Prezident Shavkat Mirziyoyev sun’iy intellekt va raqamlashtirish yo‘nalishida amalga oshirilayotgan islohotlar hamda kelgusidagi ustuvor vazifalar yuzasidan taqdimot bilan tanishdi.

Mamlakatimizda raqamlashtirish va sun’iy intellektni joriy qilish orqali iqtisodiy o‘sishni jadallashtirish hamda insonlar hayotini yengillashtirishga qaratilgan tizimli ishlar olib borilmoqda.

«O‘zbekiston – 2030» strategiyasiga muvofiq, AT xizmatlari va dasturiy mahsulotlar eksportini 5 milliard dollarga yetkazish, sohada 300 ming nafar yoshlarni band qilish hamda BMTning Elektron hukumat indeksida yurtimizni dunyoning yetakchi 30 davlati qatoriga kiritish ustuvor vazifalar sifatida belgilangan.

So‘nggi yillarda raqamlashtirish sohasining mamlakatimiz iqtisodiyotiga ta’siri sezilarli darajada oshgan. Oxirgi besh yilda sohadagi yalpi qo‘shilgan qiymat o‘rtacha 24,8 foizga o‘sib, mazkur ko‘rsatkich YaIM o‘sish sur’atlaridan 3,5 barobar yuqori bo‘lgan. Axborot va aloqa tarmog‘ida band bo‘lganlar soni 2017-yildagi 64,3 ming nafardan 108,8 ming nafarga, o‘zini o‘zi band qilganlar soni esa 10 mingdan 181 ming nafarga yetgan. Hozirgi kunda sohada 11 ming 900 dan ziyod korxona faoliyat yuritayotgan bo‘lib, ularning qariyb 1,4 mingtasi xorijiy kapital ishtirokida tashkil etilgan.

Shu bilan birga, hozirda sun’iy intellekt yo‘nalishida 100 ga yaqin amaliy loyiha va 200 dan ortiq tajriba-sinov tashabbuslari boshlangan. Jumladan, Olmaliq kon-metallurgiya kombinatining 3-mis boyitish fabrikasida sun’iy intellekt yordamida ishlab chiqarish zanjirini real vaqt rejimida tahlil qilish yo‘lga qo‘yilgani natijasida energiya sarfi 10 foizga, tannarx 15 foizga qisqargan, mehnat unumdorligi esa 10 foizga oshgan.

Bunday loyihalar samaradorligini ta’minlash uchun 24 million dollarlik GPU-klasterga ega sun’iy intellekt infratuzilmasi ishga tushirilgan. Yil yakunigacha qo‘shimcha hisoblash quvvatlarini kengaytirish uchun yana 45 million dollarlik uskunalarni jalb qilish rejalashtirilgan. Ta’kidlanganidek, endi bu infratuzilmadan to‘g‘ri va samarali foydalanish, uni tarmoqlar kesimida aniq natija beradigan yechimlar bilan bog‘lash muhim ahamiyat kasb etadi.

Shu maqsadda tibbiyot, energetika, transport, bojxona, soliq, qishloq xo‘jaligi va boshqa sohalarga oid 130 dan ziyod ma’lumotlar bazasini tizimlashtirish, ular bilan ishlash muhitini shakllantirish hamda sun’iy intellekt modellarini joriy qilish rejalari ko‘rib chiqildi. Bu orqali davlat xizmatlarida foydalanuvchilarga taqdim etiladigan servislarni kengaytirish, davlat boshqaruvi jarayonlarida tahlil va qaror qabul qilish sifatini oshirish, shuningdek, iqtisodiyot tarmoqlarida xarajatlarni kamaytirish va samaradorlikni yuksaltirish ko‘zda tutilmoqda.

Taqdimotda sun’iy intellekt texnologiyalarini qo‘llashning sohaviy yo‘nalishlariga ham alohida to‘xtalib o‘tildi.

