IRBIL, Iroq (AP) – Kurd jangarilari bilan o’nlab yillar davom etgan mojaroga barham berish bo’yicha tinchlik tashabbusi Turkiya hukumati tomonidan amalda “muzlatib qo’yilgan”, dedi payshanba kuni jangarilarning yuqori martabali rahbari.

U va guruhdagi boshqalar Turkiya hukumatini jarayonni olg‘a siljitish uchun zarur huquqiy va siyosiy islohotlarni amalga oshira olmayotganlikda ayblab, Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘onning so‘nggi optimistik bayonotlariga zid keladi.

Kurdiston Ishchilar partiyasi (PKK) hammuassisi va yuqori yetakchilaridan biri Murat Karailan, PKKga aloqador ANF axborot agentligiga bergan intervyusida, oʻz guruhi tinchlikka erishish yoʻlida katta qadamlar qoʻyganini, jumladan, oʻt ochishni toʻxtatish va qurolli kurashni toʻxtatishni eʼlon qilganini aytdi.

“Hozirda jarayon muzlatib qo‘yilgan. Biz ko‘rgan va bizga xabar qilingan narsa shu”, — deya Karaylanning so‘zlaridan iqtibos keltiradi agentlik. “Harakat sifatida biz bu bosqichda o’z zimmamizga yuklatilgan mas’uliyatni bajardik. Hukumat chora ko’rish uchun hamma narsani qilgani aniq”.

Karaylanning so‘zlariga Turkiya rasmiylari tomonidan hech qanday munosabat bildirilmagan.

O’tgan yili PKK qamoqdagi rahbari Abdulla O’jalanning chaqirig’i ortidan Turkiya bilan yangilangan tinchlik sa’y-harakatlari doirasida o’zini qurolsizlantirganini va tarqatib yuborilganini e’lon qildi. Shundan so‘ng PKK shimoliy Iroqda ramziy qurolsizlanish marosimini o‘tkazdi va shundan so‘ng Turkiyaning bir qancha muhim istehkomlaridan Iroqqa o‘z jangarilarini olib chiqib ketayotganini e’lon qildi.

Joriy yil boshida Turkiya parlamenti qo‘mitasi ushbu sa’y-harakatlarni davom ettirish uchun bir qator islohotlar o‘tkazishni, jumladan, zo‘ravonlikdan voz kechgan PKK a’zolarini qayta integratsiyalashuvini tavsiya qilgan, ayni paytda PKK qurollaridan voz kechishini ta’minlash uchun qonuniy choralarni davlat xavfsizlik xizmatlari bilan bog‘lash zarurligini ta’kidlagan edi.

Karaylanning aytishicha, Turkiya hukumati va hukmron partiya rasmiylari aprel oyini jarayonni ilgari surish uchun parlamentga qonun loyihasini taqdim etish oyini belgilagan, biroq qonun loyihasi kiritilmay turib, muddat o‘tib ketgan.

U Turkiya hukumatini komissiya tavsiya qilgan muxolifat siyosatchilari va faollarini qamoqdan ozod qilish kabi oddiy choralarni ham amalga oshirmaganlikda aybladi.

O‘jalanning o‘zi hamon qamoqda. Karaylan, PKKning 12-Kongressida qurolsizlanish jarayonini shaxsan o’zi boshqarishi sharti bilan PKKning qurolli kurashini to’xtatib tarqatib yuborish qarori qabul qilinganini, ya’ni rahbari qamoqda ekan, tashkilotning ichki missiyasi oldinga siljiy olmasligini bildirdi.

Associated Press agentligiga bergan alohida bayonotida, PKKga aloqador siyosiy tashkilot Kurdiston Jamiyatlari Ittifoqi voizi Zagros Hiva, tashkilot O’jalanning chaqiriqlari doirasida bir qancha qadam tashlaganini aytdi. Ammo Hivaning aytishicha, turk kuchlari Iroq shimolidagi ayrim hududlarda faolligicha qolmoqda, hukumat tomonidan tayinlangan ma’murlar hamon Turkiyaning saylangan kurd merlari o’rinlarini egallab turibdi, minglab kurd va turk siyosiy mahbuslari esa qamoqda qolmoqda.

“Turkiya davlati tinchlik yoʻlida hech qanday huquqiy va siyosiy qadam tashlamadi va urush davridagi siyosatini yangi ritorikalar ostida davom ettirmoqda” dedi va Oʻjalanning 1999-yilda hibsga olinganidan beri qamoqda boʻlgan Istanbul qirgʻoqlari yaqinidagi Imrali orolida bir kishilik kamerada saqlanayotganini taʼkidladi.

