnomasidan kelib chiqadigan huquq va majburiyatlar doirasida chora koʻrdi va shu orqali kiprlik turklarning hayoti xavfsizligini taʼminladi va ularning Kipr orolida boʻlishini kafolatladi”, — deyiladi vazirlik xabarida.

Shu bois, “Bugun Kipr turklari Shimoliy Kipr Turk Respublikasi tomi ostida va erkin hilpirab turgan milliy bayroq ostida boshlarini baland ko‘targan holda tinchlik va xavfsizlikda yashamoqda” deb qo‘shimcha qildi.

“Vatan va kafil Turkiya kechagidek Shimoliy Kipr Turk Respublikasining manfaatlarini himoya qilish, Kipr turklarining suveren tengligi va teng xalqaro maqomini tan olish uchun kechagidek bugun va kelajakda tinimsiz mehnat qilishda davom etadi” dedi.

“Kiprda tinchlik o’rnatishni va milliy ish uchun hech qanday o’ylamasdan shahid bo’lgan askarlar va ozodlik kurashchilariga rahm-shafqat bilan motam tutishni istaymiz”, dedi u.

Kipr turklarining ozodlik kurashiga toj kiygan Kipr operatsiyasining 52 yilligini faxr bilan nishonlaymiz” dedi.

Turkiyaning Kafolat Shartnomasini chaqirishi haqida bahslar bor. 1974-yil 29-iyulda Yevropa Kengashi Parlamenti Turkiyaning “aralashuv huquqidan foydalanganini” tan oldi, biroq oʻsha yilning avgust oyi oʻrtalariga kelib, xalqaro koʻpchilikning Turkiyaning oroldagi harakatlariga qarashi oʻzgardi.

1974 yil 16 avgustda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xavfsizlik Kengashi 360-rezolyutsiyani qabul qildi, unda “Kipr Respublikasiga qarshi olib borilgan bir tomonlama harbiy harakatlarni rasman ma’qullamaganligini qayd etadi” va Kiprni arxiyepiskop Makarios III hukumati va uning keyingi prezident vazifasini bajaruvchisi Grafko Klerifkoning hukumati sifatida tan oladi.

Source link

Kati Meyer Bartu xobbi fermasiga ega va uning hayvonlaridan biri Felon Tom ismli kurka internetda mashhur bo’ldi. Ishonchim komilki, bu g’ayrioddiy ism ortida qandaydir hikoya bor, lekin u nimadan dalolat qilsa ham, u yomon odam emas. Aslida, u juda katta his-tuyg’ularga ega.

Har kuni bir guruh “kichik odamlar” Katining uyiga tashrif buyurishadi. Jinoyatchi Tom ular bilan birga bo’lishni yaxshi ko’radi. Biroq, bolalar ketish vaqti kelganida, u ko’rinadigan darajada g’amgin ko’rinadi va so’kiradi. Eng qizig’i, bu har kuni sodir bo’ladi. Bu, asosan, 50 ta birinchi sana, bundan tashqari, jinoyatchi Tom bir xil yurak xastaligini qayta-qayta boshdan kechirmoqda.

Biz Katining sarlavhasini o’qiganimizda kulib yubordik. “Har hafta bir xil jadval… kichkina odamlar kelishadi, o’ynashadi va ketishadi … va Felon Tom o’z hayotini rasman tugatgandek tutadi. Do’stim, sizda oziq-ovqat, muxlislar, xavfsiz joy bor va siz hech kimning Shukrona kuni menyusida emassiz. Bu qizarib ketgan miyani tinchlantirish vaqti keldi!”

BOG’LI: Happy Pet Turkeyning mahalliy Chick-fil-A oynasidagi noz-karashmasi virusga aylandi

🐶PawCity-ni olish uchun roʻyxatdan oʻting va toʻgʻridan-toʻgʻri pochta qutingizga kiring va tukli doʻstlaringiz haqidagi ilhomlantiruvchi va qiziqarli hikoyalar🐾🐾

Nima uchun Tom Turkiya qizil?

Sharhlovchilarning ta’kidlashicha, u chindan ham g’azablanganga o’xshaydi, katta his-tuyg’ularga ega edi va quchoqlashga muhtoj edi. Bir sharhlovchi: “Oh, men Gobli Gob rangini o’zgartirishi mumkinligini bilmasdim!”

Xo’sh, kurka qanday his qilayotganini qanday aniqlash mumkin? Field & Stream ma’lumotlariga ko’ra, eng katta maslahatlardan biri bu uning boshining rangi. Nashrning tushuntirishicha, tomning deyarli patsiz boshi qon tomirlari kengayishi va torayishi natijasida rangi o‘zgarib, uning kayfiyati haqida nozik maslahatlar beradi.

Kurkaning boshi shunday his qilganda yorqin qizil rangga aylanadi:

Rang ko’k yoki oq rangga qaytsa, bu odatda qushning xotirjam va bo’shashganligini anglatadi.

Milliy yovvoyi Turkiya federatsiyasi ma’lumotlariga ko’ra, yana bir afzallik – bu kurka tumshug’iga osilgan qalin teri qopqog’i. Snood qancha uzoq bo’lsa, kurka shunchalik ishonchli yoki mashg’ul bo’ladi. Agar qush qo’rqsa yoki tashvishlansa, snood qisqaradi va ancha qisqaroq bo’ladi.

Feron Tom haqiqatan ham so’kadimi yoki yo’qmi – bu har kimning taxmini, lekin bir narsa aniq: Tom o’zining kichik insoniy do’sti bilan butunlay hayratda qoladi va xayrlashish hech qachon oson bo’lmaydi.