Xususan, sog‘liqni saqlashda insult va ko‘krak bezi saratonini erta aniqlash, tibbiy ko‘rik jarayonlarini avtomatik bayonlashtirish, raqamli tibbiy yordamchi dasturlarni joriy etish; qishloq xo‘jaligida ekinlar hosildorligini prognoz qilish, fitosanitar xavflar bo‘yicha fermerlarning xabardorligini ta’minlash, yaylovlarning holatini monitoringini uyushtirish; transport sohasida yo‘l qoplamalari va temir yo‘l infratuzilmasini monitoringini o‘tkazish, haydovchini xavfli vaziyatlardan ogohlantirish, «aqlli» transport tizimlarini rivojlantirish; qurilish va sanoatda esa qonunbuzarliklarni aniqlash, smeta hujjatlarini ko‘rib chiqish muddatini qisqartirish, videotahlil orqali ishlab chiqarish jarayonlarini nazorat qilish kabi loyihalarni kengaytirish nazarda tutilgan.

Infratuzilmani rivojlantirish bilan birga mahalliy startaplarni qo‘llab-quvvatlash va aholi, ayniqsa, yoshlarning raqamli ko‘nikmalarini shakllantirish masalalari ham muhokama qilindi. Bugungi kunda mamlakatimizda startaplar soni 950 taga yetgan, bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 37,5 foizlik o‘sishni anglatadi. Venchur fondlarning soni 22 taga yetib, ekotizim qiymati esa 4,3 milliard dollar deb baholanmoqda. Startaplarga kiritilgan investitsiyalar hajmi 132 million dollarni tashkil etgani ta’kidlandi.

Joriy yildan boshlab startaplar bo‘yicha Prezident tanlovining mukofot jamg‘armasi AT yo‘nalishida 5 million dollarga oshirilgani, sun’iy intellekt yo‘nalishida esa 1 million dollarlik yangi tanlovlar joriy qilingani ma’lum qilindi. Shuningdek,«President AI Award»ni davlat boshqaruvi, sanoat va tadbirkorlik, sog‘liqni saqlash, ta’lim, «yashil iqtisodiyot» va agrotexnologiyalar kabi 5 yo‘nalishda tashkil etish taklifi bildirildi.

2030-yilgacha axborot texnologiyalari sohasida 300 ming yoshning bandligini ta’minlashga qaratilgan choralar ham ko‘rib chiqildi. Buning uchun hududlarda raqamli ekotizimni kengaytirish, yangi ish o‘rinlari yaratish, eksportbop xizmatlar ko‘lamini oshirish va startaplarning o‘sish nuqtalarini ko‘paytirish zarurligi ta’kidlandi.

Shu munosabat bilan Samarqand, Namangan, Sirdaryo va Buxoroda IT-Parkning yangi filiallari, Nurafshon shahrida esa raqamli R&D markazini tashkil etish bo‘yicha rejalar haqida axborot berildi. Nurafshon shahrida 7,3 gektar maydonda tashkil etiladigan mazkur markaz doirasida 6 ta yuqori texnologiyali laboratoriya, sun’iy intellekt uchun 200 ta GPUli hisoblash markazi, startap kampusi va tijoratlashtirish markazini barpo etish ko‘zda tutilgan. Loyihaning umumiy qiymati 200 million dollarni tashkil etib, uni 2027-2031-yillarda amalga oshirish rejalashtirilgan.

Taqdimotda raqamli ta’limni rivojlantirish masalalariga ham alohida e’tibor qaratildi.

«5 million sun’iy intellekt yetakchilari» loyihasi doirasida 1 milliondan ortiq boshlang‘ich kurs tinglovchilari, 300 mingdan ziyod o‘rta bosqich tinglovchilari va 1,5 ming professional darajadagi mutaxassis tayyorlangani aytildi. Endi maktablarda sun’iy intellekt va startap xonalarini tashkil etish taklif qilindi.

