Dunyodan
Rossiyaga muzokara stolidagi jangda erisha olmaydigan natijani taklif qilish xavfli – Kaya Karas
Myunxen Xavfsizlik konferentsiyasida muhokama qilingan asosiy mavzulardan biri Rossiya-Ukraina urushi edi. Yevropa Ittifoqining tashqi siyosat boʻyicha oliy vakili Kaya Karas Yevropa xavfsizligi bevosita Ukraina taqdiri bilan bogʻliqligini taʼkidladi. Uning aytishicha, Rossiyaga muzokaralar stolida jang maydonida erishilmagan natijalarni taklif qilish xavfli.
Uning fikricha, Rossiya super kuch emas, balki zaiflashgan davlatdir. Eng katta xavf muzokaralar jarayonida Rossiyaga haddan tashqari ko‘p imtiyozlar berilishidir. Shu bois Yevropa Rossiya armiyasini cheklash, Ukrainaga yetkazilgan zararni qoplash va urush jinoyatlari uchun javobgarlik masalasini ilgari surishi kerak.
Myunxendagi muzokaralarda Yevropa davlatlari “ko‘hna qit’a” o‘zining mudofaa tizimini mustahkamlashi kerakligini ta’kidladi. Fransiyaning Yevropa ishlari bo‘yicha vaziri Benjamin Addad Yevropa AQSh bayonotlariga emas, o‘zining harbiy kuchini oshirishga e’tibor qaratishi kerakligini aytdi.
Bu pozitsiya Yevropa va AQSh o‘rtasidagi munosabatlarda yangi bosqich boshlanganidan dalolat beradi. Yevropa Qo’shma Shtatlar bilan hamkorlikni davom ettirgan holda o’zining strategik muxtoriyatini mustahkamlashni maqsad qilgan.
Karas, shuningdek, AQShning Yevropa tsenzura yo‘lidan ketayotgani haqidagi tanqidiga javob berdi. U Yevropa Ittifoqi matbuot erkinligi indeksida yuqori o‘rinlarda turishini ta’kidlab, tanqidni siyosiy bayonot sifatida baholadi.
Shu bilan birga, u Yevropa ko‘plab davlatlar uchun jozibador integratsiya loyihasi bo‘lib qolayotganini ta’kidladi. Buning yaqqol dalili sifatida Ukraina va G‘arbiy Bolqon davlatlarining Yevropa Ittifoqiga qo‘shilishga intilishlari keltirildi.
Muxtasar qilib aytganda, Myunxendagi muhokamalar shuni ko’rsatdiki, Yevropa va AQSh o’rtasidagi strategik hamkorlik saqlanib qolsa-da, fikrlardagi farqlar kuchaymoqda. Yevropa o’zini tanazzulga yuz tutgan mintaqa sifatida emas, balki barqaror va jozibador siyosiy loyiha sifatida ko’radi. Shu bilan birga, Ukraina urushi va Rossiya omili Yevropa xavfsizlik siyosatida hal qiluvchi ahamiyat kasb etmoqda.
Transatlantik aloqalar davom etaversa-da, Yevropa tobora strategik mustaqillikka intilayotgani aniq.