Hiva Turkiya hukumatini bu jarayonni “vositalashtirishda”, hukmron partiyaning hokimiyat ustidan nazoratini kuchaytirishda va bo‘lajak saylovlarda o‘z nufuzini oshirishda, balki haqiqiy yechim izlashda aybladi.

“Keyingi voqealar butunlay Turkiya davlatining munosabatiga bog’liq”, dedi Hiva. Uning ta’kidlashicha, boshi berk ko’cha “beqarorlashtiruvchi ta’sir” berishi mumkin.

PKK rasmiylarining tinchlik jarayoni to’xtab qolgani haqidagi takliflari Prezident Rajab Toyyib Erdo’g’anning bir kun avval hukmron partiya deputatlariga tinchlik yo’lidagi sa’y-harakatlar ijobiy ohangda davom etayotgani haqidagi bayonotlariga zid.

“Bu jarayon muammosiz davom etmoqda”, dedi Erdog’an. “Ushbu jarayon haqida pessimistik stsenariylarni yozayotganlar faktlarga emas, balki butunlay oʻzlarining aldanishlariga tayanadi.

PKK 1984-yildan beri oʻn minglab odamlarning hayotiga zomin boʻlgan va qoʻshni Iroq va Suriyaga yoyilgan qurolli qoʻzgʻolon uyushtirmoqda. Turkiya, AQSh va Yevropa Ittifoqi tomonidan terrorchi tashkilotlar roʻyxatiga kiritilgan.

Guruh dastlab mustaqil kurd davlatini yaratishga intilgan, biroq keyinchalik Turkiyada koʻproq muxtoriyat va huquqlarni talab qilishga oʻtgan.

___

Syuzan Freyzer ushbu hisobotga Turkiyaning Anqara shahridan o’z hissasini qo’shdi.

Source link

Yovvoyi kurka ov mavsumi boshlanadi. A va B fasllari yakunlandi va Outdoor News xodimi Glen Shmitt ba’zi hosilni yig’ish natijalari haqida xabar beradi. Shmidtning aytishicha, hozirgacha otilgan kurkalar soni o’tgan ikki rekord o’rnatgan mavsumga nisbatan kamaygan. Shmidtning fikricha, salqin, yomg’irli ob-havo boshlanishiga ta’sir qilgan.

ob-havo ta’siri

Shmidtning fikricha, ko’plab kurka ovchilari C yoki D mavsumi uchun litsenziya sotib olishni afzal ko’rgan, chunki ob-havo ideal emas edi. Shundan kelib chiqib, u kelgusi haftalarda yig‘ib olingan kurkalar soni ortishi kutilmoqda.

raqamlar

A mavsumi 15 apreldan 21 aprelgacha davom etdi va Minnesota shtatida 5 995 kurka otdi, bu o’tgan yilga nisbatan 16 foizga kam. V mavsumi 22 apreldan 28 aprelgacha davom etdi va o’tgan yilgi 2963 tadan 3380 bosh kurka otdi. Shmidtning ta’kidlashicha, Minnesota markazidan olingan xabarlar yaxshi bo’lgan va Minnesota markazida ko’rilgan kurkalar soni yuqoriligicha qolmoqda. C mavsumi davom etmoqda va keyingi seshanbagacha davom etadi.

TSM xodimi Endryu Shmidt

TSM xodimi Endryu Shmidt

Phishing ochuvchi nazorat ro’yxati

Minnesota shtatida Uolli baliq ovlash uchun mavsum ochilishi 9-may, shanba kuni rejalashtirilgan. Shmidt mavsumning ochilishi oldidan baliqchilar uchun nazorat ro’yxatiga ega. Qayiqingiz to’g’ri ish holatida ekanligiga ishonch hosil qiling va sizda qayiqda zarur bo’lgan narsalar, qutqaruv ko’ylagi, tirkama chiroqlari, nasos, tirik quduq, barcha batareyalar va baliq ovlash litsenziyasi borligiga ishonch hosil qiling.

jonli o’lja

Jonli o’lja baliqchining nazorat ro’yxatiga qo’shiladigan yana bir narsadir. Ochuvchiga yaqinlashganingizda, o’lja do’koningizdan minnow mavjudligini tekshiring, deydi u. Shmidt kelasi payshanba kuni jonli o’lja ta’minoti haqida yaxshiroq tasavvurga ega bo’lishiga ishonadi. Uning so’zlariga ko’ra, shiner minnows va kamalak minnows mavsum ochilishidan oldin mashhur bo’ladi. Shmidtning so’zlariga ko’ra, agar Uollining tishlashi yaxshi bo’lmasa, hafta oxiri ochilish paytida panfish uchun baliq ovlash B rejasining yaxshi varianti bo’lishi mumkin.