Shu bilan birga, maktablarda raqamli infratuzilma holati tahlil qilindi. Hozirda 69 foiz maktablarda Wi-Fi zonasi umuman mavjud emasligi, 5 mingta kompyuter sinfi ma’nan eskirgani, 2 mingta maktabda esa bunday xonalar yo‘qligi qayd etildi. Shu bois, 2030-yilgacha 16 mingta kompyuter sinfxonalarini yangilash, maktablarni bepul Wi-Fi nuqtalari bilan ta’minlash va internet tezligini oshirish bo‘yicha aniq choralar ko‘rish zarurligi ta’kidlandi.

Yig‘ilishda mahalliy AT yechimlaridan foydalanishni kengaytirishga ham alohida urg‘u berildi. Davlat ishtirokidagi korxonalar va banklardagi dasturiy mahsulot va axborot texnologiyalari xizmatlarining kamida 45 foizini mahalliylashtirish imkoniyati mavjudligi qayd etildi. Shu munosabat bilan davlat korxonalari va banklar tomonidan AT xizmatlar import qilinishida majburiy tartibda Sanoat kooperatsiyasi va davlat xaridlari agentligi bilan kelishish tizimini joriy qilish, buyurtmalarni IT-Park rezidentlariga yo‘naltirish taklif etildi.

Telekommunikatsiya infratuzilmasi va tartibga solish sohasidagi ishlarga ham to‘xtalib o‘tildi.

Keyingi yillarda aholi maskanlarining telekommunikatsiya xizmatlari bilan qamrovi 41 foizdan 98 foizga yetgan, umumiy internet o‘tkazish qobiliyati esa 65 barobar oshib, 4,4 ming gigabit/sekundga chiqqan. Teleradiokommunikatsiya bozorini tartibga solish, xizmatlar sifatini monitoring qilish va foydalanuvchilar huquqlarini himoya qilish maqsadida alohida agentlik tashkil qilingani qayd etildi.

Taqdimotda telekommunikatsiya bozorini har yili kamida 10 foizga oshirib, joriy yilda 27,5 trillion so‘mga yetkazish rejalari ko‘rib chiqildi.

Kiberxavfsizlikni ta’minlash, davlat axborot tizimlarini integratsiya qilish va raqamli hukumat platformasini mustahkamlash masalalari ham muhokama qilindi. Davlat axborot tizimlarini faqat yagona raqamli hukumat platformasi orqali integratsiya qilish, kiberxavfsizlik ekspertizasidan o‘tmagan tizimlarni raqamli hukumatga ulashni cheklash, shuningdek, axborot xavfsizligini kuchaytirish maqsadida har ikki yilda bir marta to‘liq IT-audit o‘tkazish zarurligi qayd etildi.

Davlatimiz rahbari sun’iy intellekt va raqamlashtirish bugungi kunda faqat texnologik yangilanish emas, balki iqtisodiyot samaradorligi, davlat boshqaruvi sifati, xizmatlar qulayligi, eksport salohiyati va mamlakat raqobatbardoshligini belgilaydigan strategik yo‘nalish ekanini ta’kidladi. Sohadagi ishlarni yangi bosqichga olib chiqish yuzasidan mutasaddilarga tegishli topshiriqlar berildi.

Source link

Prezident Shavkat Mirziyoyev 30-aprel kuni atrof-muhitni muhofaza qilish, ekologik barqarorlikni ta’minlash, chiqindilarni boshqarishni takomillashtirish va muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni rivojlantirish bo‘yicha takliflar yuzasidan ma’lumot berdi.

Keyingi yillarda mamlakatimizda atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, yashil iqtisodiyot tamoyillarini joriy etish, ekologik madaniyatni mustahkamlash borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. Biroq, sanoat, qurilish, transport va kommunal xizmat ko’rsatishning jadal rivojlanishi ekologik omillarni yanada qattiq nazorat qilishni va ekologik me’yorlarni kuchaytirishni talab qiladi.

