Dunyodan
Tojikiston va Oʻzbekiston oʻrtasidagi erkin savdo shartnomasi amal qiladi – Xurshed Karimzoda
O‘tgan yili Tojikiston chetdan keltiriladigan keramik plitkalarga bojlarni oshirgan edi. Biroq bu chora o‘zbek mahsulotlariga taalluqli emas, chunki ikki davlat o‘rtasidagi erkin savdo shartnomasi o‘z kuchida qoladi.
Bu haqda Tojikiston bojxona komissari Xurshed Karimzoda 12 fevral kuni bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida ma’lum qildi.
Avvalroq o‘zbekistonlik tadbirkorlar bilan uchrashuvda Bosh vazir o‘rinbosari Jamshid Xodyaev Tojikistonning savdo to‘siqlari kuchayib borayotganidan shikoyat qilib, 2025-yil 1-dekabrdan boshlab import qilinadigan keramik plitkalar uchun bir tonna uchun 450 AQSh dollari miqdorida qo‘shimcha to‘lov joriy etilishi, bojxona to‘lovlari 300 dollar etib belgilanishi haqida ma’lum qilingan edi. Bosh vazir Qo‘jayevning aytishicha, qo‘shni davlat ushbu savdo cheklovlarini bekor qilmasa, O‘zbekiston qarshi choralar ko‘rishga majbur bo‘ladi.
Karimzoda bu masala OAVda biroz bo‘rttirilganini aytdi.
“Katta muammolar yo’q. Ba’zida jiddiy muammolar bordek ma’lumot beriladi, lekin aslida katta muammolar yo’q”, – deydi u.
Bojxona komissari ko‘p hollarda masala to‘liq yetkazib beruvchi tomonidan hujjatlarni taqdim etmaslik bilan bog‘liqligini aytdi. Hujjatlar yetarli bo‘lmasa yoki tovarning qiymatiga shubha tug‘ilsa, bojxona o‘z hisob-kitoblarini mamlakatning ichki bozor qiymatiga asoslaydi.
Karimzodaning aytishicha, ba’zi o’zbekistonlik yetkazib beruvchilar narxlarni bozor narxidan pastroq deb e’lon qilgan. Bozor tahlilidan so’ng, biz joriy narx ancha yuqori ekanligini aniqladik.
Karimzodaning aytishicha, O‘zbekiston bilan amaldagi erkin savdo shartnomasiga ko‘ra, keramik plitkalar boj to‘lanadigan tovarlar ro‘yxatiga kiritilmagan. Uning so‘zlariga ko‘ra, 37 turdagi tovarlar erkin savdo rejimidan chiqarilgan, ammo keramik plitkalar ular orasida emas.
Shuning uchun O‘zbekistondan mahsulotlar asosan muomala bahosiga ko‘ra likvidatsiya qilinadi.
Bojxona rahbari o‘tgan yili Tojikistonda keramik plitkalar ishlab chiqaruvchi yangi korxona ishga tushirilganini ma’lum qildi. Shuning uchun hukumat import bojlarini oshirish orqali ichki bozorni himoya qilishga qaror qildi.
U tsementni ham misol qilib keltirdi. 2021-yilda O‘zbekistondan import qilinadigan sement narxi bir tonna uchun 300 dollar etib belgilandi. 2025-yilda O‘zbekiston ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash maqsadida import qilinadigan sementga tariflar joriy qildi.