Connect with us

Dunyodan

Suriyadagi kurd muxtoriyatining tugashi: Rojava tajribasining tugashi

Published

on


Qariyb 14 yildan so‘ng Suriyaning kurdlar boshchiligidagi Rojava avtonom viloyati amalda tugatildi. Damashqning yangi hukumat qo‘shinlari yanvar oyida qisqa muddatga hududni to‘liq nazorat qilib, Suriya demokratik kuchlarini (SDF) taslim bo‘lishga majbur qildi. Shu tariqa Yaqin Sharqdagi eng noyob siyosiy tajribalardan biri yakunlandi.

Rojava 2012-yilda Suriyada fuqarolar urushi boshlanganda, Suriya shimoli-sharqidagi Furot daryosi orqali tashkil etilgan. “Kurd muxtoriyati” deb atalgan boʻlsa-da, kurdlar bu mintaqa aholisining yarmidan koʻpini tashkil etib, arablar, ossuriyaliklar, turkmanlar va boshqalar bilan birga yashagan. Hudud asosan kurdlarning o‘zini o‘zi mudofaa qilish kuchlari nazoratida edi.

Rojava birinchi marta xalqaro maydonda “Islomiy davlat”ga qarshi kurashdagi roli bilan tanildi. AQSh boshchiligidagi xalqaro koalitsiya havodan yordam ko‘rsatdi, biroq yerdagi asosiy janglarni o‘zini-o‘zi mudofaa kuchlari olib bordi. 2017-yilda Raqqaning qo‘lga olinishi “Islomiy davlat”ning samarali mag‘lubiyatini ko‘rsatdi.

Biroq 2024-yil oxirida Bashar al-Assad rejimining qulashi bilan Rojavaning taqdiri keskin o‘zgardi. Suriyaning yangi rahbari Ahmad al-Shara federatsiya g’oyasini qat’iyan rad etdi va mamlakatni markazlashgan davlat sifatida tiklashni ustuvor vazifa deb hisobladi. Bu kurdlarning muxtoriyatni saqlab qolish talablariga mutlaqo zid edi.

AQSh hukumati Suriyani markazlashtirish yo’lini ma’qulladi. Bu qarorda Turkiya manfaatlari ham muhim rol o’ynadi. Turkiya hukumati kurd kuchlarini milliy xavfsizlikka tahdid deb hisoblaydi. Natijada Damashqqa kurd muammosini kuch bilan hal qilish uchun amalda yashil chiroq yoqildi.

Yanvar oyida hukumat kuchlari kurdlarning Halab anklavini, undan keyin esa Raqqa, Dayr-az-Zor va Xasakani ozgina qarshilik bilan egallab oldi. 18-yanvarda e’lon qilingan sulh bitimi amalda o‘zini-o‘zi mudofaa kuchlarining taslim bo‘lishini anglatardi. Kelishuvga koʻra, muxtoriyat Damashqning toʻliq nazoratiga oʻtadi, kurd armiyasi tarqatib yuboriladi, uning jangchilari yakka tartibda Suriya armiyasiga qoʻshiladi.

Shu bilan birga, yangi hukumat ramziy yon berishlarga ham yo’l qo’ydi. Kurd tiliga rasmiy maqom berildi va Navro‘z milliy bayram sifatida tan olindi.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Dunyodan

2026 yilgi Oskar sovrindorlari e’lon qilindi

Published

on


AQSHning Los-Anjeles shahrida kino sanoatining eng nufuzli mukofotlaridan biri boʻlgan ʻʻOskar” (98-nashr) mukofotini topshirish marosimi boʻlib oʻtdi. Bu yilgi marosim 2026-yil 15-martda boʻlib oʻtdi va 2025-yilda ekranlarga chiqadigan filmlar tanlandi. Marosimni taniqli shoumen Konan O’Brayen boshqardi.

Bu yilgi eng katta voqea, albatta, “Eng yaxshi film” nominatsiyalari haqida bo‘ldi. Akademiyaning rasmiy maʼlumotlariga koʻra, bosh mukofot “Birin-ketin jang” filmiga nasib etgan. Shu bois bu asar oʻsha yilning asosiy kino yutugʻi sifatida eʼtirof etilgan.