Taqdimot chog‘ida mutasaddilar tomonidan ekologik qoidabuzarliklar ko‘rib chiqildi. 2024 yilda 47 000 dan ortiq ma’muriy da’volar qayd etilgan bo’lib, 2025 yilda 59 000 dan oshgan. Atrof-muhitga etkazilgan zarar bilan solishtirganda jarimalar juda past bo’lib qolmoqda, shuning uchun ba’zi kompaniyalar qonunbuzarliklarni bartaraf etish o’rniga o’z faoliyatini davom ettirishni va jarimalarni to’lashni tanlamoqda.

Bunga javoban rasmiylar atrof-muhitga etkazilgan zararni aks ettirish va ularni xalqaro standartlarga moslashtirish uchun korporatsiyalarga nisbatan moliyaviy sanksiyalarni qayta ko’rib chiqishni taklif qilishdi. Ular daryo o‘zanlaridan noruda materiallarni noqonuniy qazib olish, suvni ifloslantirish, daraxt va butalarni noqonuniy kesish, chiqindilarni chiqarish limitidan oshib ketish, qurilish ob’ektlaridan chang va qum chiqarish, ruxsat etilmagan joylarda chiqindilarni yoqish uchun jazo choralarini kuchaytiradi.

Shu bois ma’muriy jarimalar va atrof-muhitga yetkazilgan zarar uchun tovon to‘lashni yagona iqtisodiy sanksiyaga birlashtirish, korxona o‘z zimmasiga olgan taqdirda Ekologiya va iqlim o‘zgarishlari milliy komissiyasi tomonidan mustaqil ravishda jazo choralarini qo‘llash huquqiga ega bo‘lishi, nizo yuzaga kelgan taqdirda esa sud tartibida ko‘rib chiqilishi va hal etilishi amaliyotini joriy etish taklif etilmoqda.

Taqdimotda Ugom daryosining tabiiy muvozanatini tiklash, noyob tabiiy merosini asrab-avaylash bo‘yicha takliflar ham bildirildi.

Ugom daryosi va uning havzasi Ugom Chotqol milliy bogʻi tarkibidagi muhim ekologik hududlardan biridir. Bu yerda o‘nlab noyob o‘simlik va hayvonlar turlari, jumladan, Qizil kitobga kiritilgan turlari yashaydi. Bundan tashqari, bu daryo Chirchiq daryosi havzasini suv bilan ta’minlashda muhim o‘rin tutadi.

Tadqiqotlar shuni ko’rsatdiki, so’nggi yillarda Ugom daryosining suv hajmi kamayib, suv sifatiga tobora ko’proq bosim o’tkazmoqda. Ushbu tendentsiya qirg’oq eroziyasi xavfini oshiradi, suv florasi va faunasiga zarar etkazadi va biologik xilma-xillikka tahdid soladi.

Hukumat Ugom daryosi va uning atrofidagi hududni davlat gidrologik yodgorligi sifatida belgilash, tabiiy gidrologik tizimga taʼsir koʻrsatadigan qirgʻoq va suv zaxiralarida qurilish va qazish ishlarini cheklashni taklif qildi. Shuningdek, ular ushbu zonalardagi ob’ektlarni inventarizatsiya qilishni va ularning suv sifati va biotaga ta’sirini baholashni rejalashtirmoqda. Hokimiyat ekologik talablarga javob bermaydigan faoliyatni to‘xtatish yoki boshqa joyga ko‘chirish masalasini ko‘rib chiqadi.

Shu bilan birga, davlat hokimiyati organlari uzoq muddatli ekologik va gidrologik barqarorlikni taʼminlash maqsadida “Ugom daryosi ekotizimini yaxshilash” bosh rejasini ishlab chiqadi. Shuningdek, ular erning tanazzulga uchrashining oldini olish uchun qirg‘oqbo‘yi hududlari va qo‘riqlanadigan hududlarda daraxt va buta ekishni rejalashtirmoqda.