Agar siz Glenn Shmidt bilan suhbatimizni tinglamoqchi bo’lsangiz, iltimos, pastga bosing.

Keling, Minnesota shtatidagi Litchfildga birga tashrif buyuraylik

Source link

ANKARA – Payshanba kuni Turkiya Frantsiyaning Kiprga qo’shin yuborish rejasiga qarshi chiqdi va bu orolni beqarorlashtirish va mavjud xavfsizlik muvozanatini buzish xavfidan ogohlantirdi.

Turkiya kuchayishi haqida ogohlantirmoqda: “Bunday harakat oroldagi mavjud nozik muvozanatni buzish va keskinlikni oshirish xavfini tug‘diradi”, dedi Turkiya Mudofaa vazirligi rasmiysi Anqarada bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida jurnalistlarga.

Bu bayonot Kipr yunon prezidenti Nikos Kristodulidning yakshanba kuni Fransiya Kipr Respublikasiga qo‘shin yuborishi mumkinligi haqidagi bayonotiga javoban aytildi.

“Bunday sa’y-harakatlar Kipr yunon rejimi uchun kelajakda xavfsizlik uchun xavf tug’dirishi mumkin va biz mintaqaviy barqarorlikka putur etkazadigan choralardan qochish kerakligini yana bir bor takrorlaymiz”, dedi rasmiy.

Kipr Yevropa Ittifoqiga a’zo bo’lgan Kipr Respublikasi va 1974 yilda Gretsiya qo’llab-quvvatlagan davlat to’ntarishidan so’ng Turkiya aralashuvidan beri faqat Turkiya hukumati tomonidan tan olingan bo’lginchi shimol o’rtasida bo’lingan.

Turkiya, Gretsiya va Birlashgan Qirollik orolning mustaqillikka erishgandan keyingi kelishuvlari bo’yicha kafolat huquqlarini saqlab qoladi. Turkiya shimolda 50 mingga yaqin askarini saqlaydi.

Britaniya, shuningdek, oroldagi suveren bazalarida taxminan 4000 ga yaqin doimiy qo’shinlarini saqlaydi, Gretsiyaning mavjudligi esa 1000 ga yaqin askardan iborat uzoq muddatli kontingent bilan cheklangan.

Turkiya rasmiysining qo‘shimcha qilishicha, Fransiya qo‘shin jo‘natish uchun xavfsizlikning o‘ziga xos ehtiyoji haligacha noaniq.

Ma’lumot uchun: Prezident Kristodulid yakshanba kuni Fransiya va Parij bo‘lingan orolga qo‘shin jo‘natish imkonini beruvchi kuchlar maqomi to‘g‘risidagi kelishuv bo‘yicha muzokaralarni yakunlaganini aytdi. Uning qo‘shimcha qilishicha, ikki davlat iyun oyida fransuz qo‘shinlarining orolda vaqtincha joylashtirilishi, qo‘shma mashg‘ulotlar va mashg‘ulotlar o‘tkazishi, shuningdek, logistika va tranzit uchun harbiy ob’ektlardan foydalanish imkoniyatini ta’minlovchi huquqiy asosni nazarda tutuvchi kelishuvni imzolashni rejalashtirmoqda.

Kipr yunon prezidenti potentsial qo’shinlarni joylashtirish “faqat gumanitar maqsadlarda” ekanini ta’kidladi, tafsilotlarga to’xtalmasdan.

2-mart kuni Eronning “Shahid” toifasidagi uchuvchisiz samolyoti butun mintaqa bo‘ylab Eronning hujumlari davom etayotgan bir paytda Kipr janubidagi Britaniya harbiy-havo kuchlari bazasiga hujum qildi.

Mas’uliyatni hech bir guruh o’z zimmasiga olmadi, biroq Kipr va G’arb rasmiylari dron hujumida Livanda joylashgan, Eronga aloqador Hizbulloh jangari guruhini aybladi.

