Jamiyat
Tirbandlikda qolmaydigan mashina, o‘zimizga mos tibbiy moslama va sun’iy yomg‘ir – Eco Expo qanday o‘tmoqda?
Tirbandliklar uchun qulay, parking uchun ko‘p joy talab qilmaydigan mashina qanaqa bo‘ladi? Bitta moslama orqali bo‘y, vazn, harorat, qondagi kislorod miqdori va boshqa tibbiy ko‘rsatkichlarni bilib olsa bo‘ladimi? Orol dengizidagi ekotizimni tiklash uchush sun’iy yomg‘ir yog‘dirish taklifiga nima deysiz? Ekologiya vazirligi tomonidan tashkil etilgan Eco Expo Central Asia 2025 xalqaro ko‘rgazmasida shunaqa qiziq narsalar ko‘rdikki, hammasini ham gapirishga vaqt va sahifa yetmay qolishi mumkin.
Misol uchun, ko‘rgazmada Oroldagi ekotizimni yaxshilash uchun sun’iy yomg‘ir yog‘dirish borasidagi mulohazalarni eshitdik. Tadbirda aytilishicha, tabiatni asrash uchun har qanday tashabbusni qo‘llash kerak. Sun’iy yomg‘ir yog‘dirish masalasini esa olimlar hal qilgani ma’qul, agar ular shuni lozim topishsa, balki qachondir qo‘llab ham ko‘rishar.
Ekoturizm
Ko‘pincha toqqa chiqish, dam olish deganda tasavvurlarimiz Bo‘stonliq tumani bilan chegaralanadi. Chorvoq, Bildirsoy va Yusufxonaga bo‘lgan hurmatimiz ulkan, ammo O‘zbekiston undan ham ulkanroq. Keng va juda keng. Tog‘lari, ko‘llari va dashtlari bir olam.
Shu ma’noda ko‘rgazma juda manfaatli bo‘lmoqda. Birgina xaritada ekoturizmning hamma salohiyatini ko‘rishingiz mumkin. Zamonaviy pavilonda cho‘l manzarasi tiklab qo‘yilgani esa, alohida masala. Bularni ko‘rarkansiz, hali boradigan joylaringiz ko‘p ekanini his qilasiz.
Ekomobil
Zamonaviy dunyoning eng katta muammolaridan biri – tirbandlik. Sababi esa o‘zimizda. Ko‘chada yurganingizda bir qiziqib ko‘ring, tirbandlikda turgan aksariyat mashinalarda yakka haydovchi o‘tirganini ko‘rasiz. Oddiy Matiz bo‘ladimi, yoki o‘zi bir uycha chiqadigan kattakon mashinami, bir kishiga xizmat qiladi xolos.
Turin universiteti tomonidan namoyish qilingan ixchamgina elektromobil esa shu ma’noda chinakam haloskor bo‘lishi mumkin. Tasavvur qiling, tirbandlikda energiya isrof qilmaydigan, osongina yo‘lini topib ketadigan, to‘xtab turish uchun katta joy talab qilmaydigan bunday avtomobil qancha muammolarni hal qilgan bo‘lardi. Eng yaxshi tomoni – bunaqa mashina yo‘lakni bir chetida turaveradi, joy talashib qo‘shnilar bilan janjallashishga ham hojat yo‘q.
O‘zimizning odat
Har bir millatning o‘ziga hos jihatlari bo‘ladi, bizga yaqinrog‘i esa – o‘z vaqtida shifokorga bormaslik bo‘lsa kerak. Tan olaylik, hammamiz ham og‘rib qolganimiz hamono shifoxonaga chopavermaymiz.
Shu tomonlama Eco Expo Central Asia 2025da namoyish etilgan tibbiy moslama juda manfaatli bo‘lishi mumkin. Bu moslama bir vaqtning o‘zida kishining bo‘yi, vazni, harorati, qon bosimi, undagi kislorod miqdori va boshqa ko‘rsatkichlarni aniqlab bera oladi. Qulay tomoni, uni istalgan joyga o‘rnatsa bo‘ladi – metro, supermarketlar, konsert zallari va hokazo. Muhimi – qimmat ham emas.
Havo tozalagich
Vahimalarning turi har-xil bo‘ladi, so‘nggi yillarda ommalashgani esa – havo ifloslanishi. Bu ekologik xavfning oldini olish oson emas, ammo mumkin. Eng avvalo tabiatni asrashimiz lozim, qolaversa uy havosini tozalab turish ham katta ahamiyatga ega.
Siz suratda ko‘rib turgan moslama xonadoningiz havosini tezda tozalab beradi. Xorijdagi muqobillariga nisbatan ancha arzon va samarali, uni yasash uchun ham ko‘p narsa kerak emas. Muhimi – tozalagich filtrlarini esa uch oyda almashtirsangiz kifoya.
MehrGo
Endilikda yo‘l chetida taksi kutib turish tarixda qolgan, zamonaviy dunyoni onlayn taksi xizmatisiz tasavvur qilish qiyin. Ammo qanaqa taksi keladi, bilmaysiz. Shu tomonlama MehrGo startapi juda qimmatli – u bilan ayniqsa bolalarni kerakli joyga muammosiz yuborishingiz mumkin. Qulay va xavfsiz.