Joriy yilda mutasaddi tashkilotlarga 18 ta chiqindi poligonini to‘ldirish uchun qo‘shimcha maxsus jihozlar va konteynerlar yetkazib berish hamda xizmat ko‘rsatish qamrovini 90 foizga yetkazish rejalashtirilgan. Maqsad 2030 yilga borib chiqindixonalar sonini ikki barobarga qisqartirishdir.

Rasmiylar logistika xarajatlarini kamaytirish, ajratish va qayta ishlashni ko’paytirish, chiqindilarni tashish stantsiyalarini qurish orqali poligonlarga bosimni kamaytirish zarurligini ta’kidladilar. Ular 2026 yilgacha 28 ta, 2030 yilgacha esa 70 ta shunday stansiya qurishni rejalashtirmoqda.

Rasmiylar, shuningdek, maishiy chiqindilardan elektr energiyasi ishlab chiqarish bo’yicha yirik investitsiya loyihasining borishini ham baholadilar. Andijon, Namangan, Farg‘ona, Samarqand, Qashqadaryo va Toshkent viloyatlarida umumiy qiymati 933 million dollarlik oltita zavod qurilmoqda. U ishga tushirilgach, yiliga 3,6 million tonna maishiy chiqindi qayta ishlanadi va 1,6 milliard kilovatt-soat elektr energiyasi ishlab chiqariladi. Agentlik, shuningdek, rasmiylarga 633 million dollarlik qo’shimcha beshta zavod qurilishini o’z ichiga olgan keyingi bosqichga tayyorgarlik ko’rishni buyurdi.

Hukumat qo‘riqxonalarni kengaytirish, endemik flora va faunani muhofaza qilish bo‘yicha loyihalarni ko‘rib chiqdi. Rejada Farg‘ona Milliy tabiat bog‘i tarkibiga kiruvchi “Yozyovon” tabiat yodgorligi muhofazasini kuchaytirish, daraxtzor barpo etish, kuzatuv minoralari, ixtisoslashtirilgan dron va raqamli tizimlar yordamida kuzatuvni kuchaytirish ko‘zda tutilgan.

Loyihaga tashrif buyuruvchilar markazi, piyodalar yo’lakchasi, qushlarni tomosha qilish platformasi, suratga olish zonasi va panoramali kuzatish maydonchasi kiradi. Shuningdek, biz ilmiy va ma’rifiy sayohatlarni taklif qilamiz.

Loyiha qiymati 260 million dollarni tashkil etadi va yiliga 330 ming tonna xavfli chiqindilarni qayta ishlash quvvatini yaratadi. Biz ekologik barqarorlikni qo’llab-quvvatlaymiz, yangi standartlar va ilg’or texnologiyalarni joriy qilamiz va mahalliy ishchi kuchimiz rivojlanishiga hissa qo’shamiz.

Rasmiylarning ta’kidlashicha, qurilish chiqindilari 2017 yildagi 1,2 million tonnadan 2025 yilda 1,9 million tonnaga oshgan.

Bunga javoban ular real vaqt rejimida monitoring qilish uchun GPS-dan foydalanib, qurilish chiqindilarini avloddan utilizatsiya qilishgacha kuzatib borish uchun raqamli platforma yaratishni taklif qilishdi. Shuningdek, chiqindixona hududida saralash va qayta ishlash inshootini qurish rejalashtirilgan.

Shuningdek, qurilish loyihalarini tasdiqlashda chiqindilarni qayta ishlash bo‘yicha shartnomalar shartlariga rioya qilish bo‘yicha majburiy talablarni joriy etish ko‘zda tutilgan. Shuningdek, chiqindilarni noqonuniy olib tashlash holatlarini aniqlash va huquqbuzarliklar uchun javobgarlikni kuchaytirish maqsadida foto va videoyozuvlardan foydalanish choralari ko‘rilmoqda.