Fransuz samolyotlari vaqti-vaqti bilan Qirollik havo kuchlari bazalaridan mintaqaviy logistika uchun foydalangan, biroq 2-martdan boshlab joylashtirilishi Parijning orolda rasmiy harbiy ishtirok etish yo‘lidagi birinchi harakati bo‘ladi. Parij havo hujumlaridan keyin orolga ixtisoslashtirilgan uchuvchisiz va raketaga qarshi kuchlarni joylashtira boshladi.

2-mart kuni uchuvchisiz samolyot hujumidan so’ng darhol Parij Sharl de Goll samolyot tashuvchi guruhini sharqiy O’rta er dengizi mintaqasiga jo’natdi.

Kipr yunon hukumati, Frantsiya va Gretsiya o’rtasidagi mudofaa sohasidagi hamkorlik shundan so’ng kengaydi. O’tgan hafta Parij va Afina Gretsiya xavfsizligini Kiprdagi yangi frantsuz harbiy ishtiroki bilan samarali bog’lab, keng qamrovli strategik hamkorlikni kengaytirish to’g’risidagi bitimni imzoladilar.

Bu nima uchun muhim: Fransiyaning Kiprga joylashtirilishi, Turkiya ham shimolda taxminan 50 000 askarini saqlaydi, Yevropaga a’zo davlatlar Eron va Ukraina o’rtasidagi urushda birlashgan jabhani namoyish etishga intilayotgani sababli, NATO poytaxtlari o’rtasidagi keskinlikni kuchaytirishi mumkin.

Turkiyaning NATOdagi ittifoqchisi, lekin azaliy hududiy raqibi Gretsiya ham so’nggi oylarda Isroil bilan hamkorlikni chuqurlashtirdi va bu Anqaraning mintaqaviy qamaldan xavotirlarini kuchaytirdi.

Seshanba kuni Fransiya Prezidenti Emmanuel Makron ushbu hafta boshida keskinlikni kuchaytirgan holda, Fransiyaning Gretsiyani “barcha tahdidlarga qarshi” qo’llab-quvvatlash majburiyatiga “shubha yo’q” deb izoh berdi, bu izoh Turkiyada Turkiyaga yashirin ishora sifatida talqin qilinadi.

Payshanba kuni so’zlagan turk rasmiylari, NATO a’zolari Frantsiya va Gretsiyaning “o’ziga xos stsenariylar” asosidagi bayonotlari keskinlikni kuchaytirishi va mintaqada tinchlik va barqarorlikka putur etkazish xavfi borligini aytdi.

“Turkiyaga eslatamizki, mintaqamizda tuzilgan harbiy ittifoqlarning muvaffaqiyatga erishish imkoniyati yo’q”, – dedi rasmiy.

Source link

Elektron qurilmalarning noto’g’ri ishlashi natijasida sodir bo’lgan baxtsiz hodisalarga javoban, ortib borayotgan aviakompaniyalar va yo’nalishlar bortda mobil batareyalardan foydalanishni cheklamoqda.

Reklama Reklama

Turkiya Xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkiloti (ICAO) oʻtgan oy yangilaganidan soʻng qoidalarini oʻzgartirgan oxirgi davlat boʻldi.

Bortga nima olib kelishingiz mumkinligi haqidagi qoidalar nafaqat aviakompaniyalar tomonidan, balki fuqaro aviatsiyasining milliy organlari tomonidan ham belgilanadi.

Turkiya fuqaro aviatsiyasi bosh boshqarmasi (SHGM) shu hafta boshida oʻz qoidalarini ICAO tavsiyalariga muvofiq yangilashini eʼlon qildi.

Tez orada quvvat banki bilan sayohat qilishni rejalashtiryapsizmi? Bu erda siz bilishingiz kerak bo’lgan narsalar.

Mobil batareyalar samolyotlarda yong’in xavfini keltirib chiqarishi mumkin

Quvvat banklari yoki portativ zaryadlovchi qurilmalarda yashirin xavflar mavjud bo’lib, ular ba’zi aviakompaniyalarni o’z siyosatlarini qayta ko’rib chiqishga majbur qiladi.

Stanton House Inn butik mehmonxonasida ishlaydigan sayyohlik maslahatchisi Kolin Pirson: “Quvvat banklari bilan bog’liq asosiy muammo – ulardagi litiy-ionli xujayralar, ular shikastlangan yoki nuqsonli bo’lsa, yong’in xavfini keltirib chiqarishi mumkin”.