Aktyorlik yo‘nalishida Maykl B. Jordan “Gunohkorlar” filmidagi roli uchun “Eng yaxshi erkak roli” mukofotini qo‘lga kiritdi. Shuningdek, ushbu nominatsiyada “Marty Supreme” filmi uchun Timoti Chalamet, “Birin-ketin jang” filmi uchun Leonardo Di Kaprio, “Ko‘k oy” filmi uchun Itan Xouk va “Maxfiy agent” filmi uchun Vagner Moura nomzodlik ko‘rsatildi.

Shon Penn “Birin-ketin jang” filmi uchun ikkinchi plandagi eng yaxshi aktyor bo‘ldi. Benisio del Toro ushbu nominatsiyada, shuningdek, Frankenshteyn uchun Jeykob Elordi, Gunohkorlar uchun Delroy Lindo va Sentimental qiymat uchun Stellan Skarsgard nominatsiya qilindi.

Ayollar roli nominatsiyasida ham asosiy g‘oliblar aniqlandi. Akademiyaning rasmiy sahifasiga ko‘ra, Mayki Medison “Anora” filmidagi roli uchun “Eng yaxshi ayol roli” nominatsiyasiga nomzod bo‘lgan. Zoe Saldana Emiliya Peres uchun ikkinchi plandagi eng yaxshi aktrisa deb topildi.

Musiqiy yo’nalishda ham sezilarli yutuqlarga erishildi. “Eng yaxshi original musiqa” mukofoti “Gunohkorlar” filmi uchun Lyudvig Goranssonga berildi. Shu bilan birga “Oltin” qo’shig’i “Eng yaxshi muallif qo’shig’i” nominatsiyasida mukofotga sazovor bo’ldi. Bu qo’shiq “K-POP Demon Hunters” filmidagi qo’shiq edi.

Texnik va badiiy jihatdan mukammal bo’lgan ko’plab filmlar bor edi. Jumladan, “Frankenshteyn” filmi “Eng yaxshi ishlangan dizayn” mukofotiga sazovor bo’ldi. Akademiya ma’lumotlariga ko‘ra, filmning sahna ko‘rinishi, sahna ko‘rinishi va umumiy vizual dizayni yuqori baholangan.

98-Oskar taqdirlash marosimi 2025-yilgi filmlar haqida maxsus reportaj sifatida ham xizmat qiladi. Drama, jangovar filmlar, animatsiya va yirik studiyalarning loyihalari baholandi. Kategoriyalar bo‘yicha barcha g‘oliblar va nomzodlar ro‘yxati Akademiyaning rasmiy sahifasida e’lon qilingan.



Source link

Continue Reading

Dunyodan

Isroil Livan janubida quruqlikdan operatsiya boshladi

Published

on


Isroil harbiylari Livan janubida “cheklangan va maqsadli” quruqlikdagi operatsiyani boshlaganini e’lon qildi. SAHAL bayonotiga ko’ra, operatsiya Livan janubidagi Hizbulloh pozitsiyalari va infratuzilmasiga qarshi olib borilgan.

SAHAL bayonotiga ko’ra, operatsiyadan maqsad frontdagi mudofaa hududlarini mustahkamlash, terror infratuzilmasini yo’q qilish, u erda faoliyat yuritayotgan ekstremistlarni yo’q qilish va shimoliy Isroil aholisi uchun qo’shimcha xavfsizlik qatlamini yaratishdir.

2-mart, Hizbulloh Isroilga raketa hujumlarini boshlaganidan beri keskinlik kuchaygan. Keyin Isroil Livan hududini kuchli havo va artilleriya bombardimon qila boshladi. Ushbu qo’shimcha hujumlar Livandagi yuz minglab odamlarni uy-joyidan haydab chiqardi va qurbonlar soni ortib ketdi, deb xabar beradi Reuters.

Sahar, Hizbullohni Eron homiyligida urushda qatnashgan tashkilot deb atadi va Isroil tinch aholiga tahdidlarga toqat qilmasligini ta’kidladi.



Source link

Continue Reading

Dunyodan

NATO Hormuz bo‘g‘ozining ochilishiga aralashmaydi

Published

on


Germaniya tashqi ishlar vaziri Yoxan Vader NATOning Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochishdagi roli haqida o‘ylamasligini aytdi.

Uning aytishicha, NATO bu yo‘nalishda hech qanday qaror qabul qilmagan va bo‘g‘oz uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olishi kutilmaydi. Vadehr bu haqda Yevropa Ittifoqi tashqi ishlar vazirlarining Bryusseldagi uchrashuvi oldidan bayonot berdi.