Hukumat qo‘riqxonalarni kengaytirish, endemik flora va faunani saqlash bo‘yicha loyihalarni ko‘rib chiqdi. Rejada Farg‘ona Milliy tabiat bog‘i tarkibiga kiruvchi “Yozyovon” tabiat yodgorligi muhofazasini kuchaytirish, daraxtzor barpo etish, kuzatuv minoralari, ixtisoslashtirilgan dron va raqamli tizimlar yordamida kuzatuvni kuchaytirish ko‘zda tutilgan.

Loyiha tashrif buyuruvchilar markazi, piyodalar yo‘lagi, qushlarni tomosha qilish platformasi, suratga olish zonasi va panoramali kuzatuv maydonchasini qurishni o‘z ichiga oladi. Rasmiylar ilmiy-maʼrifiy sayohatlarni ham joriy etishni rejalashtirgan.

Hukumat, shuningdek, “Ofjasay Sinegorje” milliy tabiat bog‘i hududida ekoturizm obyektlarini rivojlantirish bo‘yicha taklifni ham baholadi. Tashabbus tabiiy landshaftlar va tog‘ ekotizimlarini himoya qilgan holda tashrif buyuruvchilar uchun qulay infratuzilmani yaratishga qaratilgan.

Mutasaddilar joriy yilda bo‘lib o‘tadigan “ECO EXPO Central Asia 2026” xalqaro ko‘rgazmasi hamda Samarqand shahrida bo‘lib o‘tadigan Global ekologik obyektlarning 8-Bosh assambleyasiga tayyorgarlik ko‘rish masalalarini muhokama qildi.

Global ekologik fond 186 ta davlat aʼzo boʻlgan yirik xalqaro moliya instituti boʻlib, Oʻzbekiston 1995-yilda aʼzo boʻlgan. Bosh assambleyaning Samarqandda chaqirilishi Yevropa, Kavkaz va Markaziy Osiyoda bunday miqyosdagi birinchi ekologik forum boʻladi. Taxminan 2500 ishtirokchi, jumladan 186 davlat, 40 donor davlat, 50 dan ortiq yirik ekologik tashkilotlar va xalqaro ekspertlar ishtirok etishi kutilmoqda.

ECO EXPO Central Asia 2026 koʻrgazmasi mahalliy sanoat, mahalliy hukumatlar, xalqaro moliya institutlari, innovatsion yashil texnologiyalar yetkazib beruvchilar va investorlar oʻrtasida hamkorlikni yanada kengaytirishga xizmat qiladi.

Prezident taklifni ma’qullab, atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida nazorat va mas’uliyatni kuchaytirish, chiqindilarni boshqarishning zamonaviy tizimlarini joriy etish, suv resurslari va bioxilma-xillikni saqlash, muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni ilmiy jihatdan rivojlantirishga ko‘maklashish bo‘yicha topshiriq berdi.

Source link

Sog‘liqni saqlash vazirligi 1 may kuni O‘zbekistonda elektron retseptlar tizimi bekor qilinmasligini ma’lum qilib, farmoyish loyihasi jamoatchilik muhokamasi uchun e’lon qilinganidan keyin kelgan xabarni rad etdi.

Foto: Sog‘liqni saqlash vazirligi

Vazirlikning taʼkidlashicha, tizimni bosqichma-bosqich joriy etishni nazarda tutuvchi avvalgi qoidalarni bekor qilishni taklif etuvchi hujjat ijtimoiy tarmoqlarda notoʻgʻri talqin qilingan.

2025-yil 15-dekabrdagi buyrug‘iga ko‘ra, agentlik elektron retseptlarni bosqichma-bosqich kengaytirishni rejalashtirmoqda, bunda dastlab tizimli antibiotiklar, sintetik antibakterial preparatlar va gormonal dorilar uchun elektron retseptlar talab qilinadi.