“Agar quvvat banki ishlamay qolsa, u haddan tashqari qizib ketishi, yonishi yoki hatto portlashi mumkin, bu ayniqsa samolyotning cheklangan joylarida xavflidir.”

Ma’lumki, lityum-ion batareyalar uchuvchan bo’lib, yuqori bosim va ekstremal haroratga duchor bo’lganda, masalan, parvoz paytida xavfni oshiradi.

27-mart kuni ICAO mobil akkumulyatorlarning texnik tavsiflariga o‘zgartirish kiritib, mobil batareyalar soni har bir yo‘lovchiga ikkitadan iborat bo‘lishini va ularni bortda quvvatlantirmaslikni tavsiya qildi (masalan, bortdagi elektr rozetkasidan foydalanish).

Ba’zi quvvat banklari va boshqa lityum batareyalarni faqat olib yurishni talab qiluvchi qoidalar, shuningdek, vatt-soat ko’rsatkichlari bo’yicha cheklovlar allaqachon kiritilgan.

Aviakompaniyalar mobil batareyalar chegaralarini joriy qiladi

Garchi energiya banklari yonib ketishi bilan bog’liq hodisalar kamdan-kam bo’lsa-da, ular aviakompaniyalar xavfsizligi bo’yicha mutaxassislarni keng tashvishga solishi uchun etarli edi.

“Bu endi shunchaki noqulaylik emas; samolyot bortidagi barcha yo’lovchilar va ekipajning xavfsizligi eng muhim masala va hatto bitta voqea ham katta oqibatlarga olib kelishi mumkin”, deydi Pirson.

Qantas, Emirates, Cathay Pacific va Singapore Airlines kabi aviakompaniyalarning barchasi yo’lovchilarga parvoz paytida ulardan foydalanishni yoki bortdagi elektr rozetkalari orqali quvvat olishni taqiqlaydi.

Lufthansa Group yanvar oyida har bir yo’lovchiga ruxsat etilgan odamlar sonini cheklash va bortda foydalanishni taqiqlash uchun qoidalarini yangiladi.

Germaniyaning bayroq tashuvchisi, shuningdek, Austrian Airlines, Eurowings va SWISSni o’z ichiga olgan aviakompaniyalar guruhi yo’lovchilardan uni oldidagi cho’ntagiga, o’rindiq ostidagi sumkaga yoki o’z shaxsiga qo’yishni talab qilib, bir qadam oldinga siljiydi.

Siyosatlar aviakompaniyadan aviakompaniyaga biroz farq qilishi mumkin, ammo ko’pchilik aviakompaniyalar katta sig’imli quvvat banklarini taqiqlashni yoki bortda ruxsat etilgan quvvat banklari sonini kamaytirishni boshladilar.

Samolyotda quvvat bankini olib kelish qoidalari qanday?

Qoidalar har xil bo’lishi mumkin, shuning uchun “esda tutish kerak bo’lgan muhim narsa, jo’nashdan oldin har doim aniq aviakompaniya siyosatini tekshirishdir”, deb maslahat beradi Pirson.

Odatda, sayohatchilar aviakompaniyani xabardor qilmasdan bortda quvvati 100 vatt soatgacha bo’lgan quvvat banklarini olib yurishlari mumkin.

Biroq, 100 dan 160 vatt-soatgacha bo’lgan portativ zaryadlovchi qurilmalar odatda maxsus tasdiqlashni talab qiladi.

Samolyotda 160 vatt-soatdan ortiq har qanday narsaga ruxsat berilmaydi.

Muhimi, quvvat banklari faqat qo’l yukiga joylashtirilishi mumkin va hech qachon tekshirilgan bagajga joylashtirilmaydi. Bundan tashqari, aviakompaniyangiz ushbu qurilmalarni ustki shkafda qoldirishga ruxsat beradimi yoki qat’iyroq qoidalarga ega aviakompaniyalar ularni o’z joyingizda qoldirishingizni talab qiladimi yoki yo’qligini bilib oling.

Ba’zi aviakompaniyalar bortda quvvat banklaridan foydalanishga ruxsat bermaydi, shuning uchun Pearson xavfni to’liq oldini olish uchun sayohat qilishdan oldin qurilmangizni zaryad qilish yoki zaryadlash stantsiyalarini taklif qiladigan aeroportni izlash kabi alternativalarni ko’rib chiqishni maslahat beradi.