Ushbu maqola dastlab Parade Pets tomonidan 2026-yil 20-iyulda nashr etilgan va birinchi bo’lib Pet News bo’limida paydo bo’lgan. Parade uy hayvonlarini afzal ko’rgan manba sifatida qo’shish uchun shu yerni bosing.

Source link

Prezident Nikos Kristodulides dushanba kuni yozdayoq Kipr masalasi bo’yicha kengaytirilgan konferentsiyada qatnashishga tayyorligini ta’kidladi, ammo bunday konferentsiyani chaqirish imkoniyati Turkiyaning ixtiyorida ekanini aytdi.

“Biz tayyormiz va BMT Bosh kotibi Antoniu Guterrishga tayyor ekanligimizni aytdik. U hamma narsa Turkiyaning javobiga bog’liq ekanini tushunadi”, dedi u Turkiya bosqinining yilligini nishonlash uchun tashrif buyurgan G’arbiy Nikosiyadagi urush yodgorligi bo’lgan Makedonitissa qabriga yetib kelgach.

Uning so‘zlariga ko‘ra, Guterrish va uning vakili Mariya Anjela Xolgin o‘rtasida “tegishli jarayonlar davom etmoqda” va Yevropa Ittifoqi “o‘z harakatlari bilan ko‘proq yetakchi rol o‘ynayotganini isbotlamoqda”.

“Umid qilamanki, Bosh kotib bu yerda boʻlganida ijobiy eʼlon qilinadi”, dedi u va Guterrish “mart oyidan beri juda muhim tashabbuslarni boshlaganini” qoʻshimcha qildi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, bu tashabbus “Turkiya prezidenti (Rejep Tayyip Erdo‘g‘on) va Turkiya hukumati bilan ba’zi muhokamalarga asoslangan va bu amalga oshishiga umid qilamiz”.

(Surat: Kristos Teodorid)

Oxirgi oylarda Turkiyaga nisbatan “bosim” kuchayganmi, degan savolga u “bosim masalasi emas” deb javob berdi va Holguinning navbatdagi Kiprga qaytishidan oldin Turkiyani ziyorat qilishni rejalashtirayotganini aytdi. “Bu sa’y-harakatlarning natijalariga ko’ra, biz Bosh kotibning ishtirokidan nima chiqishini ko’ramiz”.

Yevropa Ittifoqi elchisi Raffaele Fittning yaqinda Kiprga tashrif buyurishi ehtimoli haqida shunday dedi: “Biz uning jadvaliga ko‘ra istalgan vaqtda Kiprga tashrif buyurishi mumkinligini istisno qilmaymiz”.

“Biz Yevropa Ittifoqining faollashuvini olqishlaymiz, bu biz mamlakat boshqaruvini qo’lga olganimiz birinchi kundan beri talab qilgan narsamiz. Komissiyaning Ijrochi vitse-prezidentining tayinlanishi Komissiya raisi (Ursula fon der Leyen) tomonidan qiziqish ortganini ko’rsatadi.”

Bosh vazir bu maqsadda “Yevropa Ittifoqining mavjudligi ikki jihatda hal qiluvchi ahamiyatga ega” dedi. Birinchidan, “ Turkiya ham qidirayotgan Turkiyaning Yevropa bilan aloqalari kontekstidagi rivojlanishlar Kipr muammosining hal qilinishi bilan bog`liq ijobiy va aniq o`zgarishlardan o`tishi kerak” dedi.

Ikkinchidan, u “Kipr muammosining har qanday mumkin bo’lgan yechimi Evropa Ittifoqi tamoyillari va qadriyatlariga muvofiq Evropa Aqui kommunautaire bilan mos kelishi kerak” dedi.

“Kipr Respublikasi aʼzo davlat. Yevropa Ittifoqi mumkin boʻlgan yechimdan keyin ham aʼzo davlat boʻlib qolishi uchun oʻz rolini oʻynashi kerak”, dedi u.

Prezident Erdog’anning bu yilgi 20-iyul xotirasi uchun Kiprga tashrif buyurmaslik qarori haqidagi savolga, bu qaror “hech narsani o’zgartirmaydi” dedi.

“Prezident Erdo’g’an kelmaydi. Prezident Erdo’g’anning o’rniga boshqasi keladi, ehtimol vitse-prezident yoki vazir. Hozir bilmaymiz, ammo Kiprdagi turk jinoyatlari bilan bog’liq 52 yil ichida hech narsa o’zgarmadi”, dedi u.

Kunning o’zi haqida Xristodulid shunday dedi: “Bugun og’ir kun, albatta, ko’p so’zlarni sarflashga arzimaydi”.

“Men aytmoqchi bo’lgan narsa shuki, bu erda Makedonitsa qabrida bo’lgan, shuningdek, Kipr atrofida, qamoqxonalarda va ozod va ishg’ol qilingan Kiprning barcha hududlarida dam olayotgan bizning qahramonlarimiz hozir bu mamlakatning etakchisi bo’lgan barchamizning burch va mas’uliyatimizni belgilaydi”, dedi u.

Uning qo‘shimcha qilishicha, hokimiyat tepasida turganlar “turk istilosini tugatish, vatanni ozod qilish va vatanni birlashtirish uchun hamma narsani qilishlari kerak”.

“Bu bizni bugun mavjud bo’lishimiz uchun fidoyilik ko’rsatgan barcha insonlarni xotirlashdek ma’noga ega. Bu yo’nalishda biz o’z oldimizga qo’ygan eng muhim ustuvor yo’nalishlar bo’lgan ishg’olni tugatish, vatanni ozod qilish va birlashtirishga erishish uchun juda aniq reja va rejalar asosida tizimli ishlamoqdamiz”, – dedi u.

Source link