Buning o‘rniga, yangi buyruq loyihasida Toshkent shahri va 15 ta pilot tuman va shaharlardagi barcha retsept bo‘yicha beriladigan dori vositalariga elektron retsept bo‘yicha to‘liq o‘tish taklif qilingan.

Istisnolar kuchli ta’sir etuvchi moddalarning ayrim toifalariga, giyohvandlik yoki psixoaktiv tarkibiy qismlarga ega bo’lgan dori-darmonlarga va kompensatsiya dasturlari bilan bog’liq jarayonlarga nisbatan qo’llaniladi.

Source link

Qirg‘iziston Respublikasi Davlat xavfsizlik qo‘mitasining sobiq raisi Qamchibek Tasiyevga nisbatan hokimiyatni egallab olishga urinish va mansab vakolatini suiiste’mol qilishda ayblanib, jinoiy ish qo‘zg‘atildi.

Uning advokati Ikromiddin Oyqlovning aytishicha, 57 yoshli Tashiyev 29 aprel kuni ikki marta so‘roq qilingan, jumladan, tunda so‘roq qilingan, shundan so‘ng unga rasman ayblov qo‘yilgan. Rasmiylar batafsil dalillarni e’lon qilmagan bo’lsa-da, ehtiyot chorasi sifatida sayohatga cheklovlar qo’yildi. Tergov ishlari Ichki ishlar vazirligi tomonidan olib borilmoqda. Tassiev Facebook’dagi postida o‘zining aybsizligini ta’kidlab, tarafdorlarini tinch turishga va qonun doirasida harakat qilishga chaqirdi.

siyosiy fon

Tasiyev uzoq vaqtdan beri prezident Sadir Japarovning muhim siyosiy ittifoqchisi hisoblangan, ayniqsa 2020-yil oktabr oyida Japarovning prezidentlikka inauguratsiyasiga sabab bo‘lgan voqealar paytida. Bu voqealardan so‘ng Tasiyev MXX raisi etib tayinlandi va bosh vazir o‘rinbosari lavozimida ishladi.

Deputat Elvira Slabardyeva yaqinda bergan intervyusida Tashiyevning fevral oyida ishdan bo‘shatilishi bevosita tergov bilan bog‘liq, degan fikrni bildirgach, jamoatchilik nazorati kuchaydi. Prezident Sadir Japarov vaziyatga to‘xtalib, barcha insonlar qonun oldida teng ekanligini va janob Tasiyevning rolini sud hokimiyati belgilashini aytdi.

Saylov oldidan vaziyat

Bu huquqiy islohotlar Qirg‘izistonda 2021-yilda o‘rnatilgan prezidentlik tizimi olg‘a siljish jarayonida amalga oshirildi.Japarovning amaldagi vakolati 2027-yil yanvarida tugaydi, biroq uning siyosiy faolligi oshgan. Fevral boshida 75 nafar taniqli shaxslar muddatidan oldin prezidentlik saylovlarini o‘tkazishni taklif qilgan edi. Oradan ko‘p o‘tmay, rasmiylar ommaviy tartibsizliklar uyushtirish bo‘yicha ish qo‘zg‘atdi, natijada imzo qo‘ygan bir qancha shaxslar, jumladan, Tasiyev tarafdorlari ekani aytilgan shaxslar hibsga olindi. Tasiyev ertasi kuni ishdan bo‘shatildi, biroq Japarov hukumatdagi bo‘linishning oldini olish uchun bu harakat zarurligini ta’kidladi.

Oila bilan bog’liq tadqiqotlar

Siyosiy ayblovlardan tashqari, Tashiyev yaqinlariga nisbatan ham qattiq nazorat ostida. Soliq idoralari uning oilasini Qirg‘iziston davlatga qarashli Neftegaz kompaniyasi tomonidan yoqilg‘i sotish orqali davlat mablag‘larini o‘zlashtirganlikda ayblamoqda.