“Ozgina qo’shimcha tayyorgarlik uzoq yo’lni bosib o’tishi mumkin”, deydi u. “Quvvat bankining ushbu taqiqlanishi hamma uchun xavfsizroq va xavfsizroq havo qatnovini ta’minlashdagi yana bir qadamdir.”

Source link

Dunyo e’tibori AQShning Hormuz bo’g’ozini blokirovka qilishiga qaratilgan bo’lsa, turk kemasozlik zavodlari mamlakatning ilk davlatga tegishli “Mugem” aviatashuvchi kemasini qurish bilan band.

Turkiya Harbiy-dengiz kuchlari qo‘mondoni Admiral Erkument Tatriog‘lu o‘tgan hafta havo kemasi kelasi yil oxirigacha qurib bitkazilishi kutilayotganini ma’lum qilgan edi.

Bayonotda aytilishicha, korpus avval e’lon qilingan jadvaldan deyarli bir yil oldin qurib bitkaziladi.

Kema 60 ming tonna suv o’tkazuvchanligi va 285 metr uzunligi bilan mamlakatda yaratilgan eng katta harbiy kema bo’lishi kutilmoqda. U shu paytgacha O‘rtayer dengizidagi eng qudratli flagman bo‘lgan Fransiyaning “Sharl de Goll” aviatashuvchi kemasidan (uzunligi 261 metr, og‘irligi 42,5 ming tonna) o‘zib ketadi. U 60 ta samolyotni sig‘dirishga mo‘ljallangan va qisqa uchish tizimiga ega.

Anqarada ko‘pchilik Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘anning bevosita ishtirokida 2025-yil avgust oyida boshlangan loyihaning jadal sur’atlarda davom etayotganini Turkiyaning davlat ishtirokchilariga qarshi zarur to‘xtatuvchi choralarni yaratish uchun o‘z arsenalini kuchaytirishga qat’iy qarori belgisi sifatida qaramoqda.

Yangi MEE axborotnomasi: Quddus dispetcheri

Turkiya Unpacked va boshqa MEE axborot byulletenlari bilan birga Isroil va Falastin haqidagi soʻnggi maʼlumotlar va tahlillarni olish uchun roʻyxatdan oʻting.

Turkiya va Isroil o’rtasidagi keskinlik so’nggi paytlarda kuchaygan, Isroil hukumati va muxolifat rahbarlari o’zlarining ritorikalarida Turkiyani Eron bilan taqqoslashmoqda.

Isroilning navbatdagi bosh vaziri bo‘lishi mumkin bo‘lgan mashhur muxolifat yetakchisi Naftali Bennet fevral oyida Vashingtonda bo‘lib o‘tgan konferensiyada Turkiya “keyingi Eron” ekanini aytgan edi.

sharqiy O’rta er dengizida izolyatsiya qilingan

Turkiya hukumati Isroil, Eron va AQSh o‘rtasidagi ikki urushdan so‘ng havo hujumidan mudofaa va uchuvchisiz platformalar, shuningdek, beshinchi avlod Khan qiruvchi samolyotini ishlab chiqarish liniyalari loyihalarini tezlashtirmoqda.

Turkiya dengiz kuchlariga ixtisoslashgan akademik Maysne Yasarning aytishicha, Isroilning Gretsiya va Kipr bilan kuchayib borayotgan ittifoqlari Turkiyani dengiz kuchlariga e’tibor qaratishga undamoqda.

“Qo’yilgan orzu”: Turkiyaning Eronga ergashish va Yaqin Sharqdagi energiya yo’nalishlarini o’zgartirish rejasi

ko’proq o’qish ”

Bunday samolyot tashuvchilar odatda ochiq dengizlar uchun ishlab chiqariladi, biroq Anqara Mugemni mintaqadagi potentsial dushmanlarni to’xtatish usuli sifatida ko’rishi mumkin, dedi Yasar.

“Kipr yunonlari va Isroil o’rtasidagi munosabatlarning iliqlashishi bu ittifoqni juda samarali qildi va ikkala davlatning pozitsiyasi juda agressiv bo’ldi”, dedi Yassar Middle East Eye nashriga.

“Turkiya Sharqiy O’rta Yer dengizida yakkalanib qolmoqda va bu samolyot tashuvchi ham qo’shimcha qobiliyat, ham strategik zaruratdir”.

Samolyot tashuvchi kema qurish Turkiya uchun yangi g’oya emas. Uning ildizlari 1990-yillarning boshlariga borib taqaladi.