Shu bilan birga, u Yevropa Ittifoqida Hormuz boʻgʻozi boʻyicha aniq chora-tadbirlar muhokama qilinayotganini, biroq hozircha aniq qarorlar qabul qilinmaganini aytdi.

“Germaniya bu muammoni harbiy yoʻl bilan emas, balki diplomatik yoʻl bilan hal qilishni qoʻllab-quvvatlashda davom etmoqda”, dedi Vadehru.

Germaniya tashqi ishlar vazirligi rahbarining aytishicha, Yaqin Sharqdagi voqealar Eronning Turkiya hududiga uchuvchisiz uchoqlari hujumi va NATO havo hujumidan mudofaa tizimlarining tutib olishi fonida ham hozirda NATO uchun bevosita tahdid solmaydi.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq Prezident Tramp NATO davlatlarini Hurmuz bo‘g‘ozini ochiq saqlashda yordam berishga chaqirib, agar ochiq bo‘lmasa, ittifoqni “juda yomon kelajak” kutayotganini aytgan edi.



Source link

Continue Reading

Dunyodan

Eronga qilingan hujumlar AQShga kamida 12 milliard dollarga tushgan

Published

on


Milliy iqtisodiy kengash raisi Kevin Xassettning aytishicha, Tramp maʼmuriyatining Eronga hujumi Qoʻshma Shtatlarga kamida 12 milliard dollar zarar keltirgan. Uning aytishicha, hozircha ma’muriyatda zarur mablag‘ bor.

Xassettning aytishicha, Boshqaruv va byudjet idorasi kelajakda Kongressdan qo’shimcha mablag’ talab qilish yoki so’rash masalasini ko’rib chiqadi.

Avvalroq Pentagon Kongressdagi yopiq majlisda urushning dastlabki olti kunida urush 11,3 milliard dollardan ko‘proq zarar ko‘rganini ma’lum qilgan edi. Ushbu hisob-kitobning asosiy qismi o’q-dorilar va raketalarga tegishli edi.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq AQSh Mudofaa vazirligi Kongressdan raketa zahiralarini to‘ldirish uchun 11 milliard dollar ajratishni so‘ragani xabar qilingan edi.



Source link

Continue Reading

Dunyodan

Eron islomiy mamlakatlarga chaqirmoqda

Published

on


Eron Milliy Xavfsizlik Oliy Kengashi kotibi Ali Larijoniyning aytishicha, AQSh va Isroil hujumlari boshlanganidan beri hech bir islomiy davlat Eronni qo’llab-quvvatlamagan.

Uning so‘zlariga ko‘ra, mintaqaviy xavfsizlikni ta’minlash va tashqi tahdidlarga qarshi kurashish uchun islom olami birlashishi zarur.

Ali Larijoniy olti banddan iborat maktubida Eron qarshilik ko‘rsatishda davom etayotgani va islomiy hukumatning o‘z xalqini qo‘llab-quvvatlamaslik harakati Islomning mohiyatiga zid ekanini ta’kidladi.

“Ba’zi davlatlar bundan ham uzoqroqqa borib, Eron Amerika bazalariga, Amerika va Isroil manfaatlariga hujum qilgani uchun bizning dushmanimiz, deb da’vo qilmoqda! Mamlakatlaringizdagi Amerika bazalari Eronga qarshi hujumlar boshlaganini kuzatib o’tiramizmi?!”

Ular bahona izlaydilar. Bugun bu jangning bir tomonida AQSh va Isroil, boshqa tarafda musulmon Eron va qarshiliklar. Siz qaysi tarafdasiz?” dedi Ali Larijoniy.

U islom olamining kelajagini qayta ko‘rib chiqishga chaqirib, “AQSh hech qachon sizga sodiq bo‘lmaydi, Isroil esa sizning dushmaningizdir” dedi.

28 fevral kuni ertalab AQSh va Isroil Eronga qarshi harbiy amaliyotlarni boshladi. Ushbu hujum natijasida Eron oliy rahbari Ali Xomanaiy halok bo’ldi. Bunga javoban Eron Fors ko‘rfazidagi Amerika nishonlariga, jumladan Birlashgan Arab Amirliklari va Qatarga hujum qildi.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.