Mart oyida qarindoshi Baygadi Matisakov 4,1 milliard kilogramm (46 million dollar) zarar yetkazgan yoqilg‘ini qayta sotish sxemasiga aloqadorlikda gumonlanib hibsga olingan edi. Bundan tashqari, Tashievning ukasi, sobiq deputat Shailbek Tashiyev 1 aprel kuni hibsga olingan va kamida 16 maygacha hibsda qolishi kutilmoqda. Ishtirokchilarning oilalari har qanday aybni inkor etishadi.

Source link

Avstriya hukumati kelasi oy O‘zbekistonga muhojirlarni repatriatsiya qilish uchun tranzit markaz sifatida xizmat qilish imkonini beruvchi strategik kelishuvni imzolash rejasini e’lon qildi. Shartnomada alohida e’tibor shaxslarni, jumladan afg’on fuqarolarini o’z mamlakatlariga qaytarishga qaratilgan.

Surat: Daniel Cresso/Usplash

Hukumat eʼloniga koʻra, Avstriya ichki va tashqi ishlar vazirlari kelishuvni 7-may kuni Oʻzbekistonga rasmiy tashrifi chogʻida imzolashi rejalashtirilgan. Tashabbus immigratsiya nazoratini kuchaytirish va boshpana berish rad etilgan shaxslarning qaytishini boshqarish uchun Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlmagan davlatlar bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyishga qaratilgan kengroq Yevropa Ittifoqi siyosatining bir qismidir.

Avstriya Ichki ishlar vazirligi rahbari Markus Xayndl bu harakatning muhimligini ta’kidlab, kelishuv deportatsiya qilinadigan odamlarning, ayniqsa Afg’onistonga qaytariladiganlarning o’tishi uchun muhim qadam ekanini aytdi. Avstriya boshqa Yevropa Ittifoqiga aʼzo davlatlar, jumladan Daniya, Gretsiya, Germaniya va Niderlandiya bilan birgalikda deportatsiya tartib-qoidalarini soddalashtirish uchun “qaytib kelish markazlari” va boshqa tashqi mexanizmlarni tashkil etish boʻyicha saʼy-harakatlarni faol muvofiqlashtirmoqda.

Vena yondashuvidagi o’zgarishlar Afg’oniston va Suriyaga majburan qaytish cheklangan davrdan keyin sodir bo’ldi. Avstriya oʻtgan yildan beri afgʻon fuqarolarini deportatsiya qilishni qayta boshladi, bu Tolibon 2021-yilda hokimiyatga qaytganidan beri birinchi siyosat oʻzgarishi. Bundan tashqari, 2024-yilda Bashar al-Assad rejimi qulaganidan keyin Vena Suriya fuqarolarini deportatsiya qilishni boshladi.

Yevropa Ittifoqi hozirda mintaqada qolishga qonuniy huquqiga ega bo‘lmagan shaxslarni deportatsiya qilishni kengaytirish bo‘yicha keng ko‘lamli strategiyani ishlab chiqmoqda. Bu rejalar inson huquqlari guruhlari va Birlashgan Millatlar Tashkilotining Qochqinlar bo‘yicha Oliy Komissarligi boshqarmasi tomonidan odamlarni xavfli hududlarga qaytarishning xavfsizligi va huquqiy oqibatlari haqida bildirgan xavotirlariga qaramay davom etmoqda. Toshkentda bo‘lajak kelishuv ushbu tranzitlarning logistika va ma’muriy asoslarini rasmiylashtirishi hamda O‘zbekistonning Yevropa Ittifoqi migratsiyasini boshqarishda asosiy mintaqaviy hamkor sifatidagi rolini kuchaytirishi kutilmoqda.

Source link