Turkiya dengiz flotining sobiq admirali Yanki Bagjio‘g‘lining aytishicha, ko‘k-suvda joylashtirish kontseptsiyasi 1993-yilda ishlab chiqilgan, jumladan, engil samolyot tashuvchilar, amfibiya hujum kemalari va transatlantik quvvat proyeksiyasi.

U MEE ga aytishicha, loyiha dengiz floti kelajagi bo’yicha tadqiqotlarga javob sifatida 2017 yilda shakllangan.

“Samolyot tashuvchi kemalarga bo‘lgan ehtiyoj birinchi o‘ringa chiqdi.

Anqaraning TCG Anadolu uchuvchisiz samolyot tashuvchi kemasini o’z ichiga olgan dastlabki reja beshinchi avlod F-35 yashirin qiruvchi samolyotini sotib olishni ko’zda tutgan. Biroq, Turkiya 2019-yilda dasturdan chiqarildi, bu esa uni muqobil variantlarni izlashga majbur qildi.

Hozircha turk harbiylari yashirincha harakatlanish qobiliyatiga ega Kijilerma uchuvchisiz qiruvchi samolyotidan keng foydalanishni rejalashtirmoqda, u ham to‘liq reaktiv yengil qiruvchi yoki Xonning beshinchi avlod qiruvchisining dengiz versiyasi bo‘lishi mumkin. Sun’iy intellekt yordamida qisqa masofaga uchish qobiliyatiga ega bo’lgan va TCG Anadolu’da allaqachon ishlayotgan Bayraktar TB3 ham joylashtiriladi.

muzokaralar kuchi

Turkiyaning sobiq elchisi Alpel Coshkunning aytishicha, samolyot tashuvchi loyihasi Turkiyaning kuchli mudofaa sanoati salohiyatiga ega ekanligi va Yevropa xavfsizlik arxitekturasida yaxshi joy olganining yana bir belgisidir.

Hozirda Vashingtondagi Karnegi tahlil markazining katta ilmiy xodimi Coshkunning qoʻshimcha qilishicha, aviatashuvchi Turkiyaning NATOdagi obroʻsini oshiradi, chunki Qoʻshma Shtatlar oʻz ittifoqchilaridan koʻproq hissa qoʻshishga intilmoqda va Yevropadan voz kechish ehtimoli tobora ortib bormoqda.

“Bu ma’noda Turkiyaning savdolashish kuchi ortadi. Lekin bularning narxi bor”, – deydi u. “Bu mintaqadagi keskinlikni kuchaytirishi va yangi tahdid tushunchalarini keltirib chiqarishi mumkin.”

2020-yilda Gretsiya bilan yaqinda yuzaga kelgan keskinliklar Fransiya va Gretsiya oʻrtasida harbiy ittifoq tuzishga olib keldi, ikkala davlat ham bir-birining suverenitetini qoʻllab-quvvatlashga vaʼda berdi.

Istanbul Dubayga raqobat qila oladimi? Eron urushi mintaqani qayta shakllantirar ekan, Turkiya sarmoyadorlarni jalb qilishga intilmoqda

ko’proq o’qish ”

Coshkunning fikricha, boshqa davlatlar, jumladan, Isroil tomonidan mavjud bo’lgan bu “tahdid idroki” mumkin bo’lgan kuchayishning oldini olish uchun Turkiya hukumati tomonidan boshqarilishi kerak.

Isroilning dengiz kuchlari imkoniyatlari cheklangan va birinchi navbatda G’azodagi dengiz embargosini saqlab qolish yoki maxsus missiyalarni bajarishga qaratilgan.

Ammo ekspertlarning aytishicha, Ukraina va Erondagi urushlar yirik harbiy-dengiz kemalarining ballistik raketalar, jumladan, kichik dronlar va samolyot tashuvchilarga nisbatan zaifligini ochib berdi.

O‘tgan aprel oyida F/A-18E Super Hornet qiruvchi samolyoti “Garri S. Truman” samolyot tashuvchisi hutilar artilleriyasidan o‘q uzmaslik uchun yuqori tezlikda manevr qilganidan so‘ng Qizil dengizga qulagan edi. Eronga qarshi so’nggi urush paytida AQSh samolyot tashuvchilari birinchi navbatda Eron raketalarining to’g’ridan-to’g’ri masofasidan tashqarida joylashgan edi.

