Dunyodan
Prezident Tramp lavozimiga kirishganidan beri dollar qiymati 10 foizga tushdi – The Economist
The Economist jurnali o’zining yangi sonining muqovasiga AQSh valyutasi bilan bog’liq murakkab vaziyatga bag’ishladi. Mualliflar dollarni muqovada yashil ilon sifatida tasvirlaydi va AQSh aktivlarida kapitalni ushlab turish endi tizimli xavf bilan bog‘liqligini ta’kidlaydi.
“Bu xavfli, arzon vaqtlar va AQSh aktivlariga ega bo‘lganlar ularga ko‘nikishi kerak”, — deyiladi maqolada.
Savdo ma’lumotlari tahlilchilarning xavotirlarini tasdiqlaydi. 2025-yil, 20-yanvar – Prezident Donald Tramp prezidentlikka kelganidan beri dollar indeksi 10 foizdan ko‘proqqa tushdi. Evroga nisbatan pasayish yanada kuchliroq bo’lib, taxminan 15% ni tashkil etdi.
Ushbu nashr muharrirlarining ta’kidlashicha, so’nggi paytlarda investorlarning moliyaviy bozorlardagi xatti-harakatlari keskin o’zgargan. Bir paytlar favqulodda vaziyatlar bo’lgan sarosimaga tushish va tashvish endi odatiy holga aylanib bormoqda.
Bunga 2025-yil aprel voqealari yaqqol misol bo‘la oladi.O‘shanda AQSh prezidenti Donald Tramp import qilinadigan mahsulotlarga yagona bazaviy soliq stavkasi joriy etilishini e’lon qilgan va bu qarorni ramziy ma’noda “Ozodlik kuni” deb atagan edi. Biroq, bu bayonot bozor tomonidan ijobiy qabul qilinmadi va buning o’rniga jiddiy xavf signali sifatida qaraldi.
Natijada sarmoyadorlar AQShdagi aktivlarini ommaviy ravishda olib chiqa boshladilar, aksiyalar sotildi, dollar qadrsizlandi, fond bozori ham tushib ketdi. The Economist nashrining yozishicha, so‘nggi yillarda bunday ekstremal reaktsiyalar odatiy holga aylanib, bozordagi o‘zgaruvchanlik darajasi avvalgi o‘n yilliklarga nisbatan bir necha barobar ortgan.
Bu investorlar uchun muhim ahamiyatga ega. AQSh aktivlari endi “xavfsiz valyuta” deb hisoblanmaydi.
Natijalar darhol paydo bo’ldi, Amerika qimmatli qog’ozlarining ommaviy sotilishi fond bozori va milliy valyutaning bir vaqtning o’zida pasayishiga olib keldi. The Economist hisob-kitoblariga ko‘ra, so‘nggi o‘n yilliklardagi o‘rtacha ko‘rsatkichdan o‘tgan yili bunday o‘zgaruvchanlik to‘lqinlari uch barobar ko‘p bo‘lgan.
“Bu notinchlik to‘lqinlari dollar aktivlari endi xavfsiz hisoblanmaydigan dunyoni aks ettiradi”, deb xulosa qiladi gazeta.