Startaplar dunyosi
Eco Expo Central Asia 2025 xalqaro ko‘rgazmasi davomida shu qadar ko‘p startaplar namoyish etildiki, har biriga soatlab vaqt ajratsa arziydi. Dala chetidan turib boshqariladigan urug‘ qadagich, tinch maqsadlarda qo‘llaniladigan dronlar, suvni tozalash moslamalari – ularning har biri hayotimizni yaxshilashga qaratilgan. Zotan ko‘rgazmaning maqsadi ham aynan shu edi, har bir o‘tgan kun avvalgisidan yaxshiroq bo‘lishi lozim.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Navro‘z umumxalq bayrami va muborak Ramazon hayitini nishonlash arafasida xalqimizga xos ezgulik, mehr-oqibat, bag‘rikenglik, kechirimli bo‘lish kabi olijanob fazilatlarni namoyon etgan holda hamda davlatimiz tomonidan olib borilayotgan insonparvarlik siyosatining amaliy tasdig‘i sifatida “Jazo muddatini o‘tayotgan, qilmishiga chin ko‘ngildan pushaymon bo‘lgan va tuzalish yo‘liga qat’iy o‘tgan bir guruh shaxslarni afv etish to‘g‘risida”gi Farmonni imzoladi.
Farmonga muvofiq, O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 109-moddasi 23-bandiga asosan jazo muddatini o‘tayotgan hamda qilmishiga chin ko‘ngildan pushaymon bo‘lgan va tuzalish yo‘liga qat’iy o‘tgan 392 nafar shaxs afv etildi.
Afv etilgan shaxslarning 223 nafari asosiy jazodan to‘liq ozod etildi, 82 nafari jazoni o‘tashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilindi, 34 nafarining ozodlikdan mahrum etish jazosi yengilroq jazo bilan almashtirildi.
Shuningdek, 53 nafar shaxslarga tayinlangan ozodlikdan mahrum etish jazosining muddatlari qisqartirildi.
Afv etilganlarning 3 nafarini chet el fuqarolari, 26 nafarini ayol, 14 nafarini 60 yoshdan oshgan erkaklar, 166 nafarini yoshlar hamda 24 nafarini taqiqlangan tashkilotlar faoliyatida qatnashgan shaxslar tashkil etadi.
Farmon ijrosi yuzasidan afv etilgan shaxslarni oilasi va yaqinlari bag‘riga qaytarish, ijtimoiy hayotga moslashib, foydali mehnat bilan shug‘ullanishlari, sog‘lom turmush tarzini yo‘lga qo‘yib, jamiyatda munosib o‘rin topishlari uchun ularga ko‘mak berish bo‘yicha mas’ul vazirlik va idoralarga tegishli topshiriqlar berildi.
Toshkent viloyatining Bo‘stonliq tumanida joylashgan Chinorkent tog‘larida adashib qolgan fuqaroga qutqaruvchilar yordam ko‘rsatdi.
Favqulodda vaziyatlar vazirligi ma’lum qilishicha, voqea yuzasidan xabar Toshkent viloyati FVBBga «112» qisqa raqami orqali kelib tushgan. Unga ko‘ra, tog‘ hududida bir erkak adashib qolgani va qutqaruvchilar ko‘magi zarurligi bildirilgan.
Shundan so‘ng, zudlik bilan aytilgan manzilga Toshkent viloyati Favqulodda vaziyatlar bosh boshqarmasining qidiruv-qutqaruv guruhi yetib borgan.
Qutqaruvchilar tomonidan adashib qolgan fuqaro topilib, muvaffaqiyatli ravishda xavfsiz hududga evakuatsiya qilingan.
Korrupsiyaga qarshi kurashish yo‘nalishida DXX Qashqadaryo viloyati bo‘yicha boshqarmasi hamda Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti xodimlari tomonidan o‘tkazilgan tezkor tadbirda Qarshi shahridagi mahalla fuqarolar yig‘inlaridan birida hokim yordamchisi lavozimida ishlovchi shaxs qo‘lga olindi.
Aniqlanishicha, u 1983 yilda tug‘ilgan fuqaroga 2019 yilda shahar hokimligi tomonidan ijara shartnomasi asosida berilgan davlat zaxirasidagi 35 sotix yer maydonini mansabdor tanishlari orqali xususiy mulk sifatida rasmiylashtirib berish evaziga 1000 AQSh dollari olgan vaqtida ushlangan.
Tergovga qadar tekshiruv davomida mazkur pul mablag‘i shahar hokimligining yetakchi mutaxassisiga berilishi kerakligi ma’lum bo‘lgan. Shundan so‘ng tezkor tadbir davom ettirilib, u ham ushbu mablag‘ni olgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan ushlangan.