Turk samolyot tashuvchilari assimetrik tahdidlarga qarshi turish uchun vertikal uchirish tizimlari, yaqin masofadagi qurol tizimlari va masofaviy qurol tizimlari kabi mudofaa tizimlari bilan jihozlanishi kutilmoqda.

Istanbul kemasozlik zavodi qo’mondoni general-mayor Rejep Erdink Yetkin mart oyida turk televideniyesiga loyiha katta sur’atda davom etayotganini va shu yil oxirida aeroportda sinovdan o’tkaziladigan parvoz rampalarini ishlab chiqarganini aytdi.

Ushbu kema bir vaqtning o’zida megabloklarni ishlab chiqarishi mumkin bo’lgan bir nechta kemasozlik zavodlari tufayli tez qurilmoqda. Kema 2030 yilgacha to‘liq ishga tushishi kutilmoqda.

qurol diplomatiyasi

Turkiya hukumati vakillari tomonidan e’tiborga olingan jihatlardan biri Turkiyaning Shimoliy Afrika, ayniqsa Liviyadagi faolligi va Afrika shoxi, xususan, Sudan va Somalidagi sarmoyalaridir.

Turkiya allaqachon Somali qirg’oqlari yaqinida energiya manbalari uchun burg’ulash ishlarini olib bormoqda va mamlakat ichida kosmik uchirish inshootini yaratishni rejalashtirmoqda. Samolyot tashuvchilar ushbu manfaatlar uchun muhim himoya mexanizmi bo’lib xizmat qilishi mumkin.

Hozirda Turkiyaning asosiy muxolif partiyasi CHP yetakchisi o‘rinbosari bo‘lgan Bag‘jio‘g‘li shaxsan Turkiyaning samolyot tashuvchi kemasiga ega bo‘lishini istashini aytdi, biroq mamlakatning moliyaviy imkoniyatlari cheklanganini hisobga olib, vaqt to‘g‘ri emasligini qo‘shimcha qildi.

“Turkiya Sharqiy O’rta Yer dengizida yakkalanib qolmoqda va bu samolyot tashuvchi ham qo’shimcha qobiliyat, ham strategik zaruratdir”.

– Meisne Yasar, olim

Uning ta’kidlashicha, Turkiyaning Shimoliy Kiprda allaqachon havo bazasi mavjud bo’lib, u O’rta er dengizi o’rtasida amalda cho’kmaydigan samolyot tashuvchisi sifatida faoliyat yuritmoqda.

“Mamlakatimizda ilg’or jangovar samolyotlar yo’q, shuning uchun biz Xan qiruvchi samolyoti loyihasi, shuningdek, muhim ob’ektlarni himoya qilish uchun havo hujumidan mudofaa tizimlarini qurish va esminetlarni qurish kabi favqulodda ehtiyojlarni birinchi o’ringa qo’yishimiz kerak”, dedi Bag’jio’g’li.

Bag‘jio‘g‘li samolyot tashuvchisidan Gretsiyani bezovta qilish uchun qayiq diplomatiyasi stsenariysida foydalanish mumkinligini tan oldi, lekin unga zarba berish guruhining bir qismi sifatida bir nechta kemalar ham kerak bo‘lishini qo‘shimcha qildi: yuk samolyotlari, suv osti kemalari, erta ogohlantiruvchi samolyotlar va ko‘plab dengiz vertolyotlari, Turkiyada hozirda ular yetishmaydi.

Buning oʻrniga, uning soʻzlariga koʻra, Anqara Istanbul sinfidagi sakkizta fregati (ulardan faqat bittasi hozirda xizmat koʻrsatmoqda) va Tepe toifasidagi zenit esminetlarini (sakkiztasi rejalashtirilgan, lekin hozirda faqat bittasi ishlab chiqarilmoqda) tezda yakunlashi va Barbaros sinfidagi toʻrtta fregatni modernizatsiya qilishi kerak.

“Unda samolyot tashuvchilarga ehtiyoj qolmas edi”, — deya qoʻshimcha qildi u.

Yasar rozi emas. Uning so’zlariga ko’ra, Anqara vaqt o’tishi bilan barcha platformalarni bosqichma-bosqich qurish uchun resurslarni topa oladi.

“Men samolyot tashuvchilar qo’shni jamoalarga ta’sir qilishiga ishonaman”, dedi u. “Va uzoq muddatda u xorijdagi kuchini ikki baravar oshiradi.”

Source link