Hozirda mazkur shaxslarga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan bo‘lib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
DXX fuqarolarni kundalik hayotda shunday qonunbuzilish holatlariga duch kelgan taqdirda, idoraning 1520 qisqa raqami orqali murojaat qilishga chaqirdi. Qayd etilishicha, murojaat qiluvchining shaxsi sir saqlanishi kafolatlanadi.
«Malika» bozori yaqinidagi vaziyat muammo faqat bitta bekat joylashuvi bilan cheklanmasligini ko‘rsatmoqda. Ushbu hududda yuqori intensivlikdagi transport oqimi, jamoat transporti harakati, piyodalar qatnovi, to‘xtash joylari va bozorga kirish yo‘llari bir nuqtada kesishmoqda.
Foto: Yo‘l harakatini tashkil etish markazi
Shu munosabat bilan, harakatlanish sxemasini to‘liq qayta ko‘rib chiqmasdan amalga oshiriladigan har qanday qisman yechim, jumladan faqat bekatni ko‘chirish, kutilgan samarani bermasligi, aksincha vaziyatni yanada murakkablashtirishi mumkinligi ta’kidlanmoqda.
Ma’lum qilinishicha, Yo‘l harakatini tashkil etish markazi mutaxassislari mazkur hududda harakatni tashkil etishning bir nechta variantlari ustida ish olib bormoqda. Xususan, chorraha geometriyasi va yo‘laklarning o‘tkazuvchanlik qobiliyati tahlil qilinmoqda, svetofor boshqaruvi tizimi samaradorligi baholanmoqda, yo‘l qismidan amaldagi foydalanish holati, jumladan, to‘xtash joylari hisobga olinmoqda. Shuningdek, turli yechimlarning transport va piyodalar oqimiga ta’siri ham modellashtirilmoqda.
Kompleks yondashuv doirasida bekatlar joylashuvini o‘zgartirish ehtimoli, harakatlanish sxemasini tuzatish, svetoforlar ishini optimallashtirish hamda to‘xtash joylarini tartibga solish kabi choralar ko‘rib chiqilyapti.
Qayd etilishicha, asosiy maqsad haydovchilar, yo‘lovchilar va piyodalar uchun yangi ziddiyatlar keltirib chiqarmasdan harakatni yaxshilashdan iborat.
Ayni paytda mazkur hudud uchun chuqur tahlillarga asoslangan yechim variantlaridan biri tayyorlangan bo‘lib, u transport tugunidagi yuklamani kamaytirishga qaratilgan yondashuvni namoyon etadi. Shu bilan birga, qaror qabul qilishda aholi fikri muhim omil sifatida qaralayotgani, fuqarolardan konstruktiv taklif va mulohazalar kutilayotgani bildirildi.
Hukumatning joriy yil 18-martdagi 19-son qarori bilan respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatida ish jarayonlarini raqamlashtirish doirasida qog‘ozdan foydalanishni tartibga solish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi qarori qabul qilindi.
Qarorga ko‘ra, 2026-yil 1-iyunga qadar:
ishlatilgan qog‘ozlarni yig‘ish uchun maxsus chiqindi quti (konteyner)lari tashkil etiladi va ularni qayta ishlash korxonalariga yetkazish tizimi yo‘lga qo‘yiladi;
har bir tarkibiy bo‘linmadagi xodimlar soni, ish hajmi va haqiqiy ehtiyojdan kelib chiqqan holda, qog‘oz sarfi uchun cheklov joriy qilinadi.
2026-yil 1-maydan respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarida:
kelgusi 5 yilda xarajatlar smetasini tuzish jarayonida qog‘oz, siyoh, printer va nusxa ko‘chirish uskunalarini xarid qilish xarajatlari miqdori har yili 15 foizga kamaytirilgan holda rejalashtiriladi;
printerlardan markazlashgan holda umumiy foydalanish tizimi joriy qilinadi. Bunda umumiy foydalanishdagi ochiq ofisda faoliyat yurituvchi har 20 nafar xodim uchun 1 dona printer ajratiladi;
har oyda 1 marotaba «Qog‘ozsiz bir kun» ekoaksiyasi o‘tkaziladi.
ETB O‘zbekistonning siyosat foiz stavkasi 2026-yil oxirigacha 13 foizga tushishini kutmoqda
Prezident qo‘shaloq bayram munosabati bilan 392 nafar mahkumni afv etdi
Islom bank ishi anʼanaviy foizlarga asoslangan modellardan nimasi bilan farq qiladi?
-
Dunyodan5 days ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Siyosat4 days agoSoʻnggi savdo maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekiston temir yoʻllari importi eksportdan 2,5 barobar koʻp
-
Iqtisodiyot5 days agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Jamiyat5 days ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Dunyodan4 days ago
Istanbulda yetti yil avval sodir etilgan qotillik ishi fosh etildi. O’zbek ayoli vafot etdi
-
Dunyodan4 days ago
Isroil mintaqaviy tuzilmani qayta tiklamoqchi
-
Iqtisodiyot5 days agoQashqadaryo viloyati ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantiriladi
-
Dunyodan4 days ago
Eron Hindistondan qo’lga olingan tankerni ozod qilishni talab qildi